TỔ ĐÌNH MINH ĐĂNG QUANG
PHẬT HỌC TỪ ĐIỂN
BUDDHIST DICTIONARY
VIETNAMESE-ENGLISH
THIỆN PHÚC
Pha
Pha Lẫn: To mingle—To mix.
Pha Lê:
1) Phả
Lê—Đá trong như pha lê, một trong bảy của báu: Sphatika (skt)—Rock
crystal, or a green indestructible gem, one of the seven precious
things—See Thất Bảo.
2) Tên
một ngọn núi gần Varanasi: Name of a mountain near Varanasi.
Pha Trò: To jest—To joke—To
speak in jest.
Phá:
1) Đả
phá: To disprove—To refute—To negate—To cause schism.
2) Phá
đám: To break—To disrupt.
3) Phá
hoại: Phá hủy—To destroy—To demolish.
Phá Ám Mãn Nguyện: Phá tan vô
minh tối ám và làm tròn lời nguyện, như Đức Phật A Di Đà—To destroy
darkness or ignorance and fulfil the Buddha’s vow, i.e. that of Amitabha.
Phá Bồ Đề: Upasanti
(skt)—Calm—Tranquility.
Phá Chánh: Phá bỏ chân lý—To
deny the truth, e.g. heresy.
Phá Chánh Hiển Tà: To deny the
truth and support the evil.
Phá Chánh Mệnh: Cuộc sống không
theo đúng theo chánh mệnh—An incorrect or wrong form of livelihood—See Bát
Chánh Đạo (5).
Phá Chấp:
1) Phá bỏ
hay phản bác những mê chấp tà kiến: To refute tenets.
2) Phản
bác niềm tin nơi thực ngã hay thực pháp, nghĩa là sự có thật của một cái
ngã và chư pháp: To refute the belief in the reality of the ego and
things.
Phá Chấp Nhị Biên: To sever
dualistic attachments.
Phá Địa Ngục: Phá vỡ cửa địa
ngục bằng cách tụng đọc kinh kệ giải thoát cho người quá vãng—To break
open the gates of hells by chants or incantations for the release of a
departed spirit.
Phá Gia: To ruin one’s family.
Phá Giới:
1) Người
đã thọ giới lại tự mình hay do sự xúi dục mà phá giới: Theo sách Thập
Luân, vị Tỳ Kheo phá giới, tuy đã chết nhưng dư lực của giới ấy vẫn còn
bảo đường cho nhân thiên, ví như hương của ngưu hoàng xạ. Phật do đó mà
thuyết bài kệ: “Thiệm bạc hoa tuy ny, thắng ư nhứt thiết hoa, phá giới chư
Tỳ Kheo, do thắng chư ngoại đạo,” nghĩa là hoa thiệm bạc tuy héo vẫn thơm
hơn các thứ hoa khác, các Tỳ Kheo tuy phá giới nhưng vẫn còn hơn hết thảy
ngoại đạo)—To violate (break) religious commandments.
2) Trong
Kinh Phạm Võng Bồ Tát Giới 48 giới khinh điều thứ 36, Đức Phật dạy: “Thà
rót nước đồng sôi vào miệng, nguyện không để miệng nầy phá giới khi hãy
còn thọ dụng của cúng dường của đàn na tín thí. Thà dùng lưới sắt quấn
thân nầy, nguyện không để thân phá giới nầy tiếp tục thọ nhận những y phục
của tín tâm đàn việt.”—The Buddha taught in the thirty-sixth of the
forty-eight secondary precepts in the Brahma-Net Sutra: "I vow that I
would rather pour boiling metal in my mouth than allow such a mouth ever
to break the precepts and still partake the food and drink offered by
followers. I would rather wrap my body in a red hot metal net than allow
such a body to break the precepts and still wear the clothing offered by
the followers.”
3) Những
lời Phật dạy về Phá Giới trong Kinh Pháp Cú—The Buddha’s teachings on
“Breaking Precepts” in the Dharmapada Sutra:
a) Sự phá
giới làm hại mình như dây mang-la bao quanh cây Ta-la làm cho cây nầy khô
héo. Người phá giới chỉ là người làm điều mà kẻ thù muốn làm cho
mình—Breaking commandments is so harmful as a creeper is strangling a sala
tree. A man who breaks commandments does to himself what an enemy would
wish for him (Dharmapada 162).
b) Phá
giới chẳng tu hành, thà nuốt hườn sắt nóng hừng hực lửa đốt thân còn hơn
thọ lãnh của tín thí—It is better to swallow a red-hot iron ball than to
be an immoral and uncontrolled monk feeding on the alms offered by good
people (Dharmapada 308).
c) Buông
lung theo tà dục, sẽ chịu bốn việc bất an: mắc tội vô phước, ngủ không
yên, bị chê là vô luân, đọa địa ngục—Four misfortunes occur to a careless
man who commits adultery: acquisition of demerit, restlessness, moral
blame and downward path (Dharmapada 309).
d) Vô
phước đọa ác thú bị khủng bố, ít vui, quốc vương kết trọng tội: đó là kết
quả của tà dâm. Vậy chớ nên phạm đến—There is acquisition of demerit as
well as evil destiny. No joy of the frightened man. The king imposes a
heavy punishment. Therefore, man should never commit adultery (Dharmapada
310).
e) Cũng
như vụng nắm cỏ cô-sa (cỏ thơm) thì bị đứt tay, làm sa-môn mà theo tà hạnh
thì bị đọa địa ngục—Just as kusa grass cuts the hand of those who wrongly
grasped. Even so the monk who wrongly practised ascetism leads to a woeful
state (Dharmapada 311).
f)
Những người giải đãi, nhiễm ô và hoài nghi việc tu phạm hạnh, sẽ không làm
sao chứng thành quả lớn—An act carelessly performed, a broken vow, and a
wavering obedience to religious discipline, no reward can come from such a
life (Dharmapada 312).
g) Việc
đáng làm hãy làm cho hết sức! Phóng đãng và rong chơi chỉ tăng thêm trần
dục mà thôi—Thing should be done, let’s strive to do it vigorously, or do
it with all your heart. A debauched ascetic only scatters the dust more
widely (Dharmapada 313).
h) Không
tạo ác nghiệp là hơn, vì làm ác nhứt định thọ khổ; làm các thiện nghiệp là
hơn, vì làm lành nhứt định thọ vui—An evil deed is better not done, a
misdeed will bring future suffering. A good deed is better done now, for
after doing it one does not grieve (Dharmapada 314).
i) Như
thành quách được phòng hộ thế nào, tự thân các ngươi cũng phải nên phòng
hộ như thế. Một giây lát cũng chớ buông lung. Hễ một giây lát buông lung
là một giây lát sa đọa địa ngục—Like a frontier fortress is well guarded,
so guard yourself, inside and outside. Do not let a second slip away, for
each wasted second makes the downward path (Dharmapada 315).
Phá Hạ: Phá hoại an cư kiết hạ,
nghĩa là không tuân thủ theo những cấm túc của ba tháng an cư—To neglect
the summer retreat.
Phá Hại: To ruin—To ravage.
Phá Hòa Hợp Tăng:
Sanghabheda—Phá vỡ sự hòa hợp trong cộng đồng Tăng Ni và gây ra xáo trộn
bởi những ý kiến tà vạy—To disrupt the harmony of the community of monks
to cause schism by heretical opinions.
Phá Hoại: To sabotage—To
destroy.
Phá Hoại Thiện:
1) Hủy
hoại thiện nghiệp: To destroy good.
2) Tên
của một loài ma vương: Name of a Mara.
Phá Hoại Thiện Ma Vương: Mara
who destroys of good.
Phá Hủy: To destroy—To
demolish.
Phá Hư: To disable.
Phá Hữu:
1) Phá bỏ
sự tin tưởng cho rằng vạn hữu là có thật: To refute the belief in the
reality of things.
2) Đức
Như Lai thị hiện để phá bỏ sự sinh tử trong ba cõi: To break the power of
transmigration as does the Buddha.
Phá Kỷ Lục: To break (beat) the
record.
