Kể từ ngày du nhập vào Việt Nam, giáo lý Phật giáo đã
trở thành lý tưởng sống của đại đa số người Việt. Tinh thần từ bi, trí
tuệ, vô ngã, vị tha của Phật giáo luôn là phương châm hành động của biết
bao tâm thế Việt Nam. Giữa biển đời dông tố, đạo Phật là ngọn hải đăng
giúp người ta nhận thức được bến bờ mình cần đến. Mặc dầu cũng có những
giai đoạn thăng trầm, vinh nhục như chính bản chất của cuộc sống và của
các pháp hữu vi, trải qua hơn 2000 năm tồn tại và phát triển, nguồn sáng
tâm linh này luôn song hành với tất cả truyền thống tốt đẹp của Việt Nam.
Thậm chí có những lúc con đường chân thiện mỹ này tưởng chừng như bị các
thế lực ngoại đạo khủng bố, huỷ hoại sẽ biến mất trong mạch nguồn dân tộc
lại là thời điểm sức mạnh ấy bùng phát mạnh mẽ và hùng hồn nhất trong tâm
thức cũng như cuộc sống của nòi giống Lạc Việt, phản ánh niềm khát khao
thầm kín và sâu sắc của họ. Cụ thể và rõ ràng nhất là Ngọn Lửa Quãng Ðức
rực chảy vào năm 1963, rọi soi chân tướng của lịch sử và ước muốn chân
chính, thiêng liêng của con người đương đại. Ngọn lửa thiêng ấy không chỉ
cảnh tỉnh thế nhân đang lầm lạc trong cơn trường mộng, mà còn chứng minh
cho mọi người thấy được vị trí và tầm quan trọng của Phật giáo trong tâm
hồn của dân tộc Việt Nam. Aùnh Lửa Quãng Ðức không những xua tan đi đám
mây dục vọng của những kẻ miên hành trong giấc mơ danh lợi, mà còn giúp
thế giới đương thời đi ra khỏi những bối rối, băn khoăn trước quá nhiều
giải pháp của cuộc sống. Một lần được tháp sáng, Lửa Quãng Ðức mãi cháy
rực trong tâm thức thế nhân và luôn là cứu cánh nhiệm mầu cho người ta
trước sự tiến thối lưỡng nan.
Trong giai đoạn loạn ly, khi hàng triệu người Việt rời
bỏ quê hương đi tìm cuộc sống tự do ở những phương trời xa lạ, hơi ấm của
ngọn lửa ấy vẫn luôn là chỗ nương tựa, trú ẩn của nhiều người giữa sóng
gió của biển đời bất trắc. Rồi khi người ta có được cái cần tìm, phần lớn
người Việt tha hương lại cảm thấy bâng khuâng trươc những gì mà mình gặt
hái được. Một cảm giác bất an ẩn tàng ngay trong chính khi sự thành đạt
ấy. Người ta do dự, nghi ngờ giá trị chân thật của nền văn minh ngoại quóc
mà họ đang cảm nghiệm. Một nổi sợ hãi âm thầm ẩn hiện trong huyết mạch
người ta mỗi khi họ vọng về nguồn cội, hướng đến tương lai và ngẫm nhìn
thế hệ truyền thừa. Nổi đồng cảm mỗi ngày một lớn khi các truyền thống đạo
đức, nhân văn tốt đẹp đang bị dòng thác văn hóa vật chất thực dụng cuốn
trôi lần. Khát vọng về một lý tưởng sống hài hoà dâng trào trong tâm thức
họ. Sức mạnh tâm linh ẩn tàng trong huyết quản của người Việt được khơi
dậy. Ánh Lửa Quãng Ðức lại được thắp sáng lên qua hình ảnh chùa viện Việt
Nam khắp nơi, qua những bài pháp hùng hồn, qua câu kinh tiếng kệ. Người ta
tìm lại được niềm an ổn cho thân tâm trong tài sản tâm linh vốn có của
mình mỗi khi trở về tắm mình trong dòng nước thanh tịnh, nhiệm mầu ấy.
Có thể nói rằng vào thời điểm vinh quang, thất bại, hay
trong khoảnh khắc chao đảo lý tưởng sống, người ta mới trực nhận ra được
ước mong chân thật của họ, tức giá trị thật của cuộc đời. Aáy là nghệ
thuật sống có thể giúp thế nhân cân bằng được vị thế gập ghềnh mà họ đang
đối mặt. Ðối với người con Phật, ấy là ngọn lửa Quãng Ðức. Ðặc biệt, trong
viễn cảnh của thế giới đầy chết chóc, thù hận và khốn khổ như hiện nay,
ánh sáng của ngọn lửa bất diệt này còn có năng lực hóa giải mầm mống chiến
tranh, xung đột, mâu thuẫn khởi sinh từ những bất đồng chính kiến, từ chủ
nghĩa cực đoan, từ những học thuyết phân biệt, thù địch khiến cho con
người trở thành kẻ thù của con người. Chắc chắn rằng nếu được thực tế hóa
vào nếp suy tư nghĩ tưởng của con người, ánh sáng của ngọn đuốc từ, bi,
hỷ,xã của đạo Phật là chìa khoá mở ra cánh cửa hạnh phúc vốn đang bị dục
vọng ích kỷ và tự ngã của thế nhân che khuất.
Chừng nào thế nhân trầm mình trong dòng suối mát vô
ngã, lúc ấy người ta sẽ cảm nhận được hạnh phúc chân thật. Chừng nào lý
tưởng nhân bản, giải thoát này là kim chỉ nam của nhân loại, chừng ấy chim
bồ câu sẽ bay liệng giữa bầu trời nhân thế. Hãy cùng chấp tay cầu nguyện
cho “Ánh Lửa Quãng Ðức” mãi cháy sáng giữa cuộc đời để suởi ấm cho những
người đang bị ngọn sóng vật chất thực dụng làm te cóng tâm hồn, và để cho
ai đang lưỡng lự phân vân có cơ hội nhận diện được chính mình và những gì
mình đang tìm kiếm.