Kinh điển Bắc Tạng cũng
nói là sau khi Phật thành đạo, Ngài đã thốt lên:"Lạ
lùng thay! Tất cả chúng sanh đều có cái thấy biết của
Như Lai, thế mà chỉ vì suy nghĩ sai lầm mà trở thành bị
xoay chuyển trong vòng sanh tử luân hồi". Lời
tuyên bố của đức Phật"Ta là Phật đã thành, các
ngươi là Phật sẽ thành"đã được xiển dương trong
các kinh Bắc Tạng thành một công thức vĩnh hằng:Tất cả
chúng sanh đều có Phật Tánh.
Tất cả chúng sanh đều
có Phật tánh, đó là cánh cửa mở vào đời sống
Phật giáo. khi nhìn người khác như một vị Phật sẽ
thành, chúng ta sẽ không nói dối với người ấy, sẽ
không trộm cắp của người ấy, không tà dâm với người
ấy, không thể nào giết hại người ấy. Trái lại
chúng ta sẽ vun bồi mọi đức hạnh trong cuộc sống chung
(thân hòa đồng trú) với người ấy: tâm từ bi, nhẫn
nhục, sự tôn trọng, bố thí cúng dường, sự phát tâm
tự mình Bồ đề thành Phật để đưa mọi người thành
Phật...Tất cả chúng sanh đều có Phật Tánh, đó là tất
cả giới luật cuả đại Thừa,sự mở đầu và kết thúc
của con đường tự mình trở nên toàn vẹn và làm cho
mọi người trở nên toàn vẹn. Tất cả mọi đức
hạnh đều do đó mà có trong tương quan với tất cả mọi
người: con đường tự giác, giác tha giác hạnh viên mãn.
Nếu không có chân lý" Tất cả chúng sanh đều có
Phật Tánh", làm sao chúng ta có thể nhẫn nhục một
cách rốt ráo, nhẫn nhục ba la mật? Làm sao Thường Bất
Khinh Bồ Tát, một tiền thân của đức Phật, khi bị người
khác giễu cợt, ném đá, mắng chưởi, vẫn một mực
chắp tay thưa rằng: tôi không dám khinh người các người,
vì trưóc sau gì các người cũng thành Phật.
Tất cả chúng sanh đều
có Phật Tánh, đó là cội gốc của mọi đức tánh tốt
lành nhờ đó mà chúng ta có thể xâm nhập mọi đức
hạnh trên con đường đưa tới sự tròn vẹn.
Trong kinh Phạm Võng Bồ Tát Tâm địa, đức Phật nói:"Ta
đến cõi Diêm Phù đề, vì tất cả chúng sanh phàm phu
ở cõi đất này, thuyết giới tâm địa của Phật Tỳ Lô
Giá Na. Lúc mới phát tâm ta thường tụng một giới,
đó là nguồn gốc của tất cả Phật, là hột giống Phật
Tánh của tất cả Bồ Tát, đó là: Tất cả chúng sanh đều
có Phật Tánh. Tất cả mọi loài đều có ý thức,
có sắc tâm, dầu tình dầu tâm, đều vào trong Phật Tánh
Giới, xưa nay thường có chánh nhân Phật tánh này, xưa
nay thường trụ nơi Pháp thân Tỳ Lô Giá Na. Ta đây
vì đại chúng đây, thuyết lại giới phẩm vô tận, đó
là bổn nguyện tự tánh thanh tịnh, giới cuả tất cả chúng
sanh:
Lóng nghe ta chánh tụng
Giới tạng trong Phật Pháp
Ba la đề mộc xoa
Dại chúng hãy nghe kỹ
Ngưoi là Phật sẽ thành
Ta là Phật đã thành
Thường tin chắc như thế
Giới phẩm đã thành đủ
Nhìn thấy mọi người đều
có Phật tánh, tất cả chúng sanh đều là những hoa sen
dầu cho còn nằm trong bùn đất, " Thường tin chắc như
thế" "đầu đội vâng giữ giới ấy" (kinh Phạm
Võng), đó là giới định Huệ và đại từ bi của đại
thừa.