Phá Lập: Còn gọi là Già Chiếu,
nghĩa là phá bỏ cái lý đặc thù để hiển hiện cái lý phổ quát, hay ngược
lại. Phá vạn pháp để hiển hiện cái lý chân không gọi là phá; bàn về lẽ
duyên khởi của vạn pháp để hiển hiện cái nghĩa của diệu hữu gọi là lập
(Phá Lập là học thuyết của hai phái “Không Môn tông Tam Luận” và “Hữu Môn
tông Pháp Tướng.” Tông Tam Luận dựa vào Không Môn mà phá chư pháp, tông
Pháp Tướng dựa vào Hữu Môn mà lập chư pháp)—Refuting and establishing; by
refuting to prove, or to establish, i.e. in refuting the particular to
prove the universal, and vice versa.
Phá Ma: Phá diệt ác ma—To
overcome the maras or exorcise demons.
Phá Môn: Rời bỏ tông môn—To
leave a sect, to break the door.
Phá Nát: To destroy completely.
Phá Ngục: To break open a
prison.
Phá Nhan Vi Tiếu: Phá lên cười,
tướng giác ngộ của Ngài Ca Diếp, khi Đức Phật tuyên bố rằng pháp của Ngài
là tâm truyền tâm. Đây chính là chỉ giáo của Thiền Tông—To break into a
smile, the mark of Kasyapa’s enlightenment when Buddha announced on
Vulture Peak that he had a teaching which was propagated from mind to
mind, a speech taken as authoritative by the Intuitional School.
Phá Pháp: Hủy bỏ chánh pháp
bằng cách dùng tà kiến để phá bỏ chánh pháp của Như Lai (chẳng tu theo
kinh luật, chẳng nghe lời khuyên bảo của các bậc tôn túc, mà ngược lại đui
tu mù luyện theo thói của tà kiến ngoại đạo, để đi đến phạm giới và thích
theo thế tục)—To break the Buddha law, e.g. by the adoption of heresy.
Phá Quấy: To disturb.
Phá Sản: To go bankrupt.
Phá Sập: To pull down.
Phá Tà Hiển Chánh: Phá bỏ tà
chấp tà kiến tức là làm rõ chánh đạo chánh kiến—To break or disprove the
false and make manifest the right—Theo Tam Luận Tông, học thuyết Tam Luận
Tông có ba khía cạnh chính, khía cạnh đầu tiên là ‘phá tà hiển chánh.’ Phá
tà là cần thiết để cứu độ chúng sanh đang đắm chìm trong biển chấp trước,
còn hiển chánh cũng là cần thiết vì để xiển dương Phật pháp—According to
the Madhyamika School, the doctrine of the school has three main aspects,
the first aspect is the “refutation itself of a wrong view, at the same
time, the elusidation of a right view.” Refutation is necessary to save
all sentient beings who are drowned in the sea of attachment while
elucidation is also important in order to propagate the teaching of the
Buddha.
1) Phá
Tà—Refutation of all wrong views: Phá tà là phủ nhận tất cả những quan
điểm y cứ trên sự chấp trước. Như thế những quan điểm như thuyết về ‘Ngã’
của các triết gia Bà La Môn, thuyết ‘Đa Nguyên Luận’ của các luận sư A Tỳ
Đàm và Câu Xá, cũng như những nguyên tắc độc đoán của các luận sư Đại
Thừa, không bao giờ được thông qua mà không bị bài bác chi ly. ‘Hữu’ hay
tất cả đều có, cũng như ‘không’ hay tất cả đều không đều bị chỉ
trích—Refutation means to refute all views based on attachment. Also views
such as the ‘self’ or atman, the theory of Brahmanic philosophers. The
pluralistic doctrines of the Buddhist Abhidharma schools (Vaibhasika,
Kosa, etc) and the dogmatic principles of Mahayana teachers are never
passed without a detailed refutation. The Realistic or all exists, and the
Nihilistic or nothing exists are equally condemned.
2) Hiển
Chánh—Elucidation of a right view—Theo Giáo Sư Takakusu trong Cương Yếu
Triết Học Phật Giáo, Tam Luận Tông luận rằng chân lý chỉ có thể đạt được
bằng cách phủ định hay bài bác các tà kiến bên trong và bên ngoài Phật
giáo, cũng như những sai lầm của Đại thừa và Tiểu thừa. Khi ôm giữ tà kiến
sai lầm, con người sẽ mù quáng trong phán đoán. Làm sao mà một người mù
có thể có được cái thấy đúng, và nếu không có nó thì không bao giờ tránh
được hai cực đoan. Cứu cánh vọng ngôn tuyệt lự là buổi bình minh của trung
đạo. Phá tà và chỉ có phá tà mới dẫn đến cứu cánh chân lý. Con đường giữa
hay con đường xa lìa danh và tướng là con đường hiển chánh—According to
Prof. Takakusu in The Essentials of Buddhist Philosophy, the Madhyamika
School strongly believed that the truth can be attained only by negation
or refutation of wrong views within and without Buddhism, and of errors of
both the Great and Small Vehicles. When retaining wrong views or error,
one will be blind to reason. How can a blind man get a right view without
which the two extremes can never be avoided? The end of verbal refutation
is the dawn of the Middle Path. Refutation and refutation only, can lead
to the ultimate truth. The Middel Path, which is devoid of name and
character is really the way of elucidation of a right view.
Phá Tà Tức Hiển Chánh: See Phá
Tà Hiển Chánh.
Phá Quỷ: To overcome all the
maras.
Phá Táo Đọa: Theo Thiền Luận,
Tập II của Thiền sư D.T. Suzuki, Phá Táo Đọa là cái tên mà Thiền sư Huệ An
đặt cho một đệ tử của mình ở Tung Nhạc. Nghĩa đen là bếp hư đổ, chỉ cho
biến cố trong đời sống của một Thiền sư không tên tuổi, nhờ đấy mà được
chú ý—The P’o-Tsao-To is the name given by Zen master Hui-An to one of his
disciples at Tsung-Yueh. It literally means, ‘a broken range falen to
pieces,’ which illustrates an incident in the life of a nameless Zen
master, whereby he became famous.
·
Tại một làng vùng núi Tung Nhạc, có một cái miếu bên trong
điện có để một bếp lửa. Dân ở gần xa đến tế tự bếp lửa nầy không ngớt, họ
luộc rất nhiều thú vật để cúng. Một hôm có nhà sư vô danh dẫn các Tăng hầu
vào miếu. Sư lấy gậy gõ vào bếp ba lần, và bảo: “Chặc! Bếp ơi là bếp! Mi
há không phải chỉ là bùn gạch hiệp thành sao? Thánh linh đâu nơi mi vậy?
Sao mi đòi luộc nhiều mạng thú vật để cúng như thế?” Nói xong, ông lại gõ
vào bếp ba lần nữa. Bếp liền nghiêng đổ xuống đất vỡ ra từng mảnh—There
was a shrine in one of the Tsung-Yueh villages where a lonely range was
kept. This was the object of worship for the country people far and near,
who here roasted alive many animals for sacrifice. One day a nameless monk
appeared in the shrine accompanied by his attendants. He struck the range
three times with his staff, and said: “Tut! O you an old range, are you
not a mere composite of brick and clay? Whence your holiness? Whence your
spirituality? And yet you demand so many animals roasted alive for
sacrifice!” So saying, the master struck the range for another three
times. The range then tipped by itself, and falling on the ground broke in
pieces.
·
Chốc lát, có một người đến gần sư cúi đầu lạy. Sư hỏi ông là
ai. Y đáp: “Tôi là Táo thần của miếu nầy. Tôi ở đây rất lâu do nghiệp báo
đời trước của mình. Nay nhờ nghe ‘pháp vô sinh’ của thầy mà thoát khỏi
ràng buộc và được thác sinh lên trời. Nay tôi đến đây để bái tạ Thầy.” Sư
bảo: “Vô sinh là bản tánh của ngươi, chẳng phải nhờ ta thuyết pháp.” Thần
bếp lạy và biến mất—After a while there suddenly appeared a man, and
approaching the master bowed reverentially to him. The master asked wo he
was, and he answered: “I am the spirit of the range enshrined here. I have
been here for a long time owing to my previous karma. But listening to
your sermon on the doctrine of no-birth, I am now released from the
bondage and born in the heavens. To offer my special thanks to you I have
come.” Said the master: “No-birth is the original nature of your being. No
sermonizing of mine was needed.” The heavenly being bowed again and
vanished.
