Phật Giáo dưới
mắt nhà trí thức
(Buddhism
in the eyes of intellectuals)
Hòa thượng K.Sri Dhammananada
Tỳ Kheo Thích Tâm Quang
dịch
---o0o---
Phần II
[03]
LUÂN LÝ
DÂN CHỦ
Phật giáo hoạt động
dân chủ, Phật giáo gìn giữ dân chủ trong tôn giáo, dân
chủ trong xã hội và dân chủ trong chính trị.
- Tiến Sĩ Ambedkar
CON NGƯỜI ÐẠO ÐỨC
KỲ TÀI
Trên quả địa cầu này,
Ngài đem ý nghĩa những chân lý giá trị trường cữu và thúc
đẩy đạo đức tiến bộ không chỉ cho riêng Ấn độ mà
cho cả nhân loại. Ðức Phật là một nhà đạo đức vĩ đại
kỳ tài chưa từng thấy có trên hoàn vũ.
- Albert Schweizer,
một nhà lãnh đạo triết học Tây Phương
VĂN HÓA THẾ GIỚI.
Phật giáo đã mang
lại sự tiến bộ cho thế giới văn minh và văn hóa chính
đáng nhiều hơn bất cứ ảnh hưởng nào khác trong tiến trình
nhân loại.
- H.G. Wells
[04]
ÐỘ LƯỢNG - HÒA BÌNH
- TÌNH THƯƠNG
ÐỂ ÐẠT ÐƯỢC HÒA
BÌNH
Câu hỏi tự nó nêu lên
là thông điệp vĩ đại của đức Phật có thể áp dụng
được bao xa trên thế giới ngày nay? Có lẽ có thể áp
dụng được, có lẽ cũng không thể áp dụng được; nhưng
nếu chúng ta theo đúng những nguyên tắc do đức Phật đề
ra, rồi chúng ta sẽ đạt được hòa bình và an lạc cho
thế giới.
- Tổng thống Nehru
TRÍ TUỆ LÀ THANH GƯƠM
CÒN VÔ MINH LÀ KẺ THÙ
Chưa có một trang
lịch sử nào của Phật giáo bị xóa nhạt bởi ánh sáng
của ngọn lửa của tòa án dị giáo hay bị bôi đen bởi làn
khói dị giáo hay các nơi thị tứ vô tín ngưỡng bốc cháy,
hay bị nhuộm đỏ với máu của các nạn nhân vô tội vì
hận thù tôn giáo. Phật giáo chỉ dùng một thanh gươm, đó
là gươm Trí tuệ và chỉ thừa nhận kẻ thù, đó là Vô
minh. Ðó là chứng tích của lịch sử không thể chối cãi
được.
- Giáo sư Bapat
"2500 Năm của Phật giáo"
KHÔNG MỘT LỜI THÔ
BẠO
Không một lời thô
bạo nào được thấy thốt ra từ nơi đức Phật trong cơn
tức giận, chưa từng có một lời thô bạo được thấy trên
môi đức Phật kể cả trong lúc tình cờ.
- Tiến Sĩ S.
Radhakrishnan
TẬP LUYỆN TRÍ TUỆ VÀ
TỪ BI
Dường như người
thanh niên bất diệt, hiền lành, ngồi khoanh chân trên hoa
sen thanh tịnh với bàn tay phải dơ lên như khuyên nhủ như
trả lời: "Nếu con muốn thoát khỏi sự đau khổ và
sợ hãi, con hãy luyện tập trí tuệ và từ bi".
- Anatole France
KHÔNG CÓ NGƯỢC ÐÃI
Với tôi, không có
một tài liệu nào trong tất cả lịch sử dài đằng đẳng
của Phật giáo qua nhiều thế kỷ mà các tín đồ Phật giáo
tuy trong thời gian dài tột bực như vậy mà có một sự ngược
đãi nào của người phật tử đối với những người có
niềm tin khác.
