Vào ngày 8/2/2020, một thảm kịch đã xảy ra cho đất nước và quân đội Thái Lan. Thượng Sĩ Jakrapanth Thomma sau khi cãi cọ với thượng cấp của mình là viên đại tá đã rút súng bắn chết ông này và bà mẹ vợ của ông ta. Sau đó Jakrapanth Thomma lấy thêm súng, ăn trộm xe bọc thép Humvee (trong nước gọi là xe đặc chủng) lái ra phố, điên cuồng bắn giết rồi chạy vào một khu thương xá bắn giết thêm một số nữa, bắt giữ con tin và cố thủ ở đây suốt một đêm. Cảnh sát đặc nhiệm Thái Lan được gửi tới cùng bà mẹ của hung thủ, kêu gọi hung thủ ra đầu thú nhưng thất bại. Cuối cùng hung thủ bị bắn chết với “thành tích” kinh hoàng là đã giết chết 29 người, làm bị thương 57 người. Thảm kịch xảy ra đúng vào ngày lễ quan trọng của Phật Giáo trên đất nước Thái Lan.

Tôi vừa nhận được sách mới xuất bản của nhà văn bạn tù, bạn đồng môn Đào Văn Bình. Tập truyện mang tên cổ xưa “Mê Cung” gồm đa số là truyện giả tưởng, dù vậy nó cũng dựa trên tư tưởng xã hội, tác giả với óc tưởng tượng phong phú đã đưa người đọc từ đề tài này sang đề tài khác: những truyện mang nhiều ý hướng chính trị, xã hội và cũng như mang nhiều châm biếm dí dỏm về cuộc sống con người. Văn Bình đã khai thác một lối viết mới lạ, những đề tài của anh ít thấy trong những áng văn chương khác.

Đây là cuốn sách thứ 14 của tác giả. Đối với một tu sĩ, nếu như một đời người mà có thể trước tác được mười bốn cuốn sách Phật thì đó đã là điều hi hữu. Ở đây, một cư sĩ đang sống tại Hoa Kỳ- một quốc gia mà nhu cầu hưởng thụ quay cuồng, biến đổi, thôi thúc từng giây từng phút. Nợ áo cơm và bận bịu gia đình phải nai lưng ra mà trả bởi vì có ai lại đem tiền bạc, đồ ăn, y phục cúng dường một cư sĩ Phật tử bao giờ? Muốn có phước báu thì phải đem cúng chùa hay cúng cho giảng sư thuyết pháp nổi tiếng chứ. Chuyện cúng dường cho cư sĩ là chuyện không bao giờ có -cho dù đó là một cư sĩ kiệt xuất như cụ Nguyễn Du, BS. Lê Đình Thám hay cụ Trần Trọng Kim, cụ Đoàn Trung Còn…. Do đó, cư sĩ có hết lòng vì Phật pháp chẳng qua cũng chỉ vì lời nguyện có từ kiếp trước là hoằng dương chánh pháp, hộ pháp mà không sở cầu bất cứ một lợi lạc nào. Thậm chi sách in ra rồi còn phải bỏ tiền mua sách từ nhà xuất bản Amazon rồi chi phí tem thư, ra nhà bưu điện gửi…để biếu không.

Bạn ơi, Muốn sống hạnh phúc thì xin bạn: Đừng đem chuyện hàng xóm vào gia đình. Đừng đem chuyện đường phố vào nhà. Đừng đem chuyện cộng đồng vào những bữa cơm. Đừng đem chuyện của thế giới vào buồng ngủ. Đừng đem chuyện Cộng Hòa hay Dân Chủ, Vào những cuộc vui chơi. Ngay chùa kia nếu bàn tán chuyện đời, Thì chùa cũng biến ngay thành siêu thị.

