Thích Như Điển
Phần năm
Họ đang ngồi đó cả ba
người trên tầng lầu của Đại Tháp Giác Ngộ. Nơi có bóng mát cây Bồ Đề tỏa
rộng. Tuy tháp cao đến hơn 50 mét; nhưng tàng cây Bồ Đề che rộng ra đến
30 mét cũng không chừng; nơi ấy cũng là nơi cho chim chóc reo mừng,
chuyền từ cành này qua cành nọ vào mỗi buổi sáng tinh sương, khi mặt
trời chưa xuất hiện và nơi đó cũng là nơi của những người đang lễ bái
nguyện cầu.
Họ là ai vậy? Ðó là ba người Thầy Việt Nam.
Một đang học tại Ðại học New Delhi; một đến từ Đức và một đến từ Đan
Mạch. Cả ba đều giơ cao ba ngón tay đang đốt cháy lên và miệng mỗi người
đang trì tụng chú Đại Bi. Có người đốt tay lần thứ nhất; có người lần
thứ hai có người thứ ba. Thời điểm vào năm 1999 Tây lịch. Mục đích của
họ là gì?
Nếu ai đó trong quý vị có đọc quyển „Con
Đường Vô Định“ của Vô Thức Thích Hạnh Tấn viết và qua lời giới thiệu của
tôi thì chắc quý vị đã rõ ngọn ngành. Tuy nhiên xin điểm qua đây một vài
nét của việc làm đầy ý nghĩa nầy của hai đệ tử và một Thầy là bạn của đệ
tử.
Năm 2000 là năm mà Hạnh Tấn phải về lại Đức
để lo cho những công việc chùa và việc triển lãm thế giới tại thành phố
Hannover; trước đó Thầy ấy có phát nguyện nhập thất mấy năm; nhưng nay
duyên chưa tới; nên đã phát nguyện đi tam bộ nhất bái (ba bước lạy một
lạy) từ Varanasi, nơi Đức Phật thuyết pháp lần đầu tiên cho năm anh em
Kiều Trần Như bên dòng sông Hằng và điểm đến là Bồ Đề Đạo Tràng. Chiều
dài của đoạn đường ấy là 240 km. Họ ngày đi đêm nghỉ. Có lúc thì lạy có
lúc đi bộ. Chỗ nào đi không lạy thì họ tính vào, để khi đến Bồ Đề Đạo
Tràng thì họ lạy cho đủ số. Suốt đoạn đường đi đó Thầy Đồng Văn và Hạnh
Tấn phải tốn tất cả là bốn mươi ngày. Hành lý mang theo người là một
bình bát để đi khất thực vào buổi trưa, một cái khăn, một y, một áo và
một ít đồ vặt vãnh khác để tùy thân. Nghĩa là trên mình họ không quá 10
kg để dễ lạy và như thế mới là một hành giả đầu đà.
Trên đường đi họ gặp rất nhiều thuận duyên;
nhưng chướng nạn cũng không phải là ít. Dọc đường lễ bái và khất thực.
Tuy người Ấn Độ ở miền quê rất nghèo; nhưng họ cũng tỏ ra rất rộng lượng
để bố thí cho hai Thầy cơm, khoai và nước uống. Nhiều đêm còn cho ở
khách sạn ở dọc đường mà không lấy tiền nữa. Nhưng cũng có nhiều ngày đi
khất thực chẳng có cơm. Vì nhà họ quá nghèo, trong nhà chẳng còn gì cả.
Thế là cả hai Thầy cùng đói. Trong cơn đói như thế họ cảm thông Đức Phật
và họ nhớ lại để tư duy về thân phận của mình.
Thầy Đồng Văn vì chẳng phải phát nguyện chí
thành lúc ra đi, mà chỉ có ý nghĩ đi theo Thầy Hạnh Tấn để hộ trì; nhưng
khi bắt đầu đi thì Thầy ấy đổi ý. Nghĩa là Thầy làm sao tôi làm vậy. Tuy
vậy trên đường đi Thầy ấy cũng gặp nhiều thuận duyên; nhưng nghịch cảnh
cũng không phải là không theo sát Thầy ấy như bị xe tông, chân đau v.v…
nỗi niềm ấy biết tỏ cùng ai. Cả hai đều ở tuổi thanh niên, còn đang sức
sống dồi dào; nên trở ngại nào họ cũng đủ cố gắng vượt qua cả.
Cuối cùng rồi Bồ Đề Đạo Tràng cũng đã hiện ra
trước mắt họ. Cả hai Thầy đều nghĩ rằng: Mình sắp về đến nhà rồi, còn gì
để lo âu nữa. Thế là bảo sở đã đến và lời nguyện sắp thành rồi. Cả hai
rất lạc quan và sung sướng. Thế rồi một buổi sáng tinh sương cả ba người
đều thực hành nghi lễ đốt ngón tay để cúng dường Chư Phật như vừa nói
trên.
Thầy Hạnh Nguyện không đi cùng với hai thầy
kia; nhưng khi đến đây rồi thì cả ba đều phát nguyện như thế để cúng
dường Chư Phật và cầu nguyện cho việc xây dựng Trung Tâm Tu Học Viên
Giác tại Bồ Đề Đạo Tràng sớm thành tựu viên mãn. Việc ấy chắc đã có Long
thần Hộ pháp và Chư Phật chứng minh cho.
Riêng về Thầy Hạnh Nguyện thì nếu ai đó đã
đọc: „Tự Truyện Một Người Tu“ tập 1 và tập 2 để kỷ niệm xuất gia sau
mười năm mà Thầy ấy đã viết vào năm 1997, thì rõ biết nhiều ngọn ngành
hơn. Trong đây tôi chỉ nói một vài nhận xét về việc làm của quý Thầy đệ
tử của mình khi tôi còn sống, nhận thấy hay hơn là khi tôi mất rồi thì
đệ tử của mình viết về mình cũng là chuyện bình thường, và lúc ấy tôi
còn đâu nữa để đọc về mình. Tôi hay làm những việc mà thông thường ít có
người làm. Chẳng phải đó là sự mạo hiểm, mà một cái gì ít tuân theo quy
tắc như xưa nay là trò hay viết về Thầy; chứ Thầy ít viết về trò, mà
viết trong lúc còn sống như thế này thì hóa ra „con hát mẹ khen hay“
cũng là chuyện thường tình; nhưng tôi thì cố vượt lên mọt thị phi, tốt
xấu ấy để viết về việc nầy.
Tôi vẫn thường hay dạy cho học trò, đệ tử của
mình rằng: Hãy đừng vui khi người khác khen mình, tán dương mình, lễ bái
mình; mà cũng hãy đừng buồn khi người khác chê mình, mắng mình, mạ lỵ
mình, rượt đuổi mình v.v… Vì sự khen chê đó nó chẳng có thật tướng. Dưới
mắt người nầy họ cho là đẹp; nhưng dưới mắt người khác thì ngược lại.
Hãy nên chẳng trụ vào chỗ nầy mà tồn tại.
Thuở ấy vào năm 1986 tôi được một lá thư từ
Đan Mạch gởi sang và tự giới thiệu với tôi, người ấy tên là Nguyễn Hữu
Tuấn, Pháp danh là Lệ Tấn, đang học chương trình trung học và đang định
cư ở Đan Mạch; nhưng nay thì muốn đi xuất gia và kèm theo thư ấy có gởi
cho tôi một tấm hình nữa. Lúc ấy chừng khoảng hai mươi ba hai mươi bốn
tuổi. Tôi liền viết hồi âm và bảo hãy qua chùa Viên Giác để trình bày
tâm nguyện của mình. Vả lại gặp được thì nói chuyện nhiều hơn và cuối
cùng nhân mùa nghỉ Giáng Sinh năm 1986 thì Thầy ấy qua chùa Viên Giác.
Trước đó vào năm 1984, 1985 tôi đã nhận mấy
chú xuất gia rồi như Thiện Phước đến từ Phần Lan; Thiện Thành từ
Güterloh (Đức), Thiện Nam người Đức nói tiếng Việt rất rành; nhưng rồi
cả ba đều ra đời vì nhiều lẽ khác nhau. Mỗi người đều có lý do riêng của
họ. Vả lại lúc ấy tôi cũng còn trẻ và hay nóng giận mỗi khi không vừa ý
với đệ tử; không phải để chứng tỏ một uy quyền trong đó, mà vì mong đệ
tử tiến bộ mau hơn; nên cái gì cũng mong cho nhanh và được kết quả tốt,
mà kết quả lại trái ngược như thế.
Sau khi Lệ Tấn đến trình bày với tôi như thế
thì tôi đã đồng ý cho xuất gia và khuyên rằng sau khi xuất gia vào mùa
an cư hè năm 1987 thì hãy về lại Đan Mạch học xong trung học, mà nếu
được học xong Đại học tại đó, rồi qua đây sau để cùng chúng tu tập thì
hay hơn. Rồi những mùa nghỉ hè nghỉ đông hãy về đây cũng không sao cả.
Sau khi cho Lệ Tấn xuất gia xong thì tôi nhận
được mấy lá thư của người anh ruột Lệ Tấn tên là Dũng viết thư cho tôi
phiền hà đủ cách là tại sao dụ dỗ em Nguyễn Hữu Tuấn như thế. Lúc ấy tôi
từ tốn trả lời rằng: Vì lẽ Lệ Tấn đã trên 18 tuổi. Sự quyết định ấy
không nhất thiết phải hoàn toàn lệ thuộc bởi gia đình, mà sự quyết định
ấy là do Lệ Tấn chọn lựa chớ tôi không biết gì về Lệ Tấn trước đó thì
làm sao tôi dụ dỗ được và sau đó còn phân tích cho Dũng biết về cuộc
đời, vô thường, về khổ, về không v.v… nhưng chẳng biết rằng lúc ấy Dũng
có để tâm gì thì không biết. Bẵng đi một thời gian dài cũng hơn 15 năm.
Vào một buổi sáng (năm 2003 tại Tịnh Thất Pháp Hoa ở San Jose Mỹ Quốc)
có một người thanh niên đi cùng vợ và con, sau thời tụng kinh Lăng
Nghiêm thì xin vào đảnh lễ và sám hối về những bức thư đường đột mà theo
anh ấy đã diễn tả và viết cho tôi từ năm 1986, 1987 từ Đan Mạch. Lúc đó
tôi mới biết là Dũng anh ruột của Lệ Tấn.
Bây giờ anh ta là một Kỹ sư, có người vợ rất
thuần thành với Tam Bảo và có người con trai rất dễ thương. Riêng anh là
một người rất hiểu biết và đã trở thành một người Phật tử rất thuần
thành, nghe anh nói là cũng nhờ vợ hướng dẫn không ít. Đều ấy cũng thật
đáng mừng và cũng mừng thầm là được biết vợ anh và anh đã đi Ấn Độ năm
2001, đã thấy tận mắt công trình xây dựng Trung Tâm Tu Học Viên Giác của
Thầy Hạnh Nguyện tại Bồ Đề Đạo Tràng nên anh chị ấy quá cảm phục và cảm
động; nên sự phát tâm học Phật và tu theo Phật lại còn dũng mãnh hơn
nữa.
Đến tháng 9 năm 1987 tại chùa Pháp Hoa ở
Marseille do cố Hòa Thượng Thích Thiền Định trụ trì có tổ chức mở Đại
Giới Đàn, tôi có cho Lệ Tấn và Thiện Tín sang đây thọ Sa Di. Lệ Tấn tôi
cho Pháp Tự là Hạnh Nguyện. Còn Thiện Tín tôi cho Pháp Tự là Hạnh Tấn.
Năm 1987 cũng là năm tôi được tấn phong lên Thượng Tọa cùng với Thượng
Tọa Thích Tánh Thiệt trụ trì chùa Thiện Minh ở Lyon Pháp; Thượng Tọa
Thích Bửu Thanh ở Marseille và Thượng Tọa Thích Phước Toàn ở Paris.
