Đạo Phật và Tuổi Trẻ
--- o0o ---
-01-
Đạo Phật và
Tuổi Trẻ
Lâu
nay đa số người Việt Nam cho rằng: Ðạo Phật là dành riêng cho các bậc già
nua tuổi tác, nhờ câu kinh tiếng kệ an ủi những ngày tàn; hoặc kẻ bị tình
đời đen bạc hay người đã mấy phen vấp ngã trên bước công danh quay về
nương tựa cửa thiền, nhờ giọt nước cành dương rưới dịu đôi phần sầu hận;
hoặc những người đau ốm tật nguyền sống thừa thãi ngoài xã hội về núp bóng
từ bi, nhờ hột cơm, manh áo của đàn-na tín thí để đỡ phần cơ cực... Quan
niệm ấy đã ăn sâu trong tâm não dân chúng, nên khi thấy một thanh niên cạo
tóc xuất gia, hoặc đến chùa lễ Phật thì họ xầm xì cho là chán đời, là bi
quan, là trốn nợ xã hội. Nhưng họ đâu ngờ đạo Phật là "đạo của tuổi thanh
xuân đang căng nhựa sống và tha thiết yêu đời".
Nói thế, không phải cố gò bó đạo Phật cho
gần với tuổi trẻ, mà vì thật tánh của đạo Phật rất thích hợp với hàng hoa
niên. Sự thích hợp ấy bởi những điểm:
Thanh tịnh: Ðạo Phật cốt đào luyện
tâm hồn người hoàn toàn trong sạch, nên cực lực sa thải những tính: tham
lam, sân hận, oán thù... đang trú ẩn trong tâm giới người. Nhưng từ lúc
thanh niên, người ta phải cất mình ra khỏi cổng nhà cha mẹ, bắt tay vào
việc cạnh tranh, chiến đấu với đời, từ đó những tánh xấu, tham lam, sân
hận... càng ngày tập nhiễm càng sâu, đến đen tối cả tâm hồn. Lúc tuổi già
muốn gột rửa nó là cả một sự khó khăn. Như chiếc áo trắng đã nhuộm chàm,
muốn giặt tẩy trắng lại không phải là việc dễ. Trái lại, tuổi thiếu niên
tâm hồn còn trong trắng, những tính xấu nếu có, cũng chỉ một vài điểm nhỏ
thôi. Nếu họ sớm biết thức tỉnh quyết tâm tẩy trừ thì rất dễ dàng, như
chiếc áo trắng vừa vấy vài vết nhơ, giặt tẩy rất mau sạch. Vì thế tuổi
thiếu niên rất thích hợp với đức thanh tịnh của đạo Phật.
Chân thật: Ðạo Phật là đạo như thật,
người tu theo đạo Phật cần phải xa lìa những điều giả dối để trở về với sự
thật. Phật cấm nói dối và dạy quán vô thường, bất tịnh, khổ... đều nhắm
mục đích này. Tuổi trẻ là ngây thơ chất phác, nghĩ sao nói vậy, nên ít
biết dối trá xảo quyệt; nhưng đến lúc thành niên, để bắt chước theo thói
xã giao, hoặc vì sự mưu sanh, người ta lần lần tập nhiễm những điều xảo
trá và xa dần sự thật. Khi đi xa mà muốn quay về là nhọc nhằn hơn lúc ở
gần; vì thế tuổi trẻ còn chất phác, nhiều thành thật, nên rất gần với đạo
Phật.
Từ bi: Ðạo Phật là đạo Từ bi, là đạo
cứu khổ chúng sanh bằng mọi phương tiện và mọi hình thức. Người tu theo
đạo Phật là hy sinh đời mình để mưu hạnh phúc cho chúng sanh, và mở tâm
lượng bao la trùm tất cả mọi loài trong tình thương bình đẳng. Với tâm
lượng ấy, với chí hy sinh ấy, người lưng còng, má cóp có thể đảm đang nổi
chăng? Người ốm đau bệnh tật có thể gánh vác được không? Và người thực
hiện được điều này có thể gọi là bi quan yếm thế chăng? - Cố nhiên phải là
người niên tráng lực cường, thân hình căng đầy nhựa sống, mới đủ khả năng
sớt cơm, chia áo và gánh vác những điều khó khổ nhọc nhằn cho chúng sanh.
Hơn nữa, tuổi thiếu niên là tuổi phóng tầm mắt nhìn khắp vũ trụ bao la và
muốn ôm cả nhân loại vào lòng; nhưng đến khi đã cột mình trong bổn phận
làm vợ, làm chồng, làm cha, làm mẹ... thì chí cả ấy bị đóng khung trong
gian nhà chật hẹp của gia đình, rồi dần dần nó bị tiêu ma như hạt sương
tan theo dưới ánh nắng. Ðang khi tâm hồn khoáng đãng của tuổi thanh xuân
mà gặp được tình thương vô bờ bến của tâm lượng Từ bi thì, ôi! Sung sướng
nào hơn nữa?
