---o0o---
Chồn
Cưới Công Chúa
Một thuở nọ tại vườn Trúc-Lâm thuộc thành
Vương-Xá, ta từng nghe đức Phật nói như vầy: "Thuở xa xưa vào một
kiếp nọ, có vị đạo sĩ lánh mình ẩn tu trong hang động, ngày ngày
sống với núi rừng cỏ cây, vui với chim hót suối reo, đêm đêm
chuyên tâm thiền tọa tụng kinh âm thanh lảnh lót thiền vị làm
sao! Trong lúc ấy, có một con chồn đêm đêm cứ đúng giờ tụng
kinh của đạo sĩ là nó đến nằm trước cửa để nghe. Cho dù gặp
phải những đêm giông tố sấm sét gió mưa, chồn cũng vẫn không
vắng thiếu bữa nào. Lâu ngày, con chồn kia như thấm được lời
kinh tiếng kệ, hiểu được nghĩ lý vi diệu một vài đoạn kinh. Thế
rồi một hôm chồn nẩy sinh ra ý nghĩ kỳ lạ: "Nay ta đã hiểu được
nghĩa lý kinh điển thánh hiền. Thánh hiền là bậc tôn quý của
loài người. Còn ta nay hiểu được giáo lý của thánh hiền, thì
ta chắc phải được làm vua trong loài thú. Mà vua thì phải có quần
thần". Nghĩ như thế rồi, chồn kia đứng dậy lập mưu chiêu binh mãi
mã.
Trên đường chiêu mộ binh sĩ, đầu tiên chồn
gặp một con cáo đang mắc bệnh liền phô trương hùng hổ ra oai nhảy
lại toan muốn giết cáo. Cáo kia đang lúc bệnh mỏi mệt thấy vậy
thất kinh mới hỏi chồn: "Tôi với anh không có oán thù, sao anh
lại muốn giết tôi".
Chồn gầm gừ hung hăng đáp: "Ngươi có biết
ta đây là chúa tể của muôn loài hay không? Tại sao ngươi thấy
ta mà không biết hạ mình cung kính lễ chào? Như thế là ngươi đắc
tội khi quân. Ta không giết thì để ngươi sống làm gì nữa chứ?
Nếu ngươi chịu phục tùng theo ta, thì ta tha cho mạng sống, sẽ hưởng
được sung sướng sau nầy".
Vì cơn bệnh hoành hành đau nhức không còn
sức lực để tranh hùng, nên cáo phải hạ mình nói: "Thưa ngài!
Xin ngài tha tội. Tôi xin tuân lệnh phục tùng theo hầu hạ ngài".
Thế rồi hai con chồn cáo cùng kéo nhau
đi. Đi được một quãng đường thì gặp một con chó sói lạc đàn đói
khát đang đi kiếm ăn. Chồn và cáo liền bao vây tấn công muốn
giết chó sói. Bất ngờ trước hành động hung tợn của đối phương,
chó sói lấy làm kinh hoàng ngạc nhiên hỏi: "Tôi với hai anh có
oán thù gì đâu? Tại sao hai anh lại muốn hãm hại tôi? "
Chồn hùng hổ nói: "Nhà ngươi gặp vua tôi
của ta đi kinh lý mà không biết giữ lễ vái chào, lại còn tỏ
ra lơ là mục hạ vô nhơn. Ta không triệt hạ ngươi thì để làm chi
nữa chứ? Nếu ngươi chịu theo ta thì được sống. Bằng không thì tự
chuốc lấy cái chết vào thân ngay bây giờ. Một trong hai con đường,
theo ta thì sống, chống lại thì chết, ngươi phải chọn gấp".
Nghe thế, sói thấy mình thân cô thế yếu,
đành nuốt hận hạ giọng nói: "Thưa ngài! Xin ngài bớt giận tha
mạng cho. Tôi nguyện tuân theo lời ngài, phục tùng hầu hạ".
Được sói xong, chồn lại tiếp tục đi chiêu
mộ binh mã, khéo lợi dụng khí thế quần bầy để uy hiếp thế cô,
khéo mưu mô dùng voi khắc phục cọp, lợi dụng loài thú nầy khắc
phục loài thú khác. Nên chẳng bao lâu cọp, beo, voi, sư tử đều
bị mắc mưu phục tùng chồn . Từ đấy, chồn tự xưng làm chúa tể
muôn loài.