Sau khi thọ Sa Di thì Hạnh Nguyện có ý xin
tôi đi tu học theo Phật Giáo Tây Tạng. Điều ấy tôi chẳng bằng lòng; nên
đã về lại Đan Mạch để vừa học, vừa tụng kinh Pháp Hoa và để được đi học
theo Tây Tạng ở Ấn Độ. Hạnh Nguyện đã phát nguyện tự đốt một ngón tay
của mình để lời nguyện được thành công và sau đó đem vào bệnh viện để
băng bó lại. Sau khi lành, có trở lại Đức xin tôi một lần nữa; nhưng lúc
ấy qua nhiều lần phân tích thì tôi đã làm thinh và Hạnh Nguyện đã đến Ấn
Độ vào năm 1989 thì phải. Từ đó về sau mỗi lần về thăm tôi, đều có mang
theo y áo của Tây Tạng. Điều ấy tôi đã chẳng đồng ý và nêu lên lý do là:
"Có biết bao nhiêu Thầy đi học ở ngoại quốc; nhưng có Thầy nào lấy Phật
giáo của xứ ấy về làm Phật Giáo của xứ mình đâu, mà hãy lấy tinh hoa của
xứ đó cho xứ mình thì được. Ngay cả bản thân của Thầy, Thầy đã học ở
Nhựt và chỉ ứng dụng tinh thần tu học, sự tiến bộ của Phật Giáo Nhựt Bản
trong sinh hoạt của Thầy tại đây; chứ có bao giờ Thầy đem Phật Giáo Nhựt
Bản vào Phật Giáo Việt Nam đâu".
Đến năm 1993 khi chùa Viên Giác tại Hannover
tổ chức lễ Hoàn Nguyện cũng đã tổ chức Đại Giới Đàn Vĩnh Gia thì Hạnh
Nguyện và Hạnh Tấn cùng thọ giới Tỳ Kheo năm ấy. Nghĩa là sau khi xuất
gia và thọ giới Sa Di là bảy năm mới đăng đàn thọ Cụ Túc giới.
Để là một vị Thầy cho vững vàng và đúng luật
đúng pháp, tôi cho phép quý Thầy đệ tử của tôi sau mười lăm năm xuất gia
thọ giới thì có quyền nhận đệ tử để tiếp tục giềng mối của đạo và việc
ấy đang tiến hành rất tốt đẹp.
Riêng Hạnh Nguyện thì đã đủ 15 năm xuất gia
thọ giới rồi nhưng vẫn chưa có ý nhận đệ tử xuất gia lẫn tại gia. Thôi
thì tùy nguyện vậy. Việc Thầy trò đệ tử là chuyện nhân duyên, không phải
ai muốn cũng được. Ngay như các vị Tôn Túc của chúng ta ở Việt Nam như
cố Hòa Thượng Thích Thiện Minh, Hòa Thượng Thích Trí Quang, Hòa Thượng
Thích Huyền Quang đã chẳng nhận một trưởng tử xuất gia nào cả. Trong khi
đó thì cố Hòa Thượng Thích Bửu Huệ, cố Hòa Thượng Thích Trí Thủ v.v… đã
có rất nhiều đệ tử xuất gia và nhiều người muốn nương nơi quý Ngài ấy để
y chỉ học đạo.
Sau khi những đệ tử xuất gia của tôi thọ Tỳ
Kheo hay Tỳ Kheo Ni xong, tôi cho họ Pháp Hiệu bắt đầu bằng chữ Giác.
Như thế một người đi xuất gia có ba tên trong đạo. Ngoài tên đời của cha
mẹ đã đặt cho. Đó là một Pháp danh khi thọ năm giới; một Pháp Tự khi thọ
10 giới và một Pháp Hiệu khi thọ 250 giới hoặc 348 giới.
Sau nầy tôi được biết là Hạnh Nguyện đã cùng
Hạnh Tấn tham dự một lễ điểm đạo nào đó do Đức Đạt Lai Lạt Ma chủ trì
trong năm 96-97; nên cả hai đều phát nguyện đốt một ngón tay để cúng
dường. Hạnh Tấn ngón tay thứ nhất và Hạnh Nguyện đốt ngón tay thứ hai.
Khoảng 1998 tôi có dịp dẫn đoàn hành hương
sang chiêm bái Phật tích, có làm lễ đặt viên đá đầu tiên ở một khu đất
khác, không phải khu đất bây giờ, gần bên Maitreya Project của Tây Tạng
thuở ấy, bên cạnh Đại Học Ma Kiệt Đà. Lúc ấy có Giáo sư Harata người
Nhựt đi theo và ông ta đã nói bằng tiếng Nhựt với tôi là: "Thưa Thầy!
Nơi đây dựng chùa không được và dự án không thành". Lúc ấy tôi không trả
lời và nói: "Vậy sao". Tôi không biết ông ta căn cứ vào đâu để nói;
nhưng những điều ông ta nói, cho đến bây giờ hầu như chuyện gì cũng đúng
cả.
Tiếp tục sau đó dự án kia bị thất bại, vì chủ
đất đã không thành thật và đã gạt tiền đặt cọc v.v… quả thật ở Ấn Độ
chuyện gì cũng có thể xảy ra được.
Đến đó thì tấn thối lưỡng nan. Hạnh Nguyện có
hỏi ý Hạnh Tấn là nên tiếp tục như thế nào và cuối cùng thì tháng 3 năm
1999 đã mua đất khác và làm lễ đặt viên đá đầu tiên để xây dựng Trung
Tâm Tu Học Viên Giác trên mảnh đất bây giờ 1000 mét vuông ấy.
Thời gian sau đó là vận động tài chánh để xây
cất. Đầu tiên Hạnh Nguyện thưa hỏi, dò ý tôi ra sao. Thì tôi bảo: „Thầy
sẽ cho 10% trên tổng số xây dựng tốn kém. Chùa Viên Giác tại Hannover sẽ
đảm bảo việc ấy. Xây tới đâu thì sẽ chi đến đó cho đến khi hoàn thành“.
Hạnh Nguyện nghe như thế thì vui và bắt đầu chương trình kêu gọi.
Vì là xây chùa nơi xứ Phật; cho nên đi đến
đâu cũng được trên từ chư vị Tôn Túc Hòa Thượng; dưới đến các Phật tử
đều hết lòng. Vả lại Hạnh Nguyện cũng đã tổ chức một số chuyến hành
hương nên đã quen một số Phật Tử bên Hoa Kỳ, Canada. Phần Âu Châu thì đã
có tôi và Hạnh Tấn lo. Phần Úc Châu Hạnh Nguyện đích thân đến để vận
động.
Hạnh Nguyện vừa đi vận động tiền bạc vừa lo
xây cất. Cùng lúc đó Diệu Huệ, em ruột Hạnh Nguyện mới vừa học xong Đại
Học ở Đan Mạch ngành kiến trúc, chưa có việc làm; nên qua Ấn Độ trông
giúp việc xây cất dùm cho Hạnh Nguyện. Phải thành thật mà nói công trình
kiến trúc đó quả thật tuyệt vời. Cho đến nay (2004) tại Bồ Đề Đạo Tràng
có chừng 40 ngôi chùa của gần 30 quốc gia Phật Giáo trên thế giới, nhưng
không có chùa nào có lối kiến trúc nội thất bên trong đẹp và bền như là
Trung Tâm Tu Học Viên Giác nầy. Một phần nhờ Hạnh Nguyện đi nhiều nơi và
biết nhiều trang trí; nên đã nhờ Darasing một người Ấn Độ giỏi tiếng
Nhựt và tiếng Anh giúp liên lạc với các nhà thầu từ Kalcutta lên xây
dựng.
Thỉnh thoảng thì tôi và Hạnh Tấn có điện
thoại thăm thử công trình đã tiến triển đến đâu rồi. Cho đến cuối năm
2001 thì Hạnh Nguyện về lại Đức và thưa với tôi là việc kiến trúc gần
xong, dự định tháng 3 năm 2002 thì tổ chức lễ Khánh Thành cũng như những
lễ khác, sẵn tổ chức hành hương Ấn Độ và Nhựt Bản. Đồng thời Hạnh Nguyện
cũng thưa rằng: Nhân lễ khánh thành Hạnh Nguyện sẽ đứng ra xin cúng cơ
sở ấy cho Giáo Hội và tôi sẽ là người điều động nhân sự để thay thế cho
Hạnh Nguyện.
Nghe xong tôi có trả lời rằng: „Thầy chỉ lo
cho thế hệ con mà thôi, chứ đến thế hệ cháu thì các anh em phải tự đảm
đang lấy, chứ Thầy cũng sắp nhập thất rồi, làm sao có thể cáng đáng
được“. Ngoài ra tôi còn đề nghị nên tổ chức Giới Đàn Minh Hải để các
giới tử có cơ hội về đất Phật thọ giới cũng như thỉnh Thượng Tọa Thích
Mỹ Quang từ Việt Nam qua chẩn tế. Đồng thời nhân dịp nầy làm lễ đại bố
thí cho những người nghèo luôn.
Trung Tâm Tu Học Viên Giác gồm bốn tầng. Mỗi
tầng độ 600 mét vuông. Tổng cộng diện tích xử dụng độ 2400 mét vuông.
Tầng dưới cùng có phòng ăn tập thể có thể chứa 300 người, phòng phát
hành kinh sách và phòng thu băng. Tầng hai có Lobby, một số phòng ngủ,
văn phòng và nhà bếp. Tầng ba qua hành lang có chùa Một Cột và toàn là
phòng ngủ. Tầng cuối cùng có bốn phòng cho chư Tăng Ni và thư viện cũng
như chánh điện. Trên cùng là sân thượng để chứa nước và phơi đồ. Tổng
cộng số phòng đôi là 27 phòng. Mỗi lần như thế có thể đón 54 khách hành
hương ở tại Trung Tâm có đầy đủ phương tiện như phòng tắm riêng, phòng
vệ sinh riêng và có máy lạnh cũng như giường ngủ riêng biệt. Tất cả nền
nhà đều lót bằng đá Cẩm Thạch Ý trông rất sang trọng. Chư Tăng Ni Việt
Nam và khách hành hương Việt Nam đến từ khắp nơi trên thế giới được đón
mời, không có giá cả. Chỉ mong quý vị ủng hộ cúng dường tùy hỷ để chùa
trang trải tiền điện, Gas, nước và nhân công hằng tháng mà thôi. Vì đây
là cơ sở do Phật Tử Việt Nam khắp nơi đóng góp; nên bây giờ xin được
phụng sự cho người Việt Nam vậy.
Ngày lễ khánh thành Trung Tâm Tu Học Viên
Giác cũng đã đến. Bên chư Tôn Đức thì có Hòa Thượng Thích Hộ Giác,
Trưởng Lão Thích Chơn Điền, Thượng Tọa Thích Chơn Trí, Thượng Tọa Thích
Giác Đẳng hướng dẫn phải đoàn từ Hoa Kỳ đến. Từ Úc Châu đến có Hòa
Thượng Thích Như Huệ và một số quý Phật Tử khác. Từ Âu Châu sang có
Thượng Tọa Thích Tánh Thiệt, tôi và phái đoàn. Từ Việt Nam sang có
Thượng Tọa Thích Mỹ Quang và một số Thầy, Cô, Phật Tử. Ngoài ra còn có
độ 50 Tăng Ni sinh đang du học tại Đại học New Delhi cũng đã đến tham
dự. Cộng thêm với chư Tăng ngoại quốc tại Bồ Đề Đạo Tràng nữa, số người
tham dự hôm đó độ 300 Tăng Ni và 200 Phật Tử. Đây là con số lớn nhất từ
trước đến nay đối với một ngôi chùa Việt Nam trên đất Ấn Độ như thế.
Cuối cùng rồi tôi cũng đã đề nghị được một
Ban Điều Hành cho Trung Tâm gồm: Hạnh Nguyện Giám Đốc Trung Tâm. Hạnh
Tấn Phó Giám Đốc Ngoại Vụ. Hạnh Hảo Tri Sự bên Nội Vụ. Tuệ Đàm Hương Thủ
Quỹ và Hạnh Định thư ký.
