TỔ ĐÌNH MINH ĐĂNG QUANG
PHẬT HỌC TỪ ĐIỂN
BUDDHIST DICTIONARY
VIETNAMESE-ENGLISH
THIỆN PHÚC
H
Ha Bà Bà: Hahava or Ababa
(skt)—Ðịa ngục thứ tư trong tám địa ngục lạnh, nơi tội nhân chỉ có thể
rên khẻ những âm thanh nầy (ha bà bà)—The fourth of the eight cold hells,
in which the suferers can only utter these sounds.
Ha La La: Atata (skt)—Ðịa ngục
thứ ba trong tám địa ngục lạnh, nơi tội nhân chỉ có thể rên khẻ những âm
thanh “ha la la.”—The third of the eight cold hells, in which the suferers
can only utter these sounds.
Ha Mật: Hami (skt)—Theo Eitel
trong Trung Anh Phật Học Từ Ðiển, Ha Mật là một vương quốc và thành phố cổ
ở Trung Á, nằm về phía đông bắc hồ Lop. Từ thời Hán đến Ðường được biết
đến qua tên Y-Vũ, bây giờ được dân Turki-Mohammadans gọi là Kumul. Vì là
địa điểm chính yếu cung cấp nước trong vùng trong hơn 1.500 năm, nên Ha
Mật là một đầu cầu cho công cuộc bành trướng về phía Trung Á của các vương
triều Trung Quốc—According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Hami is an ancient kingdom and city in central Asia,
northeast of lake Lop. From Han to T’ang times known as I-Wu, now called
Kumul by Turki Mohammadans. For more than 1,500 years, owing to its
location and supply of water, Hami was a bridge-head for the expansion and
control of the outposts of the Chinese empire in Central Asia.
Ha Trách Kiện Ðộ: Phép khiển
trách thứ bảy trong hai mươi phép khiển trách chư Tăng Ni sai trái—The
eleventh of the twenty rules for monks, dealing with rebuke and punishment
of a wrongdoer.
Hà:
1) Bông
lục bình lá nhỏ: A small-leaved water-lily.
2) Tôm:
Shrimp.
3) Hà Mô:
Con cóc—A frog.
4) Sông:
River—See Nhị Hà Ấn Ðộ.
5) Thế
nào: How—What.
Hà Da: Haya (skt)—Tên tiếng Phạn
của Mã Ðầu Quan AÂm—Sanskrit name for the horse-head form of Kuan-Yin.
Hà Da Yết Lợi Bà: Hayagriva
(skt)—Hạ Dã Hột Lợi Phạt—Tên của một vị Mã Ðầu Minh Vương hay Minh Vương
Cổ Ngựa—Horse-neck, a form of Visnu, name of a Ming-Wang.
Hà Da Yết Lợi Bà Quan Thế AÂm Bồ Tát Thụ
Pháp Ðàn: Kinh giải thích về đàn pháp của Ðức Mã Ðầu Quan AÂm,
một quyển, không rõ ai đã dịch ra Hoa ngữ—Hayagriva-Dharma-Platform Sutra,
explaining about the dharma which Horse-head Kuan-Yin expounded, one book
and the translator was unknown.
Hà Da Yết Lợi Bà Tượng Pháp:
Kinh nói về tượng pháp và đàn pháp của Mã Ðầu Quan AÂm—The sutra
explaining about the dharma forming and dharma platform of Horse-head
Kuan-Yin.
Hà Ðảm: Gánh vác trên vai—To
carry, bear on the back or shoulder.
Hà La Hỗ La: Rahula (skt)—La Hầu
La.
1) Tên
của con trai Phật Thích Ca Mâu Ni: Rahula, name of Sakyamuni’s son.
2) Tên
của một loài A-Tu-La: Name of a kind of asura.
Hà Lực Bì Ðà: Rigveda (skt)—Một
trong bốn phần của kinh Vệ Ðà—One of the four divisions of Vedas.
Hà Mô Thiền: Loại thiền cóc nhái
(cứng nhắc), không linh hoạt, nhảy múa vui đùa khi chỉ biết nửa vời chân
lý—Frog samadhi, which causes one to leap with joy at half-truths.
Hà Sa: Hằng Hà Sa—Nhiều như cát
sông Hằng—The sands of Ganges (vast in number).
Hà Tất: Tại sao lại cần phải như
vậy?—Why should it necessarily be?
Hà Tiện: Misery—Stingy.
Hà Trạch Thần Hội Thiền Sư: Zen
master He-Ze-Shen-Hui—See Thần Hội Hà Trạch Thiền Sư.
Hà Trung: Tên của một ngôi chùa
cổ ở Huế, Trung Việt. Chùa tọa lạc tại xã Vinh Hà, quận Phú Vang. Năm
1677, au khi khai sơn Thập Tháp Di Ðà ở Qui Nhơn, Tổ Nguyên Thiều ghé lại
Huế và được lệnh chúa trở về Trung Quốc để thỉnh thêm danh Tăng và pháp
khí. Trong số pháp khí có tượng Bồ Tát Quán AÂm, cở lớn hơn người thật. Tổ
muốn đưa tượng nầy lên kinh đô Huế, nhưng khi thuyền chở ngang qua xã Hà
Trung thì bị mắc cạn mà không cách gì đẩy nổi. Tổ nghĩ là do cơ duyên nên
thỉnh tượng vào thờ tại chùa làng Hà Trung để thờ. Từ đó chùa làng Hà
Trung trở thành danh lam quốc tự dưới thời chúa Nguyễn Phước Châu. Sau đó,
Tổ Nguyên Thiều phụng mệnh chúa về trụ trì chùa Hà Trung. Rồi trải qua
những năm cuối thế kỷ thứ 18, chùa đã bị hư hỏng tiêu điều. Dưới triều nhà
Nguyễn, chùa đã được trùng tu. Hiện nay chùa được mang tên Phổ Thành.
Người ta kể rằng chiếc đại hồng chung của chùa vốn là chuông của chùa Phổ
Thành bên làng Ngân Ðiền, huyện Gia Ðịnh, Phủ Thuận An, đúc năm 1762,
không rõ cơ duyên nào mà trở thành pháp khí của chùa Hà Trung trên 100 năm
qua. Vì vậy thay vì giữ tên Hà Trung thì người của những thế hệ sau nầy
lại đổi tên chùa là Phổ Thành, tên được khắc trên chuông—Name of an
ancient temple in Huế, Central Vietnam. The temple is located in Vinh Hà
village, Phú Vang district. In 1677, after building Thập Tháp Di Ðà in Qui
Nhơn, Patriarch Nguyên Thiều came to Huế and obeyed the order of the Lord,
he travelled back to Kuang-Chou to invite more celebrated Chinese monks
and obtain more ritual instruments. Among these ritual instruments, there
was a stone statue of Avalokitesvara Bodhisattva, bigger than life size,
which sat on a lotus pedestal also made of stone. The statue should have
been bound for Huế Citadel, however, when passing by Hà Trung village, the
shp got stuck and no efforts could free it. The Patriarch was convinced
that this was a token of destiny. Thus, the patriarch decided to fix the
statue in the village temple for worship. Since then, the village temple
became a national temple during the reign of Lord Nguyễn Phước Châu. After
that, patriarch Nguyên Thiều moved to stay at Hà Trung temple. Hà Trung
temple fell into deteriorations in the years of the late 18th
century. Then it was restored under the reign of the Nguyễn Dynasty. Now
the temple name is Phổ Thành. It is said that the great bell of the temple
formerly belonged to Phổ Thành temple at Ngân Ðiền village, Gia Ðịnh
district, Thuận An province. It was cast in 1762 for an unknown reason,
the bell has been a ritual instruments of Hà trung Temple for the last 100
years. As a result, instead of keeping its old name, people of later
generations renamed the temple Phổ Thành after the name given on the
bell.