Từ khi các loài ác thú núi rừng phục
tùng dưới sự chỉ huy của chồn, thì chồn tự cho mình là có uy thế
hùng mạnh nhất trong muôn loài. Nên chồn lại nghĩ rằng: "Ta bây
giờ nghiễm nhiên là một vị vua của muôn loài. Thế là ta phải
có hoàng hậu. Mà hoàng hậu thuộc loài thú thì hóa ra tầm thường
thấp hèn lắm sao?! Không được, ta phải kiếm trong loài người một
công chúa trẻ đẹp để làm hoàng hậu, như thế mới tỏ ra được
cái đặc biệt hơn muôn loài thú vật". Nghĩ vậy rồi, chồn cưỡi
trên lưng một thớt voi to mạnh dẫn theo sau đoàn cáo, sư tử, voi
vào thành Ba-La-Nại. Dân chúng trong thành thấy đoàn ác thú hung
hăng đi đứng lăng xăng trên các đường sá phố phường, nên ai
nấy đều kiếp sợ. Chẳng mấy chốc, tin nầy được trình báo đến
nhà vua tới tấp. Vua lập tức phái sứ giả ra nói: "Chúng ngươi
là loài thú ở chốn núi rừng, sao lại dám cả gan ngang tàng đi
trong phố xá làm cho dân chúng lo sợ bất an như thế nầy?"
Ngồi chễm chệ trên lưng voi, chồn hất mặt
xấc xược đáp: "Ta là vua của tất cả muôn loài. Ta nay đến đây
là muốn cưới công chúa của thành Ba-La-Nại nầy để làm hoàng
hậu. Các ngươi có thuận theo lời ta thì tốt. Ta để cho dân chúng
được an ổn. Bằng không thuận gả công chúa cho ta. Thì trước hết
các ngươi hãy nhìn vào binh tướng hùng dũng của ta đây, chỉ trong
giây lát thành trì nầy sẽ sụp đổ tan tành, dân chúng trong thành
sẽ bị nghiền nát không còn một mạng. Vậy ngươi hãy lập tức trở
về tâu lại cho vua của các ngươi biết quyết định của ta".
Sau khi được sứ giả trình tấu, nhà vua rất
là lo âu, liền hội quần thần văn võ bá quan trình bày rõ sự
việc để tìm phương kịp thời đói phó. Các quần thần nghe nói đến
voi, sư-tử, cọp, beo kết thành đoàn kéo vào phố phường, ai nấy
đều xanh mặt thất sắc đồng tâu lên vua rằng: "Xin Bệ-hạ nên
thuận theo lời của chồn, mà đem công chúa gả cho nó, để đổi
lấy sự sanh tồn của trăm họ, sự an toàn của thành trì, và sự
thanh bình của quốc gia xã tắc. Bằng không thì chúng ta không thể
tránh được hiểm nguy. Bởi vì trong nước ta hiện nay chỉ có voi,
ngựa là bậc giỏi hơn hết. Nhưng chồn kia không những chỉ có voi,
ngựa mà còn có cả cọp, beo, sư-tử nữa, thì chúng ta đâu có cách
nào địch nổi. Hơn nữa, hễ ngựa, voi nghe tiếng sư-tử rống thì chúng
hoảng hốt bò mọp kinh hãi khiếp sợ chạy trốn. Như vậy, khi ra
trận với chồn, thì thua là điều chắc, chúng ta khó tránh được
sự tổn thất tiêu diệt. Chi bằng Bệ-hạ không nên vì tiếc một
người mà để cả nước trăm họ phải chịu hậu quả không thể lường
được".
Trong lúc nhà vua còn phân vân suy nghĩ
chưa biết phải quyết định ra sao, thì có một đại thần từ trước
giờ yên lặng, nhưng vốn nổi tiếng là người can đảm, thông minh
tài trí xưa nay, đứng lên tâu rằng: "Tâu Bệ-hạ! Hạ thần từng
xem sách thánh hiền cổ kim, xưa nay chưa hề thấy công chúa mà
đem gả cho loài thú như vậy. Vả lại, làm như thế thì còn gì quốc
thể kỷ cương của triều đình, còn gì uy quyền cao quý của ngôi
vua chí tôn chí thượng!? Tuy hạ thần là kẻ tài sơ trí mọn, nhưng
hạ thần nầy quyết phải giết con chồn hỗn láo kia đi, để giải
thoát hiểm nguy cho quốc gia xã tắc, đem lại sự an lành cho bá
tánh muôn dân trăm họ, và giải cứu muôn thú bị con chồn quỷ
quyệt đốn mạt kia khống chế".