- Giáo sư Rhys Davids
[05]
VỊ TRÍ CỦA CON NGƯỜI
TRONG PHẬT GIÁO
CON NGƯỜI TẠO LUẬT
CHO THIÊN NHIÊN
Luật trong khoa học là
một sản phẩm cần thiết cho nhân loại và không có nghĩa
xa con người còn có ý nghĩa nhiều hơn trong lập luận cho
thiên nhiên hơn là ngược lại thiên nhiên tạo luật cho con
người.
- Giáo Sư Karl Pearson
CON NGƯỜI KHÔNG PHẢI
LÀ MỘT SẢN PHẨM LÀM SẴN
Con người ngày nay là
kết quả của việc lập đi lập lại cả triệu triệu
lần tư tưởng và hành động. Con người hình thành và
vẫn tiếp tục hình thành như vậy. Cá tính của con người
được tiền định bởi sự chọn lựa của chính mình, tư
tưởng, hành động do mình chọn lựa bằng thói quen.
- Hòa thượng Piyadassi
CON NGƯỜI CÓ THỂ TỰ
LẬP
Phật giáo giúp con người
có thể tự lập và khích lệ lòng tự tin và nghị lực.
-Hòa thượng Narada
Maha Thera,
"Phật giáo yếu lược"
CON NGƯỜI CÓ THỂ THOÁT
KHỎI SỰ HỦY DIỆT.
Con người vĩ đại hơn
sức mạnh mù quáng của thiên nhiên vì lẽ cả đến khi nghĩ
rằng con người bị hủy diệt bởi những sức mạnh ấy,
con người vẫn giữ được cao cả hơn bằng sự hiểu
biết các sức mạnh ấy. Lại nữa, Phật giáo mang sự
thật xa hơn nữa: Phật giáo cho thấy bằng phương thức
hiểu biết, con người cũng có thể kiểm soát được mọi
trạng huống của mình. Con người có thể ngưng, thoát
khỏi bị nghiền nát bởi sức mạnh thiên nhiên và sử
dụng những luật của sức mạnh thiên nhiên để tự mình
đứng lên chống đỡ.
- Pascal
[06]
LINH HỒN
TIN TƯỞNG VÀO LINH
HỒN LÀ NGUYÊN NHÂN CỦA TẤT CẢ MỌI PHIỀN NÃO.
Phật giáo đ?ng duy
nhất trong lịch sử tư tưởng nhân loại bác bỏ sự hiện
hữu của cái gọi là linh hồn, bản ngã, hay Atman. Theo giáo
lý của đức Phật, quan niệm bản ngã là một tín ngưỡng
ảo tưởng sai lầm không đi đôi với thực tế và tạo ra
tư tưởng có hại, cho là "ta" hay "của ta"
như tham đắm ích kỷ, dục vọng, luyến ái, thù hận, ác
ý, tự kiêu, ngạo mạn, vị kỷ và các tật đố hoen ố khác,
nhơ bẩn và rắc rối. Ðó là nguồn gốc của các phiền não
trên thế giới từ những mâu thuẫn cá nhân đến chiến
tranh giữa các nước. Tóm lại, vì quan điểm sai lầm nầy
mà tất cả những tội lỗi trên thế giới đã xảy ra.
- Hòa thượng Tiến sĩ
W. Rahula ,
"Ðức Phật dạy gì"
ÐỜI SỐNG SAU CÁI
CHẾT KHÔNG PHẢI LÀ HUYỀN BÍ.
Sự khác biệt của
tử và sanh chỉ là giây phút cuối cùng của tư tưởng: lúc
tư tưởng cuối cùng của đời sống này tạo thành điều
kiện cho tư tưởng đầu tiên trong cái gọi là đời sống
kế tiếp, mà nói cho đúng ra, chỉ là sự tiếp nối một
loạt như vậy. Trong chính đời sống của nó, cũng vậy, giây
phút tối hậu của tư tưởng tạo điều kiện cho tư tưởng
kế tiếp. Cho nên từ quan điểm của người phật tử, câu
hỏi về đời sống sau khi chết không phải là một huyền
bí to lớn, và người phật tử không bao giờ lo lắng về
vấn đề này.
- Hòa thượng Tiến Sĩ
W. Rahula ,
"Ðức Phật dạy gì"
[07]
PHẬT GIÁO VÀ KHOA
HỌC
PHẬT GIÁO VÀ KHOA HỌC
HIỆN ÐẠI.
