Thầy đã ra đi tính đến hôm nay đã 79 ngày, lúc con ngồi viết những dòng chữ này hình ảnh Thầy ùa về đầy ắp trong ký ức của chúng con. Cách đây 39 năm, từ quê hương Việt Nam Thầy đặt chân đến nước Đức để hoằng dương chánh pháp, hóa độ chúng sanh. Hòa Thượng Phương Trượng Tổ Đình Viên Giác Hannover đã nói: Ni Trưởng xứng đáng giữ vị trí hàng đầu của Bậc xuất gia mẫu mực tại Châu Âu. Đúng vậy, Thầy là biểu tượng cho đức hạnh và trang nghiêm nhưng lại rất giản dị và khiêm cung. Thầy dạy cho chúng con về sự bố thí, trì giới, tinh tấn, sự nhẫn nại, thiền định bằng chính thân giáo uy nghiêm của Thầy. Mỗi lời nói, mỗi nụ cười, mỗi bước đi của Thầy là những bài học vô lượng nghĩa.

Bài giảng: CÔNG ĐỨC LỄ PHẬT Chủ giảng: TT Thích Nguyên Tạng

Ngược dòng thời gian hai mươi sáu năm trước, khi con mới vào Chùa Bảo Quang xin Thầy tập sự xuất gia, lúc đó Chùa tọa lạc tại đường Schiffbeker Weg 177 Hamburg, Thầy nói với con: ”Thầy rất nghiêm khắc về oai nghi và phẩm hạnh của một người xuất gia, con ở đây tinh tấn tu tập, thì sau này con có đi đâu cũng có thể thích nghi được với môi trường mới”. Cũng nhờ sự chỉ dạy nghiêm minh của thầy mà sau này con qua Đài Loan tu học, con dễ dàng hòa nhập với cuộc sống kỷ luật ở Phật học viện nơi đây.

Năm nay là năm Thìn, mà Thìn nằm ở Can Nhâm, nên đối với những trang nam tử có tuổi Thìn lại thi cử đỗ đạt hay lập nên công danh sự nghiệp trong năm nầy; thì quả là điều tuyệt diệu biết bao nhiêu. Nhưng rồng hay đi đôi với nước và mây; cho nên năm nay có lẽ cũng sẽ là năm được báo hiệu nhiều nơi trên thế giới bị nước ngập, mà nước ngập thì bao nhiêu tai ương, khổ nạn sẽ xảy ra. Người xưa thường chúc cho người đi thi cử là: "Gặp hội Long Vân"; nghĩa là gặp được vận may như rồng gặp mây. Có mây là có mưa. Có mưa là có nước. Theo người Trung Quốc thường hay cho rằng. "Có nước thì có tiền", nhưng không biết người Việt Nam mình có câu tục ngữ nào ngắn gọn mà thể hiện được vận hội nầy chăng? Người mình thường hay chúc cho người đi thi là: Bảng hổ đề tên, sau đó là thăng quan tiến chức v.v… Đó là những sĩ tử ngày xưa theo Nho học; còn ngày nay việc thi cử không còn như trước nữa, nhưng khi đỗ đạt rồi người ta vẫn gọi là kẻ sĩ. Đó là Bác sĩ, Nha sĩ, Thạc sĩ, Tiến sĩ v.v

Kinh Đại Bát Nhã là lời tuyệt xướng của thời kỳ Hi Đại và là bến hiền lương của khoán kiếp xa xôi. Ánh hào quang đã bao trùm trời người thâu tóm chơn lẫn tục. Thật là áo chỉ nhập thần, là phù linh trấn cho hữu quốc vậy. Tự chẳng phải Thánh đức xa vời, triết nhân độc xuất thời Huyền âm chẳng lưu lộ, viên giáo khó thành xong. Sở dĩ dấy nên các Hoàng Vương Đế Chúa đã từng tỏ bày xiển thuật những lời vàng soi ngọc ánh để tán dương sự việc xa cách ngàn xưa, mà lý lẽ sáng soi ba thời. Sầm uất vậy thay là văn này, đầy đủ lắm ôi cũng chính ngày nay!

Trong Kinh Bát Dương có nói rằng:”Sanh hữu hạn, tử bất kỳ”; nghĩa là: “sanh có thời gian, chết chẳng ai biết được”. Điều nầy có nghiã là: khi chúng ta được sanh ra trong cuộc đời nầy, cha mẹ, Bác sĩ có thể đóan chừng ngày tháng nào chúng ta ra đời. Vì họ là những chủ nhân của việc tạo dựng ra sanh mạng của chúng ta; nhưng sự chết, không ai có thể làm chủ được và không ai trong chúng ta, là những người thường, có thể biết trước được rằng: ngày giờ nào chúng ta phải ra đi khỏi trần thế nầy cả. Do vậy Đạo Phật gọi cuộc đời nầy là vô thường.

Kinh Đại Bát Nhã do Ngài Huyền Trang dịch là một đại tùng thư do Phật thuyết tại 16 pháp hội, gồm 24 tập, cả thảy có 600 quyển, chiếm hết 1/3 Đại Tạng kinh. Về kỹ thuật, một số học giả, tu sĩ, các nhà nghiên cứu Phật học, các luận sư v.v… thường phân chia ĐBN làm năm phần chính như sau:

Trong A-hàm, Đức Phật nhấn mạnh về lý Tứ đế và Tứ niệm xứ. Đây là Khổ đế chúng ta phải biết, là Tập đế chúng ta phải diệt, là Diệt đế chúng ta sẽ đạt, là Đạo đế chúng ta phải thực hành. Chúng ta phải quan sát những nỗi khổ của sáu đạo chúng sanh như nỗi khổ của kiếp người, nỗi khổ của loài súc sanh, địa ngục, ngạ quỷ, A-tu-la và cõi trời, để đừng tạo nghiệp sanh tử nữa và phát sanh trí tuệ về Tứ đế tức là trí tuệ của các bậc thánh biết nhân quả chắc chắc không sai chạy của thế gian và xuất thế gian.

Đại Bồ tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: - Này thiện nam tử! Pháp thân của tất cả Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến tri, Minh Hạnh túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn hay Bạc già phạm không từ đâu đến, cũng chẳng đi đâu. Vì sao? Này thiện nam tử! Vì thật tánh các pháp đều bất động. Này thiện nam tử! Chơn như của các pháp không đến, không đi, chẳng thể phô bày; chơn như như thế tức là Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến tri v.v... cho đến Phật Thế Tôn hay Bạc già phạm.

Lúc bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: - Bạch Thế Tôn! Nếu tánh bình đẳng của các pháp đều không, không năng tác sở tác, làm sao các đại Bồ tát khi tu hành Bát nhã thi thiết bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, làm lợi ích chúng hữu tình? Phật dạy: - Này Thiện Hiện! Đúng vậy! Đúng như lời ông nói, pháp tánh bình đẳng của tất cả pháp, đều là bản tánh không, mà bản tánh không này đối với pháp hữu, pháp vô chẳng năng tác, sở tác.