---o0o---
Tể Tướng
Đại Điển Tôn
Kinh Trường A-Hàm, quyển 5, có đoạn nói
về tiền thân đức Phật Thích-Ca như vầy:
Lúc bấy giờ trời Đại-Phạm-Vương hóa thân
làm một Đồng-tử đến nói với trời Đao-Lợi rằng: "Các ngươi có
muốn nghe chuyện kỳ đặc về Phật Thích-Ca không?"
Các Trời Đao-Lợi đáp: "Hay thay! Chúng tôi
từ lâu muốn biết điều đó".
Đồng-tử Đại-Phạm-Vương nói: "Trong quá
khứ có một kiếp nọ, Phật Thích-Ca trong lúc đang tu Bồ-Tát hạnh,
mới được sanh ra, Ngài đã thông minh diệu trí hơn người. Cha Ngài
tên là Điển-Tôn làm quan tể tướng của vua Địa-Chủ. Vua Địa-Chủ
có thái tử tên là Từ-Bi hay đi giao du với các vị đại thần dòng
Sát-Đế-Lợi. Bỗng nhiên tể tướng Điển-Tôn mắc phải bệnh ngặt
nghèo rồi qua đời để lại sự tiếc thương cho bao người. Nhất là
nhà vua sầu khổ vì mất vị tể tướng tài ba trung hậu.
Thái tử Từ-Bi thấy vua cha buồn rầu, nên
đến tâu rằng: "Tâu Phụ-vương! Xin Phụ-vương chớ nên buồn khổ
nữa mà tổn hại đến long thể. Tể tướng Điển-Tôn có một người
con trai tên là Diệm-Mang tài ba lỗi lạc. Lúc tể tướng Điển-Tôn
còn sanh tiền mỗi mỗi việc triều chánh thường đem bàn thảo với
công tử Diệm-Mang, trước khi đem thi hành. Vì thế, chẳng những
Diệm-Mang đã hiểu rõ những việc triều chánh mà còn biết dự
đoán những việc tương lai. Theo thiển nghĩ của con, Phụ-hoàng nên
triệu Diệm-Mang vào triều bàn luận trao cho việc quốc sự chắc
thích hợp hơn cả".
Vừa nghe thái tử Từ-Bi trình tấu, vua Địa-Chủ
như rũ sạch nỗi ưu phiền lo âu, liền triệu Diệm-Mang vào triều,
sau những ngày cùng nhau bàn luận kỹ lưỡng, nhà vua phán rằng:
"Nay ta phong cho ngươi vào chức vụ của cha ngươi ngày trước. Vậy
từ đây ngươi hãy hết lòng tận trung với quốc với quân, cũng
có nghĩa là tận hiếu với thân phụ người nữa đó". Nói rồi, nhà
vua đem ấn tướng trao cho Diệm-Mang.
Từ khi Diệm-Mang nhận lãnh ấn tướng, ngày
đêm chuyên tâm lo việc triều chánh của vua trao, thành quả tỏ
ra đặc biệt xuất sắc hơn ngày trước của cha. Còn nhà vua thì ở
trong thâm cung lo hưởng thú vui dục lạc. Chẳng bao lâu, Diệm-Mang
được tiếng khen đồn xa. Từ vua cho đến quốc dân, ai nấy thảy đều
quý mến tôn xưng là Đại-Điển-Tôn.
Chẳng bao lâu sau đó, vua Địa-Chủ băng hà,
triều thần suy tôn thái tử Từ-Bi lên ngôi thay thế cho vua cha.
Thái tử Từ-Bi sau khi lên ngôi liền nghĩ đến việc chọn người
vào chức tể tướng để giúp nhà vua trị nước an dân. Đã hơn ba
tháng trời nhà vua suy nghĩ tìm người hiền tài. Nhưng suy đi nghĩ
lại không ai tài trí đức độ hơn Đại-Điển-Tôn. Vua Từ-Bi khai triều
nghị hội, triều thần luận bàn sôi nổi, kết quả lễ trao ấn tín
cho tể tướng Đại-Điển-Tôn được tổ chức trọng thể sau đó.
Với đức độ tài ba và lòng trung hậu chân
chánh, chẳng bao lâu tể tướng Đại-Điển-Tôn dang vang khắp thiên
hạ. Do đó, nên các vua của bảy nước lân bang đều triệu thỉnh
ông làm cố vấn chỉ đạo việc nước cho họ. Bảy nhà đại cư sĩ cũng
nhờ ông giúp ý kiến để xử lý việc nhà của họ. Bảy trăm kẻ
phạm-Chí cũng nhờ Đại-Điển-Tôn hướng dẫn họ đọc tụng kinh điển.
