Lời Nói Đầu
Đương thời giảm kiếp, trình độ đạo đức của
nhân loại mỗi ngày một kém, trái lại tội ác mỗi ngày một thêm.
Do sức nghiệp của đa số người chiêu cảm, nên
khắp thế giới nổi lên những hiện tượng: động đất, bão, lụt, núi lửa,
nắng hạn, thời tiết bất thường. So với mấy mươi năm về trước, những
chuyện chém giết trộm cướp, dâm loàn, lường gạt giữa ngày nay, đã khiến
cho người có lòng với thế đạo nhân tâm phải bàng hoàng lo sợ! Kinh Phật
nói: “Tất cả sự khổ vui đều do tâm tạo”. Vậy muốn cải thiện con
người, tạo hoàn cảnh tốt, phải tìm sửa đổi từ chỗ phát nguyên. — đây,
tôi muốn nói là mọi người phải dứt trừ tâm niệm xấu ác, ví như muốn được
dòng nước trong, đừng để cho nguồn vẩn đục.
Trong khi xem bộ Tư Quy Tập, tôi thấy nó có
lợi ích cho sự hướng thiện, đường giải thoát của người đời, nên ngoài
giờ niệm Phật, lần lượt phiên dịch thành ra quyển Hương Quê Cực Lạc này.
Trong đây tuy sự khuyến hóa không ngoài làm lành, niệm Phật, song đó lại
chính là phương tiện khéo đưa mọi người đi sâu vào thật hạnh, âm thầm
hoán cải từ người đến cảnh một cách mầu nhiệm. Vì đối với người thâm
hiểu Phật pháp, thì toàn sự là lý, sự trì tức là lý trì. Trái lại, nếu
chỉ chuộng lý thuyết không quan tâm đến thật hành, đó chỉ là lý thuyết
suông, không đem lại kết qủa.
Thuở xưa, có một vị sư đi thuyết pháp nơi nào
cũng chỉ nói về quy y Tam Bảo. Có người hỏi sao không giảng pháp
chi khác. Sư đáp: “Thử nghĩ có pháp nào ngoài phạm vi Tam Bảo không?”. —
nước ta, sự tu hành phổ thông của hàng Phật tử xuất gia và tại gia tóm
lại cũng không ngoài: giữ quy giới, biết nhân qủa, làm lành, niệm Phật.
Cho đến nhiều bậc học Phật uyên thâm, kết cuộc cũng đi về điểm ấy. Vậy
một câu Niệm Phật, nếu chuyên, thiết tưởng không phải là thiếu.
Xem quyển này, chư vị sẽ được lãnh thọ lời vàng của Phật Tổ, chỗ kinh
nghiệm về tu trì của các bậc thiện tri thức, không khác nào có thầy hay
bạn tốt. Nếu thật hành y theo lời dạy trong đây, sẽ được ba điều lợi ích
lớn:
1. Nhờ sức Phật hộ trì, sức công đức của câu
Niệm Phật, sức tâm niệm lành của mình, riêng hành nhơn sẽ được tiêu tội
chướng, thêm phước huệ, giảm trừ những nguy hiểm tai nạn trong thời mạt
kiếp.
2. Cũng do ba năng lực trên, cảnh huống khổ
đau chung của nhân loại có thể giảm bớt, nếu nhiều người biết ăn chay
niệm Phật. Cho nên tuy tu Tây phương tịnh độ, mà thật ra đồng thời đã tu
nhơn gian tịnh độ ở ngay cõi đời này.
3. Chuyên niệm Phật, hành nhơn sẽ được sanh
về Cực Lạc, thoát hẳn ra nỗi khổ luân hồi, hưởng sự an vui vô cùng vô
tận, lần lượt sẽ chứng đạo qủa, độ chúng sanh. Vậy đây là phương pháp
lợi mình lợi người một cách viên mãn chắc chắn.
Quyển này, theo bản Hán Văn, đã được tăng bổ,
in ra nhiều lần. Cho nên phần tựa do ngài „n Quang làm năm Dân Quốc thứ
28 (1938), mà đọan sau lại có thêm lời dạy, tiểu sử của Ngài (tịch năm
1940) và Hoằng Nhất Đại Sư (tịch năm 1942). Vậy xin độc giả, thể
hội, đừng lấy làm nghi.
Dịch ra quyển này, tôi cảm vì cõi đời khổ
nặng, chánh giáo suy vi, nghĩ mình tội chướng chi mà sanh nhằm mạt thế,
duyên phước gì mà nghe được pháp âm, nên không nỡ thọ phần lợi ích
riêng, tùy sức tùy phần tuyên dương đạo giải thoát ra để tỏ lòng báo đáp
bốn ân, lợi vui đồng loại trong muôn một thế thôi.
“Đã từng trôi nổi riêng thương khách Muốn nhủ
đồng nhơn lại cố hương!”
Xin mượn hai câu thơ trên để bày tỏ tâm sự
tôi vậỵ
Mùa an cư năm Căn Tý (1960)
Dịch giả: Liên Du kính ghi
Tựa
Pháp môn Tịnh Độ cao cả không cùng, rộng lớn
như trời che đất chở. Đây là Pháp môn tổng trì của chư Phật ba đời, là
đạo mầu đặc biệt trong một đời giáo hóa của đức Thích Ca. Trên như bậc
đẳng giác Bồ Tát, không thể vượt ra ngoài phạm vi của môn này: Dưới dù
kẻ phạm tội nghịch ác cũng được dự phần tế độ.
Tuy nhiên, bởi pháp môn cao siêu như thế mà
phần nhiếp cơ lại qúa phổ cập, dùng sức ít mà thu thập kết qủa rất mau
lẹ lớn lao, nên những vị thông hiếu đôi chút về tông, giáo, đều xem
thường, cho là môn tu trì của kẻ ngu phu ngu phụ. Truy nguyên,
cũng do các vị ấy chưa hiểu rõ các chỗ lớn nhỏ, khó, dễ của Phật lực và
tự lực. Hai phương diện này, sự hơn kém thật không thể dùng lời nói, văn
từ hình dung cho hết được. Vì sao?
Bởi tất cả pháp môn khác đều nương theo sức
giới, định, huệ, tu cho đến nghiệp sạch tình không, mới có thể thoát
luân hồi sanh tử. Nhưng địa vị nghiệp sạch tình không đâu phải là dễ
được?. Trong hai phần hoặc nghiệp, dứt được kiến hoặc khó cũng như ngăn
chận dòng nước đổ bốn mươi dậm, huống nữa là tư hoặc ư? Dù cho bậc
tỏ ngộ cao siêu, nếu chưa dứt sạch phiền não, vẫn còn bị luân hồi. Và
một khi đã thọ sanh thì kẻ thối thất trong một muôn có đến mười ngàn, kẻ
tiến bộ trong ức người khó được ba bốn. Thế thì tự lực không đủ ỷ lại,
không chi vững vàng. Những kẻ khoe mình là trí, không chịu thuận theo
lòng từ thệ nhiếp thọ của Như Lai, thử nghĩ có nên tụ phụ chăng?
Riêng về môn Tịnh Độ, nếu người có đủ tín
nguyện chơn thiết, dùng lòng chí thành niệm Phật như con thơ nhớ mẹ và
hằng ngày sự hành vi không trái với đạo đức, thì đến khi lâm chung, sẽ
được nhờ Phật tiếp dẫn sanh về Tây Phương. Dù người ấy nghiệp hoặc hãy
còn, nhưng khi đã vãng sanh thì chỗ sở đắc cũng cao hơn bậc A La Hán
tình không nghiệp sạch, vì lẽ chủng tánh không đồng. Kẻ chưa dứt nghiệp
hoặc còn như thế, người đã hết nghiệp không đợi phải luận nhiều! „y bởi
do Phật lực, pháp lực và tâm lực của chúng sanh, đều không thể nghĩ bàn:
mà tâm lực lại nhờ năng lực của Phật và Pháp, được hiển hiện một cách
vẹn toàn. Cho nên chỉ ỷ lại vào tự lực, sánh với nương nhờ Phật
Lực, thật kém xa nhau hằng hà sa số sự cách biệt của đất trời! Lại nên
biết, đạo lý của môn Tịnh Độ này không thể đem luận chung với các pháp
môn phổ thông khác, vì đây là pháp môn đặc biệt! Tôi thường có đôi liễn:
Pháp môn cao cả, lợi khắp ba căn, nhân đây
chín cõi đồng về, mười phương khen ngợi.
Phật nguyện rộng sâu, không từ một vật, nên
được ngàn kinh đều chỉ, muôn luận tuyên bày.
Trong kinh Hoa Nghiêm về phẩm Phổ Hiền hạnh
nguyện, tất cả bậc pháp thân Đại Sĩ ở 41 vị (Thập trụ, thập hạnh, thập
hồi hướng, thập địa, đẳng giác) nơi Hoa Tạng thế giới hải, đều y theo
lời khuyên của đức Phổ Hiền Bồ Tát, dùng công đức mười đại nguyện vương
cầu sanh Tây Phương, để được viên mãn qủa Phật. Các bậc đại sĩ mà còn
như thế, kẻ phàm phu đầy nghiệp lực, tự ỷ chút tài chí mọn, xem thường
môn Tịnh độ, thử xét mình có hơn các bậc Bồ Tát kia chăng? Hay là bởi mê
loạn cầu cao, để rồi muốn siêu trở thành đọa lạc, muốn khéo hóa ra vụng
về?
Những kinh sách hoằng dương Tịnh Độ xưa nay
rất nhiều. Trong ấy, đại sư Như Sầm tuyển ra những lời hay ý đẹp của
Phật, Bồ Tát, Tổ Sư và ngôn luận của các bậc chí thức cận đại, chép
thành quyển Hương Quê Cực Lạc (nhan đề dịch thoát của hai chữ Tự Quy)
này. Đại sư nhờ tôi làm lời tựa, tôi tự xét lúc trẻ tuổi không gắng sức,
đến nay già kém, tài năng chỉ đem nghĩa lý mình đã tin hiểu trong 59 năm
viết ra để lấp cho rồi trách nhiệm. Nhân tiện, dâng tỏ chút ngu thành,
nguyện khắp đồng nhơn đều được sanh về Cực Lạc. Chỗ thật tâm của thôi là
thế, ngoài ra những bậc tài chí có bình luận chê cười, tôi chưa từng
nghĩ đến. Theo đây, xin có mấy lời ca rằng:
“Khắp khuyên đồng phát nguyện lành, nguyện
cầu vãng sanh. Đất khách suối non hiểm nhiều, mặc ai luyến tình! Tự mình
không muốn về thôi, quyết về tất được. Đường quê có ai tranh giành, gió
mát trăng thanh!”
Những khách nhớ quê, xin cùng chú ý!
Đời Dân Quốc thứ 28, năm Kỷ Mão, tiết Đông Chí.
Thích Ấn Quang cẩn soạn
Thích Ca Mâu Ni Phật
(Thích ca Mâu Ni
là tiếng Phạn, dịch: Năng Nhân-Tịch-Mặc, Thích Ca là họ, Mâu Ni là tên;
Phật có nghĩa là: đấng giác ngộ, Đức Bổn Sư khi xưa là Thái Tử Tất Đạt
Đa, ở xứ Trung „n Độ, nước Ca Tỳ La Vệ, cha là Vua Tịnh Phạn, mẹ là Ma
Da Hoàng Hậu, Thái tử xuất gia lúc 19 tuổi, đến 30 tuổi thành đạo,
thuyết pháp 50 năm trụ đời 80 tuổi. Đức Phật ra đời độ vô lượng chúng
sanh, hiện nay đạo pháp của Ngài được khắp giới Á, Âu tôn trọng).
Kinh Phật Thuyết A Di Đà nói: “Từ đây thẳng
về phương Tây, trải qua mười muôn ức cõi Phật, có thế giới tên là Cực
Lạc. Cõi ấy có đức Phật hiệu là A Di Đà, hiện nay đương thuyết pháp. --
Tại sao cõi kia gọi là Cực Lạc? Vì chúng sanh ở cõi ấy không có các sự
khổ, chỉ hưởng những điều vui, nên gọi là Cực Lạc. --
Đức Phật ấy vì sao hiệu là A Di Đà? Bởi ánh
sáng của đức Phật này không lường, soi khắp mười phương quốc độ, không
chỗ nào chướng ngại, nên hiệu là A Di Đà. Lại nữa, đức Phật kia cùng với
nhân dân của ngài sống lâu đến không lường, không ngằn A Tăng Kỳ kiếp,
nên gọi là A Di Đà. --Chúng sanh, sanh về cõi Cực Lạc, đều là bậc A bệ
bạt trí, trong ấy hàng nhứt sanh bổ xứ rất nhiều, không thể dùng toán số
tính biết được, chỉ có thể dùng số vô lượng vô biên A tăng kỳ để nói mà
thôi. --Chúng sanh nào nghe kinh này, nên phát nguyện sanh về nước
kia.--Tại sao thế? Vì được cùng các bậc người thượng thiện ở chung một
chỗ.