·
Sau đó, các Tăng hầu và các người khác hỏi sư: “Chúng con
theo hầu thầy rất lâu, nhưng chưa hề được nghe chính ngài giảng pháp. Táo
thần được ngài dạy cho pháp gì mà có thể thác sinh ngay trên trời?”—Later
on the attendant-monks and others asked the master: “We have been with you
for ever so ong, but we have never been permitted to listen to your
personal discourses on the Dharma. What effective teaching did the
range-spirit get from you which enabled him to be born immediately in the
heavens?”
·
Sư nói: “Ta chỉ bảo nó là nó, do bùn gạch hiệp thành, chứ
chẳng có đạo lý gì khác dạy riêng cho nó.”—The master said: “What I told
him was simply that he was a composite of brick and clay; I had no further
teaching specially meant for him.”
·
Các tăng hầu và những người khác đứng im không nói. Sư lên
tiếng: “Hiểu không?”—The attendant-monks and others stood quietly without
a saying a word. The master remarked, “Do you understand?”
·
Vị chủ sự thưa: “Bẩm, chúng con không hiểu.”—The chief
secretary of the monastery said: “No, we do not.”
·
Sư tiếp lời: “Tánh bản hữu của hết thảy các pháp. Tại sao
các ông không hiểu?”—The master continued: “The original nature of all
beings, why do you not understand it?”
·
Các thầy Tăng bèn lạy, sư liền bảo: “Đổ rồi! Đổ rồi! Vỡ rồi!
Vỡ rồi!”—The monks all made bows to the master, whereupon exclaimed the
master: “It’s fallen, it’s fallen. It’s broken to pieces, it’s broken to
pieces!”
Năm và nơi sư thị tịch
không ai rõ—His whereabout and when he passed away were unknown.
Phá Tăng:
1) Phá
Pháp Luân Tăng: Phá rối sự thiền định của vị Tăng, hay đưa ra một pháp để
đối lập với Phật pháp (như trường hợp Đề Bà Đạt Đa)—To break, destroy or
disrupt a monk’s meditation or preaching, as in the case of Devadatta.
2) Phá
Yết Ma Tăng: Sanghabheda (skt)—Phá hòa hợp Tăng, cùng trong một giới mà
đưa ra ý kiến ngoại đạo hay lập ra loại yết ma khác để phá vở sự hòa hợp
của yết ma Tăng—Disrupt the harmony of the community of monks, to cause
schism, e.g. by heretical opinions.
Phá Thai: Abortion—Terminating
life of a fetus—According to Buddhist scriptures, abortion is a grave
offence.
Phá Trai: Ngã mặn—Phá luật trai
giới của tịnh xá, hoặc ăn sái giờ, hình phạt cho sự phá giới nầy là địa
ngục hoặc trở thành ngạ quỷ, những con ngạ quỷ cổ nhỏ như cây kim, bụng
ỏng như cái trống chầu, hoặc có thể tái sanh làm súc sanh (Phật tử tại gia
không bắt buộc trường chay; tuy nhiên, khi đã thọ bát quan trai giới trong
một ngày một đêm thì phải trì giữ cho tròn. Nếu đã thọ mà phạm thì phải
tội cũng như trên)—To break the monastic rule of the regulation food, or
time for meals, for which the punishment is hell, or to become a hungry
ghost like with throats small as needles and distended bellies, or become
an animal.
Phá Tướng Tông: Tông phái phá
bỏ sự chấp tướng—The sect held the unreality of all things.
1) Tông
phái Phá Tướng đầu tiên sáng lập bởi ngài Vĩnh Minh, phá bỏ sự chấp tướng:
The first sect founded by Yung Ming (Vĩnh Minh) which held the unreality
of all things.
2) Tông
Phá Tướng thứ hai do ngài Tịnh Ảnh sáng lập: The second sect founded by
Ching-Ying.
3) Tông
Phá Tướng thứ ba do ngài Huệ Viễn sáng lập: The third sect founded by
Hui-Yuan.
Phà:
1) Chiếc
phà: Ferry-boat.
2) Phà
khói: To puff out (exhale) smoke.
Phả: Kha
khá—Quite—Very—Somewhat—Partial.
Phả La: Phala
(skt)—Quả—Fruit—Produce—Progeny—Profit.
Phả La Đọa: Bharadvaja (skt).
1) Còn
gọi là Phả La Trá, dòng dõi của một trong sáu họ Bà La Môn: Descendant of
the ancient sage Bharadvaja, interpreted as one of the six Brahmin
surnames.
2) Lợi
căn hay thông minh: Also has the meaning of keen mind, or clever.
Phả Lê: Rock crystal—See Pha
Lê.
Phả Ni Đa: Phanita (skt)—Đường
mía—The inspissated juice of the sugar can, or raw sugar.
Phác Họa: To outline—To sketch.
Phách:
1) Rọc ra
hay tách ra: To split—To tear—To rend.
2) Vuông
khăn—Kerchief—Veil.
3) Vỗ: To
clap (hands).
Phách Chưởng: Phách Thủ, lệ vỗ
tay lúc bắt đầu và lúc chấm dứt cuộc lễ của phái Chân Ngôn—Clapping of
hands at the beginning and end of worship, a Shingon custom.
Phách Lối: To be haughty
Phách Tiễn Cấp: Nhanh như tên
lướt gió hay chẻ gió—Rapid as an arrow cleaving the air.
Phai Mờ: To fade.
Phái:
1) Đề cử:
To delegate—To detach.
2) Môn
phái: School—Sect (môn phái).
Phái Đoàn: Delegation—Mission.
Phải:
1) Bên
phải: Right.
2) Cần
phải: To have to—Must—Should—Ought to.
3) Đúng:
Right.
Phải Chăng: Reasonable.
Phải Quấy: Right or wrong.
Phải Trái: Right or left—Right
or wrong.
Phàm:
Common—Ordinary—Everybody.
Phàm Chủng: Common
seed—Ordinary people.
Phàm Dân: Common people.
Phàm Lệ: Foreword.
Phàm Lự: The anxieties of
common or unconverted men.
Phàm Ngu: Common, ignorant, or
unconverted men.
Phàm Phu:
(I) Nghĩa
của Phàm Phu—The meanings of ordinary people:
1) Người
phàm hay người thường: Sinner—A sane man—Ordinary man—Worldly man—The
sinner—Secular people—Common people—The unenlightened—A common fellow.
2) Đệ tử
Phàm phu: Đệ tử chưa chứng ngộ—Unenlightened disciples—There are two kinds
of ordinary disciples:
a) Nội
Phàm: Đang trên đường giải thoát—The inner or higher ranks of ordinary
disciples who are on the road of liberation.
b) Ngoại
Phàm: Chưa được tự tại—Lower grades who are not on the road of liberation
yet.
(II) Những
lời Phật dạy về Phàm Phu trong Kinh Pháp Cú—The Buddha’s teachings on
ordinary people in the Dharmapada Sutra:
1) Đêm
rất dài với những kẻ mất ngủ, đường rất xa với kẻ lữ hành mỏi mệt. Cũng
thế, vòng luân hồi sẽ tiếp nối vô tận với kẻ ngu si không minh đạt chánh
pháp—Long is the night to the wakeful; long is the road to him who is
tired; long is samsara to the foolish who do not know true Law (Dharmapada
60).
2) Không
được kết bạn với kẻ hơn mình, không được kết bạn với kẻ ngang mình, thà
quyết chí ở một mình tốt hơn kết bạn với người ngu muội—If a traveler does
not meet a companion who is better or at least equal, let him firmly
pursue his solitary career, rather than being in fellowship with the
foolish (Dharmapada 61).
3) “Đây
là con ta, đây là tài sản ta,” kẻ phàm phu thường lo nghĩ như thế, nhưng
chẳng biết chính ta còn không thiệt có, huống là con ta hay tài sản
ta?—These are my sons; this is my wealth; with such thought a fool is
tormented. Verily, he is not even the owner of himself. Whence sons?
Whence wealth? (Dharmapada 62).
4) Ngu mà
tự biết ngu, tức là trí, ngu mà tự xưng rằng trí, chính đó mới thật là
ngu—A foolish man who knows that he is a fool, for that very reason a wise
man; the fool who think himself wise, he is indeed a real fool
(Dharmapada 63).