"Tôi đã thường nói,
và tôi sẽ nói mãi, nói nữa Phật giáo và khoa học hiện
đại có quan hệ tinh thần khăng khít."
- Sir Edwin Arnold
PHẬT GIÁO ÐƯƠNG ÐẦU
VỚI KHOA HỌC.
Nếu có một tôn giáo
nào có thể đương đầu với nhu cầu khoa học hiện đại
thì tôn giáo đó phải là Phật giáo.
- Albert Einstein
MỘT TINH THẦN KHOA
HỌC.
Phật giáo, ngược
lại, là một hệ thống tư tưởng, một tôn giáo, một tinh
thần khoa học, một lối sống hữu lý, thực dụng và bao
quát. Trong 2500 năm Phật giáo đã thỏa mãn nhu cầu tinh
thần của gần một phần ba nhân loại. Tôn giáo này lôi
cuốn Tây phương, nhấn mạnh về lòng tự tin đi đôi với
độ lượng về một số quan điểm khác, bao gồm khoa học,
tôn giáo, triết học, tâm lý học, đạo đức và mỹ
thuật, nhắm vào riêng con người là kẻ sáng tạo ra chính
đời nay của mình và cũng chính mình là người phác họa
ra số mạng của mình.
- Christmas humpreys
KHOA HỌC CHẤM DỨT
CHỖ PHẬT GIÁO BẮT ÐẦU
Khoa học không thể
đưa ra sự đoan quyết. Nhưng Phật giáo có thể đương đầu
với sự thách thức của nguyên tử nên kiến thức siêu phàm
của Phật giáo bắt đầu là chỗ kết thúc của khoa học.
Như vậy đủ rõ ràng cho bất cứ ai nghiên cứu Phật giáo.
Vì vậy, qua Thiền định Phật giáo, những phần tử cấu
tạo nguyên tử đã được nhìn và cảm thấy, sự phiền
muộn, hay bất toại nguyện (hay Dukkha, Khổ) "Hiện ra
hay mất đi" (tùy theo nguyên nhân) do chính chúng tạo ra
với cái mà chúng ta gọi là "linh hồn" hay
"atma" ảo tưởng của Sakkayaditthi nói đến trong giáo
lý của đức Phật.
-Egerton C Baptist,
"Khoa học Tối thượng của đức Phật"
NHÂN QUẢ THAY VÌ THƯỞNG
PHẠT
Theo đức Phật, thế
giới không phải được cấu tạo như người ta tưởng. Người
phật tử tin tưởng hợp lý vào nghiệp (Kamma), nghiệp tự
tác động và nói lên nhân và quả thay vì thưởng phạt.
- Một Văn Hào.
[08]
NIẾT BÀN LÀ GÌ?
SỰ GIẢI THOÁT KHÔNG
CẦN ÐẾN THƯỢNG ÐẾ
Lần đầu tiên trong
lịch sử thế giới, đức Phật tuyên bố sự giải thoát,
mỗi con người có thể đạt được do chính bản thân mình
trong đời sống của mình trên thế giới mà không cần đến
sự giúp đỡ của Thượng đế hay thánh thần nào. Ngài
nhấn mạnh về giáo lý như lòng tự tin, thanh tịnh, nhã
nhặn, giác ngộ, an lạc và lòng thương yêu nhân loại. Ngài
cũng nhấn mạnh đến sự cần thiết của kiến thức, vì
không có trí tuệ thì siêu linh nội tâm không xâm nhập
trong đời sống của Ngài được.
- Giáo Sư Eliot ,
"Phật giáo và Ấn Ðộ giáo"
ÐỨC PHẬT VÀ SỰ
GIẢI THOÁT.
Ðức Phật không giải
thoát con người, nhưng Ngài dạy con người phải tự chính
mình giải thoát lấy mình, như chính Ngài đã tự giải thoát
lấy Ngài. Con người chấp nhận giáo lý của Ngài là chân
lý, không phải giáo lý này đến từ nơi Ngài, nhưng vì lòng
xác tín cá nhân, thức tỉnh bởi những lời Ngài dạy,
trỗi dậy bởi ánh sáng trí tuệ của chính mình.