Hà Tự Sanh: Thế thì việc ấy xãy
đến như thế nào?—How does it thus happened?
Hà Tỵ Chỉ: See Avici in
Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Hả Dạ: Content-Satisfied.
Hả Giận: To give way to anger.
Hạ:
1) Hina
(p & skt)—Dưới thấp: Low—below—Inferior.
2) Hạ
giải: Vui mừng khi chấm dứt ngày an cư kiết hạ, chư Tăng Ni được các thí
chủ cúng dường mừng tuổi hạ—To make offerings in congratulation.
3) Mùa
hè: Summer.
Hạ An Cư: See Hạ Tọa.
Hạ Bối Quán: Thiền quán theo lối
Tịnh Ðộ. Theo Kinh Vô Lượng Thọ, những ai phạm phải tội ngũ nghịch và thập
ác sẽ rơi vào các đường dữ của địa ngục; tuy nhiên, nếu khéo biết trì niệm
hồng danh Phật A Di Ðà, họ vẫn được cứu độ. Họ vẫn thoát khỏi vô lượng
kiếp luân hồi khổ sở và trong lúc lâm chung sẽ nhìn thấy Liên Hoa và bằng
cách tưởng nghĩ đến một niệm Di Ðà sẽ được vãng sanh vào cõi nước Tịnh Ðộ
của Ðức Phật A Di Ðà—A meditation of the Amitabha sect. According to the
Infinite Life Sutra, those who have committed the five rebellious sins
(ngũ nghịch) and the ten evils (thập ác) should have fallen into the
lowest gati (be rebirth in the uninterrupted hells); however, if they
invoke the name of Amitabha, they can still obtain salvation. They can
still escape countless of reincarnation and suffering and on dying they
will behold a lotus flower and by response of a single thought on the
name of Amitabha, will enter the Pure Land of Amitabha.
Hạ Căn: Lamakindriya (p)—Low
(dull) capacities—Low spiritual faculty—Sanh ra với căn tánh kém cõi hay
khả năng hiểu được Phật pháp rất thấp—Those born with base characters or
of low capacity to understand dharma.
Hạ Chúng:
1) Bảy
chúng đệ tử đứng sau hàng Tỳ Kheo và Tỳ Kheo Ni: The seven lower orders of
disciples who are ranked below the monks and the nuns.
2) Chúng
Tỳ Kheo vào ngày an cư kiết hạ: The assembly of monks at the summer
retreat.
Hạ Chủng: Gieo giống—To sow the
seed—To preach—To teach. According to the Chinese Buddhism, there are
three periods:
1) Gieo:
To sow the Buddha’s seed—When the seed of Budha’s teaching is sown in the
heart.
2) Quả
thục: Chín—When it ripens.
3) Thoát:
When it is stripped or harvested (when one abandons all things).
Hạ Chuyển: Luân hồi đi xuống.
Những hành động đi ngược lại Phật tánh gây nên luân hồi đi xuống—The
downward turn in transmigration—Acts which are against the primal true, or
Buddha-nature cause transmigration.
Hạ Ðẳng: Inferior rank.
Hạ Ðịa: Phần dưới của 52 cấp
phát triển Bồ tát—The lower region or the lower half of the fifty-two
grades of bodhisattva development.
Hạ Ðiền: Ploughing Festival.
Hạ Giọng: To lower one’s voice.
Hạ Giới: The lower world—The
human world.
Hạ Hóa: To save those below.
Hạ Hóa Chúng Sanh: Một trong
những hạnh của một vị Bồ Tát: Thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng
sanh—Below, to transform all beings, one of the great vows of a
Bodhisattva: Above, to seek Bodhi; below, to transform all beings.
Hạ Khẩu Thực: Một vị sư kiếm
sống bằng cách cày cấy hay những phương pháp tà vạy khác. Một trong bốn
cách sống tà mệnh của người xuất gia—A monk earns his living (livelihood)
by bending down to cultivate the land. Oone of the four heterodox means of
living of a monk.
1) Tăng
Ni làm việc kiếm sống: A monk or nun earns his or her living by bending
down to cultivate the land.
2) Bốc
thuốc kiếm sống; tuy nhiên nếu bốc thuốc vì nhân đạo cứu người là đúng với
lòng bi mẫn Phật dạy: Colect herbs for a living; however, collecting herbs
to save human lives is in compliance with the Compassion which the Buddha
had taught.
3) Xem
thiên văn: Một lối sống tà mạng khác là xem thiên văn—Another wrong way of
earning a living is to look up and telling or guessing as in astrology.
4) Nghênh
Khẩu Thực (bói quẻ): Fortune-telling.
Hạ La Ðà: Hrada (skt).
1) Hồ: A
lake—A pool.
2) Tia
sáng: A ray of light.
Hạ Lạp: Tuổi của Tăng Ni được
tính bằng số an cư kiết hạ mà các vị đã trải qua—Sau kiết hạ an cư, chư
Tăng Ni nào đã nhập hạ đều được tăng một tuổi đạo. Quyền đi trước của Tăng
Ni trong đoàn tùy thuộc vào tuổi hạ lạp—The age of a monk as monk, the
years of his ordination, or the years a person has been a monk are counted
by the number of summer retreats passed. To receive one’s monastic age—To
add to one’s monastic age on the conclusion of the summer retreat—The
precedence of monks and nuns in the Order is determined by the number of
summer retreats they have attended.
Hạ Liệt: Lamako (p)—Thấp
kém—Tệ—Bad—Inferior—Low—Vile.
Hạ Liệt Thừa: The inferior and
mean yana.
Hạ Lưu:
1) Low
class.
2)
Downstream.
Hạ Mãn: See Hạ Mạt.
Hạ Mạt: Sự kết thúc của kỳ an cư
kiết hạ, nhằm ngày rằm tháng bảy âm lịch—The end of the summer retreat,
the 15th of the 7th month, lunar calendar.
Hạ Mình: To demean –To humble
oneself—To condescend.
Hạ Nại Sa: Hamsa (skt)—Loài ngan
hay ngỗng, cùng họ với loài vịt—A goose.
Hạ Ngục: To imprison—To put in
prison.
Hạ Nguyên: The fifteen of the
tenth moon.
Hạ Ngữ: Chỉ thị—To give
instructions.
Hạ Phẩm: The lowest quality—Ba
phẩm thấp nhất trong Cửu Phẩm Tịnh Ðộ của Ðức Phật A Di Ðà—The three
lowest of the nine classes born in the Amitabha Pure Land:
1) Hạ
phẩm thượng sanh: Người vào phẩm cao nhứt của hạ phẩm, những người gây tội
tạo nghiệp, nhưng không hủy báng kinh điển và vào cuối đời mà chịu niệm
Hồng danh A Di Ðà Phật—One who enters the Pure Land of Amitabha in the
highest of the three lowest classes (those who committed all sins and
karma except dishonoring the sutras; however, at the end of life, the
person clasps his hands and say NAMO AMITABHA, that person will be born in
the Pure Land Precious Lake).
2) Hạ
phẩm trung sanh: Trung sanh của Hạ phẩm Tịnh Ðộ, những người phá giới, ăn
cắp của Tăng chúng và lạm dụng giáo pháp; tuy nhiên vào cuối đời nghe được
thần lực của Phật A Di Ðà mà tán thán bằng một niệm, sẽ được vãng sanh vào
Hạ phẩm Trung sanh Tịnh Ðộ—One who enters the Pure Land of Amitabha in the
middle of the three lowest classes (those who have broken all the
commandments, even stolen from monks and abuse the law; however, at the
end of life, the person hears of the great power of Amitabha and assents
with but a thought, the person will be received into the paradise).