5) Người
ngu suốt đời gần gũi người trí vẫn chẳng hiểu gì Chánh pháp, ví như cái
muỗng múc canh luôn mà chẳng bao giờ biết được mùi vị của canh—If a fool
associates with a wise man even all his life, he will understand the
Dharma as litle as a spoon tastes the flavour of soup (Dharmapada 64).
6) Người
trí dù chỉ gần gủi người trí trong khoảnh khắc cũng hiểu ngay được Chánh
pháp, chẳng khác gì cái lưỡi dù mới tiếp xúc với canh trong khoảnh khắc,
đã biết ngay được mùi vị của canh—An intelligent person associates with a
wise man, even for a moment, he will quickly understand the Dharma, as the
tongue tastes the flavour of soup (Dharmapada 65).
7) Kẻ
phàm phu không giác ngộ nên đi chung với cừu địch một đường. Cũng thế,
những người tạo ác nghiệp nhất định phải cùng ác nghiệp đi đến khổ báo—A
fool with little wit, goes through life with the very self as his own
greatest enemy. In the same manner, evil doers do evil deeds, the fruit
of which is bitter (Dharmapada 66).
8) Những
người gây điều bất thiện, làm xong ăn năn khóc lóc, nhỏ lệ dầm dề, vì biết
mình sẽ phải thọ lấy quả báo tương lai—The deed is not well done of which
a man must repent, and the reward of which he receives, weeping, with
tearful face; one reaps the fruit thereof (Dharmapada 67).
9) Những
người tạo các thiện nghiệp, làm xong chẳng chút ăn năn, còn vui mừng hớn
hở, vì biết mình sẽ thọ lấy quả báo tương lai—The deed is well done when,
after having done it, one repents not, and when, with joy and pleasure,
one reaps the fruit thereof (Dharmapada 68).
10) Khi ác
nghiệp chưa thành thục, người ngu tưởng như đường mật, nhưng khi ác nghiệp
đã thành thục, họ nhứt định phải chịu khổ đắng cay—As long as the evil
deed done does not bear fruit, the fool thinks it is as sweet as honey;
but when it ripens, then he comes to grief (Dharmapada 69).
11) Từ tháng
này qua tháng khác, với món ăn bằng đầu ngọn cỏ Cô-sa (cỏ thơm), người ngu
có thể lấy để nuôi sống, nhưng việc làm ấy không có giá trị bằng một phần
mười sáu của người tư duy Chánh pháp—Let a fool, month after month, eats
only as much food as can be picked up on the tip of a kusa blade; but he
is not worth a sixteenth part of them who have comprehended the truth
(Dharmapada 70).
12) Người cất
sửa bò, không phải chỉ sáng chiều đã thành ra vị đề hồ được. Cũng thế, kẻ
phàm phu tạo ác nghiệp tuy chẳng cảm thụ quả ác liền, nhưng nghiệp lực vẫn
âm thầm theo họ như lửa ngún giữa tro than—An evil deed committed may not
immediately bear fruit, just as newl drawn milk does not turn sour at
once. In the same manner, smouldering, it follows the fool like fire
covered with ashes (Dharmapada 71).
13) Kẻ phàm
phu, lòng thì muốn cầu được trí thức mà hành động lại dẫn tới diệt vong,
nên hạnh phúc bị tổn hại mà trí tuệ cũng tiêu tan—The knowledge and fame
that the fool gains , so far from benefiting; they destroy his bright lot
and cleave his head (Dharmapada 72).
14) Kẻ ngu
xuẫn thường hay muốn danh tiếng mà mình không xứng: chỗ ngồi cao trong
Tăng chúng, oai quyền trong Tăng lữ, danh vọng giữa các gia tộc khác—The
fool always desire for an undue reputation or undeserved honour,
precedence among the monks, authority in the monasteries, honour among
other families (Dharmapada 73).
15) Hãy để
cho người Tăng kẻ tục nghĩ rằng “sự nầy do ta làm, trong mọi việc lớn hay
nhỏ đều do nơi ta cả.” Kẻ phàm phu cứ tưởng lầm như thế, nên lòng tham lam
ngạo mạn tăng hoài—Let both monks and laymen think, “by myself was this
done; in every work, great or small, let them refer to me.” Such is the
ambition of the fool; his desires and pride increase (Dharmapada 74).
16)
Một đàng đưa tới thế gian, một đàng đưa tới Niết bàn, hàng
Tỳ kheo đệ tửø Phật, hãy biết rõ như thế, chớ nên tham đắm lợi lạc thế
gian để chuyên chú vào đạo giải thoát—One is the path that leads to
worldly gain, and another is the path leads to nirvana. Once understand
this, the monks and the lay disciples of the Buddha, should not rejoice in
the praise and worldly favours, but cultivate detachment (Dharmapada 75).
Phàm Phu Kiêu Ngạo: Boastful
secular people.
Phàm Phu Tánh: The common
underlying nature of all men.
Phàm Phúc: Phước báo nhơn
thiên—The ordinary blessedness of devas and men as compared with that of
the converted.
Phàm Sở Hữu Tướng, Giai Thị Hư Vọng. Nhược
Kiến Chư Tướng Phi Tướng, Tức Kiến Như Lai: Theo Kinh Kim Cang,
Đức Phật dạy: “Bất cứ vật gì hễ có hình tướng đều là giả dối. Nếu thấy các
tướng không phải hình tướng, như thế mới tạm gọi là thấy được Như Lai.”—In
the Diamond Sutra, the Buddha taught: “All forms and phenomena are
illusive. If one can see beyond forms, one sees the Tathagata.”
Phàm Sư: Vị sư chưa giác ngộ
chân lý mà Phật đã giảng dạy—Ordinary or worldly teachers who are
unenlightened by Buddhist truth.
Phàm Tánh: Common nature of all
men.
Phàm Tăng: Phàm Tăng ngược lại
với Thánh Tăng (những vị Tăng đã có công đức sâu dầy, đạo cao đức
trọng)—The ordinary practicing monk, as contrasted with the holy monk
(Thánh Tăng) who has achieved higher merit.
Phàm Thánh: Sinners and Saints.
Phàm Thánh Bất Nhị: Phàm Thánh
đều cùng có bổn tánh như nhau: Phật tánh—Sinners and saints are of the
same fundamental nature: Buddha-nature.
Phàm Thánh Đồng Cư Địa: Thế
giới nầy nơi mà Thánh phàm đồng cư—This world, where saints and sinners
dwell together.
Phàm Thánh Nhứt Như: Phàm Thánh
bất nhị—Sinners and Saints are of the same fundamental nature—See Phàm
Thánh Bất Nhị and Sinh Phật Nhứt Như.
Phàm Thân: The common mortal
body—The ordinary individual.
Phàm Thức: Ordinary knowledge.
Phàm Tập: The practices, good
and evil, of common or unconverted men.
Phàm Tình: Desires or passions
of the unconverted.
Phàm Tục: Thói thường tốt hay
xấu của phàm nhân—Mundane—Earthly—Ordinary—Common—The practices, good or
evil, of common or unconverted men.
Phạm:
1) Phạm
Thiên: Brahman (skt)—Supreme Being regarded as impersonal.
a) Thanh
Tịnh: Celibate and pure.
b) Ly
Dục: Giving up desires.
2) Phạm
Tội: To violate—To commit—To offend against—To break the law.
3) Phạm
trù: Khuôn phép—Pattern—Rule—Method.
Phạm Âm:
1) Brahma
voice, one of the thirty-two marks of a Buddha:
a) Tiếng
nói trong trẻo: The voice is clear.
b) Tiếng
nói hòa nhã: The voice is melodious.
c) Tiếng
nói thanh tịnh (chính trực): The voice is pure.
d) Tiếng
nói sang sảng: The voice is deep.
e) Tiếng
nói ấy ngân vang, ở nơi xa cũng nghe thấy: The voice is far-reaching.
2) Tiếng
ca hay tụng tán thán Phật: Singing in praise of Buddha.
** For more information,
please see Âm
Thanh Của Đức Như
Lai.
Phạm Bổn: Những bộ kinh bằng
tiếng Phạn (Ấn Độ)—Sutras in the Indian language.
