Lược Giải
Những Pháp Số Căn Bản
Hạnh Cơ
---o0o---
Số 9
CHÍN CÕI
(cửu địa - cửu hữu)
Chín cõi
chỉ là một cách phân chia khác của “ba cõi” hay “sáu nẻo”,
đều chỉ cho cái vòng sinh tử luân hồi. Chín cõi ấy là:
1. Cõi của năm loài có dục vọng
cùng ở chung lộn với nhau (Ngũ thú tạp cư địa). Năm loài này là:
Trời cõi Dục, Người, Địa-ngục, Ngạ-quỉ, Súc-sinh. Nói cách khác, đây tức
là cõi Dục, một trong ba cõi đã đề cập ở trước.
2. Cõi của chúng sinh do vì thoát li khỏi
cõi Dục mà sinh niềm vui vẻ (Li sinh hỉ lạc địa – tức cõi trời
Sơ-thiền của cõi Sắc).
3. Cõi của chúng sinh do vì được an trú
trong thiền định mà sinh niềm vui vẻ (Định sinh hỉ lạc địa – tức
cõi trời Nhị-thiền của cõi Sắc).
4. Cõi của chúng sinh do vì bỏ được niềm
vui có vẻ tự mãn của hai cõi trên (Sơ-thiền và Nhị-thiền) mà tâm ý trở
nên an tĩnh hơn và có được niềm vui thanh thoát hơn (Li hỉ diệu lạc
địa – tức cõi trời Tam-thiền của cõi Sắc).
5. Cõi của chúng sinh do vì buông bỏ được
mọi niềm vui đã có ở trên mà tâm trở nên hoàn toàn tĩnh lặng, bình đẳng,
thanh tịnh (Xả niệm thanh tịnh địa – tức cõi trời Tứ-thiền của
cõi Sắc).
6. Cõi của chúng sinh đã vượt khỏi cõi
Sắc để an trú trong cảnh giới thiền định đầu tiên của cõi Vô-sắc
là Không-vô-biên-xứ (Không vô biên xứ địa).
7. Cõi của chúng sinh được an trú trong
cảnh giới thiền định thứ hai của cõi Vô-sắc là Thức-vô-biên-xứ
(Thức vô biên xứ địa).
8. Cõi của chúng sinh được an trú trong
cảnh giới thiền định thứ ba của cõi Vô-sắc là Vô-sở-hữu-xứ
(Vô sở hữu xứ địa).
9. Cõi của chúng sinh được an trú trong
cảnh giới thiền định cao tột của cõi Vô-sắc là
Phi-tưởng-phi-phi-tưởng-xứ (Phi tưởng phi phi tưởng xứ địa).
CHÍN PHẨM HOA SEN
(cửu phẩm liên hoa)
Theo giáo lí của
tông Tịnh Độ (một trong các tông phái Phật giáo đại thừa) thì trong vũ
trụ có một thế giới tên là Cực-lạc (hay Tịnh-độ), là quốc độ của đức
Phật A Di Đà. Sở dĩ có tên như vậy là vì quốc độ ấy hoàn toàn trong
sạch, đẹp đẽ (từ các loài hữu tình cho đến các loài vô tình), hoàn toàn
an vui, hạnh phúc, trí tuệ cao diệu, sống lâu vô lượng, chứ không phải
xấu xa, dơ bẩn, sinh sinh tử tử, đầy dẫy tham sân si phiền não, ngập
tràn đau khổ xót xa như thế giới chúng ta hiện sống ở đây. Theo đại
nguyện của đức Phật A Di Đà thì bất cứ chúng sinh nào cũng có thể cầu
được vãng sinh về thế giới Cực-lạc của Ngài, và khi đã được vãng sinh về
đó thì sẽ luôn luôn có được các hoàn cảnh và điều kiện thuận lợi để tu
tập thẳng đến quả vị giác ngộ, vĩnh viễn không bao giờ bị luân chuyển
trở lại vào các thế giới khổ đau. Muốn được vãng sinh về Tịnh-độ, hành
giả trước hết phải có ý chí, phải có tâm tha thiết mong cầu vãng sinh,
và sau đó là chuyên cần tu tập tịnh nghiệp làm nhân tốt cho việc vãng
sinh. Chúng sinh ở cõi Tịnh-độ được hóa sinh từ hoa sen, và tùy theo
tịnh nghiệp nhiều ít của mỗi người mà sẽ được vãng sinh về ở một trong
chín bậc hoa sen cao thấp khác nhau, gọi là “chín phẩm hoa sen”.
Chín phẩm hoa sen này chia làm ba cấp: trên (thượng), giữa (trung), dưới
(hạ); và mỗi cấp lại chia làm ba bậc: cao (thượng), vừa (trung), thấp
(hạ), như sau:
1. Bậc cao của cấp trên
(thượng thượng phẩm)
2. Bậc vừa của cấp trên
(thượng Trung phẩm)
3. Bậc thấp của cấp trên
(thượng hạ phẩm)
4. Bậc cao của cấp giữa
(trung thượng phẩm)
5. Bậc vừa của cấp giữa
(trung trung phẩm)
6. Bậc thấp của cấp giữa
(trung hạ phẩm)
7. Bậc cao của cấp dưới (hạ
thượng phẩm)
8. Bậc vừa của cấp dưới (hạ
trung phẩm)
9. Bậc thấp của cấp dưới
(hạ hạ phẩm)
CHÍN PHÉP QUÁN TƯỞNG TRÊN THI THỂ
(cửu tưởng quán)
Đây là một trong các phép quán tưởng về
bất tịnh mà người tu thiền thực tập để diệt trừ các vọng tưởng tham dục
và đạt được an lạc, giải thoát. Cả chín phép quán tưởng đều tập trung
vào thân thể của con người sau khi chết. Hành giả có thể quán tưởng ngay
chính thân thể của mình, của thân nhân mình, hay của bất cứ một người
nào khác. Tốt nhất là nên quán tưởng thi thể ấy đang nằm nơi đồng trống,
từng bước tuần tự như sau:
1. Quán tưởng để thấy thi thể trương
phình lên.
2. Thấy thi thể đổi màu, trở thành xanh
tím.
3. Thấy thi thể bắt đầu bị thối rữa.
4. Thấy máu, nước vàng... chảy ra.
5. Thấy từng mảnh thịt thối rã ra.
6. Thấy thi thể bị các loài chim, thú rứt
rỉa.
7. Thấy đầu, mình, tay chân của thi thể
rời ra.
8. Thấy xương trắng vương vãi lăn lóc
trên đất.
9. Thấy xương thịt trở thành đất bụi, gió
thổi bay đi, trở về với đất bụi.
---o0o---
[Mục Lục ] [Số 1 ] [Số 2] [Số 3] [Số 4] [Số 5]
[Số 6] [Số 7] [Số 8 ] [Số 9 ] [Số
10]
[Những Số Khác -Bảng Tra Danh Số -Tài Liệu Tham Khảo]
---o0o---
Vi tính: Diệu Thiện; Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật: 01-03-2005
