Quang Duc

...... ...

Luan an Tien s Quoc gia Phap:

Van hoc cua cac nha
Nhan the luan trong Phat giao Nguyen thuy

The Literature of the Personalists of Early Buddhism

Tac gia Thch Thien Chau
Tran Tuan Man oc

Ba trc cua tap luan an

Thang 3.1997, vien Nghien cu Phat hoc Viet nam va an hanh tac pham Anh ng, The Literature of the Personalists of Early Buddhism (Van hoc cua cac nha Nhan the luan trong Phat giao Nguyen thuy).

ay la ban dch cua Sara Boin-Webb t nguyen ban Phap ng "La litterature des personnalistes du Bouddhisme Ancien" luan an Tien s Quoc gia ve Van hoc va Khoa hoc Nhan van do hoa thng Thch Thien Chau thc hien va e trnh tai ai hoc Sorbonne Nouvelle (Paris III) nam 1977. (1)

Luan an minh hoa, phan tch, nhan nh va he thong hoa hoc thuyet Nhan the luan (Pudgalavada), mot hoc thuyet xuat hien khoang 200 nam sau khi c Phat nhap Niet ban va c pho bien phat trien suot hn 10 the ky. Qua o, khi t trng phai Vatsputrya va cac trng phai ke tiep nh Sammitya, Dharmottarya, Bhadrayaniya, Sandagarika..., cac nha Nhan the luan (Pudgalavadin) a no lc nghien cu, trch dan t giao ly chnh thong cua c Phat va a ra nhng quan iem, nhng giai thch ve s hien hu cua mot "nhan the" (pudgala) nh mot thc the ton tai bat bien trong moi chung sanh. Hoc thuyet c s ung ho cua ong ao gii hoc Phat nhng mat khac, lai b ch trch, b phe phan gay gat t ong ao nhng ngi khac, nhat la nhng nha Thng toa bo (Theravadin) va Nhat thiet hu bo (Sarvastivadin). Nhng ngi phan bac cho rang Nhan the luan trai vi tinh than Vo nga cua Phat giao, tham ch co ngi cho rang Nhan the luan lam roi ram, lam h hoai giao ly cua c Phat. ap lai nhng cong kch, cac nha Nhan the luan a co gang chng minh rang "Nhan the" khong phai la "Nga" (Atman) theo nh a so quan niem rang "Nhan the luan" khong he trai nghch vi hoc thuyet Vo nga cua Phat giao.

Nhng ong tnh va nhng phe bac Nhan the luan van tiep tuc trong nhieu the ky va van e xem ra van cha nga ngu. en khi van hoc Nhan the luan khong con c trien khai them (the ky XII) th van e van bo ngo, du rang sau o va mai cho en ngay nay, thnh thoang van e lai c khi len, lam khi thieu nhng trch dan tai lieu trc tiep va cu the. Hau qua la Nhan the luan b dien dch khong ung, b phe phan thieu can c. S d nh vay la v cac sach v, t lieu ve Nhan the luan hau het a b that lac, mat mat, ch con mot so rat t nhng nguon gian tiep, nhat la t cac tac pham oi nghch vi Nhan the luan.

Chon loc c gan 160 tac pham t kinh ien Nguyen thuy en cac t lieu, van ban Han, Phan, Pali, Tay tang ng cung nh cac cong trnh nghien cu cua nhieu hoc gia ong Tay xa va nay, hoa thng Thch Thien Chau a lan do, oi chieu sap xep cac noi dung mot cach he thong, khoa hoc va sang tao e no lc tm ra y ngha chan thc cua Nhan the luan. Bon tac pham Han van sau ay c xem la nhng can c quan trong nhat :

1. Tam Phap o luan (Tridharmakasastra) do ngai Sn Hien dch nam 391, trnh bay mot he thong cac iem c ban cua hoc thuyet Nhan the luan qua cac bo A ham.

2. T A ham mo Sao Giai do ngai Kim Hien soan, co le cung goc vi Tam Phap o luan v co noi dung tng t. Khong biet tac pham c soan vao t luc nao, nhng ban dch cua ngai Kumarabodhi c thc hien nam 392.

