Tưởng
niệm Phật tử học giả Minh Chi.
Nghe tin ông mất, thật là đau xót vì từ
nay Phật giáo mất đi một người Phật tử trí thức chân chính và Viện
Nghiên Cứu mất đi một Phó Viện trưởng, nhà nghiên cứu, dịch giả… Mặc dù
ông ngã bệnh mấy tháng qua sau lần phẩu thật, nhưng nghe ông mất thật là
bất ngờ. Nói bất ngờ là vì tinh thần minh mẫn, và nghị lực phi thường
của ông ở tuổi 80 mà vẫn phục vụ tốt cho
Viện Nghiên cứu nhiều lĩnh vực.
Ông sinh năm 1920, mất vào lúc 3h45 ngày
25/04/2006 (28.03.Bính Tuất) thọ 87 tuổi. Có thể nói ông như một đại thọ
trong giới nghiên cứu và dịch thuật ở Việt Nam. Ông đã để lại cho đời
khoảng 20 đầu sách đã và đang in đồng thời hàng ngàn bài viết mang tính
nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử, xã hội văn hoá và tâm linh.
Trong các giảng đường Đại học ở xã hội
hay trong Phật giáo điều có dấu ấn để lại của ông. Phong thái thân thiện,
cởi mở nhiệt tình khi giúp cho sinh viên hay những nhà nghiên cứu ngoại
quốc muốn tìm hiểu về văn hoá đất nước hay Phật giáo Việt Nam ông điều
sẳn lòng. Khi nghiên cứu được một vấn đề, hoặc có một tư liệu quí hiếm
giới thiệu, thậm chí vui vẻ cho photocopy. “…Ông bảo: một cuốn sách thật
sự có nghĩa khi được nhiều người tiếp nhận, bởi đó là thông điệp của tác
giả, nếu chúng ta quí hoặc trân trọng mà đem cho nó vào tủ khoá lại thì
tội nghiệp cho cuốn sách đó lắm” Triết lý và nhân cách sống giản dị và
khiêm tốn của ông đã để lại một ấn tượng đẹp cho người tiếp xúc.
Một lần nọ chúng tôi hỏi ông,
động lực nào mà Thầy có được một khả năng làm việc không biết mõi mệt và
nguồn sống tràn đầy sinh lực, mặc dù đã trên 80? Ông bảo: “ Tôi học theo
gương của quí Ôn và được sự chỉ bảo tận tình của H.T .Thích Minh Châu.
Đồng thời tôi luôn áp dụng lợi Phật dạy qua 4 bộ Nikāya nên tôi tâm tôi
được nhiều an lạc; chứ thật tình tuổi cao sức yếu, lẽ ra chỉ ở nhà hoặc
mất lâu rồi. Quả là Phật độ thôi!”
Đấy là một nét đẹp ở Ông, khó
tìm được một người giống ở thế kỷ thứ 21 này. Ông là người Phật tử,
nhưng lại am tường giáo lý sâu sắc nên bản thân chúng tôi vẫn xem ông
như một vị thầy bởi sự thể hiện tinh thần hội nhập “trần bất nhiễm trần”
tính triết lý của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Ông như một vì sao sáng
giữa bầu trời Phật giáo, càng nhìn càng sáng!
Sài gòn, ngày 25/04/2006
Lệ Thọ
---o0o---