3) Hạ
phẩm hạ sanh: Phẩm thấp nhứt trong Hạ phẩm Tịnh Ðộ, những ai bị rơi vào
những đường dữ, nhưng chịu niệm hồng danh Phật A Di Ðà sẽ được thoát khỏi
vô lượng kiếp tái sanh khổ sở, và vào cuối đời sẽ nhìn thấy Liên Hoa như
ánh mặt trời, và chỉ bằng một niệm tán thán, người đó sẽ được vãng sanh
vào Hạ Phẩm Hạ Sanh—One who enters the Pure Land of Amitabha in the lowest
of the three lowest classes (those who should be fallen into the lowest
gati because of their sins; however, by invoking the name of Amitabha they
can escape countless ages of reincarnation and suffering, and on dying
will behold a lotus flower like the sun, and by responding of a single
thought, will enter the Pure Land).
Hạ Phẩm Hạ Sanh: Cấp thấp nhất
trong Tịnh Ðộ—The lowest type of incarnated beings with corresponding to
the karma—The lowest grade in the Pure Land.
Hạ Phương Thế Giới: This world.
Hạ Sĩ: A so-call disciple of
Buddhism, but profits neither to self nor others.
Hạ Tam Ðồ: Ba đường dữ đi xuống
(Ðịa ngục, ngạ quỷ, súc sanh)—The three lower path of the six destinations
or gati (Hells, hungry ghosts and animals).
Hạ Thủ: Ngày đầu của kỳ an cư
kiết hạ—The first day, or beginning, of the retreat.
Hạ Thừa: The lower
yana—Hinayana.
Hạ Tọa:
1) Kỳ
thiền định trong mùa an cư kiết hạ hay mùa mưa: The period of the summer
retreat for meditation, known as varsas, the rains.
2) Vị
Tăng có ít hơn 10 năm hạ lạp: A monk or nun who has less than ten years of
renunciation.
Hạ Trần: The lower gati, the
hells, hungry ghosts, animals.
Hạ Trung: Giữa mùa hè, giữa kỳ
an cư kiết hạ, hay kỳ hạn 90 ngày an cư kiết hạ—During the summer, the
middle of the summer; the rainy season spent by the monks of India in
retirement.
Hạ Tuần: The last ten days
(decade) of a month.
Hạc: Con hạc—A crane—An egret.
Hạc Lặc Na: See Hạc Lặc Na Dạ
Xa.
Hạc Lặc Na Dạ Xa: Haklenayasas
or Padmaratna (skt)—The twenty-third patriarch—See Hai Mươi Tám Tổ Ấn Ðộ.
Hạc Lâm:
1)
Khu rừng Hạc Lâm, nơi Ðức Phật nhập diệt, ở giữa hai hàng
cây Ta La, những cây nầy bỗng nở hoa trắng giống như những con hạc trắng
nên có tên là “Hạc Lâm” (theo Kinh Niết Bàn thì khi Phật nhập Niết Bàn,
rừng cây Sa La ở thành Câu Thi Na đều biến thành trắng giống như hạc trắng
vậy)—Crane grove, a name for the
place where Sakyamuni died, when the trees burst into white blossom
resembling a flock of white cranes.
2)
Hạc Lâm Tự: Tên của một tự viện nằm về phía bắc Ấn
Ðộ—Crane-Garden Monastery, name of a monastery in northern India.
Hạc Mạt: Homa (skt)—See Hộ Ma.
Hạc Tát La: Hasara (skt)—Theo
Eitel trong Trung Anh Phật Học Từ Ðiển, Hạc Tát La là tên của thủ phủ thứ
nhì của Tsaukuta, có lẽ bây giờ là Assaia Hazareh, nằm giữa Ghuznee và
Kandahar thuộc A Phú Hãn—According to Eitel in The Dictionary of
Chinese-English Buddhist Terms, Hasara is the second capital of Tsaukuta,
perhaps modern Assaia Hazareh, between Ghuznee and Kandahar in
Afghanistan.
Hạc Tất Na: Hosna or Ghazna
(skt)—Theo Eitel trong Trung Anh Phật Học Từ Ðiển của Giáo Sư Soothill,
Hạc Tất Na là thủ phủ của Tsaukuta, bây giờ là Ghuznee, thuộc A Phú
Hãn—According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English Buddhist
Terms, Ghazna is the capital of Tsaukuta , the present Ghuznee, or Ghazni
in Afghanistan.
Hạc Thụ: See Hạc Lâm.
Hạc Uyển: See Hạc Lâm.
Hách Dịch: Authoritative.
Hạch Miệng:
Oral examination.
Hạch Sách: To insist upon—To
demand.
Hai Loại Bố Thí: Two kinds of
donation or almsgiving:
1) Thế
gian: Ordinary alms.
2) Xuất
thế gian: Spiritual gifts.
Hai Loại Nhân Quả: See Nhị chủng
nhân quả.
Hai Loại Thỏa Thích: Two kinds
of pleasure—Theo Kinh Niệm Xứ, có hai loại thỏa thích—According to the
Satipatthana Sutta, there are two kinds of pleasure.
1) Thỏa
Thích Thế Gian: Samisa sukha (p)—Pleasant worldly feeling.
2) Thỏa
Thích Siêu Thế Gian: Niramisa sukha (p)—Thỏa thích siêu thế gian cao quý
hơn thỏa thích thế gian—Pleasant unworldly feeling, which is far superior
to samisa sukha.
Hai Loại Vận Hành Của Tâm: Two
kinds of functioning of the mind—Trong Nghiên Cứu Kinh Lăng Già, Thiền Sư
D.T. Suzuki đã phân biệt hai loại vận hành của tâm—In The Studies of The
Lankavatara Sutra, Zen Master D.T. Suzuki distinguished two kinds of
functioning of the mind:
1) Vận
Hành Tùy Thuộc vào Tâm Phân Biệt: Còn gọi là sự phân biệt trí, được hàng
nhị thừa nhận biết. Nó được gọi là Ứng Thân hay cái thân đáp ứng. Vì họ
không biết rằng đây là do cái tâm sinh khởi hay chuyển thức phóng chiếu
ra, nên họ tưởng nó là cái gì ở bên ngoài họ, và khiến cho nó mang một
hình tướng có thân thể mà không thể có một cái biết thông suốt về bản chất
của nó: This functioning is dependent on the Individualizing Mind and is
perceived by the minds of the two-vehicle followers. It is known as
Responding Body. As they do not know that this is projected by their
Evolving Mind, they take it for something external to themselves, and
making it assume a corporeal form, fail to have a thorough knowledge of
its nature.
2) Vận
Hành Tùy Thuộc Vào Nghiệp Thức: Ðây là loại vận hành xuất hiện với tâm Bồ
Tát nào đã nhập vào con đường Bồ Tát tính cũng như đối với tâm của những
vị đã đạt đến địa cao nhất. Loại nầy được gọi là Báo Thân. Cái thân có thể
nhìn thấy được trong vô số hình tướng, mỗi hình tướng có vô số nét, và mỗi
nét cao vời với vô số cách, và cái thế giới trong đó thân trú ngụ cũng
được trang nghiêm theo vô số thể cách. Vì thân thể hiện khắp mọi nơi nên
nó không có giới hạn nào cả, nó có thể không bao giờ suy diệt, nó vượt
khỏi mọi hoàn cảnh. Tùy theo yêu cầu của chúng sanh tín thủ. Nó không bị
đoạn diệt cũng không biến mất. Những đặc điểm ấy của thân là những kết quả
huân tập của những hành động thuần khiết như các đức hạnh toàn hảo hay Ba
La Mật, và cũng là sự huân tập vi diệu vốn sẵn có trong Như Lai Tạng. Vì
có được các tính chất vô lượng an lạc như thế nên nó được gọi là Báo Thân:
This functioning is dependent on the Karma-consciousness, that is, it
appears to the minds of those Bodhisattvas who have just entered upon the
path of Bodhisattvahood as well as of those who have reached the highest
stage. This is known as the Recompense Body. The body is visible in
infinite forms, each form has infinite marks, and each mark is excellent
in infinite ways, and the world in which the Body has its abode is also
embellished in manners infinite varying. As the Body is manifested
everywhere, it has no limitations whatever, it can never be exhausted, it
goes beyond all the conditions of determination. According to the needs
of all beings it becomes visible and is always held by them, it is neither
destroyed nor lost sight of. All such characteristics of the Body are the
perfuming effect of the immaculate deeds such as the virtues of perfection
and also the work of the mysterious perfuming innate in the
Tathagata-garbha. As it is thus possession of immeasurably blissful
qualities, it is called Recompense Body.