Sau lễ khánh thành thì Hạnh Nguyện đi học tại
Trung Quốc; nên Hạnh Hảo (người Đức) thay thế trông coi Trung Tâm nầy
trong thời gian một năm và từ năm 2003 đến nay (2004) do Hạnh Định trông
coi. Ở đây có lẽ hai năm phải đổi một lần người Quản lý hay Tri sự. Vì
lẽ khí hậu khắc nghiệt về mùa hè. Có khi nóng lên đến 45°C. Mùa đông thì
sương mù và còn bao nhiêu vấn nạn khác nữa. Nếu một người mà ở luôn đây
suốt đời thì chắc có nhiều vấn đề lắm.
Chương trình tiếp theo là Hạnh Nguyện sẽ nhập
thất tại Thái Lan, trong hai năm tới trong vòng 3 năm và sau đó là gì
nữa thì tôi chưa rõ. Tuy nhiên vấn đề tài chánh của Trung Tâm Tu Học
Viên Giác ở Ấn Độ vẫn do Hạnh Nguyện cáng đáng. Trung Tâm nầy xây dựng
tốn độ 1 triệu US đô-la và chùa Viên Giác tại Hannover đã phụ vào đó 10%
như tôi đã hứa. Số nợ còn không bao nhiêu, từ từ sẽ trả xong trong một
vài năm nữa là hết. Ngôi chùa nầy nếu xây tại Âu Mỹ sẽ tốn gấp 3 lần như
thế.
Khi nhìn công trình như thế, tôi đứng ở địa
vị là Thầy của các vị nầy, tôi cũng đã khâm phục. Vì nếu thiếu phước,
thiếu nhơn duyên, thiếu hạnh tu thì không thể nào có thể thành tựu được
một công trình to lớn như thế. Vả lại nhìn 3 ngón tay trên hai bàn tay
của Thầy ấy thì ai cũng phải phục sát đất là đời nầy những thanh niên
như thế, ai có được cái ý chí kiên cường như vậy. Dầu ai nói gì đi nữa
thì giá trị vật chất nầy cũng để lại hằng trăm năm sau, chứ Thầy Hạnh
Nguyện khi ra đi đâu có mang theo Trung Tâm Tu Học Viên Giác nầy làm gì
cho nó khổ công nhọc sức, dầu cho ở thế giới bên nầy hay ở thế giới bên
kia đi nữa cũng vậy thôi.
Bởi thế phải luôn luôn nhớ câu rằng:
„Nam Mô hai chữ từ bi
Phật còn mắc nạn huống gì chúng sanh“.
Cuộc đời của Đức Phật tổng cộng cũng bị mười
hai nạn phải trả trong kiếp nầy, thì chúng ta đâu có thấm thía gì. Vì
nghiệp chướng và vô minh còn đầy dẫy; nên phải chịu nhận quả để rồi nhân
không còn có cơ hội tiếp tục sanh nữa.
Trong thời gian năm 2002 đến 2004 tại Trung
Tâm có bốn người xuất gia ở đây đang phụ giúp công việc chùa. Đó là chú
Đồng Thuận (Thông Trị) chú Hạnh Giải, chú Đồng Tác (người Ấn Độ) và cô
Thiện Liên. Ngoài ra còn có chín người Ấn Độ làm hằng ngày cho Trung Tâm
như gác cổng, dọn dẹp lau chùi, làm nhà bếp v.v…
Qua một lời nguyện và cũng đúng là Hạnh
Nguyện, Thầy ấy đã cùng với Thầy Đồng Văn và Thầy Hạnh Tấn đã cùng nhau
đốt mỗi người một lóng tay để cúng Phật vào năm 1999 ấy mà nay đã trở
thành sự thật như trong kinh Pháp Hoa phẩm thứ hai mươi hai về Dược
Vương và Dược Thượng Bồ Tát đã tự đốt mình để cúng dường chư Phật, thì
đây là tinh thần Đại Thừa cầu quả vị Bồ Đề từ xa xưa kia đã có chứ không
phải chỉ có ngày nay và chỉ có những Tăng sĩ Việt Nam mới thực hiện.
Một lời khen, một lời chúc tụng, một lời cầu
nguyện của Thầy Bổn Sư đối với quý Thầy đệ tử nó cũng là một việc xứng
đáng thôi. Vì việc ấy Thầy đã không làm được. Dĩ nhiên việc ấy Thầy
không khuyến khích. Tuy nhiên lời nguyện của các anh em Thầy phải tôn
trọng là vậy.
Vào những năm 1985, 1986 gì đó khi mà chùa
Viên Giác vẫn còn thuê nơi đường Eichelkampstrasse số 35A tại Hannover
thì có một cậu sinh viên trạc tuổi hai mươi mốt, hai mươi hai gì đó hay
đến chùa để mượn sách đọc và thường hay mặc quần ngắn vào chùa. Hỏi ra
mới biết cậu ta là Lữ Thành Nghĩa sinh năm 1964 đang học đại học năm thứ
hai chứng chỉ Sinh Hóa (Biochemie) tại Đại Học Hannover. Thời gian sau
thì cậu ta đến chùa đều hơn. Tuy nhiên tôi cũng cảm thấy bình thường, vì
có rất nhiều sinh viên vẫn hay tới chùa như thế.
Lúc ấy ở chùa chỉ có cô Diệu Niên (Hạnh Niệm)
lớn tuổi và một vài anh em làm công quả. Còn các chú hầu như không có
ai. Thời gian sau cậu sinh viên ấy xin vào chùa ở. Tôi đồng ý. Vì lúc ấy
cũng đã thuê thêm được một nơi bên cạnh chùa nữa; nên có chỗ rộng hơn.
Do vậy tôi đón nhận cậu ta.
Một hôm trong năm 1987 tôi đi Mỹ về thì Thiện
Tín (lúc trước đó đã quy y với tôi) ra nhà gare Hannover đón và thưa với
tôi một cách rụt rè là: Con muốn xin đi xuất gia. Trên xe tôi có hỏi lý
do vì sao đang học mà xin đi tu? Thiện Tín trả lời rằng: Nằm đêm con
nghe mưa rơi và cảm nhận những giọt nước vô thường mà con có ý hướng ấy.
Đó là câu trả lời lúc ấy, tôi còn nhớ vậy. Tôi bảo học Lăng Nghiêm cho
thuộc và chờ Lễ Tự Tứ rằm tháng bảy năm 1987 thì sẽ làm lễ xuống tóc;
nhưng tôi nhớ không lầm thì làm lễ xuống tóc sớm hơn và ngày đó có thân
mẫu của Thiện Tín cũng về chùa, không phải để dự lễ, mà để đòi tôi đừng
có cho Thiện Tín xuất gia.
Tôi quay sang bà nói: Thật ra việc này Thiện
Tín tự quyết định sau khi đã ở chùa một năm; chứ tôi không có dụ dỗ gì
đâu.
- Không biết! Thầy làm sao trả con tôi về,
tôi một là chết ở đây; hai là đưa tôi về lại Việt Nam, chứ tôi không
muốn cho con tôi đi tu.
- Bà dụ được chú ấy về lại sống cuộc đời bình
thường thì cứ dụ, chứ tôi thì sẽ làm theo điều ý chú đã muốn. Dĩ nhiên
là con trai một thì chẳng có ai muốn con mình đi tu; nhưng chú ấy chọn
con đường đúng chứ đâu có chọn con đường sai mà bảo chú ấy phải về?
Có người giữ bà lại, chứ không nếu lúc ấy qua
cơn giận bà ta có thể cào hết ngói trên mái chùa xuống cũng nên, mà hên
là chùa thuê lúc đó lợp bằng nhựa, chứ không bằng ngói. Thế rồi bác Diệu
Anh dỗ ngọt và khuyên răn bà ta nguội lại từ từ. Cuối cùng rồi lễ cũng
đã diễn ra như dự định. Có người mẹ nào không thương con đâu. Vì biết
rằng cho con đi tu là cắt núm ruột của mình dâng lên Tam Bảo nên không
muốn đấy thôi. Mặc dầu ai cũng thấy rằng con đường đi xuất gia là con
đường tốt chứ không phải là con đường xấu.
Ngay từ thuở Đức Phật, rồi chư Tổ cũng như
chư Tăng ngày nay khi đi xuất gia cũng phải thực hiện bao nhiêu bước mới
có thể cắt đứt được sự ràng buộc của gia đình. Chứ đâu phải đơn giản
muốn đi là được. Cho nên đó là cái lệ vậy.
Về sau nầy thì cô Diệu Thanh má chú Thiện Tín
năng lui tới chùa hơn và nỗi buồn cũ cũng nguôi ngoai dần. Năm 1994 khi
Thiện Tín sang Ấn Độ du học thì đó cũng là lần cuối không còn gặp lại
mặt mẹ mình nữa. Bà ta đã ra đi tại bệnh viện Hannover rất an nhiên tự
tại trong khi tôi hộ niệm bằng kinh Cầu An và nửa chừng thấy tai, mắt,
hai tay biến thái xám xanh; nên tôi đã tụng qua cầu siêu vãng sanh. Hết
chú vãng sanh thì Đạo Hữu Diệu Thanh đã trút hơi thở cuối cùng. Đời
người chỉ có thế. Sau đó tôi điện thoại qua cho Hạnh Tấn ở Ấn Độ nhờ
Thầy Chơn Thiện nhắn dùm và khi chú ấy về có thỉnh Thượng Tọa Thích Tánh
Thiệt sang chủ lễ, còn tôi vì có chương trình đi Mỹ để hoằng pháp đã
định trước nên phải đi, không có mặt ở nhà để đưa tang Thân Mẫu của Hạnh
Tấn.
Pháp Tự Hạnh Tấn tôi đặt cho chú sau khi thọ
Sa Di cùng với Hạnh Nguyện tại giới đàn chùa Pháp Hoa ở Marseille năm
1987 và pháp tự nầy vẫn gọi cho đến ngày nay.
Khi xuất gia chú đang học năm thứ 2 chứng chỉ
Sinh Hóa (Biochemie) tại Đại Học Hannover, tôi thấy không thích hợp lắm
nên khuyên đổi lại môn triết học và khoa học Tôn Giáo. Đến năm 1992 thì
Thầy ấy đã xong Cao Học tại Đại Học Hannover. Thời gian ấy cũng là thời
gian cực khổ nhất của một đời tu. Vì chùa Viên Giác tại Hannover đang
xây dựng từ 1989 đến 1991 là đợt 1, để làm lễ Khánh thành và từ 1991 đến
1993 hoàn thành, tổ chức lễ Hoàn nguyện và Đại Giới Đàn Vĩnh Gia tại
chùa Viên Giác, Hạnh Tấn thọ giới Tỳ Kheo với Thầy Từ Trí, Minh Tánh và
Hạnh Nguyện.
Thời buổi ấy làm ngôi chùa xong xuôi là 9
triệu Đức Mã, tương đương với 5 triệu rưỡi Mỹ Kim; nhưng nhiều lúc không
đủ 8 Đức Mã để mua một bao xi-măng. Những lúc như thế Hạnh Tấn và Hạnh
Bảo đều có bên cạnh tôi. Dĩ nhiên quý Thầy, quý chú ấy không chia xẻ
được gì trực tiếp với tôi trong lúc ấy; nhưng cũng đã chia công việc làm
với Sư Phụ của mình bằng cách lái xe chở gạch, đất, đá hay phụ sơn phết
với anh em công quả v.v… Thời gian ấy quý Thầy, quý chú vào tu với tôi
thiệt thòi rất nhiều. Vì lẽ tôi dạy trực tiếp không được nhiều kể cả chữ
Hán lẫn tiếng Việt. Chỉ có tự học mà thôi. Vả lại ban ngày còn đi học ở
trường, khi về chùa phải lo giúp đỡ nhiều việc nên cũng ít thì giờ lắm.
