Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất
Hải Ngoại tại UÐL-TTL
Trường Hạ Pháp Hoa
Tổ chức tại chùa Pháp Hoa, South
Australia
10 – 20 /7/2007
---o0o---
Quí tiếc của
Tam Bảo
Căn cứ theo luật tạng, vật của
tăng có bốn thứ:
-
Thường trụ thường trụ: có
nghĩa là nhà cửa, ruộng vườn, cây cối, người, súc vật, lúa gạo
v.v…. vì hình thức chúng giới hạn ngay tại chỗ, không chung ở
những chỗ khác. Chỉ được dùng mà không được phân chia đem bán,
đem cho nên lặp lại hai lần chữ Thường Trụ.
-
Mười phương tăng: vật cúng
cho chư tăng quen thuộc như các phẩm vật, đồ dùng ăn uống trong
chùa thuộc của mười phương tăng không giới hạn tăng ở chùa nào.
Luật Thiện Kiến ghi rằng: không thỉnh chuông mà ăn tức ăn không
hiệu lệnh, là phạm tội trộm. Vì thế, rõ ràng mười phương tăng
đều có phần vậy.
-
Hiện tiền thường trụ,
trong đây có hai loại: a- Vật hiện hữu; b- Tăng chúng có mặt (hiện
diện): chỉ vật hiện hữu đem cúng chư tăng tại chỗ mà thôi.
-
Mười phương hiện tiền Tam
Bảo, có nghĩa là đồ vật của vị tăng qua đời; hình thức giống như
của thập phương, vì 10 phương hiện tiền tăng được có phần vậy.
Luận Tỳ Bà Sa có nêu: trộm vật
của tăng quá cố, ai xử phạm tội căn bản (trọng tội)?
-
Giải: Vì đã làm
pháp yết ma, đối giữa chúng tác pháp yết ma xử được. Nếu chưa làm
pháp yết ma thì phải khéo đem ra công khai giữa chúng cũng được. Nay
qui định rõ vật của tăng quá cố là của mười phương tăng, trước đã
làm pháp yết ma thì được, sau yết ma là không được.
Sách Lại Am ghi rằng, bốn vật
của Thường trụ này không được lấy một tơ hào, nếu lấy đắc tội rất
nặng. Trước Thánh sau Thánh đều dạy răn điều chí thiết. Sơn tăng
hoặc ẩn hoặc hiển chưa từng không lấy lời chí thiết này răn dè ý
mình. Do e người không thấu hiểu nên có bài kệ cảnh giác rằng:
Vật mười
phương tăng nặng như sơn
Muôn kiếp
nghìn đời dễ trả ơn?
Nay bàn chả
mấy người tin tưởng
Ngày kia khó
thoát tội hầm chông.
Thân người
khó được khéo suy lường
Sanh ra tội
sừng tháng năm trường
Tham chi
từng hạt gạo đáng thương
Sa chân lỡ
mất nửa đời lương!
(Trích Bách Trượng Thanh Quy,
Thích Bảo Lạc dịch xong, sách ấn hành năm 2008)
Nhân tiện xin thuật câu chuyện
có liên quan đến vật của Tam Bảo để giúp ta suy nghĩ ứng dụng trong
sự tu tập.
Vào khoảng năm 1946 (sau đệ
nhị thế chiến) ở chùa Chúc Thánh - Hội An (Quảng Nam) có bà vải Bốn
Chúng chuyên đi chợ nấu ăn cho Hòa Thượng Tăng Cang Thiện Quả trụ
trì các tổ đình Tam Thai – Linh Ứng kiêm Chúc Thánh. Có bất cứ
chuyện gì dưới chúng bà đều đem tâu với Hòa Thượng để Hòa Thượng xử,
phạt, đánh… Chúng trong chùa lúc đó gồm 20 người ai cũng chẳng ưa
bà. Trong số có 3 chú Như Lang, Như Phú, Như Huệ (Hòa Thượng Hội Chủ
bây giờ) ưa chọc, và tinh nghịch để trả đũa cho bỏ ghét bà Bốn.