Hai Lòng: Double-faced—Two-faced
Hai Lối Tu Hành: Two paths of
cultivation—Theo Thập Trụ Tỳ Bà Sa Luận, có hai lối tu hành—According to
The Commentary on the Ten Stages of Bodhisattvahood, there are two paths
of cultivation.
(I) Nan
Hành Ðạo—The Difficult Path: Nan hành đạo là chúng sanh ở cõi đời ngũ
trược ác thế nầy đã trải qua vô lượng đời chư Phật, cầu ngôi A Bệ Bạt Trí,
thật là rất khó được. Nỗi khó nầy nhiều vô số như cát bụi, nói không thể
xiết; tuy nhiên, đại loại có năm điều—The difficult path refers to the
practices of sentient beings in the world of the five turbidities, who,
through countless Buddha eras, aspire to reach the stage of
Non-Retrogression. The difficulties are truly countless, as numerous as
specks of dust or grains of sand, too numerous to imagine; however, there
are basically five major kinds of difficulties:
1) Ngoại
đạo dẫy đầy làm loạn Bồ Tát pháp: Externalists are legion , creating
confusion with respect to the Bodhisattva Dharma.
2) Bị
người ác hay kẻ vô lại phá hư thắng đức của mình: Evil beings destroy the
practitioner’s good and wholesome virtues.
3) Dễ bị
phước báo thế gian làm điên đảo, có thể khiến hoại mất phạm hạnh: Worldly
merits and blessings can easily lead the practitioner astray, so that he
ceases to engage in virtuous practices.
4) Dễ bị
lạc vào lối tự lợi của Thanh Văn, làm chướng ngại lòng đại từ đại bi: It
is easy to stray onto the Arhat’s path of self-benefit, which obstructs
the Mind of great loving kindness and great compassion.
5) Bởi
duy có tự lực, không tha lực hộ trì, nên sự tu hành rất khó khăn; ví như
người què yếu đi bộ một mình rất ư là khó nhọc, một ngày chẳng qua được
vài dặm đường: Relying exclusively on self-power, without the aid of the
Buddha’s power, make cultivation very difficult and arduous; it is like
the case of a feeble, handicapped person, walking alone, who can only go
so far each day regardless of how much effort he expends.
(II) Dị Hành
Ðạo—The Easy Path:
a) Dị
hành đạo là chúng sanh ở cõi nầy nếu tin lời Phật, tu môn niệm Phật nguyện
về Tịnh Ðộ, tất sẽ nhờ nguyện lực của Phật nhiếp trì, quyết định được vãng
sanh không còn nghi. Ví như người nương nhờ sức thuyền xuôi theo dòng
nước, tuy đường xa ngàn dặm cũng đến nơi không mấy chốc. Lại ví như người
tầm thường nương theo luân bảo của Thánh Vương có thể trong một ngày một
đêm du hành khắp năm châu thiên hạ; đây không phải do sức mình, mà chính
nhờ thế lực của Chuyển Luân Vương: The easy path of cultivation means
that, if sentient beings in this world believe in the Buddha’s words,
practice Buddha Recitation and vow to be reborn in the Pure Land, they are
assisted by the Buddha’s vow-power and assured of rebirth. This is similar
to a person who floats downstream in a boat; although the distance may be
thousands of miles far away, his destination will be reached sooner or
later. Similarly, a common being, relying on the power of a ‘universal
mornach’ or a deity, can traverse the five continents in a day and a
night, this is not due to his own power, but, rather, to the power of the
monarch.
b) Có kẻ
suy theo lý mà cho rằng hạng phàm phu hữu lậu không thể sanh về Tịnh Ðộ và
không thể thấy thân Phật. Nhưng công đức niệm Phật thuộc về vô lậu thiện
căn, hạng phàm phu hữu lậu do phát tâm Bồ Ðề cầu sanh Tịnh Ðộ và thường
niệm Phật, nên có thể phục diệt phiền não, được vãng sanh, và tùy phần
thấy được thô tướng của Phật. Còn bậc Bồ Tát thì cố nhiên được vãng sanh,
lại thấy tướng vi diệu của Phật, điều ấy không còn nghi ngờ chi nữa. Cho
nên Kinh Hoa Nghiêm nói: “Tất cả các cõi Phật đều bình đẳng nghiêm tịnh,
vì chúng sanh hạnh nghiệp khác nhau nên chỗ thấy chẳng đồng nhau.”: Some
people, reasoning according to ‘noumenon,’ or principle may say that
common beings, being conditioned, cannot be reborn in the Pure Land or see
the Buddha’s body. The answer is that the virtues of Buddha Recitation are
‘unconditioned’ good roots. Ordinary, impure persons who develop the Bodhi
Mind, seek rebirth and constantly practice Buddha Recitation can subdue
and destroy afflictions, achieve rebirth and, depending on their level of
cultivation, obtain vision of the rudimentary aspects of the Buddha (the
thirty-two marks of greatness, for example). Bodhisattvas, naturally, can
achieve rebirth and see the subtle, loftier aspects of the Buddha, i.e.,
the Dharma body. There can be no doubt about this. Thus the Avatamsaka
Sutra states: “All the various Buddha lands ar equally purely adorned.
Because the karmic practices of sentient beings differ, their perceptions
of these lands are different.”
Hai Mặt: Double-faced—Two-faced.
Hai Món Ăn Tinh Thần: See Nhị
Thực.
Hai Mươi Bốn Pháp Bất Tương Ưng Trong Duy
Thức Học: The twenty-four Non-interactive Activity Dharmas:
1) Ðắc:
Prapti (skt)—Attainment.
2) Mạng
căn: Jivitendriya (skt)—Life faculty.
3) Chúng
đồng phận: Nikaya-Sabhaga (skt)—Generic Similarity.
4) Dị
sanh tánh: Visabhaga (skt)—Dissimilarity.
5) Vô
tưởng định: Asamjnisamapatti (skt)—No-thought samadhi.
6) Diệt
tận định: Nirodha-samapatti (skt)—Samadhi of extinction.
7) Vô
tưởng báo: Asamjnika (skt)—Reward of No-Thought.
8) Danh
thân: Namakaya (skt)—Bodies of nouns.
9) Cú
thân: Padakaya (skt)—Bodies of sentences.
10) Văn thân:
Vyanjanakaya (skt)—Bodies of phonemes.
11) Sanh:
Jati (skt)—Birth.
12) Trụ:
Sthiti (skt)—Dwelling.
13) Lão: Jara
(skt)—Aging.
14) Vô
thường: Anityata (skt)—Impermanence.
15) Lưu
chuyển: Pravritti (skt)—Revolution.
16) Ðịnh dị:
Pratiniyama (skt)—Distinction.
17) Tương
ưng: Yoga (skt)—Interaction.
18) Thế tốc:
Java (skt)—Speed.