3. Tam di e bo luan ( Sammitiyanikayasastra), khuyet danh tac gia va dch gia, co le thuoc i Tan (385-431). Tac pham trnh bay ve mot thc the bat diet.

4. Luat Nh Thap Nh Minh Lieu Luan, gom 22 bai ke giai thch ve luat vi nhng khai niem c ban ve luat tang (Vinayanipitaka). Tac gia la Buddhatrata (?), ngi dch la Paramartha (500-569).

Sau ay la ba nhan nh c ban khien cac nha Nhan the luan chu trng co mot "nhan the" (pudgala) trong moi chung sanh :

1. Ve Ngu uan, phai co mot cai g o khac hn s tap hp cua sac, tho, tng, hanh, thc e tao thanh con ngi. Phai co mot yeu to ket hp cac qua trnh song cua mot ngi, o la tnh tng tuc trong dien bien nhan qua. a co tnh tng tuc th phai co chu the cua tnh tng tuc ay. Chu the ay chnh la "nhan the".

2. Ve y ngha Luan hoi, "Nhan the" la mot khang nh s noi ket qua kh, hien tai va v lai. ay la tnh tng tuc cua mot ngi, khien ngi ay van la ngi ay. No nh mot dong nc tam vat ly chay suot t qua kh en hien tai va en v lai. "Nhan the" nhan lay qua bao ve hanh ong cua mot ngi. "Nhan the" la "ly do hien hu" (raison d'etre) cua thien hanh.

3. Ve y ngha tch diet, "Nhan the" la cu canh cua s chng ngo, giai thoat cua ch Phat va ch A la han. "Nhan the" chnh la con ngi giai thoat toi thng vay.

Luan an day tren hai tram trang ch c nho (cha ke li ta cua Giao s Andre Bareau va li noi au cua tac gia), khi t nhng phan tch lch s cac trng phai, phan tch van hoc triet hoc, co khi rat chi li cho en tng cau ke, oan ke, tham ch en tng t ng (v du t Nhan the pudgala, oi chieu vi cac t nhan, ca nhan, linh hon, nga, sinh the..., purusa, pums, atman, jiva, satva...) qua cac y ngha thong thng va chuyen biet ; e roi neu ro hoc thuyet Nhan the luan va 15 e tai phu ve hu the bat diet, ve 12 loai tr trong kien ao, ve gii, cong c, ve tnh bat nh cua phap tng, ve Niet ban, cac sinh thu.

Xuyen qua luan an, tac gia neu ro quan iem Nhan the luan :

1. Xac nh co s hien hu cua mot "Nhan the" nh la phap bat diet (avipranasadharma), ong thi bac bo nhng lap luan cua oan diet luan (Ucchedadrsti) va Vnh cu luan (Sasvatadrsti).

2. "Nhan the" khong ong nhat vi Ngu uan, cung khong khac Ngu uan.

3. "Nhan the" phu hp vi hoc thuyet Trung ao cua c Phat.

4. "Nhan the" khong trai ngc vi hoc thuyet Vo nga cua c Phat.

Co le tac gia, qua luan an, muon e ngh ngi oc co mot cai nhn khach quan, vo t, rong rai va ung an hn ve Nhan the luan, xem ay la mot dien dch tch cc ve Phat phap, giong nh cach dien dch cua cac nha ai tha t giao ly Nguyen thuy. c nh vay th Phat giao cang tr nen phong phu, linh ong, xng ang la mot ton giao, mot triet hoc ln vao bac nhat cua nhan loai.

(1) a- ban Phap ng "La litterature des personnalistes du Bouddhisme Ancien" a c tai ban vao thang 3-1999, Editions de Ho Chi Minh Ville

b- mot ban anh ng c xuat ban nam 1999 tai An o:

Edition: MOTILAL BANARSIDASS, 41 U.A. Bugalow Road, Jawahar Nagar, DELHI 110 007

Ba sau cua tap luan an

--o0o--

[Xem bai tai lieu khac cua tac giaTran Tuan Man]

--o0o--

Chan thanh cam n ao Hu Nguyen ao a gi tang bai viet nay.
(Quang Duc webiste)

__________

[oi net ve Hoa Thng Thien Chau]

Cap nhat ngay: 01-06-2001