Thường bà đi chợ hay mua chuối, hương đèn, giấy vàng cúng miếu Bà
(ngũ hành) phía sau chùa. Các chú rình theo dõi xem bà, cúng chuối
sao không thấy đem vô chúng ăn, mấy chú bèn chun dưới bàn thờ quan
sát. Một hôm như thường lệ bà đem chuối cúng và khấn vái: Con trăm lạy bà,
ngàn lạy bà, hôm nay con kiếm được 1đ50 tiền, xin bà gia
hộ con kiếm được kha khá để mỗi bữa đi chợ mua chuối cúng bà. Con có
xin mấy bà trong phố được 7 đồng, con đem về giao Thầy 5 đồng, con
lấy (bớt) 2 đồng. Trăm lạy bà, ngàn lạy bà tha thứ cho con.
Khấn
xong, bà đem giấy vàng đi đốt, 3 chú dưới bàn thờ chun ra bưng nải
chuối đem tới dưới gốc cây ngồi thanh toán sạch. Lạy xong, bà không
thấy nải chuối đâu, bả nghĩ bà sao linh quá về hưởng vật cúng, nên
tìm quanh thấy vỏ chuối, nhưng không biết hỏi ai. Bà rất ấm ức trong
lòng, vì đã qua vài ba lần như vậy. Sanh nghi, bà kêu 3 chú hỏi
rằng:
Các chú có lấy
chuối cúng bà không? Các chú chối phăng không nhận. Bà càng thêm
điên tiết. Tra mãi không ra, bà đem mách Thầy và quả quyết: Chắc là
do ông Huệ chứ không ai vô đây. Nghe vậy, Thầy mỉm cười, vì biết
tánh bà nên nói rằng:
Việc đó để Thầy
xử. Thật ra, Thầy làm lơ luôn. Bởi vì, bà lấy bớt tiền chợ hay tiền
cúng chùa là vật của Tam Bảo, lại còn lo hối lộ với thần linh, là
một việc làm phi pháp.
Ngoài ra, một câu chuyện khác
cũng tại chùa Chúc Thánh. Chuyện như sau: Hòa Thượng Tăng Cang (Thiện
Quả) rất có uy tín trong vùng được nhiều người biết tiếng, họ hay
thỉnh mời Ngài tới nhà để cúng dường. Một hôm Hòa Thượng đi hóa
trai, ở nhà mấy chú thèm xôi lén vào liêu phòng xúc trộm nếp đem nấu
xôi. Xôi vừa chín gặp Thầy về. Chúng nghe Thầy về ai cũng sợ liền
bưng nồi xôi giấu ngoài miếu thổ thần. Khoảng lúc 11 giờ đêm, bỗng
Hòa Thượng kêu mấy chú dậy hỏi:
Các ông cúng cái
gì ngoài miếu thổ thần không thắp hương, mấy ổng vào thưa Thầy hai
lần? Khi nghe hỏi vậy, mấy chú nín khe không ai dám lên tiếng. Trong
số có một chú lớn hơn nói nên nói thiệt cho rồi, không dấu Thầy được
nữa. Mấy chú cùng bạch: Bạch Thầy, tụi
còn thèm xôi, nên có ăn cắp nếp nấu xôi cho mấy anh em ăn để mai đủ
sức đi làm việc, nhưng chưa kịp ăn thì gặp Thầy về nên đem để ngoài
miếu thổ thần. Vì đêm tối chúng con không đám ra lấy. Thầy bảo:
thôi
đem vô ăn đi sáng mai sẽ hay. Thế là mấy chú hết cả sợ đem nồi xôi
thanh toán ngay tại chỗ, nhưng vẫn lo sợ không rõ hậu quả sẽ ra sao.
Sáng hôm sau, khi công phu
xong, quét dọn chung quanh sân vườn rồi dùng điểm tâm như thường lệ.
Hòa Thượng chờ cho chúng ăn uống, dọn dẹp rửa chén bát xong và kêu 8
chú lên nằm dài ra đất quất cho mỗi chú 10 roi (roi bằng mây. Mỗi
lần quất xuống là một lần căn dặn:
Từ nay về sau
đừng tái phạm lại nghe chưa?
(Thuật lời kể lại 2 chuyện của H.T. Như
Huệ tại trường hạ vào chiều 13 tháng 7 năm 2007.)
Qua câu chuyện thứ nhất trên
chúng ta có thể rút tỉa được đôi điều như sau:
-
Bà Vải thân tuy
sống ở chùa nhưng tâm không ở chùa, làm những điều không hợp đạo lý,
hay nói đúng hơn là rơi vào mê tín và phạm giới. Như bà vẫn tin đốt
vàng mã, mặc dù cúng thần đi nữa; cũng như cắt xắn bớt tiền bạc của
Tam Bảo đã là một cái tội, lại còn muốn hối lộ với thần linh nữa là
tội thứ hai. Việc gì của mấy chú bà cũng đem mách Thầy để Thầy phạt
thuộc giới vọng là tội thứ ba.