Nếu có người thiện nam thiện nữ nào nghe
nói đến Phật A Di Đà, giữ niệm danh hiệu, hoặc một ngày, hai ngày, ba
ngày cho đến bảy ngày, một lòng không loạn, khi người ấy mạng chung,
Phật A Di Đà cùng các Thánh Chúng hiện ở trước. Bấy giờ kẻ ấy lòng không
điên đảo, liền được sanh về cõi Cực Lạc.
Chúng sanh các ngươi! Nên tin kinh “Xưng
Tán Bất Khả Tư Nghì Công Đức, Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm” này.
Kinh Đại Tập nói: Hành giả ngồi ngay thẳng,
chuyên tâm tưởng đức Phật A Di Đà, tướng đẹp như thế, oai nghi như thế,
đại chúng như thế, thuyết pháp như thế, tưởng niệm như vậy, tâm tâm nối
nhau, thứ lớp không loạn, sẽ thấy được Đức Phật kia. Ví như trong đời có
người nam hay nữ đi xa ở xứ khác, trong giấc mơ thấy nhà cửa của mình.
Lúc bấy giờ thật ra người ấy chẳng biết là đêm hay ngày, là ngoài hay
trong, tường vách núi đá không thể che ngăn, cho đến sự tối tăm mù mịt
không làm chướng ngại. Hành giả mỗi niệm cứ huân tu như thế, lâu ngày sự
quán tưởng sẽ sáng suốt lanh lẹ, kết qủa thấy được đức Phật Di Đà.
Kinh Thập Lục Quán nói: --Muốn sanh về Cực
Lạc, phải tu ba thứ phước:
1)Hiễu dưỡng cha mẹ, phụng thờ Sư trưởng, tâm
từ bi không giết hại, tu mười nghiệp lành.
2) Thọ trì tam quy, giữ trọn các giới, đừng
phạm oai nghi.
3) Phát lòng bồ đề, tin sâu lý nhân qủa, đọc
tụng kinh Đại thừa, khuyến tấn người tu hành.
Ba điều trên đây gọi là tịnh nghiệp.
Kinh Bảo Tích nói: -- Bấy giờ Di Lặc Bồ Tát
bạch Phật rằng: “Bạch đức thế Tôn! Như Thế Tôn đã nói những công đức lợi
ích của Phật A Di Đà và thế giới Cực Lạc. Lại bảo: Nếu có chúng sanh nào
phát mười thứ tâm, một lòng chuyên niệm hướng về Phật A Di Đà, khi người
ấy mạng chung sẽ được sanh về thế giới của đức Phật kia. Bạch đức Thế
Tôn! Thế nào là phát mười thứ tâm, và do tâm này sanh về Cực Lạc?”
--Phật bảo: “Này Di Lặc! Mười thứ tâm ấy không phải hạng người phàm phu,
bất thiện có thể phát được. Những gì là mười tâm:
Đối với chúng sanh khởi lòng đại từ không làm
tổn hại.
Đối với chúng sanh khởi lòng đại bi không làm
bức não.
Với chánh pháp của Phật khởi lòng hộ trì
không tiếc thân mạng.
Với tất cả pháp lành sanh lòng thắng nhẫn,
không chấp trước.
Tâm an vui trong sạch, tôn trọng, không tham
lợi dưỡng, sự cung kính.
Tâm cầu chứng trí của Phật, trong tất cả thời
không xao lãng.
Đối với tất cả chúng sanh hằng tôn trọng cung
kính, không khinh rẻ là hèn thấp.
Không say đắm theo thế luận, đối với phần bồ
đề sanh lòng quyết định.
Tâm thanh tịnh tu các căn lành, không hề tạp
nhiễm.
Đối với các đức Như Lai, xả lìa các tướng,
lòng tùy niệm.
Di Lặc! Đó là mười thứ phát tâm của Bồ Tát,
do tâm nào sẽ được sanh về cõi Cực Lạc của Phật A Di Đà. Di Lặc! Nếu có
người nào trong mười tâm này, tùy ý thành tựu được một tâm, ưa thích
muốn về Cực Lạc, quyết không lẽ nào không được vãng sanh.
Đạo Sư A Di Đà Phật
(A Di Đà là tiếng
Phạn, dịch: Vô Lượng Thọ hoặc Vô Lượng Quang. Ngài là vị giáo chủ ở thế
giới Cực Lạc về phương Tây. Theo Kinh Cổ Âm Vương thì đời qúa khứ có
nước Diệu Hỉ, vị quốc vương là Kiều Thi Ca. Bấy giờ có Phật Tự Tại Vương
ra đời. Kiều Thi Ca xuất gia đầu Phật, hiệu là Pháp Tạng. Lại Kinh Vô
Lượng Thọ nói: “Pháp Tạng Tỳ Khưu ở nơi Phật Thế Tự Tại Vương phát lòng
bồ đề, lại phát 48 lời nguyện, mỗi nguyện đều nói: “nếu không được như
thế, tôi thề không thành Phật”.
Những đại nguyện
ấy đã thành tựu, và ngài Pháp Tạng đã thành Phật tức là Đức A Di Đà ở
nơi thế giới Cực Lạc hiện nay).
*Theo kinh Vô Lương Thọ, 48 đại nguyện của
Đức A Di Đà, có mấy điều thiết yếu sau đây:
Nguyện thứ 18 - Khi tôi thành Phật, chúng
sanh trong mười phương hết lòng tin ưa muốn sanh về nước tôi, xưng danh
hiệu tôi cho đến mười niệm, nếu không được vãng sanh, tôi thề không
thành chánh giác.
Nguyện thứ 19 - Khi tôi thành Phật, chúng
sanh trong mười phương phát lòng Bồ Đề, tu các công đức, chí tâm phát
nguyện cầu sanh về nước tôi, đến lúc lâm chung, nếu tôi không cùng thánh
chúng hiện ở trước người ấy tiếp dẫn, tôi thề không thành chánh giác.
Nguyện thứ 21 - Khi tôi thành Phật, hàng nhân
thiên trong nước tôi thảy đều đủ 32 tướng đại nhân, nếu chẳng được như
thế, tôi thề không thành chánh giác.
Nguyện thứ 27 - Khi tôi thành Phật, từ hàng
Nhân Thiên cho đến tất cả muôn vật trong nước tôi, hình sắc đều tốt đẹp,
nghiêm sạch sáng rỡ, vi diệu cùng cực, không thể tính kể. Nếu những
chúng sanh chứng được thiên nhãn mà có thể biện thuyết rõ ràng được sanh
số, tôi thề không thành chánh giác.
Nguyện thứ 32 - Khi tôi thành Phật, từ cõi
đất lên đến hư không, những cung điện lầu quán, ao nước cây hoa, tất cả
vạn vật đều do vô lượng tạp bảo, trăm ngàn thứ hương hoa hiệp tạo thành,
nghiêm đẹp kỳ diệu, hơn các thiên cung. Mùi hương trong nước tôi lan tỏa
khắp mười phương thế giới, các Bồ Tát tiếp xúc được hương ấy, đều tu
Phật hạnh. Nếu chẳng được như thế, tôi thề không thành chánh giác.
Nguyện thứ 39 - Khi tôi thành Phật, hàng nhơn
thiên trong nước tôi đều hưởng sự an vui như bậc lậu tận tỳ khưu. Nếu
chẳng được như thế, tôi thề không thành chánh giác.
Quán Thế Âm Bồ Tát
(Trong Kinh Bi
Hoa, về kiếp qúa khứ, thuở đời Phật Bảo Tạng, khi đức A Di Đà còn làm
Luân Vương, thì Bồ Tát làm vị Thái tử thứ nhất của Ngài, hiệu là Bất
Thuấn. Lúc Thái tử đối trước đức Bảo Tạng phát đại nguyện rồi, Phật liền
ban cho danh hiệu là Quán Thế Âm. Hiện tại, Bồ Tát ở cõi Cực Lạc phụ
giúp Phật A Di Đà mà hoằng hóa và tiếp dẫn chúng sanh. Về sau, Bồ Tát kế
vị đức A Di Đà mà thành Phật, hiệu là Biến Xuất Nhất Thế Công Đức Sơn
Vương Như Lai; thế giới Cực Lạc đổi tên lại là Nhất Thế Trân Bảo Sở
Thành Tựu. Về phần nhân hạnh qủa đức cùng sự ứng hóa của Bồ Tát, trong
kinh Pháp Hoa, Lăng Nghiêm, và Đại Bi có nói đến)
Kinh Đại Bi Đà La
Ni nói: “Nếu chuyên xưng danh hiệu và cúng dường đức Bổn Sư ta là Phật A
Di Đà, thì sẽ được vô lượng phước, tiêu trừ vô lượng tội, khi mạng chung
lại được vãng sanh về cõi Cực Lạc. Bấy giờ đức Như Lai đưa tay tiếp dẫn
và xoa đầu kẻ ấy mà bảo rằng: “Người đừng sợ hãi, vì đã được sanh về
nước ta”.
Kinh Quán Thế Âm Bồ
Tát Thọ Ký nói: “Kẻ nào phát lòng vô thượng Bồ Đề, nguyện sanh về Cực
Lạc, đều được thấy cõi ấy, lại thấy Phật A Di Đà cùng các hàng Bồ Tát và
Thanh Văn. Người đó thấy như thế rồi, vui mừng khấp khởi, xướng lên
rằng: “Nam Mô A Di Đà Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến tri!” Bấy giờ trong
pháp hội có 84.000 chúng sanh đều phát lòng bồ đề, nguyện trồng căn lành
để được vãng sanh về Cực Lạc.
Đại Thế Chí Bồ Tát
Trong Kinh Bi Hoa, về
kiếp qúa khứ, thuở đời đức Phật Bảo Tạng, khi đức A Di Đà còn làm Luân
Vương, thì Bồ Tát làm vị Thái tử thứ hai của Ngài, hiệu là Ma Ni. Lúc
Thái tử Ma Ni đối trước với đức Phật Bảo Tạng phát thệ nguyện rồi, Phật
liền ban cho danh hiệu là Đắc Đại Thế, và thọ ký cho sau thành Phật hiệu
là Thiện Trụ Trân Bảo Sơn Vương. Hiện tại, Bồ Tát ở cõi Cực Lạc phụ giúp
Phật A Di Đà hoằng hóa và tiếp dẫn chúng sanh. Về sau Bồ Tát thành Phật
kế đức Quán Thế Âm, thế giới, thời kiếp và Phật sự cùng Phật Công Đức
Sơn Vương đồng. Trong kinh Lăng Nghiêm, Bồ Tát nói pháp Môn niệm Phật
thật rất là tinh khiết, người tu tịnh nghiệp nên tuân theo).
Kinh Lăng Nghiêm
nói: “Tôi nhớ hằng hà sa kiếp về trước, có mười hai đức Như Lai nối nhau
ra đời trong một kiếp, vị đầu tiên là Vô Lượng Quang, vị Phật rốt sau
hiệu là Siêu Nhựt Nguyệt Quang. Đức Phật sau này dạy tôi pháp môn Niệm
Phật tam muội. Ví như có hai người, một kẻ chuyên nhớ, một kẻ chuyên
quên, hai người ấy dù gặp nhau cũng như không gặp, thấy cũng như không
thấy. Nếu hai người đều nhớ nhau, sức nhớ tưởng càng sâu, thì từ đời
này đến đời khác, hai kẻ ấy đồng như hình với bóng, không xa rời nhau
được. Các đức Như Lai trong mười phương mẫn niệm chúng sanh cũng như mẹ
nhớ con, nếu con cứ lẩn tránh, dù mẹ có nhớ cũng không biết làm sao!
Trái lại, nếu con nhớ mẹ, cũng như mẹ nhớ con, thì mẹ con đời đời chẳng
cách xa nhau. Nếu tâm của chúng sanh hằng nhớ Phật, niệm Phật, thì đời
này, đời sau, quyết định sẽ thấy Phật, cách Phật không xa, chẳng cần
dùng phương tiện chi khác, tâm mình được khai ngộ. Như người nhuộm các
thứ hương, thân kẻ ấy có mùi thơm đó là hương quang trang nghiêm. Chỗ
bản nhân của tôi là dùng tâm niệm Phật được chứng vào vô sanh nhẫn, nay
ở cõi này nhiếp thọ người niệm Phật đem về Tịnh độ. Nay Phật hỏi về viên
thông, tôi không lựa chọn, nhiếp cả sáu căn, tịnh niệm nối luôn được tam
ma địa, đây là bậc nhất.
Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát
(Văn Thù Sư Lợi có
chỗ gọi là Mạn Thù Thất Lỵ, dịch là Diệu Đức hoặc Diệu Kiết Tường. Theo
Kinh Bi Hoa, Bồ Tát khi xưa là thái tử Vương Chúng, con thứ ba của Luân
Vương thời đức Phật Bảo Tạng. Khi Thái tử phát hoằng thệ ở trước Phật
rồi, liền được đổi tên là Văn Thù Sư Lợi, và được thọ ký về sau thành
Phật hiệu Phổ Hiện, ở thế giới Thanh Tịnh Vô Cấu Bảo Chi về phương Nam.
Lại kinh Văn Thù Bát Niết Bàn nói: “Văn Thù Bồ Tát thị hiện sanh ở nước
Xá Vệ, làng Đa La, làm con của Phạm Đức Bà La Môn, Bồ Tát từ hông bên
mặt của mẹ sanh ra, thân sắt tử kim, biết nói liền lúc ấy. Lớn lên theo
Phật xuất gia.
Kinh Hoa Nghiêm
nói: “Bấy giờ, ánh sáng chiếu qua ngàn thế giới, tất cả đức Văn Thù ở
các cõi đều đồng thời đối trước Phật nói kệ rằng: “Trong tất cả oai
nghi. Thường nhớ công đức Phật. Ngày đêm không xen hở. Nghiệp như thế
nên tu”.
Kinh Quán Phật Tam
Muội Hải nói: “Sau khi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát này bỏ túc nhân, tự nói đã
chứng được Niệm Phật Tam Muội, tất sanh về Tịnh Độ, đức Thế Tôn thọ ký
rằng: “Ông sẽ được sanh về cõi Cực Lạc”. Bồ Tát liền đọc kệ phát nguyện:
“Tôi nguyện lúc mạng
chung. Trừ tất cả chướng ngại. Thấy Phật A Di Đà. Sanh về cõi Cực Lạc.
Khi đã về nơi ấy. Thành tựu các đại nguyện. A Di Đà Thế Tôn. Thọ ký cho
thành Phật”.
Trong Tịnh Độ Thánh
Hiền Lục nói: “Đời Đường, Pháp Chiếu Đại sư nhờ đức Văn Thù dùng thần
lực nhiếp vào thánh cảnh ở non Ngũ Đài. Đại sư đảnh lễ Bồ Tát và thưa
thỉnh về yếu môn tu hành. Đức Văn Thù bảo: “Nay ngươi nên niệm Phật,
chính là lúc hợp thời, bởi các môn tu hành không chi hơn niệm Phật.
Siêng năng cúng dường Tam Bảo, gồm tu phước huệ, hai điều này rất là cần
yếu. Đời qúa khứ ta nhân cúng dường, quán tưởng và niệm Phật mà được
Nhứt thế chủng trí. Cho nên tất cả pháp, pháp bát nhã ba la mật, môn
thiền định rất sâu, cho đến chư Phật, đều từ nơi niệm Phật mà sanh. Thế
nên biết niệm Phật là vua của các pháp”. Ngài Pháp Chiếu hỏi: “Đệ tử
phải niệm như thế nào?” Bồ Tát bảo: — thế giới phương Tây có Phật A Di
Đà. Nguyện lực của đức Phật ấy không thể nghĩ bàn, ngươi nên tưởng niệm
chớ cho gián đoạn, khi mạng chung quyết định sẽ được vãng sanh không còn
thối chuyển”. Nói rồi, Bồ Tát đưa cánh tay sắc vàng xoa đảnh ngài Pháp
Chiếu và bảo rằng: “Do ngươi niệm Phật, không bao lâu sẽ chứng qủa vô
thượng bồ đề”. Đại sư được thọ ký rồi, vui mừng đảnh lễ lui ra.
Phổ Hiền Bồ Tát
Theo kinh Bi Hoa, Bồ
Tát khi xưa là Thái Tử Vẫn Đồ, con thứ tám của Vua Luân Vương, thời đức
Phật Bảo Tạng. Sau Khi Thái tử đối trước Phật phát đại nguyện, liền được
đổi tên là Phổ Hiền và được thọ ký về sau thành Phật hiệu là Trí Cang
Hầu Tự Tại Tướng Vương ở thế giới Trí Thủy Thiện Trụ Tịnh Công Đức nơi
phương Bắc. Lại theo Kinh Hoa Nghiêm, Bồ tát đã là vị tả phụ của Phật Tỳ
Lô Giá Na mà còn dùng mười đại nguyện vương khuyến dẫn hải chúng Bồ tát
trong cõi Hoa Tạng đồng về Cực Lạc. Chúng ta là kẻ hạ phàm há chẳng phát
nguyện làm theo ư?)
Kinh Hoa Nghiêm
nói: “Khi Phổ Hiền Bồ Tát khen ngợi công đức thù thắng của Như Lai rồi,
liền bảo các Bồ Tát và ngài Thiện Tài rằng: “Nếu muốn thành tựu công đức
ấy, phải tu mười điều hạnh nguyện rộng lớn.
Kính lễ chư
Phật
Khen ngợi
Như Lai
Rộng tu sự
cúng dường
Sám hối
nghiệp chướng
Tùy hỉ các
công đức
Thỉnh Phật
chuyển pháp luân
Thỉnh Phật
trụ ở đời
Thường theo
Phật tu học
Hằng thuận
các chúng sanh
Hồi hướng
khắp tất cả.
Nếu có người nào dùng
lòng tin sâu, thọ trì đọc tụng đại nguyện này, cho đến biên chép bốn câu
kệ, sẽ được mau tiêu trừ tội ngũ gián. Khi người ấy lâm chung, trong
khoảng sát na rốt sau tất cả các căn thảy đề tan hoại, chỉ có đại nguyện
này không rời bỏ nhau, liền được sanh về thế giới Cực Lạc”.
Kinh Như Lai Bất Tư
Nghì Cảnh Giới nói: “Nếu có người vì cầu đạo vô thượng bồ đề, ở trong
một việc chuyên tâm tu tập, tất sẽ được thành tựu. Ví như có người uống
một bụm nước ở biển cả, tức là đã uống tất cả nước sông trong cõi Diêm
Phù Đề. Nếu Bồ Tát có thể tu tập môn Niệm Phật bồ đề hải này, tức là đã
tu tập tất cả tam muội, các nhẫn, các địa, các đà la ni.
Mã Minh Bồ Tát
Theo bộ Truyền đăng
lục, khi Bồ Tát sanh ra, cảm động đến bầy ngựa đều bi thương kêu la. Bồ
tát lại khéo thuyết pháp, có thể khiến cho bầy ngựa nghe rồi rơi lệ kêu
thương. Sau khi đức Thích ca diệt độ 600 năm, 96 thứ ngoại đạo ở Tây Vực
đều phục hưng, phá hủy Phật Pháp; Bồ Tát bèn thị hiện sanh ở miền đông
„n độ, nước Tang Kỳ Đa, làm nhiều bộ luận hiểu chánh phá tà. Trong bộ
luận Khởi Tín, Bồ Tát khuyên người niệm Phật, cầu sanh Tây Phương. Khi
lâm chung, ngài vào phép Long Phấn Tấn Tam Muội, đưa mình lên hư không,
tỏa ra ánh sáng rực rỡ như mặt trời, kế đó lại trở về bản vị mà nhập
niết bàn.
Luận Đại Thừa Khởi
Tín nói: “Nên mạnh mẽ tinh tấn, ngày đêm sáu thời, lễ bái chư Phật;
thành tâm sám hối, khuyến thỉnh, tùy hỉ, hồi hướng về qủa bồ đề. Tu tập
như thế không thôi nghỉ thì sẽ được khỏi các chướng, căn lành thêm lớn”.
Lại nói: “Như Lai có thẳng phương tiện để nhiếp hộ kẻ tín tâm. „y là
dùng nhân duyên chuyên nhớ niệm Phật tùy nguyện cầu sanh về tịnh độ ở
phương khác, do được thường thấy Phật nên vĩnh viễn xa lìa ác đạo. Như
trong Tu Đa La nói: “Nếu người chuyên niệm Phật A Di Đà ở phương Tây,
đem những căn lành mình tu hồi hướng về cõi kia, thì được vãng sanh. Do
thường thấy Phật nên không còn lo thối chuyển.
Long Thọ Bồ Tát
Nhân vì ngài sanh
dưới cội cây có rồng ở, lại đắc đạo ở Long Cung, nên gọi là Long Thọ Bồ
Tát dòng Phạm Chí, người xứ Nam Thiên Trúc, rộng hiểu các môn học thế
gian, mới xuất gia ba tháng đã thông suốt tam tạng. Bấy giờ Long Vương
rước ngài xuống Long Cung; trong chín tuần ngài xem Long Tạng chưa đầy
muôn một, liền ngộ vô sanh nhẫn. Khi trở về nhân gian, Bồ Tát hoằng
truyền Phật Giáo, tạo ra bộ Bà Sa Luận, trong ấy có khuyên người niệm
Phật cầu sanh Tây phương. Sau ngài vào Nguyện Luân định mà tịch. Trong
kinh Lăng Già, đức Phật đã huyền ký: Sau xứ Nam Thiên Trúc. Có Long Thọ
tỳ khưu. Hay hiển nghĩa trung đạo. Chứng Sơ Hoan Hỷ địa. Sanh về cõi Cực
Lạc.
Luận Đại Trí Độ
nói: “Niệm Phật Tam Muội có thể trừ các thứ phiền não và tội đời trước.
Lại nữa, niệm Phật Tam Muội có phước đức lớn hay độ chúng sanh. Cho nên
các Bồ Tát muốn độ sanh, nếu tu các pháp tam muội khác, tất không bằng
môn Niệm Phật Tam Muội, vì môn này có phước đức lớn, mau diệt các tội.
Phật là pháp vương, Bồ Tát là pháp tướng, chỗ Bồ Tát tôn trọng duy có
Phật, Thế Tôn. Bồ Tát thường khéo tu nhân duyên niệm Phật, nên thường
gặp chư Phật, như kinh Bát Chu có nói: “Bồ Tát vào tam muội này, liền
hiện sanh về cõi Phật A Di Đà”.
Luận Bà Sa nói:
“Đức A Di Đà có bản nguyện như thế này: “Nếu người xưng niệm danh hiệu
và quy y nơi ta, kẻ ấy quyết được qủa vô thượng Bồ Đề”. Cho nên, phải
thương nhớ niệm Phật. Lại dùng kệ khen ngợi Phật rằng:
Trí huệ sáng
vô lượng.
Thân như tòa
kim sơn.
Con dùng
thân, miệng ý,
Chắp tay cúi
đầu lạy.
Chân Phật
ngàn bức luân,
Sắc hoa sen
mềm dịu,
Kẻ thấy đều
vui mừng,
Cúi đầu lễ
chân Phật.
Tướng bạch
hào sáng đẹp,
Trong sạch
như trăng thu,
Ánh tỏa khắp
mặt vàng,
Nên con cúi
đầu lạy,
Nếu người
muốn thành Phật.
Tâm niệm A
Di Đà,
Theo thời vì
hiện thân,
Cho nên con
quy mạng.
Người xưng
niệm nơi Phật,
Sức công đức
không lường,
Thì liền
được vào định.
Cho nên con
thường niệm.
Nếu người
trồng căn lành,
Nghi thì hoa
không nở,
Kẻ lòng tin
trong sạch,
Hoa nở liền
thấy Phật
Do nhân
duyên phước này,
Tất được đức
thắng diệu,
Nguyện các
loài chúng sanh,
Cũng đều
được như vậy.
Thiên Thân Bồ Tát
Bồ tát người xứ Thiên
Trúc, khi mới xuất gia học theo pháp Tiểu Thừa, hủy báng kinh điển Đại
Thừa. Sau ngài nhờ anh là Vô Trước nhiều phen chỉ dẫn, mới hối ngộ sự
lỗi lầm, muốn tự cắt lưỡi. Vô Trước bồ tát bảo: “Xưa em dùng lưỡi hủy
báng Đại Thừa, nay phải dùng lưỡi mà tán dương pháp ấy để chuộc tội.
Việc sửa lỗi hãy còn chưa muộn, nếu cắt lưỡi đi, nào có ích gì?” Vâng
lời anh, Ngài Thiên Thân từ đó đem hết tâm tư, tạo ra hơn 100 bộ luận
Đại Thừa. Trong ấy có luận Vãng Sanh, phát huy rõ ràng sự trang nghiêm
lợi ích của cõi Tịnh độ. Người niệm Phật nên chú ý đến luận này.
Vô Lượng Thọ Kinh
Luận nói: “Nếu tu ngũ niệm môn thành tựu, kết qủa sẽ được vãng sanh về
Cực Lạc, thấy Phật A Di Đà. Ngũ niệm môn là gì?
Lễ bái môn
Tán thán môn
Phát nguyện
môn
Quán sát môn
Hồi hướng
môn.