- Tiến Sĩ Oldenburg,
Một học giả Ðức.
[09]
ÐỨC TIN
ÐỨC PHẬT KHÔNG ÐÒI
HỎI PHẢI TIN
Ðức Phật không chỉ
nhận thức được sự thực tối cao, Ngài cũng có biểu
lộ kiến thức cao cả của Ngài, kiến thức cao hơn tất
cả kiến thức của các "Thần linh và Người".
Kiến thức của Ngài rất rõ ràng và độc lập không liên
can gì đến thần thoại và hoang đường. Tuy nhiên, nơi đây
lại còn cho thấy một hình thức vững vàng, tự nó biểu
lộ được một cách rõ ràng và hiển nhiên để cho con người
có thể theo Ngài. Vì lý do đó, đức Phật không đòi hỏi
phải tin nhưng hứa hẹn kiến thức.
- George Grimm,
"Giáo Lý của đức Phật"
[10]
PHẬT GIÁO VÀ CÁC TÔN
GIÁO KHÁC
HẬU PHẬT GIÁO: ẤN ÐỘ
GIÁO
Phật giáo gây ảnh hưởng,
cải tiến, biến đổi và làm sung mãn lại Ấn độ giáo
trong nhiều đường lối và kinh thánh của Ấn độ giáo. Các
đường lối của Ấn độ giáo được coi là hậu Phật giáo.
Tiền giả thuyết về triết lý Ấn độ trong giáo lý Karma
(Nghiệp) và tái sanh vào cùng với hệ thống Tiền Phật giáo
đã đạt đến mức phát triển tối đa từ văn hóa Phật
giáo và đã được thiết lập trên căn bản triết lý.
- Tiến Sĩ S. N.
Dasgupta
ÐẠO ÐỨC PHỔ QUÁT
Trước khi Phật giáo
ra đời, không có một tôn giáo nào của Ấn độ được nói
đến là đã có thể thiết lập một hệ thống đạo đức
và tôn giáo được phổ biến rộng rãi có giá trị cho
tất cả.
- Tiến Sĩ S.N. Dasgupta
PHẬT GIÁO LÀ PHẬT GIÁO
Phật giáo và Jainism
chắc chắn không phải là Ấn độ giáo (Hindu) và cũng không
phải là Vedic Dharma (Vệ đà). Ðúng vậy, Phật giáo phát
sinh tại Ấn độ và là một phần trong toàn bộ đời
sống văn hóa và triết học của Ấn. Tín đồ đạo Phật
hay Jaina là trăm phần trăm sản phẩm tư tưởng và văn hóa
Ấn. Ấn độ giáo (Hindu) dù được tin tưởng cũng không
được xem như là toàn bộ đời sống văn hóa và triết
học của Ấn độ. Thật là hoàn toàn nhầm lẫn khi cho
rằng văn hóa Ấn là văn hóa Ấn độ giáo (Hindu).
- Tổng thống Nehru ,
"Khám phá Ấn độ"
MÓN NỢ ÐỜI ÐỜI ÐỐI
VỚI ÐỨC PHẬT
Với ý kiến thận
trọng của tôi, phần giáo lý chủ yếu của đức Phật
hiện nay hình thành một phần của toàn bộ Ấn độ giáo
(Hindu). Ngày nay người Ấn độ giáo (Hindu) tại Ấn không
thể tìm được dấu vết của đạo mình; và đi sau sự
cải tổ to lớn của đức Phật Cồ Ðàm đã ảnh hưởng
Ấn độ giáo. Bởi sự hy sinh vô biên, bởi sự từ bỏ phi
thường (thế tục), bởi sự thanh tịnh không tỳ vết trong
cuộc đời của Ngài, Ngài đã để lại một ấn tượng không
thể nào quên được cho Ấn độ giáo và Ấn độ giáo
nhớ ơn đời đời vị thầy vĩ đại này.
- Mohandas Gandhi ,
"Maha Bodhi"
TÔN GIÁO CÓ ƯU THẾ.