Họ nghĩ ông là thần minh của trời Phạm-Thiên sai xuống thế gian,
nên họ hết lòng kính nể. Chẳng bao lâu sau đó, tể tướng Đại-Điển-Tôn
phát tâm chuyên tu suốt ba tháng hạ để thân tâm thanh tịnh, hầu
mong được trời Phạm-Thiên giáng lâm dạy đạo. Đã ba tháng trôi
qua mà không thấy trời Phạm-Thiên đâu cả! Tể tưởng Đại-Điển-Tôn
quyết tâm từ bỏ tất cả chức tước triều đình, đi ra ngoài cửa
thành phía Đông, tìm đến một gốc cây trong một túp lều tranh đem
hết lòng thành chuyên tu Tứ-vô-lượng-tâm: Từ-Bi-Hỷ-Xả. Trải
qua một thời gian tu luyện chuyên tâm thiền quán, bỗng nhiên vào
một đêm nọ có ánh sáng rạng ngời từ trên trời cao chiếu xuống,
liền khi đó có một Đồng-tử hiện ra trước mặt bảo rằng: "Nhà
ngươi có muốn hỏi điều chi thì cứ tự nhiên".
- Đại-Điển-Tôn cung kính mở lời: "Thưa Đồng-tử,
tôi muốn biết nhờ tu pháp gì mà được làm Phạm-Thiên?"
Đồng-tử đáp: "Bỏ xú uế nơi cõi lòng thì
sẽ làm được Phạm-Thiên".
Đại-Điển-Tôn lại hỏi: "Thế nào là xú
uế nơi cõi lòng?"
Đồng tử đáp: "Dối trá, ngã mạn, tham lam,
sân hận, si mê, ích kỷ, cố chấp, tăng thượng mạn, hận thù, tất
cả thứ đó là xú uế. Lòng còn chứa chấp những thứ xú uế đó
thì khó có thể tránh khỏi đọa vào địa-ngục, ngạ-quỉ, súc-sanh,
chớ đừng nói chi làm được Phạm-Thiên".
Tể tướng Đại-Điển-Tôn nghe xong thầm nghĩ
rằng: "Lòng xú uế tai hại như thế. Ngày nào còn ở tại gia thì
ngày đó còn vướng bận vợ con nhà vửa, công danh, phú quý, lợi
dưỡng, không có phương cách nào dứt sạch xú uế. Chi bằng ta nên
xuất gia".
Nghĩ vậy rồi, Đại-Điển-Tôn liền đem ý
định xuất gia của mình tâu trình với vua Từ-Bi và các vương quốc
lân bang, xin trao trả chức tể tướng để rảnh tay thực hiện chí
nguyện xuất gia.
Sau khi nghe Đại-Điển-Tôn tâu, vua và các
quốc vương nghĩ rằng: "Hạng Bà-la-môn thường ham bạc vàng, châu
báu, gái đẹp. Thế thì nay ta nên mở kho châu báu, tuyển chọn
thể nữ trẻ đẹp, rồi mời tể tướng Đại-Điển-Tôn đến để ông
ta tùy sở thích chọn lựa. Làm như vậy, chắc Đại-Điển-Tôn sẽ
bỏ ý định từ quan xuất gia tu học đạo.
Nhưng nào có ngờ những thứ ấy không làm
lay chuyển được lòng kẻ đã quyết tâm tu hành. Đại-Điển-Tôn vẫn
khẩn thiết tâu rằng: "Muôn tâu Thánh-thượng! Tấm lòng của Thánh-thượng
quá ưu đãi như thế, hạ thần đã được ân mưa móc lắm rồi! Nhưng
mong Thánh-thượng rủ lòng thương, để hạ thần được toại nguyện
xuất gia tu hành. Chỉ có xuất gia là phương cách tốt nhất để có
thể trừ bỏ lòng xú uế".
Vua Từ-Bi cùng với các vị quốc vương khuyên
Đại-Điển-Tôn nên đợi bảy năm nữa để các quốc vương có thời
gian sắp đặt truyền ngôi cho các vương tử rồi cùng nhau đi xuất
gia với Đại-Điển-Tôn luôn một thể. Đại-Điển-Tôn thưa vua: "Thế
gian vô thường, mạng người chỉ trong hơi thở, thở ra mà không hít
vào thì đã qua đời khác ... Mạng người khó có thể bảo toàn được".
Các quốc vương đều khuyên Đại-Điển-Tôn
rằng: "Nếu bảy năm mà khanh cho là lâu thì 6 năm, 5 năm, 4 năm,
có được chăng?" Nhưng tể tướng Đại-Điển-Tôn lòng đã quyết, vẫn
một mực giữ ý định. Và cứ như thế các quốc vương khất hẹn thời
gian giảm ngắn dần cho đến khi khất hẹn chỉ còn đợi đến bảy ngày
thôi, để các quốc vương thu xếp rồi cùng đi xuất gia, lúc đó
Đại-Điển-Tôn mới chịu đồng ý.