Lễ bái là thế nào? „y
là dùng thân lễ Đức Phật A Di Đà, tỏ ý cung kính, cầu Phật nhiếp thọ.
Tán thán môn là thế
nào? Đây là dùng miệng khen ngợi sắc thân, danh nghĩa, ánh sáng, trí huệ
của Đức Như Lai kia, muốn tu hành như thật cho được tương ưng.
Phát Nguyện môn? „y
là một lòng chuyên niệm vào nơi chánh định, nguyện sanh về Cực Lạc.
Quán sát là thế nào?
Đây là dùng chánh niệm quán sát công đức trang nghiêm của cõi Cực Lạc,
công đức trang nghiêm của Phật A Di Đà, và công đức trang nghiêm của chư
Bồ Tát, và Thánh Chúng.
Hồi hướng là thế nào?
„y là tâm từ bi không bỏ những chúng sanh khổ não, nguyện đem căn lành
công đức của mình, hồi hướng cầu cho tất cả loài hữu tình đều được sanh
về Cực Lạc.
Giác Minh Diệu Hạnh Bồ Tát
Theo bộ Tây Phương xác chỉ, Bồ tát tự bày tỏ
túc nhân như sau: “Thuở trước, về đời vua Minh Đế nhà Tấn, ta là một kẻ
bần cùng. Tự thương cảnh ngộ của mình, ta phát đại nguyện rằng: “Tôi vì
túc nghiệp nên chịu qủa báo nghèo khổ này. Từ đây tôi nguyện niệm Phật
tu hành, nếu không được thấy Phật A Di Đà và sanh về Cực Lạc để thành
tựu tất cả công đức, thì dù có phải tan nát thân mạng này, tôi cũng
không thôi bỏ”. Phát nguyện rồi, trong bảy ngày đêm ta chuyên tinh tưởng
niệm, liền được tâm khai, thấy thân tướng Phật A Di Đà, đẹp đẽ sáng
chói, đầy khắp mười phương thế giới. Lúc ấy ta được Phật thọ ký cho, và
về său năm 75 tuổi ta thoát hóa, sanh về Cực Lạc. Nay vì bản nguyện lợi
sanh, ta trở lại cõi này, tùy phương hóa độ”.
Trong Bộ Tịnh Độ Thánh Hiền Lục có nói: “Từ
năm Sùng Trinh thứ 16 đời nhà Minh, đến năm Thuận Trị thứ 4 đời nhà
Thanh, Bồ Tát thường hay giáng thần nơi Ngô môn chỉ dạy về pháp môn niệm
Phật.
Trong bộ Tây Phương xác chỉ, Bồ Tát dạy:
“Tâm vốn không niệm, niệm do tưởng sanh, cái tưởng ấy giả dối, khiến cho
chúng sanh mãi chịu luân hồi. Nay các ngươi nên biết một câu A Di Đà
Phật đây, không từ nơi tưởng mà sanh, chẳng do nơi niệm mà có, không
dính mắc trong ngoài, chẳng có tướng mạo chi. Hiểu rõ như thế thì trừ
hết các vọng tưởng, cùng với pháp thân của Phật cùng đồng không khác,
không thể phân biệt. Niệm như thế thì không phiền não trần lao, không
đứt đoạn, không bỏ cuộc, thế là nhứt tâm. Được chỗ nhất tâm này, mới gọi
là “giữ lấy danh hiệu” mới gọi là “một lòng không loạn.”
*Nếu niệm Phật không nhất tâm, phải quyết ý
dứt những tư tưởng vẩn vơ, chậm rãi mà niệm, làm sao cho tiếng hiệp với
tâm, tâm hiệp cùng tiếng. Cứ như thế niệm mãi, lâu lâu vọng tưởng sẽ
lặng dừng, tâm cảnh sẽ sáng tỏ chứng vào Niệm Phật tam muội. Kệ rằng:
Nói ít một
câu chuyện,
Niệm nhiều
một câu Phật.
Đánh được
vọng niệm chết,
Hứa pháp
thân ngươi sống.
Trước khi niệm Phật, phải phát đại nguyện
sanh về Cực Lạc, rồi sau chí thành khẩn thiết xưng thánh hiệu đức A Di
Đà. Khi niệm phải khiến cho tiếng duyên theo tâm, tâm duyên theo tiếng,
tâm và tiếng nương nhau, giữ cho bền lâu đừng mất, thì sẽ được vào Chánh
ức niệm tam muội.
Đại để người tu tịnh nghiệp, khi đi đứng
nằm ngồi, đều phải hướng về phương Tây thì cơ cảm dễ thành, căn cảnh dễ
thuần thục. Trong thất chỉ cúng một tượng Phật, một quyển kinh, một lư
hương, còn bàn, ghế và giường mỗi thứ chỉ một cái, không nên để nhiều
vật khác. Ngoài sân cũng phải quét dọn sạch sẽ, để cho khi đi kinh hành
không bị trở ngại. Điều cần yếu là làm sao cho tâm mình không vướng một
mảy trần, dứt bặt muôn điều lo nghĩ, rổng rang trong sáng, không biết có
thân, có đời, cũng không biết hành động của mình hôm nay là việc tu
hành. Được như thế thì cùng với đạo ngày gần, với đời ngày xa, có
thể xu hướng về tịnh nghiệp.
Phép tu tịnh độ không ngoài hai chữ chuyên
cần, chuyên thì không thêm một việc chi khác, cần thì không bỏ phí phút
giây. Lại phép trì danh, cần mỗi chữ mỗi câu tâm và tiếng nương nhau,
không xen lẫn một mảy niệm đời, lâu ngày thành thục, quyết định được
sanh về Cực Lạc, ngồi tòa bảo liên, lên ngôi bất thối.
Bài Kệ Phát Nguyện Của Đại Từ Bồ Tát
Phật mười
phương ba đời,
A Di Đà bậc
nhất,
Chín phẩm độ
chúng sanh,
Oai đức
không cùng cực
Nay con đại
qui y,
Sám hối tội
ba nghiệp
Có bao nhiêu
phước lành,
Hết lòng xin
hồi hướng.
Nguyện chúng
bạn đồng tu,
Cảm ứng theo
thời hiện,
Khi lâm
chung, cảnh Phật,
Hiện trước
mắt rõ ràng
Kẻ thấy,
nghe tinh tấn,
Đồng sanh về
Cực Lạc,
Thấy Phật
khỏi sanh tử,
Như Phật độ
muôn loài.
Huệ Viễn Đại Sư
Đại sư họ Cổ, người xứ Nhạn Môn, tinh học về
thuyết Nho, Lão. Năm 21 tuổi, sư nghe ngài Đạo An giảng kinh Bát Nhã,
bỗng tỏ ngộ than rằng: “Các môn học Nho, Lão, đều như lúa ép thôi!” Nhân
đó bèn xuất gia, thệ hoằng dương Phật Giáo. Ngài Huệ An từng khen:
“Chánh pháp truyền bá ở Trung Hoa, là do Huệ Viễn này chăng?” Sau đại sư
vào Lô Sơn, cảm rồng khai mạch nước, thần vận chuyển cây để cất chùa
Đồng Lâm. Ngài từng đào ao trồng sen, hợp chúng lại ngày đêm sáu thời
niệm Phật cầu sanh Tây phương, nhân gọi là Liên xã, Đại sư ở trong non
hơn 30 năm, vua vời cũng không đi, từng ba lần trông thấy thánh tướng,
song trầm hậu không nói ra. Năm Nghĩa Hi thứ 12, Phật lại hiện, ngài bèn
ngồi ngay nhập diệt, thọ được 83 tuổi. Người sau tôn Đại sư làm Sơ Tổ
trong Liên Tông)
Đại sư nói: “Sao gọi là Niệm Phật tam
muội?” - „y là nhớ chuyên, tưởng lặng vậy. Nhớ chuyên thì chí không
chia, tưởng lặng thì khí thanh thần sáng. Khí thanh thì trí giác soi
khắp, thần sáng thì chiếu suốt chỗ tối tăm. Hai điều này thầm hợp nhau,
hội lại mà ứng dụng. Các môn tam muội, danh mục rất nhiều, nhưng về phần
công đức cao, dễ tu tiến, thì niệm Phật là bậc nhất. Tại sao thế? - Vì
Như Lai là đấng đã chứng cùng cực lý huyền tịch, thể và thần hiệp biến,
ứng hóa không cùng. Cho nên kẻ tu môn định này nương nhờ Phật lực, bỗng
nhiên vọng giác tiêu tan, tức nơi cảnh sở duyên mà lặng lẽ dường như
gương sáng, gương lòng sáng thì ánh linh giao chiếu, muôn tượng sanh
bày. Chừng ấy sự thấy nghe dung thông, không còn cuộc hạn trong vòng tai
mắt, linh thể một màu, tự nhiên trong sáng. Và khi ấy tâm hợp lý huyền,
vọng tình tan mất, chỗ tuyệt diệu trong đời có chi hơn đây ư?
Rất mong các hiền giả tu theo pháp này gắng
chí hành trì, làm sao cho được khế ngộ, cảm tất bóng dễ tàn, lo chưa đầy
công đức, ngồi ngay ngắn trên bồ đoàn, rửa sạch lòng nơi pháp tọa, ban
ngày siêng năng, ban đêm quên ngủ. Như thế mới mong sánh bước người
trên, dắt dìu kẻ dưới được.
Đàm Loan Đại Sư
Đại sư người xứ Nhạn Môn, thuở nhỏ dạo chơi
non Ngũ Đài, cảm điềm linh dị mà xuất gia. Ngài ưa thuật trường sanh,
từng theo Đào Ẩn Cư thọ mười quyển Tiên Kinh. Sau gặp ngài Bồ Đề Lưu
Chi, đại sư hỏi: “Đạo Phật có thuật trường sanh chăng?” Ngài Lưu Chi
trao cho kinh Thập Lục Quán và bảo: “Đây là phép trường sanh của Phật
Giáo”. Đại sư cả mừng, liền đốt Tiên Kinh, chuyên tu tịnh nghiệp, dù đau
yếu cũng không tạm nghỉ. Ngụy chúa nghe danh phong cho hiệu là Thần
Loan. Khi lâm chung, đại sư kêu chúng lại dạy rằng: “Biển trần lao khổ
nhọc, không biết đâu là bến nghỉ ngơi, cảnh địa ngục rất đáng kinh sợ,
môn Tịnh độ cần phải tu hành” Nói xong, bảo chúng cao tiếng niệm Phật
hướng về Tây cúi đầu mà tịch. Khi ấy mọi người đều nghe tiếng thiên nhạc
từ phía Tây trổi lên, giây lâu mới dứt.
Đại sư dạy: “Ngoài bổn nguyện cầu sanh, lại
cần phải phát lòng bồ đề, được vãng sanh cùng không, lấy đây làm chỗ y
cứ”.
Thế nào là “Thập niệm tương tục”. - Đáp: Ví
như có người ở nơi đồng vắng bị giặc cướp rút gươm rượt theo muốn giết,
sợ hãi qúa chạy thẳng miết đến một con sông. Đến đây người ấy thoáng
nghĩ: “Nếu qua được sông này ta mới mong bảo toàn thân mạng, nhưng bây
giờ để y phục lội sang hay là cởi bỏ? Nếu để y phục sợ e sông rộng vướng
mắc lội không thoát còn cởi bỏ thì không kịp vì giặc đuổi gần tới! Bấy
giờ người ấy chỉ có một niệm tìm phương tiện làm sao cho qua được sông
thôi, tuyệt không có ý nghĩ chi khác. Hành giả niệm Phật lại cũng như
thế, chỉ chuyên thiết niệm, không có tạp tưởng, tâm tâm nối nhau cho đến
mười niệm, gọi là “Thập niệm tương tục”.
Người niệm Phật khi bình thời nên ước hẹn
với năm ba bạn đồng tu, đến lúc lâm chung nhắc nhở trợ niệm lẫn nhau.
Như thế sự vãng sanh mới có phần vững chắc.
Trí Giả Đại Sư
Đại sư húy là Trí Khải, vị sơ tổ của tông
Thiên Thai. Ngài họ Trần, người đất Vĩnh Xuyên, khi sanh ra có thần
quang chiếu sáng cả nhà. Năm 18 tuổi ngài xuất gia, tham học với Huệ Tư
thiền sư. Thấy ngài đến, thiền sư nói :”Năm xưa ta với ngươi đồng ở Linh
Sơn pháp hội, túc duyên đeo đuổi, nay lại gặp nhau”. Đại sư nương theo
ngài Huệ Tư, chuyên tu không bao lâu chứng được Pháp Hoa Tam muội, trí
huệ biện tài vô ngại. Ngài có soạn ra bộ Tịnh độ thập nghi luận, khuyên
người niệm Phật. Vua Tuyên Đế nhà Trần mến đức, cất chùa thỉnh đại sư về
trụ trì. Vua Dượng đế nhà Tùy cũng thọ giới cùng ngài lại tứ hiệu là Trí
Giả. Sau đại sư trở về núi Thiên Thai, pháp hóa càng thạnh. Mùa đông năm
Khai Hoàng thứ 17, ngài hướng về Tây niệm Phật tọa hóa, thọ được 67
tuổi.