Thiền tông VN xưa
nay cũng có cái thấy (Kiến) như vậy, tu hành (Hành) như
vậy:
Ai ai đạt giả đồng đồ(đường)
Mỗi người đều có
minh châu trong nhà
Mùa xuân vạn thụ khai
hoa
Cành cao cành thấp vậy
hòa chứng nên
Chúng ta hẳn phải suy diễn
ra trong một xã hội mà ai ai cũng nhìn nhau như là hoa sen,
dầu đã nở dầu chưa nở thì xã hội ấy có đủ mọi
điều tốt đẹp, có tất cả nhân đức, có tất cả giới
định huệ, và xã hội đó biến thành một Tịnh độ nhân
gian, một quốc độ thanh tịnh của Phật. Bởi vì một
trong những mục tiêu cao cả của đại thừa là biến đất
nước mình thành một quốc độ thanh tịnh của Phật, thực
tịnh độ ngay ở nơi mình sống, như câu nói được lặp
đi lặp lại trong kinh đại thừa"Tịnh Phật quốc độ,
thành tựu chúng sanh"(làm thanh tịnh và trang nghiêm cõi
Phật, thành tựu chúng sanh bằng cách làm cho mỗi con người
thanh tịnh và trang nghiêm)
Một trong những nguyên
lý nền tảng của đạo Phật-mà về sau đã tạo ra tông
Duy Thức-là: chúng ta như thế nào thì chúng ta thấy thế
giới như thế đó. Và ngược lại chúng ta nhìn thấy
cái gì thì chính chúng ta là cái đó. Một khi nhìn
thấy toàn bộ cuộc đời và tất cả chúng sanh là một
hồ sen vô tận với vô lượng đóa sen là mỗi một chúng
sanh, chúng ta đã tiến đến gần cái nhìn của Phật và
đang bước vào thế giới hoa sen của Phật, thế giới Liên
Hoa đài Tạng nói theo kinh Phạm Võng hay Pháp Giới Hoa Tạng
nói theo kinh Hoa Nghiêm. Khi nhìn thấy mỗi một người
là một đóa hoa sen thì chính tự thân ta cũng là một đóa
hoa sen đang nở:
Cái nhìn của Thiền Tông
là:
Toàn thể vũ trụ trọn
là một con mắt của Sa Môn
Toàn thể vũ trụ trọn
là một điểm linh quang trong chính mình
Toàn thể vũ trụ trọn
ở trong một điểm linh quang ở chính mình
Khi ấy, vẫn nói theo Thiền
Tông, tất cả đều là sắc Phật, tất cả đều là thanh
Phật, chim chóc cỏ cây đều là A Di đà Phật tuyên lưu
biến hóa làm nên. đó là Pháp Thân Tỳ Lô Giá
Na, pháp giới Hoa Tạng.
Đức đạt Lai Lạt Ma
đời thứ 2, trong tập" Những vần thơ huyền bí của
một đạt Lai Lạt Ma", viết:
Kinh nghiệm của một hành
giả thành tựu là như vầy:
Toàn
thể vũ trụ là một mạn đà la linh thánh
Và
mỗi chúng sanh là một Hoá thân Phật.
Đó là cái nhìn thâm
nhập pháp giới nói trong kinh Hoa Nghiêm:
Nhẫn
đến Pháp Giới các chúng sanh
Không
ai chẳng hiện trong thân Phật
(Phẩm
Nhập Pháp Giới)
Trong
mỗi cực vi các đầu lông
Xuất
hiện cõi trang nghiêm ba thuở
(Phổ
Hiền Hạnh)
Đó là điểm của cái
nhìn: tất cả chúng sanh đều có Phật tánh" hay nói
theo kinh Hoa Nghiêm" thân Phật không ngằn mé trụ khắp
trong thân của tất cả chúng sanh"(phẩm Thăng đâu Suất
thiên cung). đó cũng là kết luận của kinh Hoa Nghiêm:"Tâm,
Phật, Chúng Sanh, cả ba không sai khác"
Khi ấy, bổn môn và tích
môn hợp nhất, sanh tử tức Niết Bàn, tất cả chỉ là
một Hiện Tại vĩnh cửu, một mùa xuân vĩnh cửu của nước
Phật, như vua Trần Nhân Tông, Tổ thứ nhất trongTrúc Lâm
Tâm Tổ, viết trong bài kệ thâu tóm cuộc đời mình:
Số
đời một hơi lặng
Tình
trần hai biển trong
Cung
ma đâu còn nữa
Nước
Phật, Xuân vô cùng.
