Đạo Phật và Tuổi Trẻ
--- o0o ---
-09-
Thanh niên với
việc đi chùa
Hôm
nay đem việc đi chùa mà bàn với các bạn thanh niên thật là một chuyện rất
tầm thường. Thưa bạn! Tôi lại thích nói những chuyện tầm thường ấy, vì nó
rất gần chúng ta, mà đã bị nhiều người lãng quên đi.
Nếu một hôm có người đến mời bạn đi chùa,
chắc bạn sẽ cau mày lộ vẻ khó chịu, nếu không bĩu môi kiêu ngạo. Vì bạn
thanh niên cho việc đi chùa là việc của những người giàu lòng tín ngưỡng,
việc của bà già, ông cụ, còn thanh niên là những con người khoa học thực
tế mà ai đi làm việc ấy. Quan niệm đó có thể đúng với người không hiểu ý
nghĩa đi chùa, e không đúng với những người đã hiểu ý nghĩa đi chùa.
Thưa bạn! Trong nhà Phật mỗi việc làm, mỗi
hành động đều có ý nghĩa của nó, đáng tiếc có một số tín đồ không chịu tìm
hiểu, nên việc làm sai lạc, gây sự hiểu lầm cho khách bàng quan. Vì thế,
tôi cần biện bạch ý nghĩa đi chùa để các bạn biết qua.
Ði chùa có những ý nghĩa:
* Chùa là nơi thờ cốt, tượng của chư Phật -
người từ bi và giác ngộ đã viên mãn - Phật tử đến chùa là tỏ lòng kính mến,
sùng thượng gương cao cả của Ngài mà học đòi bắt chước theo, như châm ngôn
ta có câu: "Trọng thầy sẽ được làm thầy" vậy. Bạn một phen bước chân đến
cổng chùa là trong ký ức bạn đã quay lại đức hy sinh cao cả, gương trí tuệ
sáng ngời của Phật Tổ rồi. Bước vô chánh điện, nhìn lên chân dung của Phật,
bạn sẽ thấy cặp mắt hiền lành, vẻ mặt từ bi của Ngài hình như lúc nào cũng
chực đưa tay cứu vớt chúng sanh đang đắm chìm trong đau khổ. Chỉ chừng ấy
thôi, bạn cũng đã thấy hình dáng Phật gây cho bạn một ấn tượng tốt lành,
một gương sáng cao quí. Bạn đi đến chùa để nhớ lại công hạnh vị tha không
bờ bến, đức độ hỉ xả vô biên giới của Phật mà bắt chước theo, chớ đâu phải
đi chùa để lễ bái, để khấn nguyện. Như các nhà ái quốc hằng đến thăm lăng,
miếu các công thần. Không phải các ông đến đó để xin xăm, để khấn vái, cầu
sự ủng hộ cho mình, mà để ôn lại cuộc đời oanh liệt của các Ngài qua những
tấm bia, chiếc mão... cho lòng ái quốc của mình được nồng nhiệt thêm.
* Phật thuyết pháp hơn ba trăm hội, những
lời vàng ngọc ấy được ghi chép lại thành ba tạng kinh điển, trong ấy chứa
đựng một nền triết lý cao siêu, một biển từ bi bát ngát. Bạn đến chùa để
học hỏi giáo lý, qua lời chỉ dẫn của các nhà sư. Vì bạn là một thanh niên
Việt Nam, bạn không thể chối cãi được ảnh hưởng ít nhiều của đạo Phật, một
đạo cổ truyền của dân tộc mà người Việt Nam đã nhìn nhận là đạo ông bà.
Hơn nữa, đạo Phật là một tôn giáo lớn nhất, một nền triết lý cao nhất của
Á Ðông, bạn là một thanh niên trí thức Á Ðông, không có lý do gì bạn không
biết. Nếu bạn nói không biết thì chẳng hổ với những học giả Âu Tây đang
hướng về Á Ðông để nghiên cứu ấy sao? Hoặc bạn viện lẽ: "Tôi ở nhà đọc
sách Phật thì cũng hiểu được, cần gì phải đi đến chùa." Thưa bạn! Ðiều ấy
chưa hẳn là đúng. Vì sao? Vì bạn đang bận sự học hành hoặc đang lo sanh kế,
thời giờ đâu bạn nghiền ngẫm kinh sách, nếu có thời giờ thì cũng rất eo
hẹp. Chắc bạn cũng thừa hiểu kinh điển của nhà Phật như biển cả bao la,
nền triết lý Phật giáo như trời cao thăm thẳm. Muốn thấu hiểu, người ta
phải chuyên học cả năm, mười năm mà chưa hẳn là đã đạt được; phương chi
nằm nhà đọc qua vài ba quyển sách mà có thể thấu triệt được ư? Lại nữa,
thà rằng bạn không hiểu gì về Phật giáo còn hơn là bạn hiểu không đúng
chân tinh thần của Phật giáo. Vì sự hiểu sai lạc sẽ làm giảm giá trị của
Phật giáo và gây cho những người chung quanh một quan niệm sai lầm, nên
không hiểu thì thôi, có hiểu cần phải hiểu cho đúng. Do đó, muốn hiểu Phật
giáo, bạn cần đến chùa nhờ những vị sư học rộng giáo điển giảng dạy cho,
có phần bảo đảm hơn.
