NGỌN LỬA QUẢNG
ĐỨC
Tỷ kheo Thích Trí Quang
---o0o---
Lời Ban Biên Tập Khuông Việt :
Trong cuộc tranh đấu bảo vệ Phật Giáo năm 1963, nhiều sự kiện nổi
bật đã trở thành tiêu biểu cho cả phong trào. Trước tiên, đó là ngọn lửa
Thích Quảng Ðức đã bùng lên như một ánh đuốc dẫn đường cho cả đại khối
quần chúng đứng lên đòi hỏi quyền tự do căn bản của mình, ngọn đuốc đã
đánh tan màn vô minh đang che phủ cả miền Nam Việt Nam khi đó. Sự việc Hòa
Thượng Trí Quang, người lãnh đạo phong trào đã trốn thoát mạng lưới công
an, mật vụ trong đêm 21.8.1963 được ghi lại sau đây vô cùng sống động,
giúp chúng ta hình dung lại những ngọn đòn quyết liệt mà chính quyền Ngô
Đình Diệm đã dành cho phong trào Phật Giáo khi ấy . Ban Biên Tập Khuông
Việt vô cùng biết ơn Hòa Thượng Trí Quang đã vui lòng cho phép trích đăng
lại nơi đây hai chương tiêu biểu cho cuộc tranh đấu thật bi tráng, thật
hào hùng ấy - Ban Biên Tập xin được phép đề tựa là : « Ngọn lửa Quảng
Ðức » và « Từ Rạch Cát tới Tòa Ðại Sứ » và trân trọng giới
thiệu cùng quí độc giả.
“Thân người khó được“, đó là lời dạy toàn bộ
Phật giáo. Chỉ trong Phật giáo đại thừa mới nói đến sự tự thiêu. Nói ít
nhưng trang trọng là Pháp Hoa. Đặc biệt Bồ tát giới Phạm Võng cấm đi và ở
những nơi nguy hiểm, tai nạn, nhưng cũng nói đến sự tự thiêu. Cả hai xuất
xứ trên đây đều nói tự thiêu là khổ hạnh. Khổ hạnh này xuất từ ý thức và
tâm nguyện có hai đặc thái : xót xa Phật pháp điêu đứng và xót thương quần
chúng đau khổ. Khổ hạnh tự thiêu tuyệt đối phải là không phải tự sát. Khổ
hạnh tự thiêu cũng không phải chỉ tự đốt thân thể, mà phụ thuộc việc này
còn có những sự tự đốt một phần thân thể. Sự tự đốt một phần thân thể là
vì muốn tự thử nghiệm nội lực, thử chịu khổ hạnh.
Phía người ngoài thì không ai được yêu cầu hay
khuyến khích sự tự thiêu, được chăng chỉ có sự không trở ngại mà thôi. Chỉ
có vị thầy truyền thọ Bồ tát giới mới có thể có lúc nói đến sự tự thiêu
một phần thân thể để xét nghiệm người xin thọ Bồ tát giới có thể hay không
thể có cái chí nguyện dũng mãnh .Không thể có thì vị Thầy phải đào luyện
cho họ có thể có cái chí nguyện ấy mới truyền thọ Bồ tát giới. Tự thiêu
một phần hay toàn thân thể, như vậy, là xuất từ nguyện lực, một trong
những sức mạnh mà Phật giáo nói đến...
Nay nói về ngài Quảng Đức.
Chính trong những ngày quyết liệt nhất mà tôi nhận
được thư của Ngài. Thư viết trên miếng giấy nhỏ, dĩ nhiên để dễ mang đi
cho kín đáo. Thư do một ký giả người Việt làm cho một hãng thông tấn ngoại
quốc cẩn trọng đưa tận tay tôi. Thư viết chữ nghiêm trang. Rằng đạo pháp
trong cơn nguy khốn mà tôi tuổi già sức mọn, không làm gì được. Nên tôi
xin học đức Dược Vương, nguyện thiêu thân mình để cầu cho đạo pháp trường
tồn. Ngưỡng mong liệt vị trưởng thượng tôn túc từ bi hứa khả, và quyết
định cho lúc nào thực hiện. Xét đây là việc trọng đại nên tôi không dám
quyết định. Một cuộc họp được mở ra khẩn cấp, với sự hiện diện của ngài
Hội chủ, các Thầy Trí Thủ, Thiện Siêu, Thiện Minh và tôi.
Ai cũng xúc động nhưng không quyết định gì, chỉ giao
cho tôi xét kỹ nên chấp nhận ý nguyện của Ngài hay không, chấp nhận thì
nên thực hiện vào lúc nào, dĩ nhiên là ở Sài gòn. Được giao như vậy, nhưng
tôi trang trọng cất giữ trong người bức thư của Ngài mà chưa quyết định
gì, kể cả việc phúc đáp cho Ngài. Thế rồi trong lúc Từ Ðàm bị bao vây dữ
dằng thì tin ngài tự thiêu được ông Đằng mật báo liền cho tôi. Liền hôm
sau ông Diệm mời Phật giáo thương thuyết. Sự tự thiêu của Ngài như vậy là
cái mốc của giai đoạn mới trong cuộc Vận động 1963.