Tinh tấn: Phật quả là một quả vị vô
thượng. Người muốn đạt được quả vị này phải trải lắm công phu nhọc nhằn
khổ sở, với thời gian dài đằng đẵng, đâu phải tu một sớm một chiều mà
chứng được, trừ những bậc Bồ-tát thị hiện. Công trình tu tập như một bộ
hành trèo núi cao mấy mươi cây số; muốn đến được đỉnh, người bộ hành phải
dẫm qua lắm đoạn đường chông gai, đá sỏi, vượt qua nhiều vách đá cheo leo
và trải qua những đèo cao, hố thẳm, nhiên hậu mới mong ngồi bóng mát trên
đầu non chót vót và ngắm xem bức sơn thủy muôn màu ngàn sắc của trần gian.
Như vậy, muốn thực hiện được công phu này, phải đòi hỏi ở người có cặp
chân cứng rắn, đôi mắt tinh anh, sức lực dồi dào và đủ tinh thần quả cảm.
Thanh niên là tuổi máu nóng đang lên, nhựa sống căng thẳng, đời sống còn
dài, nên dễ thực hiện được công tác này. Ðức Thích-ca ngày xưa nếu đợi sáu,
bảy mươi tuổi mới đi tu, chắc ngày nay chúng ta không biết được mùi pháp
vị là gì.
Trí tuệ: Ðức Phật là đấng đã giác ngộ.
Người tu theo đạo Phật là noi theo con đường sáng suốt của Ngài đã qua để
đến thành trì giác ngộ. Muốn được giác ngộ cần phải có trí tuệ, vì trí tuệ
là ánh sáng quét sạch màn đêm và soi tỏ mọi vật, khiến chúng hiện bày chân
tướng dưới mắt người. Tuy nhiên, muốn có trí tuệ ta cần phải có thân hình
tráng kiện, như nói: "Một tâm hồn sáng suốt trong một thân thể tráng
kiện"; hay ngược lại, cũng thế. Như vậy tuổi trẻ rất dễ phát khởi trí
tuệ, người già yếu trí tuệ cũng bị ảnh hưởng phải lu mờ. Bằng chứng, cùng
một bài học mà người trẻ học mau thuộc, người già học rất lâu. Do đấy nên
tuổi trẻ là tuổi rất thích hợp với đạo Phật.
Mặc dù đạo Phật rất thích hợp với tuổi trẻ,
nhưng với bậc lão thành, với người khổ sở, với kẻ chán đời... vẫn được đạo
Phật tiếp độ. Vì đạo Phật là đạo bình đẳng, giáo lý Phật là giáo lý phổ
biến vậy. Mái tóc xanh gần đạo Phật ở đức thanh tịnh... thì người đầu bạc
cũng nhờ "tín" của đạo Phật mà vui vẻ những ngày tàn. Tuổi hoa niên thể
theo đức từ bi mở rộng lòng thương, thì người khổ sở cũng nhờ bàn tay từ
bi ấy xoa dịu đôi phần đau khổ. Hàng tráng niên đến với đạo Phật là cầu
giác ngộ, cầu thành Phật quả; người chán đời đến với đạo Phật để nhờ câu
kinh thâm diệu, nhịp mõ trầm hùng, tiếng chuông cảnh tỉnh mà lần lần cổi
sạch mọi nỗi oán hờn.
Tóm lại, đạo Phật là đạo chung tất cả, nhưng
thích hợp nhất là tuổi trẻ. Vì tuổi trẻ mới có đủ phương tiện thực hiện
triệt để giáo lý cao siêu của Phật, và tuổi trẻ mới đủ bầu nhiệt huyết
hăng hái quả cảm trên con đường tự giác, giác tha, dù gặp mọi gian nguy
khó khổ. Do đó nên Phật dạy bốn pháp kiên cố đến quả Bồ-đề, "tuổi trẻ biết
mộ đạo tu hành" là một trong bốn điều ấy vậy. Tuổi trẻ là tuổi thích hợp
với đạo Phật, vậy những bạn thanh niên không nên luống phí thời giờ, phí
thời kỳ quí báu ấy, đợi đến khi sức kiệt hơi tàn, có hối tiếc cũng không
kịp. Phật dạy: "Ngươi nói: 'Tôi còn trẻ cần phải chơi bời vui vẻ, đến
ngày già sẽ tu'. Nhưng cái chết có khác nào kẻ cướp cầm gươm bén theo rình
rập ngươi, một miếng mồi ngon của nó; như vậy làm sao ngươi chắc mà đợi
đến ngày già đặng đưa tâm trí qua đường Ðạo đức?".
--- o0o ---
Mục lục |
01 | 02 |
03 | 04 |
05 | 06 |
07 | 08 |
09 | 10 |
11 | 12 |
13 | 14 |
15
--- o0o ---
Source:
Thiền Tông Việt Nam
--- o0o ---
| Thư
Mục Tác Giả |