Trong lúc bâng khuâng lo âu chưa biết phải
giải quyết cách nào cho thỏa đáng, thì nghe được lời tâu như thế,
nhà vua hiển rõ trên sắc mặt nỗi vui mừng hy vọng, liền hướng
về vị đại thần kia hỏi: "Vậy khanh có kế nào tuyệt diệu, hãy
mau nói ra cho Trẫm nghe đi?"
Vị đại thần kia đáp: "Tâu Bệ-hạ! Bệ-hạ
cứ phái sứ thần ra định ngày giáp chiến và giao hẹn với con chồn
yêu quái kia rằng, nếu ngày lâm trận, chồn để sư-tử đi tiên
phong, thì hai bên xáp trận đánh trước rồi sau đó mới cho sư-tử
rống. Giao hẹn như thế, con chồn quỷ quyệt kia tưởng mình sợ sư-tử,
nó sẽ cho sư tử đi tiên phong và rống trước khi xáp trận. Khi
sư tử rống lên thì các loài thú của chồn kia đều hoảng hốt mất
hồn rối loạn bỏ chạy. Đồng thời trước đó Bệ-hạ nên ra lệnh
trong thành dân chúng cũng như voi, ngựa của ta tất cả đều lấy
bông gòn nhét lỗ tai thật chặt. Khi nghe sư-tử của chồn rống
lên thì ta cho lệnh xung phong tấn công. Như thế là ta sẽ tiêu
diệt lũ chồn, cáo kia như trở bàn tay".
Nhà vua nghe vị đại thần tâu xong, không
dấu được nỗi vui mừng, liền phán rằng: "Hay lắm! Hay lắm! Lời
tâu của khanh quả thật là diệu kế. Chí lý lắm!"
Không để mất cơ hội tốt, nhà vua liền
sai sứ ra định ngày xáp trận với chồn, và căn dặn chồn phải
giữ đúng những điều giao ước là: "Sư-tử đi tiên phong xáp trận
trước rồi mới được rống sau".
Chồn tâm dạ vốn quỷ quyệt, tuy nhận lời
giao ước, nhưng không làm đúng những điều ước định. Nên khi voi,
ngựa binh lính của nhà vua ra trước cửa thành, dàn trận tề chỉnh
để chờ lệnh lâm trận xáp chiến, thì chồn ra lệnh cho sư-tử rống
to, với mưu đồ để cho ngựa, voi nhà vua kinh sợ bỏ chạy. Nhưng
chồn đâu có biết rằng, nhà vua đã ra lệnh nhét bông gòn kỹ
cho voi ngựa trước đó rồi. Vừa nghe tiếng rống vang trời của sư-tử,
chính chồn giật mình kinh hãi từ trên lưng voi rớt xuống đất bể
tim giập mật chết ngay tại chỗ, không kịp nhắm mắt. Các loài
thú theo sau con chồn kia cũng đều kinh hoàng run sợ chạy tứ tán
vào rừng. Chỉ trong trong chốc lát, không mất người tốn của mà
nhà vua thắng trận, giải thoát được hoạn nạn tàn sát của con
chồn ác ôn một cách dễ dàng.
Kẻ đên đây, đức Phật liền nói bài kệ
rằng:
Gian tham chi lắm hỡi chồn ơi!
Kiếp thú cưới người được sao ngươi?
Quỷ quyệt dẫn binh đòi công chúa,
Tan thay! Muôn thú được thảnh thơi.
Đức Phật nói kệ xong. Ngài hướng về đại
chúng mà phán rằng: "Vị đại thần thông minh tài trí hiến kế kia
là tiền thân Xá-Lợi-Phất. Con chồn đòi cưới công chúa là tiền
thân của Đề-Bà Đạt-Đa. Vị vua xứ Ba-La-Nại thời bấy giờ chính
là tiền thân của Như-Lai đây vậy.