Phạm Ca Di: Brahma-kayikas
(skt)—Tên của chư Thiên ở cõi sơ thiền sắc giới—The Brahma-devas in the
first dhyana in the realm of form.
Phạm Chí:
1)
Brahmacarin (skt): Người xuất gia học Thánh điển và tu hành phạm
hạnh—Studying sacred learning; practising continence or chasity.
2)
Brahamacari (skt): Người trẻ Bà La Môn tu tập giai đoạn đầu trong bốn giai
đoạn đi vào Phạm Thiên—Young Brahman in his first sarama or period of
life; ther are four such periods.
3) Người
Phật tử xuất gia tu đời thanh tịnh: A Buddhist ascetic with his will set
on purity.
Phạm Chung: Đại Hồng Chung của
tự viện—The temple or monastery bell.
Phạm Chúng: Chư Tăng Ni—Monks
and nuns.
Phạm Chúng Thiên:
Brahmaparisadya or Parsadya (skt)—Các vị chư Thiên ở cõi trời sơ thiền
thuộc sắc giới (Phạm Thiên giới được chia làm ba cấp, các vị chư thiên ở
hạ cấp thì được gọi là Phạm Chúng Thiên)—The assembly of Brahmadevas,
belonging to the retinue of Brahma; the first Brahmaloka; the first region
of the first dhyana heaven of form.
** For more information,
please see Phạm
Thiên (B).
Phạm Chương: Brahmavastu
(skt)—Sách học vần Phạn ngữ gồm 12 chương—A Sanskrit syllabary in twelve
parts.
Phạm Cung:
1) Cung
điện của Phạm Thiên: Brahma’s palace.
2) Chùa:
Buddhist temple.
3) Phạm
Giới, cõi thiền thứ nhất trong cõi trời sắc giới: The realm of Brahma; the
first dhyana heaven of the realm of form.
Phạm Diên: Phạm Thiên và Trời
Na La Diên—Brahma and Narayana.
Phạm Diễn Na: Bayana (skt)—Theo
Eitel trong Trung Anh Phật Học Từ Điển, Phạm Diễn Na, một vương quốc cổ
trong vùng Bokhara, bây giờ là Bamian, nổi tiếng với những tượng Phật Nhập
Niết Bàn khổng lồ, dài tới 1.000 bộ Anh—According to Eitel in The
Dictionary of Chinese-English Buddhist Terms, Bayana, an ancient kingdom
and city in Bokhara (modern Bamian), famous for a colossal statue of
Buddha (entering Nirvana) believed to be 1,000 feet long.
Phạm Diện Phật: Đức Phật có
gương mặt giống như Phạm Thiên, người ta nói vị ấy sống tới 23.000 năm—A
Buddha with Brahma’s face (said to be 23.000 years old).
Phạm Đàn: Brahmadanda
(skt)—Phép trị tội Phạm Đàn. Khi vị sư nào phạm tội thì được đưa đếm “Phạm
Đàn” để cách ly, cấm không cho nói chuyện với ai—Brahma-staff—The Brahma
(religious) punishment; the explanation is to send to Coventry a
recalcitrant monk, the forbidding of any conversation with him, or
exclusion to silence.
Phạm Đạo: Thanh tịnh đạo—The
way of purity, or celibacy; the brahman way.
Phạm Điển: Kinh điển Phật—The
Buddhist sutras, or books.
Phạm Độ: Brahman-Land—Ấn
Độ—India.
Phạm Đức: Năng lực hay phước
đức của Phạm Thiên—The power, or bliss of Brahma.
Phạm Giáp: Kinh điển làm bằng
lá cây đa la (một loại cây kè có lá giống như lá thốt nốt) Palm-leaf
scriptures.
Phạm Giới: Phá phạm giới luật
mà Đức Phật đã đặt ra—To turn one’s back on the precepts—To offend against
or break the moral or ceremonial laws of Buddhism.
Phạm Hành: Noble action—High
conduct.
Phạm Hạnh: Pure living.
(I) Nghĩa
của “Phạm Hạnh”—The meanings of “Pure living”—Cuộc sống thanh tịnh hay
giới pháp giúp hành giả cắt đứt dâm dục, sống đời độc thân để được sanh về
cõi trời sắc giới Phạm Thiên hay cao hơn—Pure living; noble action; the
discipline of celibacy which ensures rebirth in the Brahmaloka, or in the
realms beyond form.
(II) Những
lời Phật dạy về “Phạm Hạnh” trong Kinh Pháp Cú—The Buddha’s teachings on
“Pure living” in the Dharmapada Sutra:
1) Sống
trăm tuổi mà phá giới và buông lung, chẳng bằng sống chỉ một ngày mà trì
giới, tu thiền định—To live a hundred years, immoral and uncontrolled, is
no better than a single-day life of being moral and meditative (Dharmapada
110).
2) Sống
trăm tuổi mà thiếu trí huệ, không tu thiền, chẳng bằng sống chỉ một ngày
mà đủ trí, tu thiền định—To live a hundred years without wisdom and
control, is no better than a single-day life of being wise and meditative
(Dharmapada 111).
3) Sống
trăm tuổi mà giải đãi không tinh tấn, chẳng bằng sống chỉ một ngày mà hăng
hái tinh cần—To live a hundred years, idle and inactive, is no better than
a single-day life of intense effort (Dharmapada 112).
4) Sống
trăm tuổi mà không thấy pháp vô thường sinh diệt, chẳng bằng sống chỉ một
ngày mà được thấy pháp sinh diệt vô thường—To live a hundred years without
comprehending how all things rise and pass away, is no better than a
single-day life of seeing beginning and end of all things (Dharmapada
113).
5) Sống
trăm tuổi mà không thấy đạo tịch tịnh vô vi, chẳng bằng sống chỉ một ngày
mà được thấy đạo tịch tịnh vô vi—To live a hundred years without seeing
the immortal state, is no better than a single-day life of one who sees
the deathless state (nirvana) (Dharmapada 114).
6) Sống
trăm tuổi mà không thấy pháp tối thượng, chẳng bằng sống chỉ một ngày mà
được thấy pháp tối thượng—To live a hundred years without seeing the
Supreme Truth, is no better than a single-day life of someone who see the
highest law (Dharmapada 115).
Phạm Hoàng:
1) Vua
của Ấn Độ: The Indian Emperor.
2) Đức
Phật: Buddha.
Phạm Học:
1) Nghiên
cứu về Bà La Môn: The study of Brahmanism.
2) Nghiên
cứu về Phật Giáo: The study of Buddhism.
Phạm Hưởng: Âm thanh của Đức
Phật—The sound of Buddha’s voice (Buddha’s preaching).
Phạm Luân:
1) Bánh
xe chuyển pháp của Đức Phật: The Brahma-wheel—The wheel of the law, or
pure preaching of the Buddha.
2) Bài
pháp đầu tiên mà Phạm Thiên Vương thỉnh Phật quay bánh xe pháp: The first
sermon at the request of Brahma.
3) Giáo
thuyết của Phạm Thiên: The doctrine or preaching of the Brahmans.
Phạm Luật: To offend against
the law—Khi Đức Thế Tôn còn tại thế, có hai vị Tỳ Kheo phạm luật hạnh,
lấy làm hổ thẹn, không dám hỏi Phật, đến hỏi Ưu Ba Li rằng: “Dạ thưa ngài
Ưu Ba Li! Chúng tôi phạm luật thật lấy làm hổ thẹn, không dám hỏi Phật,
mong nhờ ngài giải rõ chỗ nghi hối cho chúng tôi được khỏi tội ấy.” Ưu Ba
Li liền y theo pháp, giải nói cho hai vị. Bấy giờ ông Duy Ma Cật đến nói
với Ưu Ba Li—At the time of the Buddha, there were two bhiksus who broke
the prohibitions, and being shameful of their sins they dared not call on
the Buddha. They came to ask Upali and said to him: “Upali, we have
broken the commandments and are ashamed of our sins, so we dare not ask
the Buddha about this and come to you. Please teach us the rules of
repentance so as to wipe out our sins.” Upali then taught them the rules
of repentance. At that time, Vimalakirti came to Upali and said:
·
“Thưa ngài Ưu Ba Li, ngài chớ
kết thêm tội cho hai vị Tỳ Kheo nầy, phải trừ dứt ngay, chớ làm rối loạn
lòng họ. Vì sao? Vì tội tánh kia không ở trong, không ở ngoài, không ở
khoảng giữa. Như lời Phật đã dạy: ‘Tâm nhơ nên chúng sanh nhơ, tâm sạch
nên chúng sanh sạch.’ Tâm cũng không ở trong, không ở ngoài, không ở
khoảng giữa. Tâm kia như thế nào, tội cấu cũng như thế ấy. Các pháp cũng
thế, không ra ngoài chơn như. Như ngài Ưu Ba Li, khi tâm tướng được giải
thoát thì có tội cấu chăng?”—“Upali, do not aggravate their sins which you
should wipe out at once without further disturbing their minds. Why?
