Chùa Hải Ấn còn được gọi là Chùa Hang, địa chỉ trước kia là Tổ 8 Song Thủy, nay là số 204 đường Ngô Đến, phường Vĩnh Phước, thành phố Nha Trang. Năm 1968, Ni trưởng Thích Nữ Chánh Lượng, húy thượng Tâm hạ Hải, thuộc dòng thiền Lâm Tế đời thứ 43, đã mua lại khu đất đá rộng lớn ven chân núi Sạn, làng Cù Lao, khi nhận ra chính nơi đây đang sẵn có cảnh vật tĩnh mịch, địa thế phong quang, hòa hợp với núi sông mây gió thích hợp cho sự tu niệm và hoằng pháp lâu dài của người xuất gia, và bắt đầu tạo dựng một chốn già lam theo ý nguyện của mình.

Ông giáo sư về hưu là một thiện tri thức, học rộng hiểu nhiều, nhất là kinh tạng nhà Phật, trong giới cư sĩ Phật tử hầu như ai cũng biết ông.

Sau cả giờ đồng hồ loay hoay dưới nhà trù, cặm cụi chưng cất xong món thực dưỡng, mệnh phụ phu nhân tự tay bưng chén yến sào vào tịnh thất, quỳ bên cạnh tràng kỷ, kính cẩn dâng lên sư trú trì, thưa: “Bạch Thầy, Thầy dậy dùng chén yến này cho mau khỏe ạ!” Sư liền ngồi dậy, khe khẽ: “Nam mô Phật! Cảm ơn cô. Cô tự tay chưng cất đó sao?” “Dạ. Chuyện nhỏ mà Thầy.”

Chùa Lộc Thọ nằm trên đường Xóm Chiếu, thôn Ngọc Hội, xã Vĩnh Ngọc, thành phố Nha Trang, dưới chân núi Gành mà bên trên có chùa Sắc Tứ Kim Sơn.Từ năm 1980 đến 1985, Ni trưởng Thích Nữ Diệu Ý, húy Chơn Như, hiệu Giác Minh, được gia tộc họ Phan ở thôn Ngọc Hội mời về giao ngôi từ đường cùng với đất vườn rộng lớn. Đến năm 1988, Ni trưởng phát đại nguyện “cải gia vi tự”, kiến tạo nên một ngôi chùa, xây dựng hoàn thành ngôi chánh điện trang nghiêm, đặt tên là “Lộc Thọ” để bắt đầu hành đạo, thâu nhận đệ tử xuất gia.

Vợ chồng doanh nhân đại phú sau khi cùng làm lễ quy y, thọ ngũ giới, lòng hân hoan lắm, nên thưa với sư phụ trú trì: “Vợ chồng con muốn cúng dường một khoản tịnh tài lớn để đóng góp vào việc xây dựng, tu bổ bổn tự, mong Thầy hoan hỷ tiếp nhận ạ!” “Quá tốt, quá quý! Đóng thì tiếp, góp thì lấy. Nhà chùa hồi hướng công đức cho gia đình anh chị.”

Chùa có niên đại hơn 200 năm, khoảng giữa thế kỷ XVIII, xuất hiện sau thời kỳ Đình Làng Vĩnh Châu, xã Vĩnh Hiệp (xưa là Vĩnh Xương) được dân làng lập nên bằng mái tranh vách đất tọa lạc gần đó. Chùa chỉ là một ngôi chùa nhỏ do làng lập nên vào năm 1858, làng quản lý thờ phụng, cắt cử thủ tự trông coi. Được biết, trong khuôn viên chùa hiện nay có phần mộ của đến 4 vị hàng Tổng, và một số mộ phần của các vị tiền hiền chức sắc trong làng. Năm 1864, Hòa thượng Tế Định, dòng thiền Lâm Tế, chi phái Liễu Quán, đã được làng cung thỉnh về đây để hành đạo, nên được xem là vị trụ trì đầu tiên.

Một tín nữ đến chùa dâng lễ cúng dường Tam Bảo xong, được hầu chuyện với thầy trú trì, mừng lắm liền thưa: “Bạch thầy, con tìm mua một căn nhà nhỏ dành riêng để rước cha mẹ dưới quê lên an dưỡng tuổi già, gần gũi con cháu đều đã an cư lập nghiệp ở thành phố, nhưng con tìm hoài vẫn chưa gặp được căn nhà như ý, dù đã xem qua gấn hai mươi căn rồi đó thầy!”

Chùa Kim Quang tọa lạc tại thôn Thủy Tú, xã Vĩnh Thái (xưa là làng Vĩnh Xương), thành phố Nha Trang. Sở dĩ tăng ni, Phật tử phải gọi thêm 2 từ “Thủy Tú” liền theo là để phân biệt với ngôi chùa ni trùng tên trên đường Mê Linh ở trung tâm thành phố. Hòa thượng Thích Ngộ Thể (1862-1927), húy Thanh Lâm, dòng Lâm Tế chánh tông đời thứ 39, khai sơn lập tự vào năm 1910. Sau khi Tổ viên tịch, chùa được làng quản lý, cắt cử người thủ tự luân phiên trông nom cho đến khi thỉnh được Hòa thượng Thích Trừng Tâm, phái Lâm Tế chánh tông đời thứ 42 về trụ trì.

Một thiện nam hỏi vị Y chỉ sư: “Bạch Thầy, có phải mọi thứ có duyên với mình thì chúng tự đến, và khi hết duyên thì dù mình có cố gắng níu kéo, khư khư gìn giữ, chúng vẫn bỏ đi, hoặc thuộc về người khác, phải không ạ?” “Rõ là vậy rồi! Sao lại hỏi ?”

Chùa Tổ Đình Thiên Quang, thường ở gọi là chùa Thiên Quang, tọa lạc tại thôn Phú Lộc Tây yên tĩnh ven theo bờ sông Cái, thuộc Thị trấn Thành - Diên Khánh. Thôn Phú Lộc Tây từ hơn trăm năm trước nổi tiếng là làng nghề đúc đồng với những sản phẩm như lư hương, lục bình, chân đèn, đài đựng nước, cổ bồng và đồ dung kim khí sinh hoạt đời thường, nông cụ… Các vị bô lão cho hay là làng đã được vua Tự Đức triều Nguyễn ban sắc phong công nhận làng nghề truyền thống. Được xem là làng nghề lâu đời và có tiếng ở vùng Nam Trung bộ, sản phẩm đồng của Phú Lộc Tây không chỉ tiêu thụ ngay tại tỉnh nhà mà còn xuất bán đến nhiều tỉnh, thành miền Trung… Hiện còn khoảng trên 50 hộ còn gìn giữ và tiếp nối sự nghiệp của tiên tổ cha ông. Hằng năm, đến ngày 12 và 13 tháng Giêng âm lịch là ngày giỗ Tổ nghề đúc đồng của làng. Ngày nay, một con đường rộng lớn được mở rộng và tráng nhựa đi ngang qua bên dòng sông Cái trước làng nghề và chùa, nên chùa có địa chỉ mới nhất là 208 đường Trần P