Đại-Điển-Tôn đem việc nầy trình bày cho
bảy vị đại cư sĩ và bảy trăm người Phạm-Chí biết. Các cư sĩ đồng
ý. Nhưng các Phạm-Chí lại khuyên Đại-Điển-Tôn rằng: "Tể tướng
chớ nên xuất gia. Xuất gia thì phải ở chỗ tịch mịch cô đơn vắng
vẻ, đời sống thanh đạm, ăn ngủ thiếu thốn. Còn ở tại gia thì
được hưởng đủ thú vui dục lạc. Chúng tôi xin tể tướng nghĩ lại
nên bỏ ý định xuất gia, để chúng ta cùng hưởng công danh, phú
quý, dục lạc trần gian cho trọn kiếp người".
Đại-Điển-Tôn nói với các Phạm-Chí rằng:
"Nếu ta cho tại gia là vui, xuất gia là khổ, thì ta đã không có
ý chí xuất gia rồi. Nhưng ta đã thấu rõ tại gia là khổ, cái khổ
ràng buộc tinh thần, tâm tánh không thể thanh tịnh, kéo theo đó
cái khổ đọa lạc muôn đời ngàn kiếp. còn xuất gia là vui, cái
vui tinh thần thoải mái, tâm tư thanh tịnh, cái vui vĩnh viễn giải
thoát giác ngộ tự tại. Ta đã suy nghĩ kỹ, nên mới quyết định
chọn lấy đời sống xuất gia".
Các vị Phạm-Chí nghe rồi liền nói: "Nếu
thế thì chúng tôi cũng xin theo tể tướng xuất gia, tôn xưng tể
tướng làm Đạo-Sư của chúng tôi. Đạo-Sư làm gì thì chúng tôi cũng
làm theo như thế".
Tin tể tướng Đại-Điển-Tôn xuất gia chẳng
mấy chốc lan truyền khắp từ trong hoàng cung ra đến nhân gian,
khiến cho ai nấy đều cảm động. Các hoàng hậu cung phi và các
phu nhân của các đại thần đều nghĩ rằng: "Đại-Điển-Tôn là bậc
tể tướng tài ba đức độ an bang tế thế, không những chỉ cho riêng
đức vua Từ-Bi, mà còn là tể tướng của bảy quốc vương lân bang
nữa. Quyền uy danh vọng, phú quý tột đỉnh hơn người, thế mà còn
từ bỏ để đi tu. Huống chi là bọn chúng ta. Nghĩ vậy rồi, họ cùng
nhau đến xin theo Đại-Điển-Tôn để được xuất gia tu hành. Chẳng
bao lâu số người xin xuất gia lên đến hơn tám vạn bốn ngàn người.
Kể đến đây, Phạm-Thiên Đồng-tử nói với
các trời Đao-Lợi rằng: "Các người chớ nghĩ rằng, vị đại thần
tể tướng Đại-Điển-Tôn Đó chẳng phải là ai đâu khác, mà chính
là tiền thân của đức Phật Thích-Ca. Ngài hiện đang thuyết pháp
ở núi Kỳ-Xà-Quật. Nếu các người có nghi lời ta nói, thì xin
cứ đến đó mà hỏi thì sẽ rõ. Như đức Điều-Ngự Thích-Ca có dạy
điều gì, thì quý vị nên cố gắng nhớ lấy".
Lúc bấy giờ có vị nhạc thần tên là Bát-Giá-Dực
của trời Đao-Lợi, dẫn bằng hữu quyến thuộc đến trước đức Phật
quỳ thưa rằng: "Bạch đức Thế-Tôn! Do vì lời nói của vị Phạm-Thiên
Đồng-tử, nên nay chúng con đến đây ra mắt xin hỏi Ngài một điều:
Trong một thời quá khứ xa xưa, có một kiếp nọ Ngài làm tể tướng
tên là Đại-Điển-Tôn, bạch đức Như-Lai có phải đúng thế không?
Và vị tể tướng Đại-Điển-Tôn đồng ý với vua Từ-Bi là chỉ trong
bảy ngày thì xuất gia tu hành. Rồi cùng đại chúng đi qua khắp
các nước du hóa độ sanh, điều nầy có đúng không? Cúi mong đức
Thế-Tôn, vì để cho chúng trời người ba cõi có niềm tin sâu đậm
vững chắc, và vì sự lợi ích chúng sanh, ngưỡng mong đức Thế-Tôn
từ bi ban cho chúng con một lời xác định".
Đức Phật từ tốn đáp: "Lời thuật vừa rồi
của Phạm-Thiên Đồng-tử quả thật không hư dối. Chớ đem lòng nghi
tể tướng Đại-Điển-Tôn đó là ai đâu khác, mà chính là tiền thân
của ta đó vậy".