Sau khi thọ giới Tỳ Kheo năm 1993 thì Hạnh
Tấn xin tôi đi Ấn Độ học, tôi hy vọng Hạnh Tấn làm xong Tiến Sĩ tại đó.
Năm 1994 Hạnh Tấn chính thức đến Ấn Độ, lúc ấy có gặp Thầy Đồng Văn và
Hạnh Chánh từ Việt Nam sang du học ở đây và Hạnh Tấn vừa ghi danh học
Mphil tại Đại Học New Delhi, mặt khác về Tu Viện Sera ở miền Nam Ấn Độ
tại Buâgalow để học chung với Hạnh Nguyện. Từ năm 1994 đến năm 2000 Hạnh
Tấn học được rất nhiều ở Ấn Độ, mặc dầu chương trình Tiến Sĩ đã học
xong, nhưng không chịu trình luận án mà thôi, cũng là thời điểm tôi kêu
về để lo cho ngôi chùa Viên Giác mà tôi đã sắp đặt trước cho năm 2000
cũng như những năm sau đó.
Hạnh Nguyện viết thư cho tôi đề nghị là: „Chỉ
có Hạnh Tấn mới có thể kế thế trụ trì chùa Viên Giác tại Hannover được
và dẫu cho Sư Phụ có giao cho con thì con cũng giao cho Thầy Hạnh Tấn.
Mặc dầu con là sư huynh của Thầy Hạnh Tấn; nhưng qua những hạnh tu của
Thầy ấy; con có thể đảnh lễ để Thầy ấy làm Thầy của mình“. Điều ấy cũng
đúng thôi! Vì tôi cũng đã có ý giao Trụ trì chùa Viên Giác cho Hạnh Tấn
từ lâu rồi; nhưng chờ học cho xong. Vả lại thời còn trẻ sự học rất cần
và thời gian rất ngắn. Chứ khi già rồi thì không còn sức học nữa. Vả lại
con đường tu cần cả một cuộc đời người chứ đâu phải chỉ một hai ngày;
nên chẳng vội tấn phong là vậy.
Đến năm 2003 thì việc ấy đã chính thức. Nhân
lễ sinh nhật lần thứ 55 của tôi (28.06.2003) dưới sự chứng minh của chư
Tôn Đức từ khắp năm châu, tôi chính thức bàn giao nhiệm vụ Trụ trì ngôi
chùa Viên Giác cho Thầy Hạnh Tấn và tôi đã lui về ngôi vị Phương Trượng
của mình như đã dự định từ lâu. Ngoài ra nhiệm vụ Chi Bộ Trưởng Chi Bộ
Đức Quốc trong suốt 25 năm qua tôi nắm giữ, bây giờ đã giao qua cho Thầy
Hạnh Tấn và kể cả tài chánh của chùa. Còn tôi chỉ đứng phía sau để hỗ
trợ những công việc của Thầy ấy và chúng lý Viên Giác mà thôi. Vì tôi
quan niệm rằng: Mỗi thế hệ chỉ bắc được một nhịp cầu. Không thể cứ bắc
tiếp mãi như thế, mà nhịp cầu thứ hai sẽ do thế hệ thứ hai bắc tiếp qua
thế hệ thứ ba; chứ thế hệ thứ nhất không thể bắc thẳng qua nhịp cầu thứ
ba được. Nếu bắc sẽ lỡ một nhịp cầu. Đành rằng nếu không có nhịp cầu thứ
nhất thì sẽ khó có nhịp cầu thứ hai và thứ ba; nhưng chúng ta không nên
ôm đồm quá, là điều tối kỵ trong vấn đề giáo dục và việc truyền thừa. Vì
mỗi thời điểm mỗi khác nhau, không có thời nào giống thời nào cả.
Hồi ấy năm 1984, 1985 tôi có ra một giải
thưởng. Nếu ai học thuộc lòng kinh Lăng Nghiêm trong vòng từ 1 tuần đến
1 tháng và sau đó tôi khảo ngược, khảo xuôi mà không bị vấp quá 3 lần
thì tôi sẽ thưởng một cái bằng lái xe. Lúc ấy học một cái bằng lái xe
tại Đức nếu thi một lần đậu tốn độ chừng 1000 Euro tương đương với 2000
Đức Mã. Thuở ấy có Ngô Ngọc Hiếu pháp danh Thị Nhơn con của Bác Thị Tâm
Ngô Văn Phát cựu Hội Trưởng Hội Phật Tử Việt Nam tỵ nạn tại Cộng Hòa
Liên Bang Đức và Hiếu là em ruột của Phật Tử Thị Chơn Ngô Ngọc Diệp, đệ
tử tại gia đầu tiên của tôi quy y với tôi từ năm 1978 tại Niệm Phật
Đường Viên Giác Kestnerstr. 37 Hannover; Hiếu chỉ học trong 1 tuần là
thuộc và sau đó là Thiện Pháp Nguyễn Văn Luận học trong 3 tuần thì xong.
Cả hai sau khi khảo hạch đều nhận được hai phong bì của tôi trao và bây
giờ suốt đời họ, mỗi khi leo lên chiếc xe lái đi là họ biết cái bằng lái
ấy do tôi đại diện cho chùa Viên Giác đã cấp cho họ đó. Họ sẽ hãnh diện
với vợ con họ và bạn bè họ về việc nầy.
Thiện Pháp Nguyễn Văn Luận đã lập gia đình,
thỉnh thoảng có về chùa, đã ra Kỹ sư. Còn Thị Nhơn Ngô Ngọc Hiếu đã ra
Nha sĩ và có phòng mạch tại Berlin. Một hôm sau khi vào phòng mạch của
Hiếu làm răng xong thì Hiếu tâm sự:
„Bạch Thầy ngày xưa hai mươi năm về trước,
khi con thuộc lòng Lăng Nghiêm thì chú Thiện Tín (tức Hạnh Tấn bây giờ)
còn đứng phía ngoài cửa sổ chùa nhìn vào. Còn bây giờ mới gần hai mươi
năm mà Thầy Hạnh Tấn đã là thế, có đệ tử và tiếp nối ngôi vị Trụ trì của
Thầy. Còn con sau chừng ấy năm dong ruổi với cuộc đời, địa vị, tiền tài,
phòng mạch đã có; nhưng xem ra đâu có cái gì có ý nghĩa đâu. Học xong ra
làm việc kiếm tiền, lo cho bản thân, đôi khi giúp cho ba mẹ chút đỉnh để
trả hiếu; nhưng đâu có thấm vào đâu. Chỉ có con đường tu hành mới là con
đường rộng mở phải không thưa Thầy? Tình yêu, danh vọng là gì nhỉ? Nhưng
mấy ai dám thoát ra khỏi chốn nầy!!!“.
Hiếu đã tâm sự với tôi như thế, khi mà đường
công danh của Hiếu đang rộng mở; nhưng để làm gì nữa thì mỗi người phải
tự chọn một lối đi cho mình mà thôi. Tôi quay lại bảo Hiếu. Cuộc đời của
quý Thầy là:
„Nhất bát thiên gia phạn
Cô thân vạn lý du
Kỳ vi sanh tử sự
Thuyết pháp độ xuân thu“.
Nghĩa là:
„Một bát, cơm nghìn nhà
Một thân, muôn dặm xa
Chỉ vì sự sanh tử
Thuyết pháp độ người qua“.
Cuộc đời của người tu cũng là một chuyến lữ
hành, thong thả ra đi, nhưng thong thả đến. Vì họ đã có mục đích rõ
ràng. Dầu cho trên đoạn đường phát tâm Bồ Đề ấy có nhiều chướng duyên đi
chẳng nữa; nhưng họ sẽ nhẫn nhục và tinh tấn như đi khất thực hết ngày
nầy qua ngày khác và cuối cùng thì sẽ đến nơi mình muốn đến. Đó là ra
khỏi sự sanh tử luân hồi.
Kế đến là Thầy Đồng Văn, một trong ba Thầy
ngồi đốt ngón tay trên Đại Tháp, dưới cây Bồ Đề để cầu nguyện cho Trung
Tâm Tu Học Viên Giác về việc xây dựng cho được thành tựu đó, có nguyên
nhân như sau:
Năm 1994 tôi đi hành hương tại Ấn Độ, Hạnh
Tấn lúc ấy đã có mặt nơi đó và giới thiệu với tôi về Thầy Đồng Văn và
Thầy Hạnh Chánh từ Việt Nam sang đây du học; nhưng thiếu phương tiện tài
chánh, nên nhờ tôi hỗ trợ. Dĩ nhiên là tôi đồng ý ngay. Vì lẽ thân phận
mình ngày trước 75 cũng đi du học. Cho nên dễ thông cảm với trường hợp
nầy. Tôi có hỏi mỗi vị, mỗi tháng đóng tiền ở và tiền học tốn bao nhiêu,
thì quý Thầy cho tôi biết rằng: Vừa tiền học phí thuê chỗ ở và ăn uống
độ 100 US đô-la. Như vậy mỗi năm, mỗi người cần 1200 US. Tôi hứa là sẽ
chuyển làm hai lần. Một lần vào tháng hai và một lần khác vào tháng chín
mỗi năm và chùa Viên Giác tại Hannover sẽ nuôi quý vị học cho đến khi
nào không còn muốn học được nữa thì thôi.
Quý Thầy ấy nghe thế thì vui lắm. Vì ở ngoại
quốc mà có được một sự giúp đỡ như thế, chẳng vui sao được. Lần ấy hình
như tôi bắt đầu giúp chừng mười Thầy Cô và khi phát học bổng tôi không
phân biệt Bắc Trung Nam hay Nguyên Thủy, Đại Thừa hay Du Tăng Khất Sĩ.
Số lượng ấy cứ tăng dần. Cho đến nay (2004) sau mười năm phát học bổng
như thế, khâu phát hành bánh trái của chùa Viên Giác phải cung cấp riêng
cho 100 xuất học bổng tại Ấn Độ là 75.000 US; đó là chưa kể những nơi
khác trên thế giới. Tổng cộng có 350 vị nhận và số tiền giúp đỡ mỗi năm
là 150.000 US. Trong đó cũng có một số ít tiền từ quý Phật Tử và quý
Thầy Cô các nơi ở ngoại quốc ủng hộ; nhưng đa phần là do quý Cô, quý Bác
trong khâu phát hành bánh của chùa Viên Giác ở Hannover Đức Quốc cung
cấp.
Đến nay thì đã có 25 vị ra Tiến sĩ Phật Học
tại Đại Học New Delhi và các Đại Học khác tại Ấn Độ. Có người thì về
nước phục vụ. Có vị thì đi ra ngoại quốc để giúp đỡ cho các chùa, các
hội. Trong đó có Đại Đức Thích Đồng Văn. Thầy ấy xuất thân từ Bình Định
thuộc hệ phái Lâm Tế Chúc Thánh, sinh năm 1964, bằng tuổi Hạnh Tấn, xuất
gia năm 1974; thọ Tỳ Kheo năm 1984 và năm ấy cũng là năm Thầy được nhập
học khóa I của cao cấp Đại Học Vạn Hạnh. Mỗi bốn năm Đại Học Vạn Hạnh mở
một khóa. Cho đến bây giờ sau hai mươi năm đã gần xong khóa thứ V rồi.
Những khóa đầu độ chừng năm mươi Tăng Ni sinh học. Khóa thứ V niên khóa
2001-2005 có độ khoảng 600 vị đang học tại Sài Gòn.
Năm 1988 Thầy ấy tốt nghiệp và đến 1994 thì
du học qua Ấn Độ để học MA và đến năm 2001 thì đã xong Tiến Sĩ tại đó.