Đại sư nói: “Muốn quyết định được sanh về
Tây Phương cần phải đủ hai hạnh:
Yểm ly và Hân nguyện.
Thế nào là hạnh yểm ly? Phải quan sát thân
này đầy đủ sự nhơ nhớp, chịu nhiều nỗi đau khổ, không có chi là vui, mà
sanh lòng nhàm chán muốn thoát ly. Nghĩ tưởng như thế thì lửa dâm dục
phiền não lần lần giảm bớt. Lại phát nguyện cầu được vĩnh viễn xa lìa
cõi trần khổ lụy, không còn thọ cái nghiệp thân nam nữ, máu mủ, tanh
hôi, đắm mê theo ngũ dục, cầu được mau về tịnh độ chứng thân pháp tánh
trong sạch quang minh. Đó là hạnh yểm ly.
Thế nào là hạnh hân nguyện? Trong đây có hai
điều:
1. Nên nghĩ chúng sanh chìm trong biển khổ,
mình là phàm phu không đủ sức cứu độ. Nay tha thiết muốn về Cực Lạc, gần
gũi với Phật, tu hành chứng qủa vô sanh, để độ thoát lấy mình, báo đáp
bốn ấn, cứu chúng sanh khổ não. Đó là mục đích cầu sanh.
2. Duyên tưởng báo thân của Phật sắc vàng
sáng rỡ, có 84,000 tướng, mỗi tướng có 84,000 vẻ đẹp, mỗi vẻ đẹp phóng
ra 84,000 tia sáng, soi khắp pháp giới nhiếp lấy những chúng sanh niệm
Phật. Lại quán tưởng cõi Cực Lạc bảy báu trang nghiêm, đầy đủ sự an vui
mầu niệm, mà sanh ra lòng ưa thích. Do đó gắng sự bố thí, trì giới, niệm
Phật, tu các hạnh lành, rồi đem hồi hướng, nguyện mình cùng tất cả chúng
sanh, đều được sanh về Tịnh độ. Làm như thế thì quyết định được vãng
sanh, và đây là hạnh hân nguyện.
Đạo Xước Đại Sư
Đại sư họ Vệ, người Tính Châu. Năm 14 tuổi,
ngài xuất gia, học kinh luận, lại theo Toản thiền sư tập tham thiền. Sau
nhân về ở chùa Huyền Trang miền Bích cốc, ngài mến hạnh nghiệp của Đàm
Loan pháp sư, thường lễ niệm sáu thời hướng về Tây ngồi tĩnh tọa. Đại sư
định khóa niệm Phật ngày đêm bảy muôn câu. Có một vị tăng nhập định,
thấy ngài cầm chuỗi chói sáng như hòn núi thất bảo. Ngoài ra, những điềm
linh dị khác không thể kể xiết. Đại sư giảng Tịnh độ tam kinh gần vài
trăm lượt, giảng xong đại chúng tản mác ra niệm Phật tiếng vang động
khắp rừng núi. Cho đến mấy huyện ở gần, trẻ em từ bảy tuổi sắp lên đều
biết niệm Phật. Lúc sư lâm chung, đại chúng thấy Hóa Phật giữa hư không,
hoa trời rơi xuống như mưa, xem lại ngài đã tịch.
Đại sư bảo: “Người tu tịnh nghiệp khi ngồi
nằm không được xây lưng về hướng Tây, cũng không được hướng về Tây khạc
nhổ cùng đại tiểu tiện. Bởi đã quy y về liên bang, nên tôn sùng miền kim
địa, nếu lòng không trân trọng, đâu phải là chí nguyện cầu sanh?”
Hỏi: Niệm hồng danh đức A Di Đà, có thể
tiêu trừ nghiệp vô minh tăm tối và được vãng sanh; sao có người xưng
niệm mà vô minh vẫn còn, lại không mãn nguyện, là duyên cớ gì? Đáp: Do
không như thật tu hành, cùng với danh nghĩa không hợp nhau, ấy bởi chẳng
biết Như Lai là thân thật tướng, là thân vị Phật. Lại có ba thứ không
tương ứng, nên không được vãng sanh.
1. Lòng tin không thuần, khi còn khi mất.
2. Lòng tin không duy nhất thường đổi thay
không quyết định.
3. Lòng tin không tương tục, hằng bị tạp niệm
làm cho gián đoạn.
Cho nên khi niệm Phật phải nhiếp tâm đừng cho
tán loạn, nếu niệm được tương tục là tín tâm, là nhất tâm, là thuần tâm.
Niệm như vậy mà không vãnh sanh, ấy là vô lý.
Thiện Đạo Đại Sư
Đại sư là tổ thứ hai trong Liên Tông. Ban sơ,
nhân thấy đạo tràng tịnh nghiệp của Ngài Đạo Xước, sư mừng rỡ nói rằng:
“ Đây mới là nẻo bí yếu để thành Phật”. Rồi đó ngài đến Kinh đô
khuyên chúng tu Tịnh Độ, thường quỳ niệm Phật cho đến khi kiệt lực mới
thôi. Đại sư giảng môn Tịnh độ hơn 30 năm, tu hành chuyên cần, chưa từng
ngủ nghỉ. Được bao nhiêu của thí, ngài dùng tả kinh Di Đà hơn mười muôn
quyển, vẽ thánh cảnh Tây Phương hơn ba trăm bức. Đại sư, cảm hóa hàng
đạo tục rất đông, trong ấy số người được tam muội sanh tịnh độ
nhiều không xiết kể. Một hôm, ngài leo lên cây liễu, hướng về Tây, chú
nguyện xong gieo mình xuống rơi nhẹ như lá, ngồi kiết dà mà tịch. Vua
Cao Tông phục sự thần vị của Ngài, phong cho hiệu chùa là Quang Minh.
Đại sư dạy: “Đấng đại thánh xót thương,
khuyên người chuyên xưng danh hiệu, bởi vì phép xưng danh rất dễ, nếu có
thể giữ mỗi niệm nối nhau, lấy suốt đời làm hạnh, thì mười người tu,
mười người vãng sanh, trăm người tu, trăm người vãng sanh. Tại sao thế?
Vì không có duyên tạp nên được chánh niệm, vì cùng với bản nguyện của
Phật hợp nhau, vì không trái với kinh giáo, vì thuận theo lời Phật.
Nếu bỏ chuyên niệm mà tạp tu trong trăm người may ra được một hai người,
trong ngàn người hy vọng được ba bốn người vãng sanh mà thôi”.
Người niệm Phật khi lâm chung chớ nên sợ
chết. Phải thường nghĩ rằng: thân này không sạch, chịu nhiều sự khổ, nếu
được bỏ huyễn thân mà sanh về Tịnh độ, chính là điều đáng vui mừng!
Lúc đau yếu, chỉ nghĩ đến sự vô thường, một
lòng niệm Phật chờ chết. Nhớ dặn người thân cận, khi có ai đến thăm nên
khuyên vì mình mà niệm Phật, đừng nói chuyện tạp ở thế gian. Nếu bịnh
nặng sắp chết, người xung quanh không được khóc lóc, phải đồng thanh
niệm Phật đợi chừng nào bịnh nhơn tắt hơi, trong mình lạnh hết rồi mới
nên cử ai. Như được người hiểu rõ lý Tịnh độ thường đến khuyên lơn nhắc
nhở cho, đó thật là điều đại hạnh. Dùng theo phương pháp trên đây quyết
định sẽ vãng sanh.
Việc sống chết luân hồi rất lớn lao, phải
tự mình gắng sức mới được, nếu một niệm sai lầm để luống qua, thì nhiều
kiếp chịu khổ, có ai thay thế cho mình? Nên suy nghĩ kỹ, nên suy nghĩ
kỹ.
Khi sắp đi nghỉ, lễ Phật quán tưởng, rồi
đọc bài văn phát nguyện rằng: “Con...là phàm phu trong vòng sanh tử, tội
chướng nặng sâu, luân hồi sáu nẻo, khổ không nói được! Nay găp trí thức,
được nghe thánh hiệu, đức Phật A Di Đà, cùng với bổn nguyện, công đức
của Phật, một lòng xưng niệm, cầu nguyện vãng sanh, Nguyện Phật từ bi
không bỏ, xót thương nhiếp thọ. Nay đệ tử con, chưa biết thân Phật,
tướng đẹp quang minh, xin Phật hiện ra, cho con được thấy. Lại con chưa
biết, Quán Âm, Thế Chí, các chúng Bồ Tát, tướng mầu sáng rỡ, và thế giới
kia, trong sạch trang nghiêm, xin khiến cho con, thấy được tỏ tường.
Lại khi sắp đi ngủ, nên quán thắng cảnh Tây
Phương, hoặc quán tướng tốt của Phật, không được nói tạp, cũng không
được cầu thấy điềm lành, chỉ một lòng chuyên tu, tự có lúc được thấy.
Hoặc lại chỉ niệm Phật cho đến lúc ngủ quên. Mấy điều trên đây, chuyên
lấy một pháp, không tạp dụng. Và cần phải thật hành cho bền lâu, thì
công phu tịnh nghiệp tất không luống uổng.
Hoài Cảm Đại Sư
Về lai lịch, chưa rõ đại sư xuất thân từ đâu.
Chỉ biết ban sơ, sư cùng với ngài Huyền Trang, Từ Ân, đồng là người
trong tông Pháp Tướng. Sư tánh tình cang nghị, tinh khổ siêng học, nghi
rằng: “Niệm Phật trong thời gian ngắn, làm sao được sanh về Tây Phương,
nên đem nghĩa này hỏi tổ Thiện Đạo. Tổ bảo: “Đó là lời thành thật của
Phật, đâu có giả dối ư?”. Lại bảo ngài vào đạo tràng niệm Phật cầu chứng
nghiệm. Đại sư y lời, tu hành 21 ngày không thấy điềm lành, hận mình
chướng sâu, muốn tuyệt thực. Tổ không cho, khuyên tiếp tục tu hành. Sư
tinh tu ba năm, cảm hóa Phật phóng kim quang, thấy được tướng bạch hào,
liền chứng Niệm Phật tam muội. Nhân đó, ngài viết ra bảy quyển “Tịnh Độ
Thích Quần Nghi Luận”. Khi lâm chung, đại sư thấy hóa Phật đến rước, bèn
hướng về Tây mà tịch).
Đại sư dạy: “Chí tâm niệm Phật tức là ý
nghiệp làm lành, xưng danh hiệu Phật là khẩu nghiệp làm lành, chấp tay
lễ bái là thân nghiệp làm lành. Do ba nghiệp ấy, làm lành, nên có thể
diệt tội nặng sanh tử trong tám mươi ức kiếp, nhờ hạnh nguyện nương
nhau, quyết định được vãng sanh.
Cần phải niệm Phật ra tiếng thì tam muội dễ
thành, niệm thầm nhỏ phần nhiều tâm tán loạn. Điều này riêng học giả tự
biết, người ngoài không rõ thấu được.
Phương pháp niệm Phật ở trong nhà tối,
trong thánh giáo không thấy nói.
Nhưng người sơ học nếu ở trong nhà tối, tuyệt
các việc thấy nghe, buông bỏ các duyên, chuyên nhất niệm Phật, hành trì
như thế thì tam muội dễ thành. Ví như người đời khi nghĩ đến việc khó
khăn mà không giải quyết được, là do vì loạn tưởng. Nếu kẻ ấy đóng chặt
cửa lại một mình, nhắm mắt ngồi yên, do tâm điềm tịnh nên lần lần nghĩ
ra manh mối. Điều này, người chưa thật hành đến, hay sanh nghi, nhưng
với kẻ đã từng tu tập thì đó là một điểm cần yếu.
Lời Phụ: Tổ thứ ba, thứ tư, thứ năm trong
Liên Tông là các ngài Thừa Viễn, Pháp Chiếu, Thiếu Khang sự hành hóa rất
thạnh, song giáo pháp bị thất lạc, chỉ còn có sự tích thôi. Riêng về Tứ
Tổ là ngài Pháp Chiếu, tục truyền có “Ngũ Hội Niệm Phật” nhưng „n Quang
đại sư không công nhận, cho là sự ngoa chuyền của đời sau. Vì muốn chọn
phần tinh yếu, bớt sự rườm rà, nên trong đây không biên dịch ra).