19) Thứ đệ:
Anukrama (skt)—Sequence.
20) Thời:
Kala (skt)—Time.
21) Phương:
Desha (skt)—Direction.
22) Số:
samkhya (skt)—Numeration.
23) Hòa hiệp
tánh: Samagri (skt)—Combination.
24) Bất hòa
hiệp tánh: Anyathatva (skt)—Discontinuity.
Hai Mươi Bốn Phiền Não Phụ: Theo
Tam Thập Tụng của Ngài Thế Thân, có hai mươi bốn tùy phiền não—According
to Vasubandhu’s Trimsika, there are twenty-four secondary afflictions.
1) Phẫn:
Krodha (skt)—Bất nhẫn hay sự nóng giận—Impatience or anger.
2) Sân:
Upanada (skt)—Sự sân hận—Hatred or resentment.
3) Phú:
Mraksha (skt)—Sự che dấu—Hypocrisy or concealment.
4) Não:
Pradasa (skt)—Lời nói gây ra phiền não cho người—Stinging talk or worry.
5) Tật:
Irshya (skt)—Sự đố kỵ hay ganh ghét—Envy or jealousy.
6) Xan:
Matsarya (skt)—Sự keo kiết bỏn xẻn—Stinginess.
7) Cuống:
Maya (skt)—Lời nói lừa dối—Deceit or manipulation.
8) Siểm:
Sathya (skt)—Sự nịnh nọt—Duplicity or undully flattering.
9) Kiêu
Mạn: Mada and Mana (skt)—Sự kiêu mạn—Arrogance or conceitedness.
10) Hại:
Vihimsa (skt)—Gây tổn hại cho người khác—Hurting others or destructive.
11) Vô Tâm:
Ahri (skt)—Sự không hổ thẹn—Shamelessness, self-shameless, or have no
shame of self.
12) Vô Quý:
Atrapa (skt)—Sự khinh suất—Recklessness, or have no shame around other
people.
13) Hôn Trầm:
Styanam (skt)—Sự trì trệ—Torpidity or drowsiness.
14) Trạo Cử:
Uddhava (skt)—Sự chao đảo—Fluctuations, or instability of mind and body.
15) Bất Tín:
Asraddha (skt)—Sự không tin—Unbelief or faithlessness.
16) Giải Ðãi:
Kausidya (skt)—Sự biếng nhác—Indolence or laziness.
17) Phóng
Dật: Pramada (skt)—Sự buông lung—Thoughtlessness, uninhibitedness, or lack
of self-mastery.
18) Thất
Niệm: Mushitasmritita (skt)—Sự mất chánh niệm—Senselessness.
19) Tán Loạn:
Vikshepa (skt)—Trạng thái tán loạn không ổn định—Uncollected state or
unsteadiness.
20) Bất Chánh
Kiến: Asamprajanya (skt)—Sự hiểu biết không đúng—Inaccuracy of knowledge,
or do not understand in a proper manner.
21) Ác Tác:
Kaukritya (skt)—Sự làm ác—Evil doing.
22) Thụy
Miên: Middha (skt)—Sự buồn ngũ hay mê trầm—Drowsiness.
23) Tầm:
Vitarka (skt)—Sự truy tầm nghiên cứu—Investigation.
24) Tứ:
Vicara (skt)—Sự suy nghĩ hay dò xét—Reflection.
Hai Mươi Bốn Tâm Ðẹp Cõi Dục Giới:
Theo A Tỳ Ðạt Ma Luận (Vi Diệu Pháp), có hai mươi bốn tâm đẹp—According
to the Abhidharma, there are twenty-four Sense-Sphere Beautiful
Consciousnesses:
(A) Tám Loại
Tâm Thiện—Eight Sense-Sphere Consciousness:
1) Tâm
không bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, associated with knowledge,
unprompted.
2) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, liên hợp với tri kiến: Consciousness
that accompanied by joy, associated with knowledge, prompted.
3) Tâm
không bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, dissociated from knowledge,
unprompted.
4) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, dissociated from knowledge,
prompted.
5) Tâm
không bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, associated with knowledge,
unprompted.
6) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, liên hợp với tri kiến: Consciousness
that accompanied by equanimity, associated with knowledge, prompted.
7) Tâm
không bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, dissociated from knowledge,
unprompted.
8) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, dissociated from knowledge,
prompted.
(B) Tám loại
Tâm Quả Dục Giới—Eight kinds of Sense-Sphere Resultant Consciousness:
9) Tâm
không bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, associated with knowledge,
unprompted.
10) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, liên hợp với tri kiến: Consciousness
that accompanied by joy, associated with knowledge, prompted.
11) Tâm không
bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, dissociated from knowledge,
unprompted.
12) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, dissociated from knowledge,
prompted.
13) Tâm không
bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, associated with knowledge,
unprompted.
14) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, liên hợp với tri kiến: Consciousness
that accompanied by equanimity, associated with knowledge, prompted.
15) Tâm không
bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, dissociated from knowledge,
unprompted.
16) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that acompanied by equanimity, dissociated from knowledge,
prompted.
(C) Tám Loại
Tâm Hành—Eight kinds of Sense-Sphere Functional Consciousness:
17) Tâm không
bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, associated with knowledge,
unprompted.
18) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, liên hợp với tri kiến: Consciousness
that accompanied by joy, associated with knowledge, prompted.
19) Tâm không
bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, dissociated from knowledge,
unprompted.
20) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ hỷ, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by joy, dissociated from knowledge,
prompted.
21) Tâm không
bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, associated with knowledge,
unprompted.
22) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, liên hợp với tri kiến: Consciousness
that accompanied by equanimity, associated with knowledge, prompted.
23) Tâm không
bị xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, dissociated from knowledge,
unprompted.
24) Tâm bị
xúi dục, đồng phát sanh cùng thọ xả, không liên hợp với tri kiến:
Consciousness that accompanied by equanimity, dissociated from knowledge,
prompted.
Hai Mươi Cha Mẹ Và Quyến Thuộc Của Một Vị
Bồ Tát: Theo Thiền Sư D.T. Suzuki trong Thiền Luận Tập III, chư
Bồ Tát có hai mươi cha mẹ và quyến thuộc—According to Zen Master D.T.
Suzuki in Essays in Zen Buddhism, Book III, Bodhisattvas have twenty
parents and relatives:
1) Bát
Nhã là mẹ: Paramita (skt)—Prajna is his mother.
2) Phương
tiện là cha: Upaya (skt)—Skilful means is his father.
3) Bố thí
là người nuôi nấng: Dana (skt)—Charity is his wet nurse.
4) Trì
giới là người trông nom: Sila (skt)—Morality is his supporter.
5) Nhẫn
nhục là đồ trang sức: Ksanti (skt)—Patience is his decoration.
6) Tinh
tấn là người thủ hộ: Virya (skt)—Strenuousness or energy is his nurse.
7) Thiền
định là người tắm rữa: Dhyana (skt)—Meditation is his cleaner.
8) Thiện
hữu tri thức là người dạy dỗ: Good friends are his instructors.
9) Các Bồ
Ðề phần là bạn đồng hành: All factors of enlightenment are his companions.
10) Các Bồ
tát là anh em: All Bodhisattvas are his brothers.
11) Bồ Ðề tâm
là nhà cửa: Bodhicitta (skt)—The Bodhicitta is his home.
12) Ði đúng
theo chánh đạo là cách hành xử tại nhà: To conduct himself in accordance
with the truth is his family manners.
13) Các trụ
địa là chỗ ở: Bhumi (skt)—The Bhumis are his residence.
14) Các pháp
nhẫn là gia tộc: The Kshantis are his family members.
15) Các
nguyện là gia giáo: The vows are his family motto.