Sau khi xong tôi có hỏi Thầy ấy có muốn đi qua Đức hay không, thì Giáo
Hội ở đây bảo trợ. Thầy ấy đồng ý. Thế là giấy tờ bảo lãnh tiến hành và
chỉ cần trong vòng một tháng là Thầy ấy có mặt tại Đức. Mới đó mà cũng
đã gần bốn năm rồi. Trong hơn hai năm đầu Thầy ấy ở chùa Viên Giác lo
giúp đỡ dạy chữ Hán và Luật cho quý Cô, quý Chú tại chùa. Đến giữa năm
2003 Thầy Từ Trí muốn tịnh tu nên đã yêu cầu Chi Bộ cử người về chùa Tâm
Giác ở München để chăm lo Phật sự. Thế là tôi đã cử Thầy ấy và hiện bây
giờ có Giác Đức đang phụ Thầy với vai trò là Tri Sự chùa.
Sau mùa An Cư Kiết Hạ năm 2003 tôi đã dự định
sang Úc để nhập thất ba tháng và nhờ Thầy ấy đi cùng để đánh máy và hỗ
trợ việc dịch thuật cho tôi. Đây cũng là lần đầu tiên tôi làm theo kiểu
nầy. Nghĩa là tôi xem văn bản trong Đại Tạng Kinh bằng chữ Hán đọc ra
tiếng Việt và Thầy ấy đánh máy liền vào Computer. Nếu chữ nào tôi không
rõ thì hỏi Thầy ấy. Nếu cả hai cùng không biết thì tra tự điển. Sau đó
nhờ Hòa Thượng Bảo Lạc, Bào huynh của tôi giảo chính lại một lần nữa.
Như vậy là tạm xong, để khi về Đức chỉ cần layout rồi đem đi in, chứ
không cần phải đánh máy lại nữa. Đây có lẽ do tôi sáng tạo; chứ đa phần
quý Thầy, quý Cô dịch bằng lối viết tay từ ngôn ngữ nầy sang ngôn ngữ
khác và sau đó giao cho người khác đánh máy. Điều nầy có cái lợi là còn
bản gốc. Lỡ có bị mất trang trên máy điện toán cũng không sao; nhưng bất
tiện là tốn nhiều thời giờ và nếu người đánh máy rành danh từ Phật Học
thì đỡ sửa lại; nếu không rành thì lỗi chính tả cũng là một vấn đề nan
giải, phải tốn nhiều thì giờ hơn nữa để hoàn thành một dịch phẩm như
thế.
Năm 2003 chúng tôi đã dịch quyển Đại Đường
Tây Vức Ký từ chữ Hán sang tiếng Việt, đã ấn hành tại Hoa Kỳ 4.000 bản,
Âu Châu 1.000 bản và Úc Châu cũng 1.000 bản và được biết ở Việt Nam cũng
đã được in lại nhiều ngàn bản nữa. Như vậy chỉ trong một thời gian ngắn
mà việc lưu hành quyển sách nầy nhanh như thế. Ngoài ra chúng tôi cũng
có dịch truyện Giám Chân Hòa Thượng đăng trên báo Pháp Bảo và một số
kinh ngắn khác đăng trên báo Viên Giác, Tâm Giác v.v…
Cứ mỗi cuối tuần quý Thầy quý chú xuống chùa
Pháp Bảo ở Sydney để phụ lễ và nghe Hòa Thượng Bảo Lạc giảng về Cảnh
Sách cũng như Duy Thức thì ở trên núi tôi cố gắng viết thêm một tác phẩm
nữa. Tác phẩm đó có tính cách giáo dục mang tựa đề là: „Làm Thế Nào Để
Trở Thành Một Người Tốt“. Sách nầy chỉ xuất bản ở Đức 1.000 cuốn và vào
tháng 10 năm 2004 Đạo Hữu Tâm Kiến Chánh ở Oklahoma USA đã đọc vào băng
Cassette cũng như MP3 đưa lên mạng và theo Đạo Hữu Tâm Kiến Chánh cho
biết trong vòng 14 tiếng đồng hồ đã có 172 vị vào mạng để download
xuống; trong đó có cả Việt Nam và một số quốc gia Đông Âu. Nhiều nhất là
Hoa Kỳ và Canada. Kết quả như thế làm cho tôi rất hoan hỷ. Vì có nhiều
người vào nghe và tham khảo cũng như đọc về giáo lý của Phật Giáo. (Ðầu
tháng 5 năm 2005 đã có 5.000 người vào mạng).
Năm nay 2004 tôi đến Úc trễ hơn năm trước. Vì
lẽ phải tham dự khóa Lễ Hội Hành Hương của Gia Đình Phật Tử Việt Nam Hải
Ngoại tại Trung Tâm Tu Học Viên Giác ở Bồ Đề Đạo Tràng, Ấn Độ; nên ngày
10 tháng 11 năm 2004 mới đến Sydney. Bắt đầu làm việc từ ngày 16 tháng
11 năm 2004 và Thầy Đồng Văn vẫn chưa có Visa vào Úc, nên tôi đã bắt đầu
dịch và Thiện Tánh đánh máy vào Computer dùm. Luận lần nầy mang tựa đề
là: Đại Thừa Bồ Tát Học Luận (Siksasamuccaya) do Ngài Pháp Xứng Bồ Tát
(Santideva-Tịch Thiên) soạn gồm 25 quyển. Độ 70 trang trong Đại Tạng.
Sau khi dịch và in thành sách chắc cũng gần bằng quyển Đại Đường Tây Vức
Ký vừa qua. Nghĩa là cũng hơn 400 trang A5 như thế.
Từ quyển 1 đến quyển thứ 12 Thiện Tánh đánh
máy. Từ quyển 13 đến quyển thứ 25 thì Thầy Đồng Văn đảm nhận. Thầy ấy
bắt đầu làm việc chung từ 30 tháng 11 năm 2004 đến 15 tháng 1 năm 2005.
Năm nay tôi có viết thêm một tác phẩm khác mang tựa đề là: „Dưới cội Bồ
Đề“. Sách nầy tiểu thuyết hóa hoặc nhân cách hóa các câu chuyện liên
quan về cuộc đời Đức Phật, Hoàng Đế Asoka, Hoàng Tử Mahinda, và những
chuyện liên quan ở dưới cội Bồ Đề trong việc tu cũng như học. Quý vị
đang cầm trên tay tác phẩm nầy và sau khi đọc thì sẽ có quan điểm của
mình.
Ngày xưa chư Tổ dạy: „Tạo tự dị, tạo Tăng
nan“. Nghĩa là làm chùa thì dễ mà đào tạo một vị Tăng sĩ thì rất khó. Do
đó ngày nay tôi quan niệm xây dựng con người là vấn đề tối quan trọng
hơn là việc xây chùa. Mặc dầu xây chùa cũng là vấn đề cần thiết; nhưng
vấn đề nào cần thiết hơn thì phải làm trước vậy. Trong khi Chùa Viện có
nhiều mà thiếu chư Tăng Ni thực tu, thực học cũng là điều thiếu sót to
lớn vậy.
Ngày nay trong cũng như ngoài nước việc phiên
dịch Đại Tạng Kinh đã bắt đầu rầm rộ. Hy vọng là chừng mười năm nữa Phật
Giáo Việt Nam sẽ dịch hết Đại Tạng Kinh chữ Hán ra tiếng Việt. Đại Chánh
Tân Tu Đại Tạng Kinh gồm 100 bộ. Mỗi bộ độ 1000 đến 2000 trang chữ li
ti. Như quý vị thấy đó, chỉ 70 hay 80 trang trong Đại Tạng khi dịch ra
tiếng Việt đã phải lên tới 400 trang A5 rồi. Do vậy mà một Đại Tạng Kinh
Việt Nam nếu thật sự hoàn chỉnh phải cần gấp bốn hay năm lần số trang và
số quyển như vậy. Đó không phải là công việc của một người, mà là công
việc của tập thể.
Một con én không làm nên nổi một mùa xuân;
nhưng nếu mùa xuân đó có nhiều cánh én thì bầu trời sẽ rạng rỡ hơn. Vì
quan niệm như vậy nên tôi đã bắt tay vào việc sáng tác từ năm 1974 cũng
như dịch thuật vào những năm sau nầy. Hiện tại (2004) tôi đã viết và
dịch độ bốn mươi tác phẩm; nhưng chừng ấy cũng chưa đủ thiếu vào đâu. Vì
nhu cầu ngày nay càng ngày càng nhiều lắm, mà món ăn tinh thần thì không
tăng; như thế sẽ có một số thiệt thòi cho những người đi sau.
Thị trường sinh hoạt trên thế giới ngày nay
người ta dựa trên cung và cầu; nếu cung nhiều mà cầu ít sẽ tạo nên dư
thừa hàng hóa và ngược lại nếu cầu nhiều mà cung ít thì sẽ bị khan hiếm
hàng hóa. Đó là vấn đề vật chất mà các xí nghiệp phải biết tính toán thì
cơ sở mình mới có thể tồn tại và phát triển được. Còn vấn đề tư tưởng,
vấn đề tinh thần nó cũng giống vậy thôi. Không thể chỉ có cái đầu tiến
bộ, cởi mở mà cái chân không chạy theo kịp, thì cả hai cách nầy đều mâu
thuẫn và níu kéo lại với nhau, làm sao con người có thể tiến bộ được.
Nếu không đi tới, ắt phải lùi, mà một nhịp đập như thế của tôn giáo phải
cần một cung cách sáng tạo hơn mới có thể tạo thành một áp lực cho mọi
giới được; nhất là cho những thế hệ về sau nầy, khi mà khoa học càng
ngày càng phát triển nhanh hơn.
Khoảng cuối năm 1989 hoặc đầu năm 1990 có một
cậu thanh niên tuổi độ chừng 26, 27 có mái tóc quăn từ địa phương
Regensburg về Hannover để thăm chùa Viên Giác và có ý muốn cúng để tang
cho Mẹ. Từ đó về chùa đi xe lửa độ sáu tiếng đồng hồ. Vì gần 500 km kia.
Ngày ấy chưa có xe lửa chạy nhanh. Nếu bây giờ thì chỉ cần ba tiếng rưỡi
là đến.
Cậu ta tên là Nguyễn Phước Bảo Tần, con của
một nữ sĩ, bút hiệu Chim Hoàng có làm thơ, bạn của nữ sĩ Hỷ Khương ở
Việt Nam, chẳng may Mẹ cậu ta bị mất tích và bây giờ về chùa nhờ tôi
cúng cầu siêu; nhưng chẳng biết còn sống hay chết; nên lấy ngày ra đi
khỏi nhà làm ngày giỗ và để tang.
Cũng như bao nhiêu người khác thôi, ngày sau
tôi có làm lễ và có tụng bài „Cuộc Hồng Trần“. Thế là cậu ta khóc tha
thiết, khóc nức nở khi nhớ về người mẹ sinh ra mình. Rồi từ đó cậu ta
trở lại chốn cũ của mình và vẫn thư từ liên lạc đều với tôi. Sau đó định
về chùa ở một thời gian dài để làm công quả. Tôi đồng ý. Vì lúc đó chùa
Viên Giác đang xây cất. Cũng trong mùa Phật Đản năm 1990 cậu ta quy y,
tôi cho pháp danh là Thiện Quang và sau đó xuất gia. Nhân duyên đã chín
muồi cho nên đến năm 1991 thì thọ giới Sa Di tôi cho Pháp Tự là Hạnh Bảo
và năm 1994 thì thọ giới Tỳ Kheo. Lúc đó tuổi đời của Hạnh Bảo vừa đúng
ba mươi mốt tuổi. Cái tuổi thanh niên đang trưởng thành và biết bao
nhiêu chuyện thế gian đã gác lại bên sau và cố nhìn phía trước để tu học
cũng như báo ân cho mẹ. Đây là một trong những người đệ tử xuất gia của
tôi, vì chữ Hiếu với mẹ mà đi tu. Dĩ nhiên mỗi người đi xuất gia như thế
có mỗi một hoàn cảnh và mỗi một mục đích khác nhau, không ai giống ai
cả.