Trước đây tôi không quen biết với Ngài, chỉ gặp một
lần khi Ngài trù trì chùa Phước Hòa, biết Ngài chuyên tâm trì tụng và lễ
bái Pháp Hoa. Giai đoạn trước khi Ngài tự thiêu tôi cũng chỉ biết mỗi một
bức thư nói trên. Sau này mới biết, trước khi tự thiêu, Ngài chuẩn bị một
cách chân thành, bình dị và kín đáo. Vẫn trì tụng lễ bái Pháp Hoa hằng
ngày. Vẫn sinh hoạt bình thường. Tế nhị lắm mới thấy Ngài có vẻ như người
sắp đi xa. Quan trọng nhất là di chúc của Ngài. Một vị tân tỷ kheo gần
Ngài mà đến hôm Ngài sắp tự thiêu mới biết được ý nguyện và bản di chúc
ấy.
Bản di chúc ấy bình dị, chân thành, quan trọng nhất
là ý thức chứa đựng bên trong. Chính ý thức này chứa đựng tâm nguyện Bồ
tát của Ngài. Không oán trách đến cả ông Diệm, ngài chỉ nói tự đốt thân
mình để cầu cho ông sáng suốt...Ngoài di chúc, Ngài còn một tấm ảnh và một
quả tim. Về tấm ảnh, một ký giả chụp được lúc ngọn lửa bùng lên gần khắp
người Ngài rồi, còn lại chỉ có một bên vai, gần một nửa trên đầu, trán
cũng đã có lửa, chỉ mặt còn nguyên. Chính trong lúc như vậy mà nét mặt
Ngài hoàn toàn bình thản, siêu thoát, không một nét nhăn hay một chút ráng
sức. Bức ảnh này được giải thưởng quốc tế. Lại nghe nói lửa bùng lên hoàn
toàn mà Ngài vẫn an tọa. Cho đến lửa tắt, một tấm hình khác cho thấy Ngài
ngồi như pho tượng đồng đen. Sau đó một lúc Ngài mới gật đầu xuống như thể
cúi chào tăng ni Phật tử, rồi nhẹ nhàng bật ngửa người ra. Ngài tự thiêu
mấy hôm rồi tôi mới vào Sài gòn. Tình trạng khi Ngài tự thiêu, nghe nói
cực kỳ bi tráng, cho đến nay vẫn là không tiền khoáng hậu.
Về đám tang của Ngài, tôi sẽ nói đến trong chương
30. Nay hãy nói đến sự kiện quan trọng nhất là quả tim của Ngài, “quả tim
Quảng Ðức“. Việc hỏa thiêu nhục thân của Ngài là do thầy Thiện Hòa chủ
trì. Thiêu rồi lấy ra, trong đống tro tàn còn một khối thịt mà vị trí cho
biết đó là quả tim. Thầy Thiện Hòa cho vào lò thiêu lại cũng vẫn không
cháy. Lại thiêu nữa nhưng xăng hết. Bấy giờ rất đông ký giả hiện diện. Họ
chạy kiếm xăng giúp. Bấy giờ chỉ họ mới đi lại được dễ dàng. Họ kiếm được
mấy can xăng super, đem thiêu kỹ, nhưng lấy ra vẫn không cháy. Việc này
làm cho tôi tin, xưa, ngài La Thập sau khi hỏa thiêu cái lưỡi vẫn còn.
Nhưng ở đây mọi thắc mắc dị nghị hoàn toàn không có được nữa. Vì đây là
việc mà trên dưới 50 ký giả, đa số là ký giả quốc tế, không những cũng
chứng kiến mà còn dự vào.
Về quả tim này tôi vẫn nói đến vào gần cuối bản tự
ghi này. Ở đây chỉ nói khi hỏa thiêu ngài rồi, tôi thảo để ngài Hội chủ ký
một thông bạch. Cuối thông bạch ấy tôi viết “cầu nguyện vị nhục thân Bồ
tát gia hộ cho cuộc vận động của Phật giáo đựơc thành tựu“. Và niệm “Nam
mô đại hùng đại lực Quảng Ðức bồ tát“ ; Hồng danh Bồ tát Quảng Ðức
khởi đầu từ đó. Hồng danh ấy, và Bồ tát Quảng Ðức, cho đến nay chính những
người duy vật cũng không thể không công nhận. Một trong những sự bất diệt
của cuộc vận động 1963 là sản xuất một vị Bồ tát.
Sự tự thiêu của Bồ tát Quảng Ðức ngay khi mới xảy ra
đã làm cho ông Diệm rụng rời. Rồi mấy giờ sau, cả thế giới, nhất là ở Mỹ,
ngọn lửa tự thiêu của Ngài rực lên trên máy truyền hình, đốt cháy tan tành
hình ảnh ông Diệm và chế độ của ông. Ngọn lửa Quảng Ðức chung đúc và làm
sáng lên cái khí thế cao độ mà ông Diệm không còn giữ được gì về thái độ
và chính sách của ông.
Dân tộc Việt Nam có lắm vĩ nhân. Nhưng Bồ tát Quảng Ðức là vĩ nhân mà siêu
nhân.
(Trích Hồi Ký không phổ biến của Tỷ kheo Thích
Trí Quang, bản riêng Mai Lan lệ Ấn)
Source:
www.khuongviet.com
---o0o---
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật ngày: 01-10-03