16) Thực hành
công hạnh là gia nghiệp: To promote deeds of devotion is his family
legacy.
17) Khiến kẻ
khác chấp nhận Ðại Thừa là gia vụ: To make others accept Mahayana is his
family business.
18) Ðược thọ
ký trong một đời nữa là số phận của ngài như vị thái tử nối nghiệp trong
vương quốc chánh pháp: To be anointed after being bound for one more birth
is his destiny as crown prince in the kingdom of Dharma.
19) Các Ba La
Mật là con thuyền Bát Nhã đưa ngài đáo bỉ ngạn Giác Ngộ: Paramitas are the
Prajna Boat which conveys him to another shore of Enlightenment.
20) Thành tựu
trí tuệ viên mãn của Như Lai là nền tảng của gia quyến thanh tịnh của
ngài: To arrive at the full knowledge of Tathagatahood forms the
foundation of his pure family relationship.
Hai Mươi Ðiều Khó: Trong Kinh Tứ
Thập Nhị Chương, Ðức Phật dạy: “Có hai mươi đều khó mà chúng sanh thường
gặp phải”—In the Sutra of Forty-Two Sections, the Buddha taught: “There
are twenty difficulties people always encounter”:
1) Nghèo
mà phát tâm bố thí là khó: Nghèo khổ mà muốn thực hành bố thí quả là khó,
bởi nghèo khổ dù muốn bố thí, nhưng ngặt vì có lòng mà thiếu sức, nếu gắng
gượng bố thí tất cả ảnh hưởng đến sự sống của của mình nên phải hy sinh
lớn lao—It is difficult to give when one is poor (it is hard for a poor
man to be generous). It is difficult to practice charity when we are poor
and destitute because under such conditions, even if we have the will, we
lack the means. To force ourselves to practice charity must entail
sacrifices.
2) Giàu
sang và có quyền thế mà phát tâm tu hành là khó: Giàu sang mà chịu học đạo
tu hành là khó, bởi giàu sang tuy có sức bố thí, song lại bị cảnh dục lạc
lôi cuốn, khó buông bỏ thân tâm để tu hành—It is difficult to study the
Way when one has power and wealth (it is hard for a rich and powerful man
to learn the way). It is difficult to study the Dharma when we are wealthy
and eminent, because under such favorable circumstances, we may have the
means, but we are pulled away by opportunities for enjoyment and
self-gratification.
3) Từ bỏ
thế tục để đương đầu với tử thần là điều khó (xả thân cầu đạo là khó): It
is difficult to abandon life and face the certainty of death (it is hard
to seek Enlightenment at the cost of self-sacrifice).
4) Gặp
được kinh Phật là điều khó: It is difficult to encounter the Buddha sutras
(it is hard to hear the teaching of Buddha).
5) Ðược
sanh ra vào thời có Phật là điều khó: Sanh gặp đời Phật là khó, như Ðại
Trí Ðộ Luận nói: “Ở nước Xá Vệ gồm chín trăm ngàn dân mà chỉ có một phần
ba trong số người nầy được gặp thấy Phật, một phần ba số người tuy nghe
danh tin tưởng nhưng không thấy gặp, và một phần ba số người hoàn toàn
không được nghe biết cũng không được thấy. Ðức Phật ở tại xứ nầy giáo hóa
trước sau hai mươi lăm năm, mà còn ba ức người không thấy gặp nghe biết,
thì những kẻ sanh nhằm đời Phật nhưng ở cách xa, hoặc sanh trước hay sau
khi Phật ra đời, tất cả cơ duyên gặp Phật hoặc nghe Phật Pháp là điều
không phải dễ. Tuy không gặp Phật mà y theo Phật pháp tu hành, thì cũng
như gặp Phật. Nếu không theo lời Phật dạy, dù ở gần Phật, vẫn là xa cách.
Khi xưa Ðề Bà Ðạt Ða là em họ của Ðức Phật cũng như Tỳ Kheo Thiện Tinh làm
thị giả cho Phật hai mươi năm, vì không giữ đúng theo đường đạo, nên kết
cuộc bị đọa vào địa ngục. Bà lão ở phía đông thành Xá Vệ, sanh cùng ngày
cùng giờ với Phật, nhưng vô duyên nên không muốn thấy Phật. Thế cho nên
thấy được Phật, nghe được pháp, y theo lời dạy phụng hành, phải là người
có nhiều căn lành phước đức nhân duyên—It is difficult to be born at the
time of a Buddha (while the Buddha is in the world). The difficulty of
being born during the lifetime of a Buddha is mentioned in the Perfection
of Wisdom Treatise as follows: “In the town of Sravasti, north of India,
out of a total population of nine hundred thousand, only one-third had
actually seen and met Sakyamuni Buddha, another one-third had heard His
Name and believed in Him but had not actually seen or met Him, while the
remaining one-third had not seen, heard or even learned of His existence.
Sakyamuni Buddha taught in Sravasti for some twenty-five years, yet a full
one-third of the town’s population were completely unaware of His
existence. Is it any wonder, then, that those who were born during
Sakyamuni Buddha’s time but did not reside in Sravasti, or those who
happened to be born before or after His time, would find it difficult to
learn of Him or hear the Dharma. However, even though we may not be able
to meet Sakyamuni Buddha, cultivating according to the Dharma is
tantamount to meeting Him. On the other hand, if we do not follow His
teaching, even while near Him, we are still far away. Thus, Devadatta,
Sakyamuni Buddha’s very own cousin, as well as Bhikshu Sunaksatra who
attended the Buddha personally for twenty years, both descended into the
hells because they strayed from the Path. There is also the case of an old
woman in the eastern quarterof Sravasti who was born at exactly the same
moment as Sakyamuni Buddha, yet, because she lacked causes and conditions,
wished neither to see nor to meet Him. Thus, not everyone can see the
Buddhas and listen to the Dharma. Extensive good roots, merits, virtues
and favorable conditions are required.
6) Chống
lại được với tham dục là điều khó: It is difficult to resist lust and
desire .
7) Thấy
được việc mà không phải bỏ công tìm cầu là điều khó: It is difficult to
see good things and not seek them.
8) Bị sỉ
nhục mà không sanh tâm tức giận là điều khó: It is difficult to be
insulted and not become angry (It is hard not to get angry when one is
insulte).
9) Có
quyền thế mà không lạm dụng là điều khó: It is difficult to have power and
not abuse it.
10) Tiếp xúc
với sự việc mà không bị vướng mắc là điều khó: It is difficult to come in
contact with things and have no attachment to them or no thoughts of them
(It is hard not to be disturbed by external conditions and circumstances).
11) Quảng học
Phật pháp là điều khó: It is difficult to be greatly learned in the Dharma
(It is hard to apply onself to study widely and thoroughly).
12) Bỏ được
tự mãn và cống cao ngã mạn là điều khó: It is difficult to get rid of
self-satisfaction and pride (It is hard to keep onself humble).
13) Không
khinh thường người sơ cơ (chưa học Phật pháp) là điều khó: It is difficult
not to slight those who have not yet studied the Dharma.
14) Tu tập
cho tâm được thanh tịnh là điều khó: It is difficult to practice
equanimity of mind (It is hard to keep the mind pure against instincts of
the body).
15) Không
nhàn đàm hý luận là chuyện khó: It is difficult not to gossip.