Từ năm 1996 đến năm 1999 tôi cho Hạnh Bảo đi
Đài Loan học thêm sinh ngữ và sau ba năm thì về lại Viên Giác. Trước đó
có ở Singapore mấy tháng. Lẽ ra Hạnh Bảo đã học ở Trung Quốc; nhưng vì
thuở đó giao thương giữa Đức và Trung Quốc còn khó khăn; nên cuối cùng
phải chọn Đài Loan.
Vì có khiếu tiếng Hoa cho nên chẳng mấy chốc
Hạnh Bảo đã thành thạo ngôn ngữ nầy và khi về lại Đức, tôi có dẫn đi một
số nơi để tham gia các buổi lễ Thọ Bát Quan Trai cũng như Lễ Vu Lan hay
Phật Đản. Khi đến chùa Vạn Hạnh tại Odense Đan Mạch và Niệm Phật Đường
Viên Ý tại Ý thì Hạnh Bảo được hai nơi nầy mời về trụ trì. Cuối cùng thì
tôi và Giáo Hội đã thuận cho Hạnh Bảo chính thức trụ trì chùa Viên Ý từ
năm 2003 và tại chùa Vạn Hạnh Đan Mạch chưa chính thức là trụ trì. Tuy
nhiên trong hiện tại ngoài Hạnh Bảo tại đó ra, chùa nầy không có Thầy
nào khác nữa cả.
Năm 2004 vừa qua Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam
Thống Nhất Âu Châu giao cho địa phương nước Ý tổ chức khóa tu học Phật
pháp kỳ thứ 16 đã thành công viên mãn. Có hơn 100 Tăng Ni tham gia chứng
minh giảng dạy và đến để học tập. Ngoài ra có 100 trẻ em và 800 học viên
đến từ khắp Âu Châu cũng như một vài nước tại Hoa Kỳ, Canada cũng như Úc
Châu. Sau 16 năm tổ chức, đây là lần đầu tiên có số học viên và chư Tăng
Ni đông nhất gồm 1.000 người và cũng là lần đầu tiên thành công nhất về
tất cả mọi phương diện dưới sự điều động của Hạnh Bảo và Bác sĩ Bảo Chí
cũng như Ban Chấp Hành Hội Phật Tử Việt Nam tại Ý.
Cây Bồ Đề ở Âu Châu khó phát triển như Á Châu
hay Úc Châu; hoặc Mỹ Châu. Vì nơi đây khí hậu rất lạnh. Mùa Đông có khi
trừ 30°C; chẳng có cây nào có thể mọc được ngoài trời, mà phải trồng ở
trong nhà. Do đó tôi vẫn thường hay nói: Trồng cây Bồ Đề - cũng có nghĩa
là cây giác ngộ ở xứ Đức nầy phải cố gắng lắm mới giữ gìn và phát triển
được. Điều đó hẳn đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Bây giờ sau nhiều
năm tu học, Phật Tử tại Âu Châu đã có chừng hơn 1.000 vị thọ Bồ Tát Giới
tại gia, ăn chay trường và kinh kệ, giáo lý rất rành. Quý Thầy lãnh đạo
tại Âu Châu rất hãnh diện về điều đó và đặc biệt trong 1.000 người tham
dự khóa học đó có đến 700 người là thanh niên rồi. Lão niên đâu chừng
200 vị. Như thế người ta có quyền hy vọng Đạo Phật Việt Nam tại Âu Châu
sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới. Vì có thế hệ trẻ ấy ra cáng đáng
Phật sự tại Châu nầy.
Riêng tôi chẳng biết có duyên gì mà từ năm
1981 đến nay đã độ cho bốn mươi bốn vị xuất gia. Bên Tăng hầu như 95% là
thanh niên chưa lập gia đình. Có trình độ thế học trước khi đi xuất gia
được chia ra làm ba loại: Loại một có Tú tài rồi mới đi tu được 40%. Số
từ lớp 10 đến Tú tài độ chừng 35%. Số dưới lớp 10 là 25%. Cũng chính là
nhờ kén chọn ngay từ đầu để chọn đầu vào như thế; cho nên đầu ra có
nhiều kết quả cao. Nếu không rõ ràng ngay từ đầu thì lượng thì có; nhưng
phẩm lại không. Vì vậy cho nên nhiều người cho rằng tôi khó, đi xuất gia
rồi mà còn trọng bằng cấp. Thật sự ra tôi muốn dưỡng nuôi cây Bồ Đề ấy
tươi tốt, cành lá vươn cao; chứ không thể bỏ nhiều công sức và phân bón
để chỉ chăm lo cho những cây bị sâu ăn, bị cụt đầu hay bị quằn lá v.v...
Nhờ vậy mà riêng đội ngũ Viên Giác bây giờ giới xuất gia bên Tăng đã có
hơn 10 vị có học vị từ Cử nhân, lên Cao học và Tiến sĩ.
Quý Cô thì đa phần trung niên xuất gia; nghĩa
là có gia đình rồi mới đi tu. Tuy nhiên họ đã nỗ lực rất nhiều. Cô Hạnh
Thông, cô Hạnh Bình học và tu rất siêng, cô Hạnh Ngộ thì làm kinh tế cho
chùa rất giỏi. Các cô lớn tuổi như cô Hạnh Châu, cô Hạnh Ân, cô Hạnh
Ngọc, cô Hạnh Niệm, cô Hạnh Tịnh cũng vậy. Họ đã dùng thì giờ tu phước,
làm bánh trái để giúp quý Thầy Cô Việt Nam đi du học ở ngoại quốc và nhờ
vậy mà Phật Giáo Việt Nam mới có chỗ đứng sau nầy trong lòng dân tộc
cũng như trên diễn đàn của Phật Giáo thế giới.
Những người mà có bằng cấp từ Cử nhân trở lên
thì có: Hạnh Tấn, Hạnh Hảo, Hạnh Giới, Hạnh Giả, Hạnh Nhẫn, Thiện Tánh,
Đồng Tâm (Thông Trụ, đệ tử Hạnh Tấn) và có từ Tú Tài trở lên thì có Hạnh
Bảo, Hạnh Hòa, Hạnh Sa, Hạnh Thức, Hạnh Giải, Đồng Thuận (Thông Trị, đệ
tử Hạnh Tấn). Ngoài ra những vị y chỉ có Trình độ Tiến Sĩ như Sư cô Minh
Huệ, Thầy Đồng Văn; Cao học như Thầy Tông Nghiêm và rất nhiều vị khác có
trình độ như thế.
Những người có trình độ từ lớp 10 trở lên có
Hạnh Vân, Hạnh Từ, Hạnh An, Hạnh Luận, Hạnh Lý, Hạnh Tuệ, Hạnh Định,
Hạnh Nhân, Hạnh Đức v.v... Ngoài ra là trình độ dưới lớp 10.
Trong 44 vị xuất gia ấy có 5 người ra đời và
3 vị đã ra đi. Như vậy 36 vị còn lại là những vị đang vun xới tưới tẩm
tình thần tu học của mình dưới cội Bồ Đề của chùa Viên Giác sẽ càng ngày
càng rạng rỡ hơn xưa nữa. Dĩ nhiên ở đây mỗi Thầy, mỗi Cô, mỗi Chú đều
có mỗi biệt tài riêng. Ví dụ như Hạnh Vân nghi lễ rất giỏi. Hạnh Từ
thuyết pháp vô ngại...
Phần làm Thầy cũng giống như làm Cha Mẹ; nếu
bênh vực cho ai đó thì cũng chỉ bênh vực cho lẽ phải và khiển trách ai
đó thì cũng khiển trách những điều không đúng chứ không thể thiên vị
người nào. Dĩ nhiên người học giỏi bao giờ cũng được thưởng và người học
dở thì được khuyến khích và sửa đổi nhiều lần để tiến thêm.
Trong quý Thầy, có nhiều người có cả bốn hay
năm anh em ruột đi xuất gia; có người thì ba hoặc hai cũng là chuyện rất
bình thường. Vì người anh hay người chị đi rồi, về thăm nhà thì những
người em thấy thế nên cũng muốn nối bước theo. Đa phần thành công. Vì lẽ
có gương của anh mình hay chị mình đã đi trước làm nền móng rồi.
Cá nhân tôi cũng thế, năm 1958 khi Hòa Thượng
Bảo Lạc đi xuất gia thì cả nhà hầu như không đồng ý. Đến năm 1964 khi
tôi đi xuất gia cũng không phải là trong gia đình ai cũng hài lòng. Vì
tôi là con út trong gia đình mà. Người xưa thường nói: „giàu út ăn,
nghèo út chịu“; nhưng phần hương hỏa của gia đình chúng tôi cũng đã
chẳng lo mà ông anh thứ tư và các cháu của chúng tôi ngày nay đang cáng
đáng.
Ở ngoại quốc ngày nay có nhiều anh chị em
ruột cũng đi tu như Hòa Thượng Thanh An, Thượng Tọa Thiện Tường. Thầy
Trí Dung, Thầy Trí Dũng, Thượng Tọa Nhất Chơn, Thượng Tọa Thiện Huệ.
Hạnh Giới, Hạnh Giả v.v... Hôm nay trong tác phẩm nầy tôi sẽ đề cập đến
hai người đệ tử xuất gia có tính cách đặc biệt một chút, không phải để
khoe khoang mà để khích lệ cho những ai đang có ý hướng đó thì con đường
xuất gia cũng đang đón chờ. Có nhiều người quan niệm rằng đi xuất gia là
vì bị bạc đãi, bị thất sủng, hay vì chuyện tình bị thất bại v.v... nên
mới tìm vào cửa chùa; nhưng những đệ tử xuất gia của tôi không phải nằm
trong những lý do đó, mà với bằng cấp ấy, học lực như thế, nếu họ ở đời
vẫn kiếm ra nhiều tiền như thường; nhưng tại sao họ lại đi xuất gia để
chôn chặt đời mình vào trong một khuôn khổ nhất định, mà chắc chắn ở đời
họ không phải bị chi phối điều nầy?
Gia đình và Tôn Giáo đóng góp một vai trò rất
quan trọng. Nếu trong gia đình ông bà, cha mẹ, chú bác không có nhân
duyên với Đạo Phật thì phải nói rằng con cháu ít ai có nhân duyên với
cửa chùa. Như vậy gia đình là một nhân tố nội tại và là nguyên nhân xa
để người xuất gia có thể nương vào đó mà thực hiện ý chí xuất trần làm
Thượng Sĩ.
Gia đình anh chị Quảng Ngộ & Diệu Hiền; Đức
Hương & Diệu Tịnh ở Đức là những gia đình tiêu biểu ấy. Gia đình Phật
Hóa Phổ. Trên từ ông bà cha mẹ, dưới đến rể con, dâu cháu nội ngoại hầu
như đã quy y Tam Bảo và rành rẽ về giáo lý của nhà Phật. Phải nói rằng:
Đây là những Gia Đình lý tưởng khi sống ở ngoại quốc ngày hôm nay. Không
ai là không muốn như thế. Nhưng nhiều khi nhân duyên đưa đẩy nó không
thuận thì lúc ấy chỉ có biết quy trách về nghiệp duyên mà thôi.
Hạnh Giới và Hạnh Giả là thế hệ thứ hai lớn
lên và thành công tại Cộng Hòa Liên Bang Đức; nhưng cả hai đều đi xuất
gia và đã được gia đình đồng ý lẫn trợ duyên, khuyến khích cho việc nầy.
Thông thường thì cha mẹ ít hoan hỷ, mặc dầu biết rằng việc xuất gia là
việc tốt và chỉ có những bậc cha mẹ hoặc gia đình hiểu đạo mới có thể
biểu tỏ được sự đồng tình ấy.
Hạnh Giới tên thật là Hồ Lộc, pháp danh Đức
Thụ, quy y với Hòa Thượng Thích Quảng Thạc, Trụ trì chùa An Lạc tại Sài
Gòn. Hòa Thượng là một danh Tăng lẫn danh Nho của đất Việt. Tại chùa
Viên Giác Hannover có treo câu đối của Ngài là:
„Tuệ Cự Cao Tiêu Quang Việt Địa
Từ chung trường khấu chấn Tây Dương“.