Vĩnh Minh Đại Sư
Ngài là vị Tổ thứ sáu trong Liên Tông, tục
tánh họ Vương, người xứ Tiền Đường. Thuở còn tại chức ở ngoài đời,
ngài có lấy tiền thuế mua vật mạng phóng sanh, bị khép vào tử tội, song
thần sắc không biến, nên được vua ân xá. Sau khi đó ngài xuất gia, trước
y chỉ theo Thúy Nham Thiền Sư, kế tham học với Thiều Quốc Sư, nhờ đức
Quán Âm dùng nước cam lồ rưới nơi miệng nên được trí huệ, biện tài.
Đại sư có trứ tác bộ Tông Cảnh Lục gồm một 100 quyển, lại viết ra bộ Vạn
Thiện Đồng Quy tập, khuyên tu Tịnh Độ. Trung ý vương mến hạnh đức, thỉnh
ngài về trụ trì chùa Vĩnh Minh. Đại sư định khóa mỗi ngày làm 108 việc
thiện, ban đêm lên chót núi niệm Phật, mọi người nghe tiếng thiên nhạc
rền vang giữa hư không. Ngài tụng kinh Pháp Hoa đến một muôn ba
ngàn bộ. Năm Khai bảo thứ 8, đại sư đốt hương cáo từ chúng, rồi ngồi
ngay mà hóa, thọ được 72 tuổi.
Đại sư dạy: “Phải một lòng quy mạng, trọn
đời tinh tu, khi ngồi nằm thường hướng về Tây. Lúc lễ bái, niệm Phật,
phát nguyện, phải khẩn khiết chí thành, không xen lẫn tạp niệm trạng như
người bị hình lục, như kẻ đang ở lao tù, như gặp oán giặc rượt theo, như
bị nước lửa bức bách, một lòng cầu cứu, nguyện thoát khổ luân, mau chứng
vô sanh, để nối ngôi Tam Bảo, đền đáp bốn ơn, độ loài hàm thức. Chí
thành như thế tất công phu không uổng. Trái lại, nếu lời và hạnh không
hợp nhau, lòng tin không vững chắc, niệm lực thường gián đoạn không
tương tục, đem sự biếng trễ ấy để mong vãng sanh thì e cho khi lâm chung
khó gặp bạn lành, bị sức nghiệp lôi kéo, sự đau khổ ép bức, mà không
thành chánh niệm. Vì sao? Bởi việc hiện tại là nhân, lúc lâm chung là
qủa, nhân phải cho thật, qủa mới không hư, như âm thanh lớn thì tiếng
vang dội rền xa, như hình ngay bóng mới thẳng vậy.
Qủa báo vui khổ đều do tâm tạo ra. Tâm nóng
giận tà dâm là nghiệp địa ngục, tâm tham lam bỏn sẻn là nghiệp Ngạ qủy,
tâm ngu si hôn ám là nghiệp súc sanh, tâm ngã mạn cống cao là nghiệp Tu
La, giữ trọn năm giới là nghiệp Người, tinh tu mười điều lành là nghiệp
Trời, chứng ngộ nhơn không là nghiệp Thanh văn, rõ pháp nhơn duyên không
là nghiệp Duyên Giác, tu hành sáu độ là nghiệp Bồ tát, lòng chơn từ bình
đẳng là nghiệp Phật. Nếu tâm trong sạch thì hóa sanh về Tịnh Độ, ở nơi
bảo các, hương đài; tâm dơ nhiễm thì gởi chất nơi uế bang, ở cõi núi gò
hầm hố. Muôn cảnh đều do tâm tạo, lìa nguồn tâm ra không có hình thể
chi, vậy muốn được qủa lành, phải tu nhân tịnh.
Tứ liệu giản nói:
Có Thiền,
không Tịnh độ,
Mười người,
chín ngại đường.
Khi ấm cảnh
hiện ra,
Chớp mắt đi
theo nghiệp
Không thiền,
có tịnh độ,
Muôn tu,
muôn người sanh.
Khi được
thấy Di Đà,
Lo gì không
tỏ ngộ!
Có thiền, có
tịnh độ,
Cũng như cọp
mọc sừng.
Đời nay làm
thầy người,
Đời sau làm
Phật, Tổ.
Không thiền,
không tịnh độ
Giường sắt,
cột đồng lửa.
Muôn kiếp
lại ngàn đời.
Chẳng có nơi
nương tựa!
Lời Phụ: Tỉnh Thường đại sư, Tổ thứ bảy trong
Liên Tông, giáo pháp bị thất truyền, chỉ có sự tích, nên không biên ra
đây.
Tuân Thức Đại Sư
Sư họ Diệp, quê quán ở Thái Châu, nhân bà mẹ
lễ cầu đức Quán Thế Âm mà sanh ra. Ngài thọ cụ giới lúc 20 tuổi, ban đầu
học luật, kế lại vào chùa Quốc Thanh tập về giáo quán Thiên Thai. Đại sư
chuyên trí cầu về Cực Lạc, tu pháp Bát Chu Tam Muội, khổ hạnh đến mửa ra
máu. Với lòng kiên quyết, ngài lấy cái chết làm kỳ hạn, không thôi nghỉ.
Đêm lại, sư mơ màng thấy đức Quán Thế Âm chỉ tay vào miệng lôi ra mấy
con trùng, đầu ngón tay của Bồ Tát nước cam lồ túa ra chảy vào cổ họng
mình, nhân đó mà hết bịnh. Sau ngài ở chùa Bảo Vân suất lãnh đại chúng
đồng tu tịnh nghiệp. Đại sư có trứ tác mấy pho sách: Di Đà Sám Pháp,
Tịnh Độ Quyết Nghi, Thập Niệm Pháp, Vãnh Sanh Lược Truyện, lưu hành ở
đời. Lúc lâm chung, ngài đốt hương lễ Tam Bảo cầu chứng minh, rồi niệm
Phật mà thoát, hưởng 69 tuổi.
*Đại sư nói: Người tu tịnh nghiệp, khi làm
công việc chi, dù trải qua nhiều sự duyên phiền nhọc, song trong tâm lúc
nào cũng không quên câu niệm Phật. Ví như người đời có việc chi cần yếu
giải quyết chưa xong, bỗng gặp duyên khác đến, tuy tới lui ngồi xuống,
giao tiếp nói cười, làm việc này khác lăng xăng, nhưng trong tâm không
ngớt lo nghĩ đến chuyện trước kia. Người niệm Phật phải tập tâm niệm của
mình cũng y như thế, nếu niệm có thất lạc, phải thâu nhiếp lại, lâu ngày
thành thói quen, chừng ấy sự nhớ niệm được tự tại. Cho nên kinh Lăng
Nghiêm nói: “Nếu cứ thế mà nhiếp tâm, tự nhiên có thể ngăn được niệm ác.
Giả sử muốn làm ác, do vì nhớ Phật nên việc ác kia không thành, như
người trong thân có mùi thơm, tự nhiên hơi hôi sẽ tan đi mất”.
*Sớm mai thức dậy phục sức xong rồi, nên chấp
tay về Tây niệm Phật. Nên lấy hơi dài, niệm liên tiếp luôn hết một hơi,
kể là một niệm, niệm đủ mười hơi là mười niệm. Nhưng đừng nên qúa cố
gắng, hơi hoặc dài ngắn, tiếng hoặc cao thấp, niệm hoặc chậm mau, đều
tùy tiện theo sức mình. Niệm xong, phát nguyện vắn tắt cầu sanh Tây
Phương. Nếu có thờ Phật, nên đối trước Phật mà niệm, nhưng khi mới vào
và lui ra, đều phải lễ ba lạy. Pháp thập niệm này rất tiện lợi cho người
có nhiều duyên sự. Nếu mỗi ngày đều thật hành y theo đây, lấy trọn đời
làm kỳ hạn, thì quyết định sẽ được vãng sanh.
Từ Giác Đại Sư
Đại sư húy là Tông Trách, người đất Tương
Dương. Ngài xuất gia theo Tử Thiền Sư ở chùa Trường Lô tu hành, phát
mình được chỗ tâm yếu. Trong năm Ngươn Hựu, đại sư rước mẹ già về ở nơi
phương trượng phía đông chùa, khuyên mẹ niệm Phật. Bảy năm sau bà được
vãng sanh. Ngài tuân theo quy củ ở Lô Sơn, kết Liên Hoa Thắng Hội,
khuyên hằng tăng tục niệm Phật, cảm đến hai bị bồ tát Phổ Hiền, Phổ Huệ
ứng mộng xin ghi tên vào hội, để tỏ lòng mật hộ tán thành. Từ đó, những
người hướng về theo ngài càng lúc càng đông. Linh Chi luật sư khen ngợi
ngài là bậc Đại thừa đạo sư ở thời buổi ấy. Khi lâm chung, ngài ngồi
kiết dà niệm Phật mà hóa.
Đại sư nói: Người mới học đạo, nhẫn lực
chưa thuần, nên phải mượn tịnh duyên để giúp phần tăng tiến. Tại sao
thế? - Bởi ở cõi Ta Bà, Phật Thích Ca đã nhập diệt, đức Di Lặc chưa
giáng sanh; miền Cực Lạc thì từ phụ A Di Đà hiện đương thuyết pháp. Với
đức Quán Âm, Thế Chí, người cõi Ta Bà luống khát ngưỡng danh lành, nếu
về Tịnh Độ thì bậc thượng thiện nhân như hai ngài ấy, đều là bạn tốt. -
Ta Bà, các loài ma nổi dậy, làm não loạn người tu; trái lại nơi cõi Cực
Lạc trong ánh đại quang minh đâu còn ma sự? - Ta Bà dễ bị tiếng tà quầy
loạn, sắc đẹp mê tâm; miền Cực Lạc thì chim nước rừng cây đều tuyên
dương diệu pháp, chánh báo thanh tịnh, đâu có nữ nhơn! Thế thì duyên tu
hành thuận tiện đầy đủ, không đâu hơn cõi Tây Phương, tiếc cho kẻ nông
cạn kém tin, trở lại nghi ngờ hủy báng! Xin đưa ra đây ít điều để luận:
cõi này, cảnh nhà thế ồn ào dễ khiến cho
người chán, nên có nhiều kẻ mến cảnh chùa vắng lạnh, bỏ tục xuất gia.
Nhưng nỗi khổ ở Ta Bà đâu phải chỉ có sự phiền phức của nhà đời, sự vui
ở Cực Lạc mầu nhiệm không cùng, đâu phải chỉ như cảnh chùa thanh tịnh?
Biết xuất gia là tốt mà không chịu cầu vãng sanh đó là điều lầm thứ
nhất. — cõi này, người tu hành khó nhọc, trải muôn dặm đường xa đi tìm
bậc trí thức để phát minh việc lớn giải quyết sự sống chết luân hồi? Cõi
Cực Lạc, đức Di Đà Thế Tôn nghiệp sắc tâm đều thắng, nguyện lực rộng
sâu, một khi diễn tiếng viên âm, người nghe đều tỏ ngộ. Nguyện tham
phỏng bậc trí thức mà không muốn thấy Phật là điều lầm thứ hai. Người tu
ở cõi này thấy chùa lớn chúng đông đều ưa thích muốn ở, những chỗ chúng
ít lại không muốn nương theo, Cõi Cực Lạc, hàng nhất sanh bổ xứ rất
nhiều, các bậc người thượng thiện đều hội lại một chỗ. Muốn gần gũi chùa
lớn mà không mến hải chúng thanh tịnh ở Tây Phương, là điều lầm thứ ba.
— cõi này, kẻ thượng thọ không qúa trăm tuổi, tính lại lúc thơ ấu dại
khờ, khi già cả suy yếu, lúc đau bịnh, khi ngủ nghỉ, bao nhiêu đó đã
chiếm hơn phân nửa đời người; phương chi bậc Bồ Tát còn mê khi cách ấm,
hàng Thanh Văn còn muội lúc xuất thai, tấc bóng ngàn vàng mười phân hao
hết chín, mà tu hành chưa lên ngôi bất thối, thật đáng kinh lòng! Người
ở Tây Phương thọ mạng không lường, một khi gởi chất nơi hoa sen thì
không còn sự khổ sanh già bịnh chết, tu hành tiếp tục mãi cho đến khi
chứng qủa bồ đề. Cam chịu luân chuyển ở cảnh Ta Bà ngắn khổ, mà quên
miền Cực Lạc trường xuân, là điều lầm thứ tư. — cõi này, như bậc đã
chứng qủa vô sanh, sống trong dục trần mà không mê nhiễm mới có thể vận
lòng từ bi, trí phương tiện, cứu độ muôn loài. Còn kẻ trí huệ cạn, mới
tương ưng với đôi chút pháp lành, bèn cho mình là bậc cao siêu tự tại,
chê bai Tịnh Độ tham luyến Ta Bà, không biết tự lượng, mong sánh với bậc
đại quyền Bồ Tát, để rồi ngày kia phải bị luân hồi đọa lạc, đó là điều
lầm thứ năm. Trong kinh nói: “Phải nên phát nguyện cầu sanh về cõi kia”,
mà có kẻ chẳng tin lời Phật, khinh rẻ sự cầu sanh, há chẳng phải là mê
ư? Than ôi! Người không biết lo xa, ắt có sự buồn gần, một khi mất
thân này, muốn kiếp đành ôm hận, chừng ấy hồi sao cho kịp!