16) Gặp được
thiện hữu tri thức là điều khó: Nay Ðức Phật đã nhập diệt, các bậc thiện
tri thức thay thế Ngài ra hoằng dương đạo pháp, nếu thân cận nghe lời
khuyên dạy tu hành của quý ngài, tất cũng được giải thoát. Nhưng kẻ căn
lành sơ bạc, gặp thiện tri thức cũng khó. Dù có duyên được thấy mặt nghe
pháp, song nếu không hiểu nghĩa lý, hoặc chấp hình thức bên ngoài mà chẳng
chịu tin theo, thì cũng vô ích. Theo Kinh Phạm Võng và Hoa Nghiêm, muốn
tìm cầu thiện tri thức, đừng câu nệ theo hình thức bên ngoài; như chớ chấp
người đó trẻ tuổi, nghèo nàn, địa vị thấp, hoặc dòng dõi hạ tiện, tướng
mạo xấu xa, các căn chẳng đủ, mà chỉ cầu người thông hiểu Phật pháp, có
thể làm lợi ích cho mình. Lại đối với bậc thiện tri thức chớ nên tìm cầu
sự lầm lỗi, bởi vị đó có khi mật hạnh tu hành, vì phương tiện hóa độ, hoặc
đạo lực tuy cao song tập khí còn chưa dứt, nên mới có hành động như vậy—It
is difficult to meet good knowing advisor (It is hard to find good
friends). Although Sakyamuni Buddha has now entered Nirvana, good
spiritual advisors are taking turns preaching the Way in His stead. If we
draw near to them and practice according to their teachings, we can still
achieve liberation. Nevertheless, those who possess only scant and shallow
roots must find it difficult to meet good spiritual advisors. Even when
they do so and hear the Dharma, if they do not understand its meaning, or
merely grasp at appearances and forms, refusing to follow it, no benefit
can possibly result. According to the Brahma Net and Avatamsaka Sutras, we
should ignore appearances and external forms when seeking a good spiritual
advisors. For example, we should disregard such traits as youth, poverty,
low status or lack of education, unattractive appearance or incomplete
features, but should simply seek someone conversant with the Dharma, who
can be of benefit to us. Nor should we find fault with good spiritual
advisors for acting in certain ways, as it may be due to a number of
reasons, such as pursuing a secret cultivation practice or following an
expedient teaching. Or else, they may act the way they do because while
their achievements may be high, their residual bad habits have not been
extinguished. If we grasp at forms and look for faults, we will forfeit
benefits on the path of cultivation.
17) Thấy được
tự tánh mà tu tập là điều khó: It is difficult to see one’s own Nature and
study the Way.
18) Cứu độ
chúng sanh theo đúng hoàn cảnh của họ là điều khó: It is difficult to save
sentient beings with means appropriate to their situations.
19) Thấy sự
việc mà không bị cảm xúc là điều khó: It is difficult to see a state and
not be moved by it (It is hard not to argue about right and wrong).
20) Hiểu và
thực hành đúng theo chánh pháp là điều khó: It is difficult to have a good
understanding of skill-in-means and apply to it well (It is hard to find
and learn a good method).
Hai Mươi Quyến Thuộc Của Chư Bồ Tát:
Theo Thiền Sư D.T. Suzuki trong Thiền Luận Tập III, chư Bồ Tát có hai mươi
cha mẹ và quyến thuộc—According to Zen Master D.T. Suzuki in Essays in Zen
Buddhism, Bodhisattvas have twenty parents and relatives—See Hai Mươi Cha
Mẹ Và Quyến Thuộc Của Chư Bồ Tát.
Hai Mươi Sáu Ðặc Tính Của Chư Bồ Tát Trong
Chúng Hội Hoa Nghiêm: Twenty-six characteristics of
Bodhisattvas in the Gandavyuha Assembly.
Họ
biết rằng chư pháp như huyễn: They know that all dharmas are like Maya.
Họ
biết chư Phật như ảnh: They know that all Buddhas are like shadows.
Họ
biết hết thảy loài thọ sinh như mộng: They know that all existence with
its rise and fall is like a dream.
Họ
biết hết thảy nghiệp báo như bóng trong gương: They know that all forms of
karma are like images in a mirror.
Họ
biết hết thảy các pháp khởi lên như quáng nắng: They know that the rising
of all things is like fata-morgana.
Họ
biết hết thảy thế gian đều như hóa: They know that the worlds are mere
transformations.
Họ
đã thành tựu mười năng lực: They are all endowed with the ten powers.
Họ
đã thành tựu trí huệ: They are all endowed with knowledge.
Họ
đã thành tựu tối thắng: They are all endowed with dignity.
Họ
đã thành tựu quyết tín của Như Lai, khiến họ có thể cất tiếng rống của sư
tử: They are all endowed with faith of the Tathagata, which enable them to
roar like lions.
Họ
đã vào sâu trong biển cả của biện tài vô tận: They have deeply delved into
the ocean of inexhaustible eloquence.
Họ
đã chứng đắc tri kiến giảng thuyết chánh pháp cho hết thảy chúng sanh:
They all have acquired the knowledge of how to explain the truths for all
beings.
Họ
đã hoàn toàn tự tại đối với hành vi của mình nên có thể du hành khắp thế
giới không trở ngại như đi giữa hư không: They are complete masters of
their conduct so that they move about in the world as freely as in space.
Họ
đã chứng đắc các năng lực kỳ diệu của một vị Bồ Tát: They are in
possession of all the miraculous powers belonging to a Bodhisattva.
Sự
dũng mãnh và tinh tấn của họ có thể phá vỡ đội quân Ma vương: Their
strength and energy will crush the army of Mara.
Trí lực của họ quán triệt từ quá khứ, hiện tại đến vị lai: Their knowledge
power penetrates into the past, present, and future.
Họ
biết rằng tất cả các pháp đều như hư không, họ thực hành hạnh không chống
đối, không chấp trước các pháp: They know that all things are like space,
they practice non-resistance, and are not attached to them.
Dù
họ siêng năng không mệt mỏi vì lợi ích của mọi người, nhưng biết rằng khi
dùng nhất thiết trí để quán sát, các pháp vốn không từ đâu đến: Though
they work indefatigably for others, thay know that when things are
observed from the point of view of all-knowledge, nobody knows whence they
come.
Dù
họ nhận thấy có một thế giới khách quan, họ biết rằng hiện hữu của thế
giới vốn là bất khả đắc: Though they recognize an objective world, they
know that its existence is something unobtainable.
Bằng trí tuệ tối thắng, họ tự hiện thân vô cùng tự tại: They enter into
all the worlds by means of incorruptible knowledge.
Họ
thác sanh vào tất cả các thế giới, hóa hiện đủ loại hình tướng: They are
born in all the worlds, take all forms.
Trong tất cả thế giới, họ tự hiện thân vô cùng tự tại: In all the worlds
they reveal themselves with the utmost freedom.
Họ
biến đổi cảnh vi tế thành cảnh quảng đại, biến đổi cảnh rộng lớn thành
cảnh vi tế: They transform a small area into an extended tract of land,
and the latter again into a small area.
Ngay trong một niệm diện kiến hết thảy chư Phật: All the Buddhas are
revealed in one single moment of their thought.
Họ
được thần lực của chư Phật gia hộ: The powers of all the Buddhas are added
on to them.
Trong chớp mắt họ thấy hết cả vũ trụ mà không chút lẫn lộn, và ngay trong
một sát na; và họ có thể du hành khắp tất cả mọi thế giới: They survey
the entire universe in one glance and are not all confused; and they are
able to visit all the worlds in one moment.
Hai Mươi Sự Khác Biệt Giữa Thanh Văn Và Bồ
Tát: Theo Thiền Luận của Thiền Sư D.T. Suzuki, tập III, có hai
mươi sự khác biệt giữa Thanh Văn và Bồ Tát—According to The Essays in Zen
Buddhism, book III, there are twenty differences between Sravakas and
Bodhisattvas:
Vì
phước giữa Thanh Văn và Bồ Tát không đồng: Because the stock of merit is
not the same.