Tiếng nói là sinh mệnh của dân tộc. Không phải phở, nước mắm không còn hay truyện Kiều không còn thì dân tộc mất. Tiếng nói không còn, dân tộc diệt. Phở, nước mắm không còn thì ăn món khác, dù có tiếc nuối nhưng dân tộc vẫn còn. Truyện Kiều không còn thì viết truyện khác, dù tiếc nuối nhưng dân tộc vẫn còn. Mất tiếng nói là dân tộc biến dạng và biến thành một dân tộc khác. Chẳng hạn mai đây toàn dân Việt Nam đều nói tiếng Tàu thì Việt Nam biến thành một tỉnh của Trung Hoa. Nếu 90 triệu dân đều nói tiếng Pháp thì Việt Nam biến thành một “Pháp Quốc Hải Ngoại”. Còn nếu 90 triệu dân đều nói tiếng Anh thì Việt Nam biến thành tiểu bang thứ 51 của Hoa Kỳ hay giống như Phi Luật Tân, Puerto Rico.

Vào ngày 1-11-1963 khi quân đội đứng lên làm cuộc đảo chánh lật đổ chế độ của gia đình Ô. Ngô Đình Diệm - mà Hội Đồng Quân Dân Cách Mạng do Đại Tướng Dương Văn Minh cầm đầu gọi đó là cuộc “Cách Mạng” thì tôi là cậu sinh viên Luật Khoa Năm Thứ Nhất, chuẩn bị thi lên Năm Thứ Hai của Đại Học Luật Khoa Sài Gòn. Bố tôi sính đọc sách báo, vả lại gia đình cư ngụ ở xóm lao động cho nên Radio hàng xóm mở ầm ầm cả ngày khiến dù không muốn nghe nhưng cũng phải nghe tin tức từng giờ của đài phát thanh. Hơn thế nữa khi Sài Gòn nổ ra cuộc đấu tranh của Phật Giáo thì hầu như các đại học, trung học đều đóng của hoặc tự động bãi khóa.

Vào ngày 4/6/2018, nhà vẽ kiểu túi xách Kate Spade/ Kate Valentine thành công với tài sản ước lượng 200 triệu Mỹ Kim, bà đã treo cổ tự tử ở trong phòng riêng, để lại một tuyệt mệnh thư cho con gái, trong khi chồng ở một phòng khác. Điều này cho thấy “Thành công và tăm tiếng chưa chắc đã ngăn ngừa được sự buồn nản, chán đời” (Kate Spade's suicide is proof that money and fame can't deter depression).

Trong cuộc đời này, nói rộng ra ở cõi Ta Bà này, từ Đông sang Tây, con người thường bị mê mờ hay mê luyến vào hình tướng bề ngoài và quên mất hay đồng hóa nó với thực tướng/bản chất/nội tâm ở bên trong. Nguyên do chỉ vì chúng sinh vọng chấp vào Sắc, Thanh, Hương, Vị, Xúc, Pháp mà sanh tâm mình (Kinh Viên Giác). Thí dụ: -Một cậu thanh niên thấy một cô người mẫu, hoa khôi, á hậu…đẹp như tiên nga giáng thế… tưởng đó là “người trong mộng” hay “người yêu lý tưởng”. Khi lấy về thì bao nhiêu tính xấu mới lộ ra, bao xung đột vì khác tính tình. Mối tình trong mộng nay biến thành “oan gia trái chủ” khiến cười đau khóc hận. -Một cô gái thấy một anh chàng hào hoa, đẹp trai, cử chỉ lịch sự…tưởng đó là “hoàng tử của lòng em”, lấy về mới tá hỏa ra đó là anh chàng Sở Khanh, tốt mã giẻ cùi…thôi thì vỡ mộng.

Một ông tăng tu Thiền tới hỏi hòa thượng: -Xin hòa thượng cho một câu ngắn gọn “Phật Là Gì?” để con tỏ ngộ và giảng dạy cho đại chúng. Hòa thượng đáp: - Phật là cơm.

Những bài thơ thoảng mùi Thiền trong trại Cải Tạo (Điều này chứng tỏ trong khổ đau đã hàm chứa Bồ Đề) Ngũ Uẩn Vọng niệm từ đâu bỗng nảy ra Gặp em trong chốn bụi phồn hoa Nói cười ân ái như mê loạn Một kiếp thu vào trong cánh hoa