Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 14423)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
27/02/2026(Xem: 1165)
Thế kỷ hai mươi mốt mở ra không bằng tiếng chuông chùa, không bằng tiếng chim sơn ca trên đồng vắng, không bằng tiếng mùa Thu Mẹ ru con ngủ... mà bằng tiếng máy gào không gian, tiếng rú khoan sâu lòng đất, tiếng điện thoại truyền âm, và tiếng rì rầm máy chủ,
27/02/2026(Xem: 1632)
Nhớ đừng cho “Ý phát cuồng tung vó “ nhé Có lẽ năm Bính Ngọ này nên tìm đọc Tăng Chi kinh Nhiều bài cần suy ngẫm cho tu tập của mình (1) Để làm sao thuần phục “ Tâm viên, Ý mã”,!
26/02/2026(Xem: 842)
Hương Xuân của đất trời đang chuyển minh trong từng hơi thở, nhịp sống từng ngày bước qua, để rồi ta ngồi lại lắng nghe từng vị ngọt tình cảm trong hương trầm mùa Xuân. Năm Ất Tỵ 2025 dần khép lại trong những chuyển động của đất trời, một năm đầy sóng gió, vui buồn đều có nhau. Từ góc nhìn kinh tế, xã hội biến động trong dịch nghiệp chuyển giao, từ góc nhìn thiên tai lấy đi bao nước mắt từ niềm Bắc, kéo dài tới vùng duyên hải niềm trung Phú Yên, hay tới tận vùng niềm Tây vựa lúa, tất cả đều chung một nhịp thở héo hon.
25/02/2026(Xem: 1799)
Trưa nay ngày mùng 7 Tết Bính Ngọ, trong tiết Xuân dịu nhẹ và chan hòa nắng ấm, đại gia đình đã hân hoan tổ chức lễ mừng Đại thọ 94 tuổi của Mẹ Tâm Thái tại tư gia ở Khu Đô Thị Hà Thanh, Nha Trang. Ngày mừng thọ không chỉ là một buổi tiệc gia đình, mà là một ngày của ân tình, của đạo hiếu và của sự trở về. Giữa những ngày đầu năm mới, khi đất trời còn phảng phất hương Xuân, con cháu quây quần đông đủ bên Mẹ, lòng ai cũng dâng lên niềm xúc động thiêng liêng.
12/02/2026(Xem: 2794)
Bính Ngọ đang về trải khắp nơi Già lam Quảng Đức pháp trao đời Duyên trần mãi ước mong đều lợi Trí đức hoài vun nguyện thảy ngời. Nguyện Tạng trụ trì an kệ khởi Tâm Phương viện chủ sáng tình khơi Xuân sang vạn nẻo nhà nhà mới Bính Ngọ đang về trải khắp nơi…
06/02/2026(Xem: 1359)
Ngẫm cuộc nhân sinh khẽ mỉm cười Thi đàn xướng hoạ bốn mùa chơi Phiên trà nghĩa kết hương còn đọng Tiệc bút duyên trao mộng chửa rời Sóng gợn dòng thu vầng nguyệt toả Đêm chìm giấc hạ mảnh tình khơi Bao phen giữa chợ đời dong ruổi Vẫn giữ thân danh vẹn kiếp người !
06/02/2026(Xem: 1369)
Chớ mong chờ sẽ có kỳ tích xuất hiện ! Mà chỉ cần mỗi ngày thêm một chút yêu thương So với hôm qua, đã có tiến bộ hơn, về dũng cảm, khiêm nhường Luôn giữ được ngọn đèn tâm sáng rực giữa mê cung thế giới
06/02/2026(Xem: 1713)
Tuấn mã ung dung bước thảnh thơi, Yên cương là giới, lộ là đời Chân không lùi bước dù sương gió Trí đảm trung can giữa đất trời. Gánh nặng trần lao không oán thán Vượt qua lục đạo thoát luân hồi Ngày đêm tinh tấn không dừng nghỉ Mã đáo thành công viên mãn rồi.
06/02/2026(Xem: 1798)
Hai không hai sáu đến rồi Hân hoan chào đón trên môi mỉm cười Dù trời mưa gió vẫn tươi Tâm yên cành tịnh tình người dễ thương Bao la ân nghĩa muôn phương Thiền môn luôn đẹp đồng hương thạnh hành Mây trôi chầm chậm hay nhanh Tuỳ duyên nhìn ngắm không sanh mong cầu
06/02/2026(Xem: 1493)
Nghêu ngao khúc hát mục đồng Thong dong bãi lục đất dồng dắt trâu Hiền ngưu vẫn đó chứ đâu đôi sừng lẫm liệt đại đầu vờn mây Cỏ non hoa dại rợp dầy Vi vu sáo thổi tháng ngày dọc ngang Đồi cao gió hú kinh vàng Đường trần khúc khuỷu