Dịch theo nghĩa đen là:
„Ánh sáng trí tuệ cao vời làm rạng danh đất
đai nước Việt
Tiếng chuông Từ Bi gióng lên vang dội khắp
chốn Tây Dương“.
Bây giờ thì Ngài đã viên tịch rồi; những đệ
tử tại gia và xuất gia của Ngài có nhiều người giỏi ở trong cũng như ở
ngoài nước.
Quy y với Ngài Quảng Thạc, Hồ Lộc có pháp
danh là Đức Thụ, sinh năm 1970 theo giấy khai sinh; nhưng tuổi thật thì
sinh năm 1967. Ra đi tỵ nạn với gia đình Đạo Hữu Đức Hương Hồ Thanh và
đến trại tỵ nạn Hồng Kông cách đây hơn hai mươi năm về trước. Lúc đó Đức
Thụ cùng Đức Hinh hai anh em ruột đã theo chú đi tỵ nạn khi tuổi đời mới
trên dưới mười tuổi.
Đến Đức phải học Tiểu Học tại Fürth và sau đó
mới bảo lãnh cho cha mẹ qua. Khi qua thì gia đình Đạo Hữu Quảng Ngộ dẫn
thêm Từ Vũ và Đức Lập qua và tất cả bốn cô cậu đi học Tiểu Học ở trường
Đức. Những năm đầu theo học phải nói là thiên nan vạn nan vì ngôn ngữ
không rành, phong tục tập quán v.v... Nhưng sau nhờ Phật độ và sự kiên
nhẫn nên đã vượt qua và sau đó thì gia đình dọn về Laatzen ở gần chùa.
Đạo Hữu Quảng Ngộ & Diệu Hiền thì sinh hoạt trong Chi Hội Phật Tử
Hannover; còn bốn cô cậu thì học trung học tại trường Trung Học Albert
Eintein tại Laatzen và sinh hoạt trong Gia Ðình Phật Tử Tâm Minh thuộc
chùa Viên Giác.
Bắt đầu vào học Đại Học Hannover ngành Tôn
Giáo và Ngôn Ngữ học là Đức Thụ đã xin vào ở chùa từ năm 1991 và ở được
hai năm thì cậu ta dọn ra. Vì lấy lý do ở chùa ít có thì giờ cho việc
học và làm bài ở Đại Học. Bẵng đi một thời gian, sau khi làm nghĩa vụ
công dân tại Malterserhilfsdienst lo cho các em người Đức khuyết tật và
đậu Magister (Cao Học) về ngành trên thì cậu ta mới vào chùa cùng Ba Mẹ
và xin tôi đi xuất gia. Nghĩa là giữ lại chí nguyện cũ. Tôi nghĩ chắc có
lẽ bị rớt rồi; vì khi không còn ở trong chùa nữa, sống với cuộc sống đầy
quyến rũ ở bên ngoài đời, không phải là chuyện đơn giản. Nhưng tôi được
biết thời gian ở ngoài cư xá sinh viên Đại Học Hannover cậu ta vẫn ăn
chay và lui tới chùa đều vào những ngày cuối tuần.
Khi vào chùa lần thứ hai để đi xuất gia, tôi
bắt buộc phải đi học tiếp tục lên Tiến Sĩ. Đức Thụ đồng ý và từ đó vừa
học vừa tu, kể từ năm 1999 thì xuất gia chính thức; năm 2000 thì thọ
giới Sa Di tôi cho pháp tự là Hạnh Giới và năm 2002 thì thọ Tỳ Kheo tại
Trung Tâm Tu Học Viên Giác ở Bồ Đề Đạo Tràng, Ấn Độ. Năm 2001-2002 một
năm nghiên cứu ở Đại Học Santa Cruze California Hoa Kỳ. Sau khi về thì
hoàn thành luận án Tiến Sĩ về sinh hoạt Phật Giáo của người Việt Nam tại
Mỹ Quốc với hạng tối ưu. Đồng thời Hạnh Giới cũng là thông dịch viên hữu
thệ của Tòa Án Hannover từ Đức sang Việt và ngược lại. Ngoài ra Hạnh
Giới cũng thông thạo Anh, Pháp ngữ và bây giờ thì tiếng Phổ Thông. Những
sách của tôi viết sau nầy đều do Hạnh Tấn và Hạnh Giới chuyển ngữ.
Sau khi xong Tiến Sĩ vào cuối năm 2003 lúc ấy
mới 33 tuổi theo giấy tờ và Hạnh Giới còn muốn học thêm nữa và đã xin
tôi đi học ở Đài Loan trong vòng một đến hai năm, nghĩa là từ 2004 đến
2005. Sau đó thì về lại làm việc ở Đức với danh nghĩa là Tri Sự của chùa
Viên Giác, Phó Chi Bộ đặc trách ngoại vụ và thành viên của tổ chức DBU
(Deutsche Buddhistische Union) là một tổ chức Phật Tử Đức.
Con đường đã đi tuy có gay go đó; nhưng đã
thông suốt về học vị. Bây giờ chỉ còn hạ thủ công phu nghiêm tầm kinh
điển để cống hiến đời mình, cho đời và cho đạo. Ấy là tất cả nguyện vọng
của một người xuất gia. Nếu với bằng cấp ấy và gia đình giàu có như thế
mà đi xuất gia, nếu ở đời cũng đâu có thiếu công danh sự nghiệp, tiếng
tăm và lợi dưỡng. Nhưng đã quyết chí đi xuất gia thì quả là điều đáng
tán dương. Dĩ nhiên cuộc đời từ đây trờ về sau còn nhiêu khê lắm; những
thử thách nó không dừng tại đó và khi nào „nắp quan tài đậy lại rồi“ thì
mới biết mình đã trọn vẹn đời tu hay không? Đó là câu nói của Hòa Thượng
Thích Hộ Giác mà tôi hay thường đem ra để khuyến dạy cho đại chúng.
Nhiều người bảo rằng đi tu là phải khổ hạnh,
chịu cực chịu khổ, không nên dùng những phương tiện hiện đại. Như vậy ta
có thể nhìn lại cuộc đời của Đức Phật để chiêm nghiệm. Về vật chất, với
đời sống Vương giả của một Đông Cung Thái Tử, Ngài đã có dư thừa; nhưng
Ngài đã đi tìm lối sống khổ hạnh và nếu lý luận như người ngoài đời là
hạnh phúc nằm nơi tiền tài vật chất, vợ đẹp con ngoan thì Ngài đã bỏ
hạnh phúc và đi tìm khổ đau trong cuộc sống khổ hạnh hay sao? Nhưng sau
đó thì Ngài đã sống lại con đường Trung Đạo và từ đó mang lại hạnh phúc
an lạc cho nhơn sinh qua trí tuệ tuyệt vời ấy. Chứ nhứt quyết hạnh phúc
không nằm nơi tiền, tài, tình, địa vị. Nếu nói là thật có thì không ai
dại gì mà bỏ nó để đi tìm cái viễn ảnh xa vời.
Đi xuất gia như thế để người đời tự hỏi là:
Tại sao mình không đi tu, để thấy giá trị của người tu là gì? Đi tu
không phải để cho người ta thương hại, mà phải làm cho người ta ngưỡng
vọng cái giá trị tinh thần cao thượng đó mà ít có người làm được. Chứ
không phải đi tu là chôn chặt đời mình nơi sâu thẳm của tâm thức khổ
đau; như Lan đã chôn xác Bướm Điệp để quên đi một mối tình oan trái.
Việc ấy quá tầm thường và đấy không phải là mục đích của người xuất gia
để „trên cầu Phật Đạo, dưới hóa độ chúng sanh“.
Nhiều người bảo tôi là đi tu rồi mà vẫn còn
trọng bằng cấp. Thật sự ra thì không phải trọng mà là tôi quý ở những
người ham tu và ham học. Nhiều người nói tướng rằng: Ôi! Cái bằng Tiến
Sĩ ấy nó đâu có ý nghĩa gì!!! Nói cũng được; nhưng xin đưa ra cho xem
một cái bằng Tiến Sĩ mà anh, chị hay ông bà đã có rồi thì lúc ấy phủ
nhận cái Tiến Sĩ kia nó cũng không muộn. Nếu Thánh Ghandhi tranh đấu với
thực dân Anh vào những năm 1940-1948 mà không có bằng cấp của Anh cấp và
bảo mọi người Ấn Độ khi tranh đấu giành lại chủ quyền cho đất nước thì
hãy đốt cháy đi và vứt vào thùng rác những gì của người Anh cấp. Người
làm đầu tiên là Thánh Ghandhi. Sau đó những người Ấn Độ mới tiếp tục làm
theo. Nếu ông ta không có, khi bảo có ai làm theo đâu.
Tôi vẫn thường hay nói: „Sự học nó không làm
cho người ta giải thoát được; nhưng nếu muốn mở cánh cửa giải thoát kia,
không thể thiếu sự tu và sự học được“. Đó là điều căn bản mà người xuất
gia nào trong hiện tại ở thế kỷ thứ 21 nầy cũng phải suy nghĩ kỹ trước
khi đi xuất gia. Nếu không, khi vào chùa sẽ gặp khó khăn. Vì mỗi ngày
chùa nhận được hằng trăm lá thư, điện thoại đến từ mọi nơi khác nhau và
bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, thì vị Trụ Trì ấy phải làm sao đây? Nếu
không có trình độ ngoại ngữ thì việc ngoại giao của chùa đó xem như thất
bại rồi. Ngoài ra còn không biết bao nhiêu là sự trở ngại khác đang chờ
chực mình ở phía trước nữa. Không học, chẳng tu thì ở chùa có ích lợi
gì. Vì thế phải học, mà học cho thật giỏi để cho người ta khỏi khinh là
người tu dốt nát và phải tu cho chín chắn, chứ không phải chỉ tu có từng
mùa. Mình là nhà sư phạm, nhà giáo dục, nhà lãnh đạo quần chúng, không
thể là kẻ mù mờ được, mà lúc nào cũng dùng ánh sáng trí tuệ để soi đường
cho chính mình và cho mọi người, mới là điều quan trọng.
Đi xuất gia không phải là để củng cố cho bản
ngã mà đi xuất gia theo cái nhìn của Kim Cương Kinh mà Đức Phật đã
khuyên Ngài Tu Bồ Đề là tu theo tình thần Vô Ngã; không chấp về mình,
không chấp về người, không chấp về chúng sanh, không chấp vào những loại
hình khác. Nghĩa là tất cả mọi thứ, mọi loài trên đời nầy cái gì cũng
chẳng có chủ thể cả.
„Như Lai thuyết. Nhữ đẳng Tỳ Kheo, tri ngã
thuyết pháp như phiệt dụ giả, pháp thượng ưng xả, hà huống phi pháp“.
Nghĩa là: „Như Lai nói: Nầy các Tỳ Kheo, biết ta thuyết pháp, dụ như
chiếc bè, pháp đúng còn nên bỏ, hà huống là pháp chẳng đúng“. Vậy thì
đúng hay sai cũng đều là giả danh. Đâu có gì là thật tướng. Chỉ có người
nào vượt lên được trên tất cả thì mới có giá trị tất cả. Còn kẻ nào còn
chìm đắm trong sự chấp trước, đối đãi thì pháp ấy là pháp thế gian chứ
không phải là pháp xuất thế gian.
Nói như thế để phủ nhận tất cả mọi sự hiện
hữu trên đời nầy là điều do duyên sanh thôi, không có gì để phải buồn
khi nó bỏ ta nó đi và cũng chẳng có gì vui khi nó vẫn còn hiện hữu bên
mình. Vì lẽ buồn hay vui, tốt hay xấu, giàu hay nghèo, có hay không
v.v... nó cũng chỉ là những đối đãi của cuộc sống tương đối nầy mà thôi.