* Trong những ngày đem hết tâm lực tranh đấu
với đời, bạn nghe đầu óc nóng ran, tâm trí quay cuồng, bạn muốn tìm một
nơi giải trí cho nó êm dịu lại. Hoặc bạn đến rạp chiếu bóng. Ở đây bạn
thấy nghẹt cả người, hơi người đã khiến bạn nghe mệt. Nếu cố gắng mua vé
vào cửa, bạn cũng thấy trên màn bạc toàn là sự tranh đấu, giết chóc, khổ
vui, rốt cuộc chỉ làm cho thần kinh bạn thêm căng thẳng. Hoặc bạn đến nhà
hàng để tiêu khiển bằng những chung rượu, chén trà. Nhưng vừa ngồi lại,
bạn đã nghe lời bàn bạc, tiếng cãi vã về hơn, thua, khôn, dại của những
người lân cận, khiến bạn phải nhức đầu. Như thế cũng là một trường tranh
đấu, tranh đấu bằng lý thuyết. Bạn sẽ đến và đến nhiều nơi nữa, nhưng ở
đâu rồi cũng gây thêm cho bạn một ý niệm so sánh, tranh đấu. Chi bằng, bạn
đi thẳng đến chùa, không khí ở chùa sẽ ru êm, xoa dịu tâm hồn bạn. Ở đây,
bạn sẽ thấy cả một trời thanh tịnh. Cổng chùa rêu xanh phủ kín, mặc cho
nắng táp mưa sa, ngôi chùa đứng lặng im trong không gian tịch mịch. Có
nghe chăng, chỉ những tiếng gió thì thào trên ngọn dương như lời giảng đạo
của đức Mâu-ni hơn hai nghìn năm còn vọng lại, tiếng chuông ngân nga nhịp
nhàng hòa theo gió, rồi tan lần trong không gian lặng lẽ như đem lòng từ
bi chan rải khắp trần gian và tiếng Mô Phật - thay cho lời chào - của các
nhà sư vừa hiền hòa, vừa thanh thoát. Ở đây, bạn không làm gì tìm ra được
một dấu vết tranh đấu, nếu có chỉ là sự đấu tranh nội tâm của những con
người cầu tiến. Sau vài mươi phút ở chùa, dù tâm hồn bạn có cuồng nhiệt
đến đâu cũng tan biến dần trong không gian tĩnh mịch như ngọn lửa hồng
đang cháy sẽ tắt lịm đi sau một cơn mưa mát dịu.
* Hoặc trong những lúc chạy đua với đời, bạn
đã gặp phải những bức tường chắn lối, hoặc bị sa chân vào cạm bẫy của đời,
bạn đang hằn học, đau buồn. Bạn cứ đi ngay đến chùa vì ở đây là nguồn an
ủi vô biên của chúng sanh, là suối nước cam lồ để diệt trừ nhiệt não. Vào
chùa, bạn sẽ thấy đức Thích-ca trang nghiêm ngự trên đài sen, đức Di-lặc
tươi cười thản nhiên trong khi bị bọn lục tặc chọc tai, móc miệng... , đức
Di-đà kiên nhẫn sẵn sàng đưa tay chực cứu độ chúng sanh, trong khi chúng
vẫn còn lặn hụp trong biển ái. Qua những hình ảnh ấy, bạn đã thấy thế nào?
Và gợi cho bạn những cảm giác gì? Ðức Phật Thích-ca ngự trên đài sen là đã
nói "Ngài dấn thân trong trần tục mà vẫn trong sạch, siêu thoát, không bị
mùi trần tục làm nhiễm ô". Ðức Di-lặc cười thản nhiên, trong khi bọn lục
tặc phá phách, để nói rằng "Ngài sẵn sàng tha thứ, vui vẻ tha thứ và mãi
mãi tha thứ tất cả những cái gì mà chúng sanh đã làm cho Ngài rối rắm, đau
khổ". Ðức Di-đà đang duỗi tay cứu độ chúng sanh, mà chúng sanh chưa hướng
về Ngài, để nói lên rằng "lúc nào Ngài cũng kiên trì cứu độ chúng sanh,
mặc dù chúng đang còn mải mê theo trần tục". Và còn, còn rất nhiều hình
ảnh nữa, tôi không thể kể hết. Nếu bạn biết rõ ý nghĩa khi qua những hình
ảnh ấy, bạn sẽ nghe cõi lòng mát lại, quả tim bạn đập đều và bao nhiêu nỗi
buồn phiền đã tan biến tự bao giờ.