Một hệ thống không
biết đến Thượng đế theo lối Tây phương; một hệ
thống chối bỏ linh hồn của con người; một hệ thống
coi đức tin bất tử là sai lầm; một hệ thống không
nhận sự hữu hiệu nào của cầu nguyện và hy sinh, một
hệ thống khuyên con người không trông cậy vào đâu cả mà
trông vào những cố gắng của chính mình để giải thoát;
một hệ thống mà thanh tịnh nguyên thủy của nó không
biết gì về lời nguyện, phục tùng và chưa bao giờ tìm
sự giúp đỡ của bàn tay thế tục, đã được truyền bá
nhanh chóng đáng kể trên thế giới từ thời thượng cổ
cho tới bây giờ; một hệ thống dù có pha tạp những dị
đoan ép buộc, vẫn là một tín điều ưu việt của phần
lớn nhân loại.
- T.H.Huxley
QUAN NIỆM PHẬT GIÁO
VỀ TỘI LỖI
Quan niệm về tội
lỗi của Phật giáo khác hẳn với người Cơ đốc giáo.
Với tín đồ Phật giáo, tội lỗi chỉ là vô minh hay ngu
si. Một người hung ác là một người ngu si. Kẻ phạm tội
không cần đến trừng phạt mà cần được giáo hóa
nhiều. Người đó không phải bị coi là "Vi phạm mạng
lịnh của Thượng đế" hay như một kẻ phải cầu xin
lòng lân mẫn, tha thứ của Thượng đế. Tốt hơn và cần
thiết hơn cho người bạn phạm tội kia biết lẽ phải
của con người. Người phật tử không tin là người phạm
tội có thể thoát được hậu quả bởi tội lỗi gây ra
bằng cách van vái cầu nguyện với Thượng Ðế.
-John Walters,
"Tinh thần không bị giao động"
THẦN LINH CẦN SỰ
GIẢI THOÁT.
Lần đầu tiên trong
lịch sử loài người, đức Phật khuyến dụ, khẩn cầu và
kêu gọi con người không nên làm hại một sanh mạng, không
nên dâng lời cầu nguyện, lời ca tụng, hay hy sinh (sanh
mạng) cho các Thần linh. Với tất cả tài hùng biện trong
lệnh truyền của Ngài, đấng Vô Thượng Sư có lần hùng
hồn tuyên bố là Thần linh, nói cho đúng, cũng cần đến
sự giải thoát cho mình họ.
- Giáo Sư Rhys Dadis
[11]
THẾ GIỚI VÀ VŨ
TRỤ
THẾ GIỚI KHÔNG TOÀN BÍCH
Ðức Phật không giận
hờn với thế gian. Ngài nghĩ là thế gian không phải là độc
ác, bất trị mà là vô thường và mê muội. Ngài phiền não
đôi chút về những người không nghe theo Ngài nhưng Ngài cũng
không biểu lộ tinh thần khó chịu.
- Giáo sư Elliot ,
"Phật giáo và Ấn độ giáo"
MỘT TRẬN CHIẾN VĨ ÐẠI
Toàn thể vũ trụ là
một chiến trường rộng lớn. Chiến trận khắp nơi. Thế
giới không có gì ngoài cuộc đấu tranh vô vọng chống
lại các vi trùng của các bệnh khủng khiếp, giữa phân
tử chống lại phân tử, giữa nguyên tử chống lại nguyên
tử, giữa điện tử chống lại điện tử. Tư tưởng cũng
là bãi chiến trường. Các hình thức (sắc), âm thanh, vị
giác... là kết quả sự phản công và giao chiến. Chính sự
hiện hữu của chiến tranh cho thấy có một trạng thái Hòa
bình Toàn hảo. Ðó gọi là Nibbana (Niết bàn).
-Hòa thượng Narada
Maha Thera,
"Lý tưởng Bồ Tát"
---o0o---
Mục
Lục
|
Phần
I |
Phần II
---o0o---
Chân
thành cám ơn Đạo Hữu Bình Anson
đã gửi tặng phiên bản điện tử tập sách này .
Trình bày : Nhị Tường
Cập
nhật : 1-4-2002
