MÙA
PHẬT ĐẢN TRONG TRUYỀN THỐNG NAM TÔNG
(Ý NGHĨA NGÀY RẰM THÁNG TƯ VESAKHA)
Thích
Thiện Minh
---o0o---
Theo
Tam Tạng giáo điển của Phật giáo Nam tông (Nam truyền Thượng
tọa bộ), ngày trăng tròn tháng Tư Âm lịch là ngày lịch
sử, kỷ niệm một lúc 3 thời kỳ: Bồ Tát Đản sanh, Thành
đạo và Phật nhập Niết bàn, Phật giáo thế giới gọi ngày
ấy là lễ "Tam Hợp" (The Triple Festival).
Ngược
dòng lịch sử cách đây hơn 25 thế kỷ, đức Từ Tôn, cứu
thế đã xuất hiện giữa Trung Ấn Độ để sau này trở thành
một bậc Đại Vĩ Nhân mở đầu cho một kỷ nguyên an lạc và
giải thoát. Ngài ra đời nhằm ngày thứ sáu, Rằm tháng Tư.
Lời nói đầu tiên của con người hi hữu phi phàm này ngay
sau khi xuất hiện giữa trần gian ở vườn Lumbinì tại thành
Kapilavatthu như sau:
"Aggohamasmi
Settho
Aggohamasmi Jettho
Aggohamasmi Anuttaro
Ayamanti mà Jàti natthi dàmi punabbhavote"
Ta là
bậc cao nhất trên đời
Ta là người quý nhất trên đời
Ta là bậc chí tôn trên đời
Sự sinh ra của ta kiếp này là kiếp cuối cùng
Nay ta chẳng còn tái sinh nữa.
Ngài
lớn lên trở thành người tài ba lỗi lạc, tướng mạo cực
kỳ khôi ngô, sống trong cung vàng điện ngọc, vợ đẹp,
hầu xinh, giường ngà, chiếu ngọc, nhưng với chí nguyện
"độ đời", lúc nào Ngài cũng băn khoăn, suy tư,
khắc khoải, lo âu tìm kiếm một con đường giải thoát để
cứu khổ cho chúng sanh đang u mê trong đêm tối của cuộc đời.
Vượt
kinh thành, xuất gia tìm đạo và trải qua sáu năm khổ hạnh,
màn trời chiếu đất cơ cực trăm bề, rốt cuộc Ngài tự
phát hiện ra con đường Trung đạo (Majjhimapatipadà) có năng
lực đưa đến thoát ly sinh tử, và cuối cùng Ngài đã đắc
đạo quả trong ngày thứ ba, Rằm tháng Tư.
Lời
nói đầu tiên của đức Thế Tôn sau khi đắc thành quả
Phật:
"Aneka Jàti smasaram sandhàvissam ambbisam Gaha karam gavesanto
duffha Jàti punappunam Gahakaraka ditthosi puna geham nakahasi sabbate phàsukà
bhaggàgahakùtam visamkhatam vihamkhàragatam cittam tanhànam khayamajjhàmà".
Nghĩa
là:
Trong vô số lượng kiếp, Như Lai còn lặn lội tìm kiếm người
thợ cất nhà thì sự sanh đã khiến Như Lai đau khổ không
ngừng. Này người thợ nhà kia, ngươi đã bị Như Lai khám phá
ra rồi, đừng hòng cất nhà cho Như Lai được nữa, sườn nhà,
nóc nhà đã bị Như Lai phá vỡ và triệt hạ, tâm Như Lai hoàn
toàn vô hành, vô nhiễm.
Sau khi chứng quả Chánh Biến Tri (Sammàsam Buddho) thay vì an hưởng
quả vị siêu thoát một mình, nhưng với lòng từ bi vô lượng
thúc đẩy Ngài không nỡ để cho chúng sanh chìm ngập khổ
sầu mãi trong biển lệ trầm luân, nên Ngài nỗ lực suốt 45
năm trường đem đạo vàng truyền bá khắp nơi, nhằm một
mục đích duy nhất là đem lại hạnh phúc và giải thoát cho
chư Thiền và nhân loại.
Cuộc
đời hoằng hóa lợi sinh của đức Phật trong suốt 45 năm,
mỗi ngày được chia ra làm 5 công việc như sau:
1. Pubbanne pindanàtam: Sáng, đi khất thực và gieo duyên lành
cho chúng sanh.
2. Sàyanne Dhammadesanam: Chiều, thuyết pháp cho chúng sanh.
3. Padose bhikkhu ovàdam: Tối, giáo giới chư Tăng. .
4. Addharatte devapannànam: Khuya, giảng pháp và trả lời thắc
mắc cho chư Thiền.
5. Paccuseva gate kàle bhabbàbhabbe vilokanam: Rạng đông, dùng
Phật nhãn xem xét trong Tam giới có chúng sanh nào hữu duyên
để tế độ hôm ấy.
Do đó đời Ngài hoàn toàn hy sinh để thực hiện hạnh độ
đời cho đến hơi tàn sức kiệt, Ngài thở về Kusinàra và
Ngài tịch diệt. Thân Ngài nằm giữa hai cây Long Thọ (Sàlà),
hôm ấy nhằm ngày thứ tư, Rằm tháng Tư.
Lời nói sau cùng của đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật là:
Amantiyàmi Vo bhikhave vaya dhamma sankhàra appamà dena sampadethati
ayama tahagatassa paccha mavàcà.
Nầy
chư Tỳ kheo, từ lâu nay các con nương nhờ nơi Như Lai, nay Như
Lai sắp từ giả các con, kiếp sống thật là ngắn ngủi,
vạn vật có sự tan rã là lẽ thường. Các con không nên có
sự buồn khổ, các con hãy cố gắng chuyên cần hành đạo và
đừng nên dễ duôi. Sau khi Như Lai nhập Niết bàn, Kinh, Luật,
Luận là thầy của các con vậy.
Như vậy ngày Rằm tháng Tư không những là kỷ niệm ngày
Bồ Tát Đản sanh, mà còn là ngày Thành đạo và Phật nhập
Niết bàn.
Ngày
nay, cứ mỗi khi đến ngày Rằm tháng Tư, ngày đại lễ Tam
Hợp, Phật tử Việt Nam cũng như Phật tử trên thế giới đều
hướng tâm về đức Phật. Đời Ngài đã thuộc về quá
khứ nhưng uy danh Ngài vẫn sống mãi với trào lưu lịch sử.
Do đó, để tưởng nhớ đến ngày kỷ niệm lịch sử của
Ngài, giới Phật giáo Nam tông, các chùa có tổ chức thọ
hạnh Đầu đà thức trọn đêm không nằm không dựa để
tham thiền, tụng kinh, chiêm bái Xá lợi đức Phật Tổ, hái
hoa Phật pháp, gieo duyên học Phật, luận đạo, kinh hành v.v...
hầu cúng dường đức Phật một đêm không ngủ để gieo duyên
lành giải thoát và giác ngộ.
Cầu
chúc quý vị hưởng mùa Phật Đản vui vẻ hạnh phúc trong ánh
hào quang từ bi, trí huệ của đức Phật Tổ Như Lai.
Nam
mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Source: LotusNet
home page
---o0o---
