Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất
Hải Ngoại tại UÐL-TTL
Trường Hạ Pháp Hoa
Tổ chức tại chùa Pháp Hoa, South
Australia
10 – 20 /7/2007
---o0o---
CẢM NHẬN VỀ ÁNH
TRĂNG
Ánh trăng luôn là nguồn cảm hứng của những người có tâm hồn thi sĩ, tùy
theo tâm trạng của thi nhân, thơ trăng quyện lấy tâm tư tình cảm của
tác giả. Đặc biệt trăng trong thơ của các thiền sư và các vị đạt ngộ
thường sử dụng vầng trăng khi thuyết giáo mang một ý nghĩa đặc thù so
với vầng trăng trong thơ lãng mạn trữ tình của những thi sĩ còn hệ lụy
tình trần. Nhân mùa an cư tu học kỳ bảy tại Adelaide Nam Úc, thử một lần
thưởng nguyệt Phật pháp để cảm nhận một cách sâu sắc lời Đức Phật dạy: "Nhất
thiết chư pháp giai thị Phật pháp" ( hết thảy các pháp đều là Phật pháp
). Trong sinh hoạt muôn hình vạn trạng hàng ngày của các Phật tử, nếu
biết ứng dụng cái thấy biết các pháp như Phật pháp thì cuộc sống sẽ nhẹ
nhàng thanh thoát an lạc.
Cụ Nguyễn Du có câu :
"Vầng trăng ai xẻ làm đôi,
Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường" (Kiều)
Hai câu thơ tả cảnh nàng Kiều và chàng Thúc Sinh bị phân ly, tâm trạng
người trong cuộc như bị lưỡi dao sắc bén cắt ngang làm lòng đau ruột đứt
không khác gì mảnh trăng tròn êm đẹp mà ai nỡ xẻ làm đôi.
Một nhà thơ được mệnh danh là nhà thơ của trăng: Hàn Mạc Tử, không phải
ngẫu nhiên suối thơ Hàn Mạc Tử chứa đựng toàn ánh trăng, trăng là đối
tượng để tâm tình, khi bản thân nhà thơ đau khổ tột cùng, đau thương vì
tật bệnh, bị phụ bạc và cô đơn:
Trời hỡi ! nhờ ai cho khỏi đói,
Gió trăng có sẵn làm sao ăn?
Làm sao giết được người trong mộng
Để trả thù duyên kiếp phủ phàng.
Những lúc ấy tất cả đều phủ phàng tan vỡ, chỉ còn lại ánh trăng làm bạn
tâm tình chung thủy, chỉ có trăng là vĩnh hằng bất diệt:
Chỉ có trăng sao là bất diệt,
Cái gì khác nữa thảy đi qua.
Hai nhà thơ của hai thời đại khác nhau đều mượn vầng trăng để phơi bày
nỗi đau chia phôi, nhìn trăng mà liên tưởng đến người yêu thương, trăng
đã bị trần tục hoá, trăng trong họ thật bi thương ảm đạm, trăng và người
chìm sâu trong triền miên vẩn đục.
Ánh trăng trong Phật giáo thì thanh tịnh trong sáng. Đức Phật thường
dùng hình ảnh ánh trăng dụ cho tâm tính hiền thiện của con người:
Ai dùng các hạnh lành
Làm xóa mờ nghiệp ác
Chói sáng rực đời này
Như trăng thoát mây che
( Pháp cú kinh câu 173 )
Nhờ tâm hiền diệu trong sáng như trăng mới có thể dứt ác hành thiện, chỉ
có người thực hành các nghiệp thiện không làm các điều ác mới là người
đáng tôn kính và rực rỡ nhất trong cuộc đời vì người ấy đã đem lại sự an
lạc thanh lương cho những người xung quanh:
Tỳ kheo tuy tuổi nhỏ
Siêng tu giáo pháp Phật
So sánh thế gian này
Như trăng thoát khỏi mây.
( Pháp cú kinh câu 38 )
Chúng Tỳ kheo là Tăng Bảo, một trong ba ngôi báu của thế gian, sở dĩ
được tôn xưng chúng trung tôn vì đã tu tập theo giáo lý hướng thượng đạt
đến sự thanh tịnh giải thoát giác ngộ, là bậc thiên nhơn chi đạo sư đem
Phật pháp soi sáng thế gian khác nào vầng trăng thoát mây soi đường dẫn
bước cho nhân loại ra khỏi bóng đêm u tối của tham giận si mê.
Trăng được các vị thiền sư thiền vị hóa, trăng thật thanh thoát, biểu
hiện tính tịch diệt tuyệt đối của vạn vật :
Trúc biếc hoa vàng đâu cảnh khác,
Trăng trong mây trắng hiện toàn chơn.