-
Với một người ở
chùa mà tâm đạo mỏng cạn như thế là một trở ngại với chúng, với Thầy,
với chùa và rộng hơn nữa đối với đạo. Đối với chúng, bà không giúp
đỡ thương mến lại tìm chỗ sơ hở tâu mét Thầy để các chú bị phạt mà
có khi do tư kiến của bà họ bị phạt oan. Còn với Thầy hay đối với
chùa, người ngoài nhìn vào cách sống đạo ấy hẳn có lời phê phán về
Thầy cũng như chùa, thật là bất thuận lợi vô cùng. Đó là chưa kể đến
sự ảnh hưởng không tốt cho đạo giáo nữa.
Và câu chuyện thứ hai giúp ta
nhìn lại về quá khứ để thấy rõ sinh hoạt thiền môn, cũng như đời
sống của tăng sinh vào nửa thế kỷ 20 qua vài nhận xét sau đây:
-
Đời sống nghèo
của ngôi chùa quê thiếu thốn mọi mặt, tăng chúng thiếu ăn, thiếu
mặc, làm việc cực nhọc; học hành trong điều kiện kham khổ. Hình phạt
nặng nề, Thầy Tổ nghiêm khắc… là những trở ngại cho người thiếu ý
chí và niềm tin chưa đủ mạnh. Nhưng đó lại là lò rèn người rất hữu
hiệu, với những ai bền gan kiên chí, quyết phấn đấu vượt qua ắt đạt
đến thành công viên mãn. Như ta thấy một số vị còn tồn tại dưới sự
giáo dưỡng nghiêm từ của sư phụ và đời sống khắc khổ của già lam mà
sau này ra làm đạo thật đắc lực như quí Ngài Trí Thủ, Thiện Hoa, Trí
Hữu Thiện Hòa, Đức Nhuận, Thanh Kiểm, Thiện Siêu, Trí Nghiêm, Đổng
Minh… và một số vị đang hành hoạt như H.T. Trí Quang, Thiện Hạnh,
Như Huệ.
-
Hòa Thượng Thiện
Quả được sắc phong chức Tăng Cang, tức là vị tăng có uy tín được
triều đình nể trọng. Ngài còn được tín nhiệm giữ chức vụ trụ trì các
tổ đình Chúc Thánh và Tam Thai – Linh Ứng. Đây phải nói Ngài là nhân
vật nổi bật trong hàng tăng tỉnh Quảng Nam lúc bấy giờ nói riêng và
có ảnh hưởng lớn khắp trong toàn quốc. Điều này cho thấy Ngài là bậc
tu hành đạo cao đức trọng, không những được người đương thời nể phục
ca ngợi tán dương mà cõi giới vô hình cũng cảm thông mật thùy gia hộ.
Chẳng hạn như trong đêm tối thổ thần vào mách bảo Ngài sự việc ở
chùa lúc ban chiều, nếu không Ngài làm sao biết được rõ ràng sự kiện
mấy chú làm gì khi Hòa Thượng đi vắng.
-
Điều này cho ta
nghiệm lại sự tu hành ngày nay không có được như ngày xưa Thầy Tổ đã
thành tựu công hạnh. Phần lớn người hành đạo thời hiện đại bị ảnh
hưởng nền văn minh khoa học, kỹ thuật, làm cho tâm con người cũng
trở nên máy móc, như chỉ được mặt này lại thiếu mặt khác. Đó là mặt
tu chứng, hầu như chúng ta yếu kém, bù lại về kỹ thuật, truyền thông
(công xảo minh) có thể nói đạt đến một đích điểm cao tột trong thế
kỷ hai mươi mốt này.
Quí tiếc của Tam Bảo là trực
tiếp bảo vệ duy trì Phật pháp tồn tại ở thế gian. Cả hai thành phần
đệ tử của Phật tại gia và xuất gia cần hành nỗ lực tôi luyện nội tâm
phát sáng, đó chính là toàn thành sự nghiệp giác ngộ của người Phật
tử chân chánh ở hiện tại và tương lai.
Nam Úc tiết trọng đông
Ngày 14 tháng 7 năm 2007
Sa môn Thích Bảo Lạc