* Ðó là chưa nói bạn có diễm phúc thấm nhuần
giáo lý. Nếu bạn có duyên lành, gặp một nhà sư đức hạnh, bạn sẽ được tắm
mát trong dòng suối từ bi, bạn sẽ bừng tỉnh dưới ánh sáng giác ngộ qua lời
giảng giải của nhà sư rút trong giáo điển. Thế là, còn sự buồn phiền nào
đeo đẳng trong tâm hồn bạn mà không tan vỡ?
Cho nên đi chùa không phải chỉ vì sự cúng
lạy khẩn cầu, mà để noi theo gương lành của Phật, cải đổi tự thân, để học
hỏi giáo lý, tu sửa tâm tánh, để lắng lặng tâm hồn khi đang quay cuồng vì
đấu tranh, để xoa êm, tưới dịu phần nào ngọn lửa tức giận, vết thương đau
khổ.
Cũng có người viện lẽ rằng: "Tôi ở nhà, tôi
vẫn thờ Phật để học theo gương Ngài, tôi cũng xem kinh để tu sửa tự tâm...
thì còn hơn đi chùa." Ðành rằng ở nhà có thờ Phật, có xem kinh, nhưng làm
sao bằng khung cảnh trang nghiêm ở chùa, lời nhắc nhở chân thành của các
nhà sư. Chúng ta chưa phải là bậc "sanh nhi tri chi" thì cần phải nhờ thầy
lành bạn tốt, hoàn cảnh thuận tiện làm trợ duyên bên ngoài, mới đủ sức cải
đổi những cái xấu dở của mình.
Hoặc người ta không chịu đi chùa bởi những
lý do:
- Vì cửa từ bi quá rộng cho nên có một ít
người lợi dụng đó làm kế sinh nhai, hoặc để giấu những hành tung đê tiện.
Do đó đã xảy ra nhiều việc không hay, làm hoen ố chốn thiền môn thanh tịnh.
Vì vậy, có một ít người sợ đến chùa bị lợi dụng hoặc bị xấu lây. Thưa bạn!
Bất cứ một tôn giáo, một đoàn thể nào cũng có những con chiên ghẻ lẫn
trong ấy. Nếu bạn vì thấy một vài cái dở mà chấp nê thì tránh sao khỏi cái
lỗi "vơ đũa cả nắm". Hơn nữa, bạn là người có học thức, một hành động, một
cử chỉ bất chánh bạn đã thấy, tội gì bạn phải sợ như vậy.
- Hoặc có người nói: "Ðến chùa nghe những
điều tội phước, thấy gương từ bi của Phật sợ về nhà chán ngán việc làm ăn
- việc làm ăn lợi mình hại người - nên không dám đi chùa." Nói thế là cùng!
Bạn thử nghĩ, có ai sợ người ta chỉ lọ trên mặt mình không? Nếu được người
ta chỉ cho mình, có lợi hay có hại? Nếu vì lý do như vậy mà không đi chùa
thì tôi cũng không biết lời gì mà bàn được.
Nói thế cũng đã dông dài rồi. Ðể kết thúc
lại, ý nghĩa đi chùa là để gợi lại cho chúng ta thấy những gương sáng cao
cả để mở rộng kiến thức, để gội rửa những bụi nhơ phiền não, để xoa dịu
những vết thương đau. Sự đi chùa như vậy có gì là huyễn hoặc nhuộm mùi mê
tín, không thích hợp với óc khoa học thực tế của thanh niên đâu? Theo tôi
thiết nghĩ: Các bạn thanh niên phần nhiều tâm hồn sôi nổi bồng bột, thiếu
đức bình tĩnh, thiếu chí kiên nhẫn, các bạn cần phải siêng đi chùa hơn hết
mới phải. Vì khung cảnh tịch tịnh của nhà chùa sẽ giúp các bạn mát dịu
phần nào nhiệt khí, thấy gương nhẫn nại hy sinh của Phật, các bạn sẽ tăng
thêm phần kiên chí. Nghe được giáo lý của Phật sẽ giúp cho phần tư tưởng
của các bạn được cao siêu. Như vậy sự đi chùa há vô bổ hay sao?
--- o0o ---
Mục lục |
01 | 02 |
03 | 04 |
05 | 06 |
07 | 08 |
09 | 10 |
11 | 12 |
13 | 14 |
15
--- o0o ---
Source:
Thiền Tông Việt Nam
--- o0o ---
| Thư
Mục Tác Giả |