Because the nature of sin is neither within nor without, nor in between.
As the Buddha has said, ‘living beings are impure because their mind
are impure; if their minds are pure they are all pure.’ And mind also
is neither within nor without, nor in between. Their minds being such, so
are their sins. Likewise all things do not go beyond (their ) suchness.
Upali, when your mind is liberated, is there any remaining impurity?’
·
Ưu Ba Li đáp: ‘Không.”—Upali
replied: “There will be no more.”
·
Ông Duy Ma Cật nói: ‘Tất cả
chúng sanh tâm tướng không nhơ cũng như thế! Thưa ngài Ưu Ba Li! Vọng
tưởng là nhơ, không vọng tưởng là sạch; điên đảo là nhơ, không điên đảo là
sạch; chấp ngã là nhơ, không chấp ngã là sạch. Ngài Ưu Ba Li! Tất cả pháp
sanh diệt không dừng, như huyễn, như chớp; các Pháp không chờ nhau cho đến
một niệm không dừng; các Pháp đều là vọng kiến, như chiêm bao, như nắng
dợn, như trăng dưới nước, như bóng trong gương, do vọng tưởng sanh ra.
Người nào biết nghĩa nầy gọi là giữ luật, người nào rõ nghĩa nầy gọi là
khéo hiểu.”—Vimalakirti said: “Likewise, the minds of all living beings
are free from impurities. Upali, false thoughts are impure and the
absence of false thought is purity. Inverted (ideas) are impure and the
absence of inverted (ideas) is purity. Clinging to ego is impure and
non-clinging to ego is purity. Upali, all phenomena rise and fall without
staying (for an instant) like an illusion and lightning. All phenomena do
not wait for one another and do not stay for the time of a thought. They
all derive from false views and are like a dream and a flame, the moon in
water, and an image in a mirror for they are born from wrong thinking. He
who understands this is called a keeper of the rules of discipline and he
who knows it is called a skillful interpreter (of the precepts).”
·
Lúc đó hai vị Tỳ Kheo khen
rằng: “Thật là bực thượng trí! Ngài Ưu Ba Li nầy không thể sánh kịp. Ngài
là bực giữ luật hơn hết mà không nói được.”—At that “time, the two bhiksus
declared: ‘What a supreme wisdom which is beyond the reach of Upali who
cannot expound the highest principle of discipline and morality?”
·
Ưu Ba Li đáp rằng: “Trừ Đức
Như Lai ra, chưa có bực Thanh Văn và Bồ Tát nào có thể chế phục được chỗ
nhạo thuyết biện tài của ông Duy Ma Cật. Trí tuệ ông thông suốt không
lường.”—Upali said: ‘Since I left the Buddha I have not met a sravaka or a
Bodhisattva who can surpass hi rhetoric for his great wisdom and perfect
enlightenment have reached such a high degree.’
·
Khi ấy, hai vị Tỳ Kheo dứt
hết nghi hối, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và phát nguyện
rằng: “Nguyện làm cho tất cả chúng sanh đều được biện tài như
vậy.”—Thereupon, the two bhiksus got rid of their doubts and repentance,
set their mind on the quest of supreme enlightenment and took the vow that
make all living beings acquire the same power of speech.
Phạm Ma:
1) Phạm
Thiên và Ma La Vương—Brahma or Brahman and Mara.
a) Phạm
Thiên là vị chủ ở các cõi trời sắc giới: Brahma is the lord of the realm
of form.
b) Ma là
chủ Lục Dục Thiên hay cõi Tha Hóa Tự Tại—Mara is the lord of desire or
passion.
2) Phạm
Thiên: Brahma—See Phạm Thiên.
Phạm Ma Đạt: Brahmadatta (skt).
1) Tên vị
vua của xứ Kanyakubja: A king of Kanyakubja.
2) Tên
vua xứ Varanasi, cha của Ca Diếp: A king of Varanasi, father of Kasyapa.
Phạm Ma La: See Phạm Ma (1).
Phạm Ma Ni: Brahma-mani (skt).
1) Tịnh
Châu: Tên một loại ngọc báu—Pure pearl.
2) Ngọc
báu như ý của Phạm Thiên: The magic pearl of Brahma.
Phạm Ma Tam Bát:
Brahma-sahampati or Mahabrahma-sahampati (skt)—Phạm Thiên, là vị chủ của
thế giới—Brahma, lord of the world.
Phạm Nan: Sự khó khăn trong
việc duy trì đời sống phạm hạnh—The diffculty of maintaining celibacy, or
purity.
Phạm Ngữ: Ngôn ngữ của Phạm
Thiên—The language came from Brahma.
1) Ngôn
ngữ Phạn: Brahma language (Sanskrit).
2) Mẫu tự
Phạn: The Sanskrit alphabet.
3) Ngôn
ngữ của Ấn Độ: The language of India.
Phạm Nữ:
1) Con
gái của Phạm Chí: A noble woman.
2) Người
con gái phạm hạnh: A woman of high character.
Phạm Pháp: To break the law.
Phạm Phú Lâu: Brahmapurohita
(skt).
1) Những
vị cận thần hay phụ tá của Phạm Thiên: The ministers, or assistants of
Brahma.
2) Tên
cõi trời sơ thiền thứ hai thuộc sắc giới: The second Brahmaloka; the
second region of the first dhyana heaven of form.
Phạm Phụ Thiên: The
Brahmapurohitas, or the etinue of Brahma—See Phạm Phú Lâu (2).
Phạm Phục: Kasaya (skt).
1) Y phục
của Phạm Thiên: Brahma’s robe.
2) Áo cà
sa: Monk’s robe.
3) Y phục
của người tu phạm hạnh: The garment of celibacy.
Phạm Sát: Brahmaksetra (skt).
1) Cõi
Phật: Buddha-land.
2) Tên
gọi tự viện như là nơi thanh tịnh: A name for a Buddhist monastery, i.e. a
place of purity.
Phạm Tăng:
1) Vị
Tăng Ấn Độ thời xưa. Vào thời đó Tăng sĩ Ấn Độ mặc áo trịch (để lộ) vai
phải: A monk from India: Brahman monk is a Buddhist Master of ancient
India. During those days, Buddhist monks wore rope, Buddhist monks wore
roped exposing thei right shoulders.
2) Vị
Tăng gìn giữ tịnh hạnh: A monk who maintains his purity.
Phạm Tâm: Tâm tu theo phạm hạnh
hay thanh cao và tinh khiết mà người thực tập sẽ được sanh về cõi trời vô
sắc—The noble or pure mind (which practises the discipline that ensures
rebirth in the realm without form).
Phạm Thanh: Tiếng của Đức
Phật—The voice of Buddha
Phạm Thân:
1) Thân
tâm thanh tịnh: The pure spiritual body.
2) Pháp
thân của Phật: Dharmakaya of the Buddha.
Phạm Thân Thiên: Quyến thuộc
của Phạm Thiên (Phạm Chúng Thiên, Phạm Phụ Thiên, và Đại Phạm Thiên)—The
Brahmakayika, or retinue of Brahma.
** For more information,
please see Phạm
Thiên (B).
Phạm Thất: Nơi Tăng đoàn trú
ngụ và tu tập, chùa hay tự viện—A dwelling where the sangha is practicing
Buddhist laws—A dwelling where celibate discipline is practised, a
monastery, temple.
Phạm Thế Giới: Brahmaloka
(skt)—Phạm Thế Thiên—Các cõi trời thuộc sắc giới—The Brahmaloka of the
realm of form.