Từ Chiếu Đại Sư
Sư húy là Tử Ngươn, hiệu Vạn Sự Hưu, họ Mậu,
người ở Côn Sơn. Bà mẹ nằm mơ thấy Phật vào cửa mà sanh ra ngoài. Năm 19
tuổi, ngài xuất gia tu môn chỉ quán sau nghe tiếng qụa kêu mà ngộ đạo.
Lòng lợi tha sâu thiết, đại sư lập ra Bạch Liên sám đường, soạn nghi
thức Bạch Liên sám pháp, thay chúng sanh lễ Phật sám hối, khuyên mọi
người trì giới niệm Phật, cầu sanh Tây Phương. Ngài lại trứ thuật tập
“Viên dung tứ độ tam quán tuyển Phật đồ”, chỉ bày phần nhãn mục của Liên
Tông. Vua Hiếu Tôn triệu ngài đến điện Đức Thọ giảng về pháp môn Tịnh
Độ, ban cho hiệu là Bạch Liên đạo sư. Khi lâm chung ngài chấp tay mà
tịch, lúc làm lễ trà tỳ, xá lợi hiện ra vô số)
Đại sư dạy: “Nay ngươi muốn tu pháp môn
Niệm Phật tam muội, cầu sanh về Tịnh Độ để cho mau thành qủa bồ đề, thì
phần chánh hạnh là phải chuyên niệm Phật. Về phần trợ hạnh, phải dứt trừ
điều ác, làm những việc lành, rồi đem công đức ấy hồi hướng về Tây
Phương. Đó gọi là thả thuyền theo nước xuôi, lại thêm chèo chóng, tất
nhiên mau đến bờ vậy”.
Sớm tối chuyên tâm lễ Phật Di Đà như chầu
bậc đế vương không để lỗi thời, hành trì như thế lâu ngày sẽ được thêm
sự thân thiết. Đến như niệm Phật thì miệng niệm, tâm tưởng, tâm và miệng
hợp nhau, lại phát lòng ân trọng, tin chắc không nghi, công phu mỗi ngày
càng thêm thuần thục, tự nhiên tam muội được thành tựu.
Khi lâm chung thường có ba điều nghi, bốn
cửa ải hay làm chướng ngại cho sự vãng sanh, phải dự bị suy nghĩ trước
để phá trừ. Ba điều nghi là:
1) Nghi mình túc nghiệp sâu nặng, thời gian
công phu tu hành ít, e không được vãng sanh.
2) Nghi mình bổn nguyện trả chưa xong, tham
sân si chưa dứt e không được vãng sanh.
3) Nghi mình niệm Phật, Phật không đến rước e
không được vãng sanh.
Bốn cửa ải là:
1) Hoặc nhân bị bịnh khổ mà trở lại hủy báng
Phật không linh.
2) Hoặc nhân tham sống mà giết vật mạng cúng
tế.
3) Hoặc nhân uống thuốc mà dùng rượu cùng
chất máu huyết tanh hôi.
4) Hoặc nhân ái luyến mà tự ràng buộc với gia
đình.
Lời Phụ: Đại sư nêu ra thuyết tam nghi tứ
quan, nhưng không thấy nói phương pháp giải quyết, vì thời xưa người tin
hiểu đạo nhiều, có thể tự suy xét đề phòng, hoặc giả ngài có nói mà sự
sao truyền bị thất lạc đi chăng? Dù sao, đối với kẻ lòng tin cạn, kém
hiểu biết, mấy điều trên đây gây ra sự nguy hại không ít. Nay tôi xin
nói sư qua cách pháp trừ, đọc giả có thể nhân đây tự suy nghĩ hiểu rọng
thêm ra.
Phá điều nghi thứ nhất: Phật A Di Đà có bổn
nguyện: những chúng anh nào chí tâm tưởng muốn về Cực Lạc niệm danh hiệu
ngài cho đến mười niệm, nếu không được vãng sanh thì Ngài thề không
thành Phật. Phật không khi nào nói dối, vậy hành giả phải tin nơi Ngài.
Mười niệm là thời gian, công phu tu hành rất ít mà còn được vãng sanh,
huống chi ta niệm nhiều hơn số đó! Lại nữa, dù kẻ nào nghiệp chướng nặng
nề đến đâu, nếu khi lâm chung chí tâm tin tưởng niệm Phật thì quyết định
sẽ được vãng sanh. Thuở xưa, Trương Thiện Hòa là người trọn đời giết
trâu bò, khi lâm chung tướng địa ngục hiện, sợ hãi niệm Phật, liền thấy
Phật đến rước, cho đến loài chim sáo, két, niệm Phật còn được vãng sanh,
huống chi ta chưa phải là tệ đến mức ấy!
Phá điều nghi thứ hai: Kinh Na Tiên nói: “Ví
như hột cát nhẹ, bỏ xuống nước liền chìm, trái lại tảng đá to nặng nếu
được thuyền chở, có thể đem từ chỗ này sang chỗ khác”. Người niệm Phật
cũng như thế, nếu ta tin tưởng niệm Phật, thì dù còn nghiệp chướng tội
nặng bao nhiêu cũng được vãng sanh, vì nhờ nguyện lực của Phật tiếp độ,
ví như tảng đá to mà được thuyền chở, tất phải bị chìm. Môn niệm Phật là
pháp “Đới nghiệp vãng sanh”, vậy người tu đừng nghĩ rằng mình còn tham,
sân, si e không không được sanh về Tây Phương. Thí dụ trên đây có thể
phá luôn khoảng nghi về nghiệp nặng ở điều thứ nhất. Còn về bổn nguyện,
có hai: đạo và đời.
Về đạo, hoặc có người nguyện cất chùa hay
nguyện tụng số kinh chú bao nhiêu, chưa làm tròn đã đến ngày giờ chết.
Phải nghĩ rằng: Chỉ tín tâm niệm Phật thì được vãng sanh, còn bổn nguyện
rồi hoặc chưa rồi không có hại chi cả. Về đời, hoặc có người vì nhiệm vụ
gia đình chưa xong, như trên có cha mẹ già không ai săn sóc, hay dưới có
vợ con thơ dại không nơi nương tựa, tâm nguyện chẳng tròn nên lòng chưa
yên. Phải nghĩ rằng: hiện thời ta sắp chết, dù có lo hay không cũng
không làm sao được. Nếu ta gát bỏ qua, chí tâm niêm Phật, khi được về
Tây Phương chứng đạo qủa, thì tất cả bổn nguyện, trái duyên đều có thể
trả xong, tất cả oán thân đều có thể cứu độ.
Phá điều nghi thứ ba: Người niệm Phật, do bổn
nguyện của Phật và công đức của mình, khi lâm chung tất nhiên có Phật,
Bồ Tát hay Thánh Chúng đến tiếp dẫn, chỉ cần yếu là lúc ấy mình phải chí
tâm tưởng Phật, đừng nghĩ chi khác nếu nghi ngờ thì tự sanh ra chướng
ngại. Tóm lại, khi lâm chung dù thấy điềm tốt hay không cũng đừng quản
đến, chỉ hết lòng niệm Phật cho đến giây phút cuối cùng mà thôi.
Phá chung bốn cửa ải: Người niệm Phật mà bị
tai bịnh khổ, đó là do nhờ công đức tu hành, nên chuyển qủa báo nặng đời
sau thành qủa báo nhẹ đời này, trả cho hết để được vãng sanh. Nếu trở
lại nghi ngờ hủy báng, là người kém tin hiểu, phụ ơn Phật, tự gây tội
chướng cho mình. Thuở xưa, ông Ngô Mao tu hành chơn chánh, nhân bị loạn
lạc bị giặc đâm bảy thương mà chết. Khi người em đến ông bỗng tỉnh lại
nói: “Tôi đời trước gây tội nặng, đáng lẽ khi chết phải bị đọa, nhưng
nhờ đời này ăn chay, niệm Phật làm lành, nên chuyển qủa nhẹ lại, phải
chịu bảy vết thương này để trả bảy kiếp làm heo đời sau. Hiện thời Phật
tiếp dẫn tôi về Tây Phương” Lấy một chuyện này có thể tỷ lệ suy ra để
hiểu những điều khác. Lạithân này giả tạm tùy theo tội phước mà kiếp
sống có vui có khổ lâu mau. Người đã biết ăn chay, giữ quy giới, niệm
Phật, phải triệt để tin tưởng nơi Phật, tin chắc lý nhân qủa. Khi bịnh
hoạn hay lúc lâm chung chỉ nên sám hối, niệm Phật mà thôi. Rất không nên
rước thầy pháp, đồng bóng, giết sanh hại vật cúng tế, hoặc nghe lời kẻ
chưa hiểu đạo, trở lại ăn mặn, uống rượu, hay dùng chất thuốc bằng máu
huyết tanh hôi. Lại trong gia đình từ cha mẹ, anh em, chồng vợ, con cái,
đều là do đời trước có nợ nần ân oán nên mới tạm hội ngộ nhau, khi nhân
duyên đã hết thì mỗi người mỗi ngả. Vậy ta nên rũ sạch tình trần, cầu
sanh Tây Phương để độ tất cả người ân oán. Khi cái chết đến nơi, dù có
quyến luyến cũng không thể đem theo, không làm chi được, mà chính mình
phải bị luân hồi, không được vãng sanh. Nên suy nghĩ ghi nhớ kỹ
Thích Thiền Tâm
Hữu Nghiêm Đại Sư
Ngài họ Hồ, quê ở Lâm Hải, lúc 6 tuổi xuất
gia nơi chùa Linh Thứu, 14 tuổi thọ giới cụ túc. Theo học với Thần Chiếu
Pháp Sư, ngài ngộ được ý chỉ nhất tâm tam quán. Kế đó, đại sư về làm tọa
chủ chùa Xích Thành, sau lại lên ở ẩn nơi ngọn núi phía đông tòa Cố Sơn;
bên thất ngài có cây Tra, nhân tự hiệu là Trà Am. Đại Sư giữ giới luật
rất nghiêm, ngoài y bát ra không chứa vật chi. Ngài lại chuyên tu tịnh
nghiệp, được tam muội, sự linh ứng rất nhiều; nếu có trứ thuật, đều xiển
dương về Liên Tông. Vào niên hiệu Tĩnh Quốc năm đầu, một hôm ngài thấy
thiên thần từ trên hư không giáng hạ nói: “Tịnh nghiệp của tôn đức đã
thành tựu!” Đại sư lại nằm mộng thấy hoa sen lớn nở trong ao, nhạc trời
vi nhiễu, khi tỉnh dậy làm thi để tự tiễn hành. Bảy hôm sau, ngài ngồi
ngay thẳng mà hóa.
*Đại sư nói: Đức Thế Tôn thương xót, dùng
nhiều phương tiện để tiếp độ loài hữu tình. Cho nên người tu hành được
vãng sanh cũng có nhiều cách: hoặc nhờ thiền định, tán thiện hoặc do
Phật lực, Pháp lực, hoặc có người chỉ tu phước rồi mượn nguyện lực để
hồi hướng, hoặc có kẻ lúc lâm chung qúa sợ hãi niệm Phật mà được cứu độ.
Những loại như thế số có đến ngàn muôn, chỉ nương nhờ một phương pháp,
tất được vãng sanh. Về định thiện như kẻ tu môn diệu quán, tam muội Thủ
Lăng Nghiêm. Về Tán Thiện như trong kinh Vô Lượng Thọ nói: dùng mười
niệm, niệm Phật cũng được vãng sanh. Về Phật Lực là do đại bi nguyện lực
của đức A Di Đà nhiếp thọ, những chúng sanh niệm Phật nương nhờ đây mà
được vãng sanh. Ví như kẻ dung phu nương theo vua Chuyển Luân, trong một
ngày đêm có thể đi khắp bốn châu thiên hạ, đó không phải là do sức mình,
chính nhờ năng lực của Luân Vương. Về pháp lực là như Phật bảo Liên Hoa
Minh Vương Bồ Tát dùng thần chú quán đảnh gia trì trong đất cát rải nơi
thây hoặc mộ phần người chết, khiến cho vong giả tuy bị đọa nơi Địa
Ngục, Ngạ Qủy, Súc Sanh, nhưng nương nhờ chân ngôn này được về Cực Lạc.