Vì
Thanh Văn đã không thấy, đã không tự mình tu tập các công đức của Phật:
Because the Sravakas have not seen, and disciplined themselves in the
virtues of the Buddha.
Vì
Thanh Văn không chứng thực quan niệm rằng vũ trụ dẫy đầy các quốc độ của
Phật trong mười phương thế giới, mỗi quốc độ đều có một hoạt cảnh vi diệu
của hết thảy chư Phật: Because Sravakas have not approved the notion that
the universe is filled with Buddha-lands in all the ten directions where
there is a fine aray of all Buddhas.
Vì
Thanh Văn không ca ngợi những thị hiện kỳ diệu được diễn xuất bởi chư
Phật: Because Sravakas have not given praise to the various wonderful
manifestattions put forward by the Buddhas.
Vì
Thanh Văn không khởi tâm mong cầu Vô Thượng Chánh Ðẳng Chánh Giác có thể
chứng đắc ngay giữa luân hồi: Because Sravakas have not awakened the
desire after Supreme Enlightenment attainable in the midst of
transmigration.
Vì
Thanh Văn không khuyến dẫn kẻ khác ôm ấp lòng mong cầu Vô Thượng Chánh
Ðẳng Chánh Giác: Because Sravakas have not induced others to cherish the
desire after Supreme Enlightenement.
Vì
Thanh Văn không thể kế tục gia nghiệp Như Lai: Because Sravakas have not
been able to continue the Tathagata-family.
Vì
Thanh Văn không bảo hộ hết thảy chúng sanh: Because Sravakas have not
taken all beings under their protection.
Vì
Thanh Văn không khuyên kẻ khác thực thi các Ba La Mật của Bồ Tát: Because
Sravakas have not advised others to practice the Paramitas of the
Bodhisattva.
Vì
khi còn lăn lộn trong vòng sống chết Thanh Văn đã không khuyến dụ kẻ khác
tìm cầu con mắt trí tuệ tối thắng: Because while yet in the transmigration
of birth and death, Sravakas have not pesuaded others to seek for the most
exalted wisdom-eye.
Vì
Thanh Văn đã không tu tập tất cả phước nghiệp để làm nảy sinh nhất thiết
trí: Because Sravakas have not disciplined themselves in all the stock of
merit from which issues all-knowledge.
Vì
Thanh Văn không hoàn thành tất cả phước nghiệp để thành tựu Phật Quả:
Because Sravakas have not perfected all the stock of merit which makes
the appearance of the Buddha possible.
Vì
Thanh Văn không làm tăng trưởng quốc độ của Phật bằng cách tìm cầu trí tuệ
biến hóa: Because Sravakas have not added the enhencement of the
Buddha-land by seeking for the knowledge of transformation.
Vì
Thanh Văn không thâm nhập cảnh giới được quán sát với con mắt Phật:
Because Sravakas have not entered into the realm which is surveyed by the
Bodhisattva-eye.
Vì
Thanh Văn đã không tìm cầu phước nghiệp để làm nảy sinh sở kiến vô tỷ vượt
ngoài thế giới nầy: Because Sravakas have not sought the stock of merit
which produces an incomparable insight going beyond this world.
Vì
Thanh Văn không phát nguyện thiết lập Bồ Tát Ðạo: Because Sravakashave not
made any of the vows constituting Bodhisattvahood.
Vì
Thanh Văn không tùy thuận với tất cả những gì phát xuất từ năng lực gia
trì của Phật: Because Sravakas have not conformed themselves to all that
is the product of the Tathagata’s sustaining power.
Vì
Thanh Văn không nhận biết rằng tất cả các pháp là như huyễn và Bồ Tát như
mộng: Because Sravakas have not realized that all things are like Maya and
the Bodhisattvas are like a dream.
Vì
Thanh Văn không đạt được những hoan hỷ phấn khởi của Bồ Tát: Beause
Sravakas have not attained the most exhilarating excitements
(prativega-vivardhana) of the Bodhisattva.
Vì
Thanh Văn không chứng được tất cả trạng thái tâm linh kể trên, trong con
mắt trí tuệ của Phổ Hiền mà hàng Thanh Văn Duyên Giác coi như xa lạ:
Because Sravakas have not realized all these spiritual states belonging to
the wisdom-eye of Samantabhadra to which Sravakas and Pratyekabuddhas are
strangers.
Hai Mươi Tám Ðiều Lợi Trong Việc Cúng Dường
Hình Tượng Ngài Ðịa Tạng: Theo Kinh Ðịa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện,
Ðức Phật bảo ngài Hư Không Tạng Bồ Tát: “Lắng nghe! Lắng nghe cho kỹ! Ta
sẽ vì ông mà nói rõ việc ấy cho. Trong đời sau, người thiện nam cùng thiện
nữ nào thấy hình tượng của ngài Ðịa Tạng Bồ Tát và nghe kinh nầy, cho đến
đọc tụng, dùng hương hoa, đồ ăn món uống, y phục, vật báu mà bố thí cúng
dường ngợi khen chiêm lễ thời kẻ ấy được hai mươi tám điều lợi ích như sau
đây—According to the Earth Store Bodhisattva’s Original Vows Sutra, the
Buddha told Empty Space Treasure Bodhisattva: “Listen attentively! Listen
attentively! I shall enumerate them and describe them to you. If there are
good men or women in the future who see Earth Store Bodhisattva’s image,
or who hear this sutra or read or recite it; who use incense, flowers,
food and drink, clothing, or gems as offerings; or if they praise , gaze
upon, and worship him, they will benefit in twenty-eight ways:
Các hàng trời rồng thường hộ niệm—Gods and dragons will be mindful of them
and protect them.
Quả lành càng ngày càng thêm lớn—The fruits of their goodness will
increase daily.
Chứa nhóm nhân vô thượng của các bậc Thánh—They will accumulate superior
causes of Sagehood.
Mãi không còn thối thất đạo Bồ Ðề—They will not retreat from Bodhi.
Ðồ
mặc món ăn dồi dào đầy đủ—Their food and drink will be abundant.
Những bệnh tật không đến được nơi thân—Epidemics will not touch them.
Khỏi những tai nạn về lửa và nước—They will not encounter disasters of
fire and water.
Không bị hại bởi nạn trộm cướp—They will not have any difficulties with
thieves or armed robbers.
Người khác thấy đến liền sanh lòng cung kính—They will be respected by all
who see them.
Các hàng quỷ thần theo hộ trì—They will be aided by ghosts and spirits.
Ðời sau thân nữ sẽ chuyển thành thân nam—Women will be reborn as men.
Ðời sau sẽ làm con gái hàng Vương Giả, Ðại Thần—If born as women, they
will be daughters of kings and ministers.
Thân tướng xinh đẹp—They will have handsome features.
Phần nhiều được sanh về cõi trời—They will often be born in the heavens.
Hoặc làm bậc vua chúa—They may be emperors or kings.
Có
trí sáng biết rõ việc trong những đời trước—They will know their past
lives.
Có
mong cầu chi cũng đều được toại ý—They will attain whatever they seek.
Quyến thuộc an vui—Their families will be happy.
Các tai vạ bất ngờ đều dứt sạch—All disasters will be eradicated.
Các nghiệp về ác đạo đều trừ hẳn—They will eternally be apart from bad
karmic paths.
Ði
đến đâu cũng đều không bị sự trở ngại—They will always arrive at their
destination.
Ðêm nằm chiêm bao an ổn vui vẻ—At night their dreams will be peaceful and
happy.
Những người thân tộc đã chết có tội thời được khỏi khổ—Their deceased
ancestors will leave suffering behind.
Nếu về đời trước có phước thời được thọ sanh về cõi vui sướng—And they
will receive the blessings from their past lives to aid their rebirth.
Các bậc Thánh ngợi khen—They will be praised by the sages.
&