Phạm Thế Thiên: Brahmaloka
(skt)—See Phạm Thế Giới.
Phạm Thích: Trời Phạm Thiên và
trời Đế Thích—Brahma and Sakra:
1) Trời
Phạm Thiên, chủ cung trời sắc giới: Brahma, the lord of the form-realm.
2) Trời
Đế Thích, chủ của trời dục giới: Sakra, the lord of the desire-realm.
Phạm Thích Tứ Thiên: Trời Phạm
Thiên, Đế Thích, và Tứ Thiên Vương—Brahma, sakra, and the four Maharajas.
Phạm Thiên: Brahmas (skt).
(A) Nghĩa của
Phạm Thiên—The meanings of Brahma:
1) Vị
thần chính của Ấn giáo, thường được diễn tả như ngưới sáng tạo hệ thống
thế giới—A chief of Hindu gods often described as the creator of world
system.
2) Chủ
của cung trời sắc giới. Ngài làm chúa tể của chúng sanh, được Phật giáo
thừa nhận là chư Thiên, nhưng thấp hơn Phật hay người đã giác ngộ—Lord of
the heavens of form. The father of all living beings; the first person of
the Brahmanical Trimurti, Brahma, Visnu, and Siva, recognized by Buddhism
as devas but as inferior to a Buddha, or enlightened man.
3) Các
chư Thiên trong cõi trời sắc giới: Devas in the realm of form.
(B) Ba loại
Phạm Thiên—Three kinds of Brahmas:
1) Phạm
Chúng Thiên: The assembly of brahmadevas, i.e. Brahmakayika.
2) Phạm
Phụ Thiên: Brahmapurohitas, or retinue of Brahma.
3) Đại
Phạm Thiên: Phạm Thiên Vương—Mahabrahman, or Brahman himself.
** For more
information, please see Thế Chủ.
Phạm Thiên Giới: The realm of
Brahma.
Phạm Thiên Hậu: Hậu phi của
Phạm Thiên (Phạm Thiên trong Phật giáo không có hậu phi, tuy nhiên, dân
gian Ấn Độ tôn sùng và cho rằng ngài có ba bà hậu phi)—The queen or wife
of Braham.
Phạm Thiên Ngoại Đạo:
Brahmadeva-heretics—Bà La Môn cho rằng Phạm Thiên là Đấng Tạo Hóa, nhưng
với Phật giáo điều nầy trái với chân lý—The Brahmans consider Brahma to be
the Creator of al things and the Supreme Being, which is heresy with
Budhism.
Phạm Thiên Vương: See Phạm
Thiên (B) (3).
Phạm Thừa: Brahmayana
(skt)—Phạm Thiên Thừa hay Bồ Tát Thừa—The noblest of the vehicles, that of
the bodhisattva.
Phạm Thượng: To be impertinent
to superiors.
Phạm Tội: To commit a crime—To
commit offences.
Phạm Trọng: Vi phạm giới trọng
hay những giới chính—To break the weightier laws.
Phạm Tự:
1) Chữ
Phạn—Brahma letters—samskrtam—Sanskrit.
a) Bắc
Phạn: Sanskrit.
b) Nam
Phạn: Tiếng Phạn Pali được vài học giả Trung Hoa cho rằng cổ hơn tiếng
Phạn Sanskrit về cả tiếng nói lẫn chữ viết—Pali, considered more ancient
by some Chinese writers than Sanskrit both as a written and spoken
language.
2) Phạm
Thư: Văn Tự cổ của Ấn Độ, phân biệt với tiếng nói bình dân Prakrit. Chỉ
vài ngoại lệ kinh điển Trung Quốc được dịch từ tiếng Phạn Pali (Nam Phạn),
còn thì đa phần được dịch sang từ tiếng Phạn Sanskrit (Bắc Phạn). —The
classical Aryan language of India, in contradistinction to Prakrit,
representing the language as ordinarily spoken. With the exception of a
few ancient translations probably from Pali versions, most of the original
texts used in China were Sanskrit.
Phạm Tướng: Brahmadhvaja
(skt)—Một trong những người con trai của Mahabhijna, trong cõi Phật ở về
phía tây nam vũ trụ của chúng ta—One of the sons of Mahabhijna; his Buddha
domain is south-west of our universe.
Phạm Uyển: Tự viện, nơi các vị
xuất gia sống đời độc thân tu tập—A monastery or any place where celibate
discipline is practised.
Phạm Vi:
1) Phạm
trù: Domain—Field.
2) Khuôn
khổ hay nguyên tắc: Rule and restraint—To guard by proper means.
Phạm Võng: Brahmajala
(skt)—Brahma-net.
Phạm Võng Giới: See Phạm Võng
Giới Bổn.
Phạm Võng Giới Bổn: Bồ Tát Giới
Kinh hay phần sau của Kinh Phạm Võng—The latter part of the Brahma-sutra.
** For more information,
please see Bốn Mươi
Tám Giới Khinh, and
Mười Giới Trọng của
chư Bồ Tát trong Kinh
Phạm Võng.
Phạm Võng Giới Phẩm: Tên của
Kinh Phạm Võng (Kinh Phạm Võng ngày nay chỉ còn lại một phẩm Bồ Tát Tâm
Địa Giới trong bộ Kinh Phạm Võng nên gọi là Phạm Võng Giới Phẩm)—A name
for the Brahma-sutra.
Phạm Võng Kinh: Tên gọi tắt của
Phạm Võng Kinh Lư Xá Na, Phật Thuyết Bồ Tát Tâm Địa Giới Phẩm Đệ Thập Phạm
Võng Kinh, được ngài Cưu Ma La Thập dịch sang Hoa ngữ khoảng năm 406 sau
Tây Lịch. Lấy tên Phạm Võng là vì pháp giới vô biên, như những mắt lưới
của vua Trời Đế Thích (giao nhau mà không hề vướng víu trở ngại), cũng
giống như giáo pháp của của chư Phật cũng tầng tầng vô tận, trang nghiêm
pháp thân cũng không hề có chướng ngại—Brahmajala-sutra, translated into
Chinese by Kumarajiva around 406 A.D., the infinitude of worlds being as
the eyes or holes in Indra’s net, which is all-embracing, like the
Buddha’s teaching. There are many treatises on it.
** For More information, please see Kinh Phạm Võng, Mười Giới Trọng của
chư Bồ Tát trong Kinh Phạm Võng, and Bốn Mươi Tám Giới Khinh.
Phạm Võng Tông: Luật Tông được
mang vào hoằng hóa tại Nhật Bản bởi một nhà sư Trung Hoa tên Giám Chân vào
khoảng năm 754 sau Tây Lịch—The sect of Ritsu, brought into Japan by the
Chinese monk Chien-Chen in 754 A.D.
Phạm Vũ: Chùa hay tự viện—A
sacred house, i.e. a Buddhist monastery, or temple.
Phạm Vương: See Phạm thiên.
Phạm Vương Cung: Cung điện của
Phạm Thiên—The palace of Brahma.
Phan:
1) Cờ
phướn: Pataka (skt)—Ba Đa Ca—Lá cờ hay phướn treo tại chùa trong các ngày
lễ (vật trang nghiêm biểu tượng cho uy đức của Đức
Phật)—Flag—Banner—Streamer—Pennant.
2) Leo
lên: To climb.
3) Nắm
lấy: To grasp—To detain.
Phan Duyên: Duyên—Tâm nương vịn
vào cảnh sở mà khởi lên, giống như người già vịn vào cây gậy mà đứng lên
(tâm thay đổi lúc thế nầy lúc thế khác, tùy theo sự vật của thế giới bên
ngoài, giống như con vượn chuyền cây, hay con ngựa vô cương)—Something to
lay hold of, a reality, cause, basis, similar to an old man relies on his
cane (the mind likea monkey, the thought like a horse).
** For more information,
please see Duyên in
Vietnamese-English
Section.
Phan Giác: Nắêm lấy và hiểu
biết những cái cạn cợt bên ngoài, như con vượn chuyền hết cành nầy qua
cành khác—Seizing and perceiving, like a monkey jumping from branch to
branch, i.e. attracted by external unstable.
Phán:
1) Phán
lệnh: To order.
