Theo
quốc lộ IA đi vào Nam, cách thành phố Nha Trang 5 km về hướng Tây Bắc,
ngôi chùa Thiên Phú tọa lạc tại làng Phú Vinh, xã Vĩnh Thạnh thuộc ngoại
vi thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Đây là một ngôi chùa từ đất cải
gia vi tự mới được Thượng Tọa Thích Chơn Kiến ra công trùng tu.
Khởi đầu vào năm 1945 (Ất Dậu),
đạo hữu Nguyễn Bạn cùng với vợ là bà Nguyễn thị Đố và một ít người trong
gia tộc đã xây dựng trên khu đất từ đường rộng 2000m2
này một ngôi nhà để thờ Phật và tổ tiên ông bà. Một thời gian sau,
nhân nằm mộng thấy Bồ Tát Quan Âm mà ông Nguyễn Bạn đã xin ơn trên cho cải
gia vi tự và đặt tên là chùa Thiên Phú. Ngôi chánh điện và hậu tổ lúc bấy
giờ chỉ với diện tích khiêm tốn là 50m2 . Về sau ông Nguyễn Bạn
có xin chính quyền để mở rộng thêm ngôi chánh điện, nhưng không được chấp
thuận, vì trong dòng họ của ông có nhiều người tham gia phong trào kháng
chiến chống Pháp. Đến năm 1966, cơ may tái tạo ngôi chùa không còn nữa, vì
đạo hữu Nguyễn Bạn đã qua đời. Năm 1969, Ban Hộ Tự thỉnh thầy Huệ Minh về
trụ trì. Thời điểm này chiến tranh vẫn còn sôi động, nên thầy Huệ Minh chỉ
duy trì việc hương khói và tu niệm. Đến năm 1972 Thầy Huệ Minh viên tịch.
Không thể làm ngơ trước sự hoang vắng và ngày càng suy tàn của chốn Già
Lam, Ban Hộ Tự và Phật tử địa phương cung thỉnh TT Thích Chơn Kiến về
nối nghiệp trụ trì.
Một năm sau (1974) được sự
nhiệt thành ủng hộ của mười phương Phật tử, vị tân trụ trì này đã phát
động ngay một kế hoạch xây dựng lại ngôi Hậu Tổ và lần lượt tu bổ thêm một
vài tiện nghi cần thiết cho ngôi chùa thêm phần khang trang. Kết quả Chùa
Thiên Phú đã thật sự trở thành nơi chiêm bái và tu học của đồng bào địa
phương.
Tuy nhiên đối với việc đào tạo
tăng tài, tục diệm truyền đăng, xiển dương Chánh Pháp và nhiều hoạt động
Phật sự khác ngày càng tăng, trong khi phạm vi nhỏ hẹp của Chùa Thiên Phú
lúc bấy giờ không thể đáp ứng được mọi nhu cầu trên.
Đứng trên tinh thần đó, đầu năm
1991 TT Thích Chơn Kiến đã xin phép Giáo hội và các cấp chính quyền để
chính thức kiến tạo ngôi Đại Hùng Bảo Điện với diện tích mở rộng là 400m2
. Tiếp đó thầy trụ trì còn xây dựng thêm một số công trình phụ như nhà
Tăng, giảng đường vv… Chùa được khởi công xây dựng vào ngày 24 tháng giêng
năm Tân Mùi (nhằm ngày 10/03/1991) và hoàn thành vào ngày 24 tháng chạp
năm Nhâm Thân (nhằm ngày 16/01/1993) do kỹ sư Bùi Văn Minh thiết kế và
chính Thượng Tọa trụ trì đích thân chỉ đạo công trình. Chùa làm theo kiểu chữ
“I” (Công) hai lớp mái chồng diêm, mang dáng dấp kiến trúc cổ kính Á Đông,
với lưỡng long chầu nguyệt, tạo nên một dáng vẻ uy nghiêm giữa rặng dừa
của làng Phú Vinh.
Chánh điện thoáng rộng, điện
Phật được bài trí trang nghiêm. Nổi bật ở trung tâm là tượng Bổn Sư Thích
Ca Mâu Ni ngồi thiền định trên tòa sen cao 2,50m; hai bên trái và phải là
phù điêu Bồ Tát Văn Thù, biểu trưng cho trí tuệ và Bồ Tát Phổ Hiền, biểu
trưng cho đạo hạnh. Phía trước là hai tượng Hộ Pháp và Tiêu Diện. Sau điện
Phật là nhà thờ tổ sư Đạt Ma và bàn thờ Linh. Chùa còn có nhiều câu đối,
hoành phi, phù điêu được chạm trổ một cách rất tinh xảo bởi bàn tay của
nghệ nhân Khánh Hòa Ngô Đình Lục.
Đặc biệt, đến ngày mùng 8 tháng
12 năm Đinh Sửu (06/01/1998) nhân dịp lễ vía Đức Phật Thành Đạo, Thượng
Tọa
trụ trì đã cho khởi công đúc Đại Hồng Chung và lễ rót đồng cử hành vào
ngày 16 tháng 3 năm Mậu Dần (12/04/1998), quả chuông cao 2,80m; nặng
2500kg với đường kính 1,45m do nghệ nhân xưởng đúc Đại Hạnh Đạo Hữu Nguyên
Lượng Nguyễn Thanh Thảo thực hiện, dưới sự chứng minh của:
Hòa thượng Thích Trí Nghiêm
Hòa thượng Thích Đổng Minh
Hòa thượng Thích Chí Tín
Hòa thượng Thích Thiện Bình
Hòa thượng Thích Trí Tâm
Hòa thượng Thích Minh Quang
Thượng tọa Thích Tịnh Nghiêm
Song song với việc kiến thiết
ngôi chùa, TT Thích Chơn Kiến còn rất quan tâm đến việc giáo dưỡng tăng
chúng (đã có nhiều vị theo học các trường Cao Cấp Phật Học, Cao Đẳng
Chuyên Khoa, Khóa Giảng Sinh, Cơ Bản Phật Học…) và nhiều thành phần Phật
tử đến tu học. Chùa đã thành lập Ban Đạo Tràng Pháp Hoa gồm 500 đạo hữu và
một gia đình Phật tử có hơn 200 đoàn sinh. Mới đây, chùa còn mở thêm một
Tuệ Tĩnh Đường để khám bệnh và phát thuốc miễn phí cho đồng bào nghèo tại
địa phương.