Vì chúng ta chưa phải là Phật; cũng chẳng là Bồ Tát hiện thân nên chúng
ta phải làm những cái gì thuộc về „Thế gian trụ trì Tăng Bảo“ chứ cũng
chưa lên được việc „xuất thế gian trụ trì Tăng Bảo“. Còn „Đồng thể Tăng
Bảo“ lại còn xa xôi diệu vợi lắm, vượt khỏi tầm tay của chúng ta đang
sinh sống trong đời mạt pháp nầy.
Một chú khác đi tu thì làm cho nhiều người
buồn. Hỏi ra mới biết là vì chú đẹp trai quá, học giỏi quá; nhưng tại
sao lại đi xuất gia. Họ buồn là trong đời thiếu đi một người như thế.
Nhưng nếu đặt câu hỏi lại cho người buồn kia là: Như thế ở trong chùa
toàn là những người xấu, dở mới đi xuất gia chăng? Có nhiều người khóc
vì cảm động. Vì lẽ trẻ trung như thế, học giỏi như thế, làm ăn đàng
hoàng, tiền bạc đầy đủ như thế, thì quả là điều khó ai có thể nghĩ đến
được.
Đó là chú Hạnh Giả thế danh là Hồ Thanh, pháp
danh Đức Lập và đầu năm 2002 xuất gia, sau ba tháng tôi cho thọ Sa Di
giới tại Bồ Đề Đạo Tràng với pháp tự là Hạnh Giả. Chú nầy là em ruột của
Hạnh Giới đấy. Sau khi dời về Hannover học trường trung học Albert
Einstein tại Laatzen ra trường Tú Tài 2 lớp 13 đỗ thủ khoa toàn trường,
đứng trên hết cả mấy trăm người Đức và báo chí Đức lúc bấy giờ cũng ca
ngợi người Việt Nam hết lời cho thế hệ thứ hai của người Việt Nam khi đi
đến tỵ nạn tại xứ nầy. Đến khi tốt nghiệp Diplom Ingenieur (Kỹ Sư) về
Informatik (Điện toán) cũng đứng vào loại ưu tú. Sau khi đi làm một năm,
giá lương chưa trừ thuế gần 50.000 Euro, đó là số tiền không nhỏ cho một
sinh viên Cao Học mới ra trường. Nhưng đã bỏ tất cả. Lý do vì sao?
Một hôm tôi đang ở trong thư phòng thì anh
Quảng Ngộ dẫn Đức Lập vào, cậu ta ăn mặc như ở sở, tôi cứ ngỡ là đi coi
ngày đám cưới cho Đức Lập. Không ngờ anh ta mặc áo lễ vào xin đảnh lễ và
nói lý do là muốn đi xuất gia. Dĩ nhiên là tôi rất vui; nhưng cũng gạn
hỏi kỹ lại những lý do chính và nêu ra một số điều kiện. Nếu đồng ý thì
dọn vào chùa ở và tiếp tục con đường tu học. Chú ấy có xin mấy điều
trong đó có một điều là vẫn tiếp tục ghi danh ở Đại Học ngành Anh ngữ và
Tôn Giáo Học, đồng thời xin đi tiếp tục đi dạy tiếng Anh cho người Đức
vào mỗi tối thứ tư tại trường Bình Dân (Volkshochschule) ở Laatzen. Dĩ
nhiên là tôi đồng ý, vì đó cũng là cách để chú ấy luyện tập khả năng Anh
ngữ của mình.
Ngày xưa ở Việt Nam và ngày nay ở ngoại quốc
cũng thế, ai vừa học chương trình nội điển lẫn ngoại điển thì rất cực.
Vì phải lo học bài cho cả trường Đạo lẫn trường Đời. Tuy nhiên khi ra
trường xong thì có cơ hội dùng sở học của mình để đi làm việc. Nếu vị
nào chỉ học nội điển không, vẫn tốt thôi; nhưng giao tế bên ngoài không
có khả năng nhiều. Ngược lại một vị Tăng Sĩ hay Ni Cô chỉ có học ngoại
điển mà không trau giồi nội điển thì quả là một thiếu sót lớn.
Ở chùa Viên Giác tại Hannover mỗi năm an cư
kiết hạ ba tháng, từ sau lễ Phật Đản đến lễ Vu Lan. Chương trình mỗi
ngày rất khít khao. Sáng thức dậy từ 5 giờ 30 phút. Sau đó tất cả Tăng
Ni lên chánh điện, tọa thiền từ 5 giờ 45 phút đến 6 giờ. Sau đó là trì
tụng thần chú Thủ Lăng Nghiêm và kinh hành nhiễu Phật đến khoảng 7 giờ
20 phút. Tiếp theo là chấp tác. 8 giờ dùng điểm tâm. Từ 9 giờ đến 11 giờ
sáng đọc sách, ôn bài hay đi học ở ngoài. 11 giờ là giờ ngọ trai và kinh
hành nhiễu Phật đến 12 giờ. Từ 12 giờ 30 phút đến 14 giờ 30 phút là giờ
nghỉ trưa. Chiều từ 14 giờ 30 phút đến 16 giờ Tăng chúng học nội điển.
Ví dụ ngày thứ hai trong tuần tôi hướng dẫn Đại Trí Độ Luận; ngày thứ ba
huân tu Tịnh Độ. Ngày thứ Tư học Thanh Tịnh Đạo với Hạnh Tấn. Ngày thứ
năm và thứ sáu học nghi lễ và chữ Hán thuộc về luật với Thầy Đồng Văn;
hoặc một vị khách Tăng nào đó trong mùa an cư kiết hạ được mời dạy.
17 giờ là giờ Công Phu Chiều. 18 giờ 30 phút
vãng thực. Từ 20 giờ đến 21 giờ 45 phút là giờ lạy kinh Đại Bát Niết Bàn
mỗi chữ mỗi lạy. Cho đến năm 2004 chư Tăng Ni và Phật Tử đã lạy gần xong
quyển I. Còn quyển II sẽ lạy trong những năm tới. Nếu lạy hết hai quyển
này chắc cũng hơn 500.000 lạy. Mỗi đêm như thế lạy chừng 300 đến 350
lạy. Tùy theo đánh khánh nhanh hay chậm. Cách lạy nầy cũng là cách sám
hối cho thân tâm thanh tịnh và làm cho sự tu học càng ngày càng tinh tấn
hơn. Mới lạy mấy ngày đầu hơi đau chân; nhưng những ngày sau quen dần,
sẽ trở nên bình thường. Chỉ trừ tối Chủ Nhật là không lạy thôi. Ngoài ra
trong ba tháng an cư ngày nào cũng lạy cả. Kể từ năm 1984 đến 2004 là
hai mươi năm. Mỗi năm tôi và Tăng Ni chúng chùa Viên Giác tại Hannover
đều đã thể hiện sự tu học của mình như thế. Đầu tiên tôi lạy Ngũ Bách
Danh. Đó là 500 danh hiệu của Đức Quán Thế Âm Bồ Tát. Sau đó lạy Tam
Thiên Phật Danh gồm 3.000 lạy. Quá Khứ Trang Nghiêm Kiếp có 1.000 vị
Phật. Hiện tại Hiền Kiếp có 1.000 vị Phật và Vị Lai Tinh Tú Kiếp có
1.000 vị Phật. Sau đó thì tôi phát nguyện lạy kinh Vạn Phật. Cũng là
danh hiệu Phật và 11.100 lạy chứ không phải chỉ 10.000 lạy mà thôi. Tiếp
đến sau kinh Vạn Phật chúng tôi phát nguyện lạy kinh Pháp Hoa mỗi chữ
mỗi lạy. Phần mở đầu của kinh Pháp Hoa nói có hơn 60.000 lời; nhưng khi
dịch ra tiếng Việt đã có 77.000 chữ. Chúng tôi phải lạy trong vòng 5 năm
như thế mới xong Bộ Kinh nầy và tiếp tục là Bộ Kinh Đại Bát Niết Bàn
cũng mỗi chữ mỗi lạy. Chắc cũng trên 200.000 lạy rồi.
Mỗi vị tu có mỗi hạnh khác nhau; như sám hối,
lễ bái, trì kinh, tọa thiền, niệm Phật, trì chú v.v... tất cả cũng là
những pháp môn của Đức Phật dạy cho chúng ta mà thôi. Nếu chúng ta thâm
tín và siêng năng hạ thủ công phu thì cách nào cũng tốt hết; không nhất
thiết chỉ có một cách duy nhất.
Sau khi lạy kinh buổi tối, toàn chúng tọa
thiền một lần nữa. Khi về lại phòng riêng chắc cũng đã gần 10 giờ đêm.
Ai siêng năng thì học bài tiếp; hoặc làm công việc riêng của mình và 11
giờ lên giường ngủ, để chuẩn bị cho ngày hôm sau. Nếu không có sức khỏe
thì chắc chắn không kham nổi. Có người bảo: Ðể già, rảnh việc hãy vào
chùa tu. Nếu chờ cho rảnh việc và chờ cho già đến thì chẳng làm được
việc gì cả. Dĩ nhiên cũng tốt hơn là đã chẳng thể hiện ý chí của mình
cho một việc gì nhất định cả. Thì uổng phí cho một đời người làm Phật Tử
đi chùa. Do vậy đi tu ở tuổi thanh niên, thanh nữ vẫn tốt hơn. Thứ nhất
là có nhiều thời giờ để học hỏi. Thứ hai là có thể lạy tròn một lạy với
cách ngũ thể đầu địa hay loại lạy như của Việt Nam mình là đứng lên ngồi
xuống. Ngày xưa Thái Tử Tất Đạt Đa phát tâm xuất gia lúc 19 tuổi. Cái
tuổi đẹp nhất của cuộc đời và thành đạo lúc 30 tuổi cũng là cái tuổi quá
đẹp để còn thì giờ đi hoằng hóa độ sanh trong 49 năm nữa mới thị tịch
Niết Bàn. Chứ nếu chờ 60 hay 70 tuổi mới đi xuất gia thì quả thật khó
học và tu theo chúng được.
Còn chín tháng khác trong năm, Tăng Ni chùa
Viên Giác vẫn công phu ngày hai buổi như thế. Ai muốn nhập thất trong 1
tuần hay 2 tuần cũng sẽ dễ dàng thực hiện. Vì ở chùa có nhiều phòng ốc.
Chỉ sợ ở mình không đủ ý chí mà thôi. Trong mùa không an cư thì cuối
tuần đi Phật sự đến các nước khác, các chùa khác hoặc các Chi Hội để dự
lễ như Phật Đản, Vu Lan, Thọ Bát Quan Trai, khóa giáo lý v.v... Ngoài ra
là những khóa tu từ ngày 1 tháng 7 đến 14 tháng 7 mỗi năm cũng như từ 25
đến 30 tháng 12 mỗi năm đều có những khóa tu học niệm Phật trì chú và
khóa tu gieo duyên như thế để kết duyên với Tam Bảo cho chúng Phật Tử
tại gia.
Dĩ nhiên là tôi không thể kể hết về những đệ
tử xuất gia. Vì mỗi vị có một hạnh như những vị đã đề cập bên trên. Tuy
nhiên những đệ tử không đề cập ấy vẫn nằm trong tâm của tôi. Ví dụ khi
Hạnh Bảo ở Đài Loan về thì giở cái đầu cho tôi xem là đã phát tâm đốt 9
liều một lúc để cúng dường ở một giới đàn tại Đài Bắc. Dĩ nhiên đệ tử
mình mà có được nhiều người chuyên tu hơn, hạ thủ công phu hơn mình thì
mình càng quý hơn cũng như sẽ hỗ trợ cho họ nhiều mặt khác nhau để vị ấy
thành tựu sở tu của họ. Riêng tôi, tôi rất hãnh diện về những đệ tử xuất
gia và những đệ tử y chỉ của mình. Vì họ đã nương tựa vững chãi dưới cội
Bồ Đề tâm linh của họ và từ đó đã phát đi những lời đại nguyện để vào
đời độ sanh và tự chiến thắng với chính mình.
>> Xem tiếp phần 6
---o0o---
1 >>
2 >>
3 >>
4 >> 5
>> 6