Theo tinh thần Đại thừa Phật giáo thì vạn pháp vốn Như Thị, vì tất cả
các pháp đều từ chơn tâm hay Như Lai tạng diệu chơn như tánh mà hiện
“Trúc biếc hoa vàng cũng không ngoài chân như, Thiền sư đã dùng hình ảnh
vầng trăng để chỉ cho diệu chơn như tánh sẵn có nơi tất cả chúng sanh.
Bản lai thanh tịnh sáng suốt, thường hằng bất sanh diệt, chỉ vì phiền
não vô minh che lấp mà con người quên mất chân tánh nên bị trôi lăn
trong luân hồi sanh tử. Chỉ cần xua tan mây mờ phiền não vô minh thì
chơn tâm hiển hiện, cũng như ánh trăng trong sáng không bị mây đen che
phủ thì hiện rõ hoàn toàn. Kinh Lăng Nghiêm dạy: “Tâm – Phật – Chúng
sanh cả ba không sai biệt “Tất cả chúng sanh và mười phương chư Phật
đồng một thể tánh bình đẳng, chỉ vì chúng sanh hợp trần bội giác nên làm
phàm phu mê muội mới có Phật và chúng sanh sai khác. Chúng sanh đã tự cô
phụ bản tâm thanh tịnh sẵn có của chính mình, rồi tùy duyên tuần nghiệp
luân hồi trong lục đạo, vì vậy mà Ngài Từ Vân đã hối tiếc cho chúng
sanh: “… hết thảy các pháp đều là Phật pháp, mà con không rõ lại theo
dòng vô minh, vì thế trong trí Bồ Đề mà thấy không thanh tịnh, trong
cảnh giải thoát mà sanh ràng buộc …”
Văn thơ Việt Nam có câu:
"Hỡi cô tát nước bên đàng,
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi.
Trăm sông ngàn suối, chỗ nào có nước đều in hình bóng trăng chỉ vì nước
bị khuấy động, lục bình che phủ không nhìn thấy bóng trăng, chỉ cần dọn
sạch lục bình, giữ nước lặng trong bóng trăng sẽ hiện, tuy chỉ thấy được
bóng trăng nhưng một khi đã biết thế gian có trăng, nương bóng trăng ấy
mà thấy được mặt trăng thật ở hư không. Vậy mà chúng ta đã tự múc ánh
trăng sẵn có đổ đi một cách không thương tiếc để cam chịu làm kẻ phong
trần lang thang trong sanh tử, dùng tánh thấy, nghe, ngửi, biết tìm cầu
lục trần ảo ảnh là nguyên nhân vùi chôn con người trong khổ đau nghìn
đời:
Lưỡi vướng vị ngon tai vướng tiếng
Mắt theo hình sắc mũi theo hương
Lênh đênh làm khách phong trần mãi
Ngày hết quê xa vạn dặm trường.
( Trần Thái Tông - Nguyễn Lang dịch )
Trong kinh Lăng Nghiêm đức Phật dạy: "Ta cũng như người dùng ngón tay
chỉ mặt trăng, các ngươi phải nương ngón tay mà nhìn thấy mặt trăng."
Đức Phật dùng hình ảnh mặt trăng để chỉ Diệu chân như tánh sẵn có của
chúng sanh, ngón tay chỉ mặt trăng là giáo pháp của Ngài – Suốt 49 năm
thuyết pháp Đức Phật đã đưa ra rất nhiều phương pháp để Phật tử nhận
biết mặt trăng thật. Phương tiện thì rất nhiều, có đến tám vạn bốn ngàn
pháp môn, tùy theo căn duyên của mỗi người chọn cho mình một pháp môn tu
học, pháp nào cũng đưa người tu tập đến an lạc giải thoát, nếu tự lực
khó thành thì cầu tha lực gia hộ, pháp môn niệm Phật dễ tu dễ chứng, nếu
tự lực không ngộ nhập được tự tánh Di Đà thì mượn câu niệm Phật nhờ tha
lực của Đức Phật A Di Đà tiếp độ, hào quang của Ngài luôn chiếu khắp
chúng sanh như vầng trăng tỏa sáng thế gian, Ngài luôn duỗi cánh tay
sắc vàng tiếp độ người niệm Phật, ánh trăng tịnh độ luôn tỏa chiếu chúng
sanh, Đức Phật A Di Đà thương chúng sanh như mẹ nhớ con, nếu con cũng
nhớ mẹ thì lo gì mẹ con không hạnh ngộ ở quê hương cực lạc.
Nhất niệm A Di Đà
Tịch Chiếu Vô Lượng Quang
Vô sanh vô Lượng Thọ
Đồng Phật vãng Tây phương.
CHÙA GIÁC NHIÊN - HẠ 2007
TKN Thích nữ Tâm Nhựt.
---o0o---
Mục lục