Về sự tu phước hồi hướng như người giữ tâm từ bi không giết hại, thọ trì
các giới, đọc tụng mật chú, các kinh điển đại thừa, cùng tu những phước
lành, hồi hướng trang nghiêm thành ra nhân Tịnh Độ. Về việc khi lâm
chung sợ hãi cầu cứu, là người lúc sắp chết, tướng hỏa xa hiện, xưng
hiệu Phật, lửa dữ hóa ra thành gió mát, như trường hợp của Hùng Tuấn,
Trương Thiện Hòa được vãng sanh vậy.
Ưu Đàm Đại Sư
Đại sư húy là Phổ Độ, họ Tưởng, người xứ Đơn
Dương, xuất gia ở chùa Đông Lâm núi Lô Sơn, chuyên tu Tịnh Độ. Đời nhà
Nguyên, niên hiệu Đại chí năm đầu, đảng Bạch Liên giáo thạnh hành khiến
cho tà chánh chẳng phân, vua ra lịnh bãi bỏ Liên Tông. Đại sư nói: “Ta
tu Tịnh Độ gần 30 năm, đâu nên để cho pháp môn này bị diệt tuyệt trong
đời ta ư? Ngài bèn viết ra mười quyển Liên Tông bảo giám, thỉnh các
phương đại đức chứng minh, không ai có thể sửa một chữ. Đoạn, ngài đêm
dâng lên cho vua duyệt lãm, được ban khen và cho khắc bản lưu hành trong
đời. Vua lại ân tứ cho ngài hiệu là Hổ Khê Tôn Giả, dạy làm giáo chủ
Liên Tông. Khi lâm chung, ngài niệm Phật mà hóa.
*Đại sư dạy: Người tu tịnh nghiệp, nếu trần
cấu chưa sạch, khi niệm ác nổi lên, phải cao tiếng niệm Phật nhiếp vào
chánh niệm, chớ nên tâm ác nối nhau. Nên biết rằng sự tu hành hôm nay,
chính là đối địch với nghiệp sanh tử, không phải chuyện tầm thường; hằng
nghĩ đến vô thường mau chóng, ngày tháng chẳng chờ người, nhận chơn
thiệt thật mà niệm Phật. Nếu nửa lui nửa tới, lúc tin lúc ngờ, kết cuộc
tịnh nghiệp không thành tựu, làm sao ra khỏi luân hồi?
Giữ một câu hiệu Phật như dựa vào hòn núi
Tu Di, lay chuyển chẳng động, thường nhớ thường niệm, mai cũng niệm,
chiều cũng niệm, đi cũng niệm, ngồi cũng niệm, tâm niệm không bỏ qua,
hiệu Phật chẳng rời lòng, mỗi thời mỗi khắc chẳng xa lìa, nhặt nhặt niệm
niệm, như gà ấp trứng thường cho hơi ấm tiếp tục, tức gọi là “tịnh niệm
nối nhau”.
Muốn sanh về Tịnh độ nên nghĩ tất cả việc
đời đều vô thường, có thành tất có hoại, có sống ắt có chết, nếu ta
không được nghe Phật pháp thì phải chịu thay thân này, đổi thân khác,
trôi lăn trong ba cõi sáu đường, không biết lúc nào ra khỏi. Nay ta đã
có duyên được nghe chánh pháp, được tu tịnh gnhiệp, nếu chuyên niệm Phật
thì khi bỏ thân này sẽ vào thai sen nơi cõi Phật, hưởng các điều vui,
thoát hẳn sự khổ, đi ngay đến nẻo bồ đề, ấy là chí sự thuở sanh bình của
bậc đại trượng phu vậy.
Khi vừa đau bụng, phải mạnh mẽ gạt bỏ muôn
duyên, ngồi ngay thẳng hướng về Tây, tưởng đức A Di Đà, Quán Âm, Thế Chí
và các hóa Phật đều hiện ở trước mình, chuyên lòng xưng danh hiệu Phật,
mỗi tiếng nối nhau không dứt. Lúc ấy không nên nghĩ ngợi việc đời, nếu
thoạt tưởng đến, mau mau xưng danh hiệu Phật, trong mỗi niệm diệt được
tội chướng, chỉ một niệm này quyết định được vãng sanh, nếu mạng số chưa
dứt, tự được lành mạnh. Nên cẩn thận chớ vọng khởi lòng tham luyến thế
gian, thân này có còn thì còn, có mất thì mất, chỉ cầu được vãng sanh,
không nghi ngờ lo nghĩ điều chi khác. Nên hiểu dù có chết đi nữa, như
người cởi bỏ áo rách mặc y phục lành tốt vào, xả thân phàm lên cõi Phật
chẳng là vui thích hơn ư?
Chuyên nhất tâm ý, nắm giữ một câu A Di Đà
Phật, chỉ một niệm này là bổn sư của ta, chỉ một niệm này trước là hóa
Phật, chỉ một niệm này mãnh tướng phá địa ngục, chỉ một niệm này là gươm
báu chém bầy tà, chỉ một niệm này là ngọn đuốc sáng phá cảnh tối tăm,
chỉ một niệm này là con thuyền lớn vượt qua biển khổ, chỉ một niệm này
là thuốc hay trị bịnh sanh tử, chỉ một niệm này là đường tắt ra khỏi tam
giới, chỉ một niệm này là bản tánh Di Đà, chỉ một niệm này là duy tâm
Tịnh độ. Chỉ cần giữ chắc câu niệm Phật đây chớ cho lạc mất, mỗi niệm
thường hiện tiền, mỗi niệm chẳng rời tâm, không việc cũng niệm như thế,
có việc cũng niệm như thế, an vui cũng niệm như thế, bịnh khổ cũng niệm
như thế, sống cũng niệm như thế, chết cũng niệm như thế. Cứ giữ một niệm
phân minh như thế, lại cần chi hỏi người tìm đường về ư?
Thiên Như Đại Sư
(Ngài họ Đàm, hiệu Duy Tắc, người ở Vĩnh
Hưng, đắc pháp với Trung Phong Minh Bản thiền sư. Niên hiệu Chí Chánh
năm đầu, đại sư trụ ở chùa Sư Tử Lâm nơi thành Tô Châu, các bậc tể quan,
trưởng giả trong thời ấy, phần nhiều đến tham học với ngài. Vua thường
xuống chiếu vời hỏi, ngài đều lấy duyên cớ bịnh cáo từ. Đại sư đã mật
khế tông thiền lại kiêm hoằng dương giáo pháp Tịnh Độ, từng viết ra
quyển “Tịnh Độ Hoặc Vấn” phá các điều nghi, khuyên người niệm Phật cầu
sanh Tây Phương. Ngài tu hành rất tinh tấn, nhập diệt vào năm Hồng Võ
ngươn niên đời nhà Minh, khi tịch điềm lành rất nhiều, thọ 71 tuổi.
Có kẻ hỏi: Phương tu viên quán, pháp niệm
duy tâm, dường như là hành môn của bậc thượng căn. Còn mười nguyện trong
kinh Hoa Nghiêm, mười tâm trong kinh Bảo Tích, cũng là công dụng của bậc
đại trí. Trên đường tu, nếu căn cơ cùng giáo pháp không hợp, e cho công
hạnh khó thành. Nay tôi xét lại căn tánh mình, chỉ nên chuyên trì danh
hiệu, thêm lễ Phật sám hối mà thôi, chẳng hay tôn ý thế nào?
Đại sư đáp: Tốt lắm! Người biết tự lượng
đó! Lời ngươi nói hợp với thuyết chuyên tu vô gián của ngài Thiện Đạo.
Vô gián tu là thân chuyên lễ Phật A Di Đà không lễ tạp, miệng chuyên
xưng hiệu A Di Đà không xưng tạp, ý chuyên tưởng Phật A Di Đà không
tưởng tạp.
Niệm Phật, hoặc duyên tưởng 32 tướng, buộc
tâm cho định khi mắt mở nhắm đều thấy Phật. Hoặc có kẻ chuyên xưng danh
hiệu, giữ không tán loạn, trong hiện đời cũng được thấy. Trong hai điều
trên đây, muốn được thấy Phật, phần nhiều pháp xưng danh hiệu là hơn.
Pháp xưng danh, cần phải buộc lòng đừng cho tán loạn, mỗi niệm nối nhau
duyên theo hiệu Phật, từng câu từng chữ rõ ràng. Lại xưng danh hiệu
Phật, chớ quản nhiều ít, một tâm một ý, niệm niệm nối nhau. Như
thế mới diệt được tội nặng sanh tử trong tám mươi ức kiếp, nếu chẳng
vậy, rất khó tiêu tội.
Có kẻ hỏi: Một đời tàn ác, khi lâm chung
dùng mười niệm cũng được vãng sanh. Vậy thì bây giờ tôi buông theo duyên
đời đợi lúc sắp chết sẽ niệm Phật, có được chăng?
Đại sư đáp: Khổ thay! Lời này đã hại chính
mình, lại hại cho hàng tăng, tục, nam, nữ trong đời nữa! Phải biết kẻ
phàm phu nghịch ác khi lâm chung niệm Phật được là do kiếp trước có căn
lành, khiến cho gặp bậc thiện tri thức chỉ bảo mà được sự may mắn trong
muôn một ấy. Luận Quần Nghi nói: có mười hạng khi lâm chung không niệm
Phật được: 1) Khó gặp bạn lành, nên không người khuyên niệm. 2) Bịnh khổ
buộc thân, không rỗi rảnh để niệm Phật. 3) Trúng phong cứng họng, nói
không ra tiếng. 4) Cuồng loạn mất sự sáng suốt. 5)Thình lình gặp tai nạn
nước lửa. 6) Thoạt bị hùm sói ăn thịt. 7) Bị bạn ác phá hoại lòng tin.
8) Hôn mê mà chết. 9)Thoạt chết giữa quân trận. 10) Từ nơi chỗ cao té
xuống. Những việc trên đây ở trong đời thường có, đó là do túc nghiệp
hoặc hiện nghiệp chiêu cảm, bỗng nhiên xảy ra, không kịp trốn tránh. Khi
gặp một việc không may, bất cập, trong mười việc trên đây, thì làm sao
niệm Phật được. Giả sử không bị những ác duyên như trên, thọ bịnh sơ sài
mà qua đời, e cho lâm chung, khi thân tứ đại sắp ly tán, bị sự đau đớn
dường như dao cắt, như con cua bị rớt vào nước sôi trong lúc thống khổ
bức bách, bối rối kinh hoàng ấy, đâu có rỗi rảnh để niệm Phật? Giả sử
không bị bịnh mạng chung, lại e duyên đời chưa dứt, niệm tục khó quên,
tham sống sợ chết, tấm lòng rối loạn không yên. Thêm vào đó, việc nhà
chưa phân minh, chuyện sau chưa sắp đặt, vợ con khóc lóc kêu gọi, trăm
mối lo sợ, thương sầu, như thế làm sao niệm Phật được?. Giả sử lúc chưa
chết, thì lại bịnh khổ, đau đớn rên la, tìm thuốc tìm thầy, lo việc khẩn
cầu cúng tế, tạp niệm rối ren, vị tất đã niệm Phật được? Giả sử trước
khi chưa bịnh, thì lại bi sự già khổ, suy lờ lụm khụm, buồn rầu ão não,
e cho lo những việc cái thân già yếu chưa xong, đâu rỗi để niệm Phật.
Giả sử trước khi chưa già, còn đang trẻ trung khỏe mạnh, hoặc như tâm
cao vọng chưa dứt, việc thế tục còn buộc ràng, rong ruổi đông tây, suy
thế này tính thế khác, nghiệp thức mơ màng, cũng không niệm Phật được!
Giả sử kẻ được an nhàn thong thả, có chí tu hành, nhưng nếu không nhìn
thấu cảnh đời là giả mộng, thân tuy được yên, tâm còn bấn loạn, không
thể buông bỏ muôn duyên, khi gặp việc đến, không thể tự chủ, theo cảnh
mà điên đảo, cũng không niệm Phật được! Ngươi thử xét lại, đừng nói già
bịnh, trong lúc còn trẻ trung nhàn nhã, nếu có một việc đeo đẳng nơi
lòng, còn không niệm Phật được thay, huống chi là đợi đến lâm chung? Vậy
muốn cho khi sắp chết được chánh niệm vãng sanh, thì ngay bây giờ phải
xét rõ việc đời là huyễn mộng, tùy duyên an phận qua ngày, không còn
tham luyến, được rỗi rảnh lúc nào thì niệm Phật lúc ấy, đừng hẹn chờ lần
lựa, hoặc để hư phí thời giờ. Như thế thì tư lương ta đã dự bị xong, lúc
ra đi mới không điều chi chướng ngại.
Diệu Hiệp Đại Sư
( Đại sư người ở Tứ Minh thường nghiên cứu
Thiên Thai Giáo Quán và tu phép Niệm Phật Tam Muội. Thời bấy giờ, các
nhà học Phật thường nhận lầm thuyết duy
