Mái Chùa Che Chở Hồn Dân Tộc Cố đại lão Hòa thượng Thích Mãn Giác, tức nhà thơ Huyền Không, để lại nhiều thi phẩm, nhưng có một câu thơ chắc đa số Phật tử đều biết “Mái chùa che chở hồn dân tộc, nếp sống muôn đời của tổ tông”. Bài thơ Nhớ Chùa được Thầy viết năm 1949 tức cách đây 76 năm nhưng khi nghe hai câu thơ này hình ảnh ngôi chùa tưởng chừng như vẫn còn đâu đó trong tâm tưởng của mỗi người con Phật hôm nay. Trên tầm vóc dân tộc, hai câu thơ nói lên sự gắn bó của Đạo Phật Việt Nam và Dân Tộc Việt Nam. Dân tộc Việt Nam và Phật Giáo Việt Nam là kết quả của một nhân duyên kỳ diệu trong thế giới con người. Trải qua mấy ngàn năm, sự thịnh suy của Phật Giáo gắn liền với sự thịnh suy của dân tộc. Đó không phải là một sự khoa trương mà đã được chứng minh rất rõ qua những chặng đường lịch sử.

Hình ảnh Đại Hội Hội Đồng Hoằng Pháp lần thứ III – 2025 (Trực tuyến qua ZOOM) ngày 19-12-2025

Trong không khí trang nghiêm và hoan hỷ của ngày Phật sự trọng đại, Đại Hội Hoằng Pháp kỳ III của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (GHPGVNTN) đã được long trọng cử hành trực tuyến qua hệ thống Zoom Meeting vào Thứ Sáu, ngày 19 tháng 12 năm 2025 (nhằm ngày 30 tháng 10 năm Ất Tỵ, Phật lịch 2569). Đại hội diễn ra đồng thời tại nhiều múi giờ trên thế giới: 03g sáng London, 04g Berlin, 09g New Delhi, 10g Sài Gòn, 11g Tokyo, 14g Melbourne, 19g California và 21g Toronto, thể hiện sự kết nối sinh động của Tăng Ni, cư sĩ trí thức và Phật tử khắp năm châu trong tinh thần hòa hợp, kế thừa, phụng sự.

Sách đọc: Kỷ Yếu Tri Ân Đức Trưởng Lão Hòa Thượng Tuệ Sỹ, do Phật tử Diệu Danh diễn đọc

Phật giáo Việt Nam trong hai thế kỷ cận đại và hiện đại, xuất hiện một số nhân vật đạo hạnh cao vời, kỳ tài xuất chúng, có những cống hiến to lớn, dài lâu cho Đạo pháp và Dân tộc. Ngôn ngữ nhà Thiền xưng tụng những vị này là Bồ-tát, Đại sĩ, Thánh Tăng, hay Long Tượng, là những tôn danh chỉ được tìm thấy trong kinh điển, sử sách, trong lịch sử truyền miệng hoặc trên những bia đá ngàn năm nơi cổ tháp. Triết gia Phạm Công Thiện trong buổi ra mắt tác phẩm “Huyền Thoại Duy Ma Cật” của Hòa thượng Tuệ Sỹ tại thành phố Houston, tiểu bang Texas ngày 04 tháng 11 năm 2007, đã gọi tác giả là “bậc Long Tượng: Tuệ Sỹ” và diễn giải thêm, “Long Tượng là bậc Thầy của cả một dân tộc, nếu chưa muốn nói là bậc Thầy của thế giới.”

Photo: Lễ Tưởng Niệm Đức Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ tại Tu Viện Đại Bi, Garden Grove, California, Hoa Kỳ (thứ Bảy 12/2/2023)

Bàn Tròn Chuyên Đề Thứ Ba của VOA Tiếng Việt từ Hoa Kỳ cùng các khách mời thảo luận ảnh hưởng, di sản của Hòa thượng Tuệ Sỹ, vị cao tăng của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam thống nhất trước 30/4/1975, mới viên tịch ngày 24/11/2023 tại Việt Nam và con đường tiếp nối của Phật Giáo Việt Nam nói riêng, tương lai của đất nước nói chung.

Trước khi đi ngủ, gần nửa đêm 23 tháng 11, tôi nhắn tin cho Tâm Thường Định hỏi ai sẽ thức tối nay. Tâm Thường Định bảo “Quảng Pháp thức tối nay”. Chúng tôi dặn dò nhau khi có việc gì sẽ gọi. Sau 4 giờ sáng vài phút tức sau 4 giờ chiều ngày 24 tháng 11 tại Việt Nam, có tiếng phone reo. Quảng Pháp gọi. Bên kia là tiếng khóc và vài giây sau là tiếng nói nhỏ “Ôn đi rồi anh”, “Bao giờ?”, “Mới đây thôi”. Quảng Pháp chào để báo tin cho các thầy và anh chị em khác. Một lúc sau, phone lại reo, Hòa thượng Thích Nguyên Siêu, Phó Thư Ký của Hội Đồng Hoằng Pháp GHPGVNTN gọi. “Bạch thầy, con biết rồi, Quảng Pháp vừa gọi con”, tôi mở lời trước. Hai thầy trò khóc với nhau vài phút rồi hẹn vào “Zoom” bàn công việc.

Như quý vị đã biết, trước bệnh tình nguy ngập của Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, chúng tôi, những pháp lữ và những người học trò trực tiếp hay gián tiếp thọ nhận sự giáo huấn của Người, đã cố gắng trong một thời gian rất ngắn để thực hiện tập Kỷ Yếu này. Do hạn chế về thời gian, Kỷ Yếu chỉ là một tuyển tập đơn sơ gồm những sáng tác văn thơ, nhạc, họa, của chư Tôn Đức và văn thi hữu nhằm biểu lộ niềm tri ân đối với bậc Thầy lãnh đạo nòng cốt còn lại của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, một học giả Phật học uyên thâm hiếm có của Phật giáo Việt Nam. Và cũng chính từ giới hạn đó, chúng tôi đã không kịp nhận được đầy đủ bài vở của chư Tôn Đức, văn thi hữu cùng quý Phật tử có lòng quý kính gửi dâng Hòa thượng Tuệ Sỹ.

Tháng Chín, 2014, vợ chồng chúng tôi và con gái út qua Hannover, Đức để đảnh lễ Hòa thượng Thích Như Điển và viếng thăm tổ đình Viên Giác. Dù được xây dựng tại hải ngoại, tổ đình Viên Giác uy nghiêm đã gắn liền với những năm tháng dài trong tuổi thiếu niên của tôi. Hành hương đến Viên Giác, dù ở Đức, cũng là một cách trở về với nguồn cội.