2) Phán
Quyết: To judge—To try.
3) Phán
định: To decide.
4) Phán
xét: To examine and judge.
Phán Đoán: Phán quyết—To judge.
Phán Lự Tư: Phân biệt tư
tưởng—Discriminating thought.
Phán Quyết:
Determination—Decision.
Phán Giáo: Phân chia hay phân
tích giáo pháp hay giáo tướng một đời của Đức Phật—Division of the
Buddha’s teaching.
1) Phán
Giáo Thiên Thai Ngũ Thời Bát Giáo: Division of T’ien-T’ai, into the five
periods and eight teachings—See Thiên Thai Ngũ Thời Bát Giáo.
2) Phán
Giáo Hoa nghiêm Ngũ Giáo: Division of Hua-Yen into five teachings—See Hoa
nghiêm Thời and Ngũ Giáo.
Phán Thích: Phán đoán ý chỉ của
kinh luận, và giải thích ý nghĩa của nó. Phê phán phân tích giáo lý mà Đức
Thích Ca Mâu Ni thuyết giảng—To divide and explain sutras; to arrange in
order, analyse the Buddha’s teaching.
Phàn Nàn: To blame—To complain.
Phản:
1) Chiếc
phản: Camp-bed—Plank bed.
2) Chống
lại: Anti—Counter.
3) Làm
phản: To rebel.
4) Ngược
lại: Contrary.
5) Phản
bội: To betray.
6) Trở
về: Turn over—Trun or send back.
Phản Ảnh: To reflect
Phản Chiếu: Paribimbaya
(skt)—Phản ánh—To reflect.
Phản Đạo Đức: Immoral.
Phản Đối: To oppose—To object.
Phản Quang: Reflected light.
Phản Quang Tự Kỷ: Hồi quang tự
kỷ—Hồi quang biến chiếu—To turn the spotlight to ourselves—To turn back
and reflect ourselves.
Phản Xoa Hợp Chưởng: Một trong
mười hai cách chấp tay, đan bện những ngón tay vào nhau—One of the twelve
forms of folded hands, with interlocking fingers.
Phản Suất Sanh Tử:
1) Một
trong bảy loại sanh tử—One of the seven kinds of mortality.
2) Thoát
vòng sanh tử để đi vào Niết Bàn—Escape from mortality into nirvana.
Phản Tỉnh: A turning about.
Phản Tỉnh Khẩu Nghiệp: Trong
Kinh Giáo Giới La Hầu La ở Rừng Am Bà La trong Trung Bộ Kinh, Đức Phật đã
dạy La Hầu La về ‘Phản Tỉnh Khẩu Nghiệp’—The Buddha taught Venerable
Rahula about ‘Action With the Speech’ in the Ambalatthikarahulovada Sutta
in the Middle Length Discourses of the Buddha:
1) Này La
Hầu La, khi ông muốn làm một khẩu nghiệp gì, hãy phản tỉnh khẩu nghiệp ấy
như sau: “Khẩu nghiệp nầy của ta có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại
người, có thể đưa đến hại cả hai; thời khẩu nghiệp nầy là bất thiện, đưa
đến đau khổ, đem đến quả báo đau khổ.” Rahula, when you wish to do an
ction by speech (please see Phản Tỉnh Thân Nghiệp 1, just substituting
“speech” for “body”).
a) Này La
Hầu La, nếu trong khi phản tỉnh, ông biết:”Khẩu nghiệp nầy ta muốn làm.
Khẩu nghiệp nầy của ta có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại nguời, có
thể đưa đến hại cả hai; thời khẩu nghiệp nầy là bất thiện, đưa đến đau
khổ, đem đến quả báo đau khổ.” Một khẩu nghiệp như vậy, này La Hầu La,
nhất định chớ có làm (please see Phản Tỉnh Thân Nghiệp 1a, just
substituting “speech” for “body”).
b) Này La
Hầu La, nếu trong khi phản tỉnh, ông biết: “Khẩu nghiệp nầy ta muốn làm.
Khẩu nghiệp nầy của ta không có thể đưa đến tự hại, không có thể đưa đến
hại người; không có thể đưa đến hại cả hai; thời khẩu nghiệp nầy là thiện,
đưa đến an lạc, đem đến quả báo an lạc.” Một khẩu nghiệp như vậy, này La
Hầu La, ông nên làm (please see Phản Tỉnh Thân Nghiệp 1b, just
substituting “speech” for “body”).
2) Này La
Hầu La, khi ông đang làm một khẩu nghiệp, ông cần phải phản tỉnh khẩu
nghiệp ấy như sau: “Khẩu nghiệp nầy ta đang làm. Khẩu nghiệp nầy của ta
đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; thời khẩu nghiệp
nầy là bất thiện, đưa đến đau khổ, đem đến quả báo đau khổ.” Rahula, when
you are doing an action by speech (please see Phản Tỉnh Thân Nghiệp 2,
just substituting “speech” for “body”).
a) Này La
Hầu La, nếu trong khi phản tỉnh, ông biết: “Khẩu nghiệp nầy ta đang làm.
Khẩu nghiệp nầy của ta đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả
hai; thời khẩu nghiệp nầy là bất thiện, đưa đến đau khổ, đem đến quả báo
đau khổ.” Này La Hầu La, ông hãy từ bỏ một khẩu nghiệp như vậy (Please see
Phản Tỉnh Thân Nghiệp 2a, just substituting “speech” for “body”).
b) Nhưng
nếu này La Hầu La, khi phản tỉnh, ông biết như sau: “Khẩu nghiệp nầy ta
đang làm. Khẩu nghiệp nầy của ta không đưa đến tự hại, không đưa đến hại
người, không đưa đến hại cả hai; thời khẩu nghiệp nầy là thiện, đưa đến an
lạc, đem đến quả báo an lạc.” Khẩu nghiệp như vậy, nầy La Hầu La, ông cần
phải tiếp tục làm (please see Phản Tỉnh Thân Nghiệp 2b, just substituting
“speech” for “body”).
3) Sau
khi ông làm xong một khẩu nghiệp, này La Hầu La, ông cần phải phản tỉnh
khẩu nghiệp ấy như sau: “Khẩu nghiệp nầy ta đã làm. Khẩu nghiệp nầy của ta
đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; thời khẩu nghiệp
nầy là bất thiện, đưa đến đau khổ, đem đến quả báo khổ.”—Rahula, after you
have done an action by speech (please see Phản Tỉnh Thân Nghiệp 3, just
substituting “speech” for “body”).
a) Nếu
trong khi phản tỉnh, này La Hầu La, ông biết như sau: “Khẩu nghiệp nầy ta
đã làm. Khẩu nghiệp nầy đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả
hai; thời khẩu nghiệp nầy là bất thiện, đưa đến đau khổ, đem đến quả báo
đau khổ.” Một khẩu nghiệp như vậy, này La Hầu La, ông cần phải thưa lên,
cần phải tỏ lộ, cần phải trình bày trước vị Đạo Sư, hay trước các vị đồng
phạm hạnh có trí. Sau khi đã thưa lên, tỏ lộ, trình bày, cần phải phòng hộ
trong tương lai (please see Phản Tỉnh Thân Nghiệp 3a, just substituting
“speech” for “body”).
b) Nếu
trong khi phản tỉnh, này La Hầu La, ông biết như sau: “Khẩu nghiệp nầy ta
đã làm. Khẩu nghiệp nầy không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người,
không đưa đến hại cả hai; thời khẩu nghiệp nầy là thiện, đưa đến an lạc,
đem đến quả báo an lạc.” Do vậy, này La Hầu La, ông phải an trú trong niềm
hoan hỷ, tự mình tiếp tục tu học ngày đêm trong các thiện pháp (please see
Phản Tỉnh Thân Nghiệp 3b, just substituting “speech” for “body”).
Phản Tỉnh Thân Nghiệp: Trong
Kinh Giáo Giới La Hầu La Ở Rừng Am Bà La trong Trung Bộ Kinh, Đức Phật đã
dạy La Hầu La về ‘Phản Tỉnh Thân Nghiệp’—The Buddha taught Venerable
Rahula about ‘Action With the Body’ in the Ambalatthikarahulovada Sutta in
the Middle Length Dicourses of the Buddha:
1) “Này