DUY THỨC HỌC
Tuệ Quang
Huyền-Cơ Phật-Học-Viện
---o0o---
Phần Thứ Ba
THÀNH-LẬP DUY-THỨC
ĐOẠN I
MỤC-ĐÍCH
Học duy-thức là để biết rõ tâm-lý chúng-sinh và mình để tiện
việc tu-học.
Khi đã biết rồi, nên nghiên-cứu về pháp-tính, tức là lối học
tổng-quát, lời Phật dạy ở các kinh liễu-nghĩa như Duy-ma-cật, Viên-giác
v.v… Tu dễ và chóng hơn.
*
* *
ĐOẠN II
AI LẬP RA DUY-THỨC ?
Duy-thức do Phật lập ra.
Phật đã tu-chứng rồi, mới bao được hết, nên thành-lập tâm-lý
học của các chúng-sinh.
Đứng trên cao nhìn xuống, Phật mới bao-trùm được toàn phần
vọng-thức của chúng-sinh.
*
* *
ĐOẠN III
DUY-THỨC LÀ GÌ ?
Duy-thức
nghĩa là : « Không ngoài ý thức ».
Ta đã biết pháp-giới bao-la, trong đó các thế-giới, các cõi
Phật nhiều như bụi nhỏ ở hư-không.
Chữ « Thức » chỉ pháp-giới bao-la đó.
*
* *
Nay muốn tiện việc học, ta thử giả-lập, chia ra 2 mặt chân,
vọng :
|
|
|
| VỌNG |
CHÂN |
Mặt « vọng » là mặt
chúng-sinh.
Mặt « chân » là cảnh-giới
Phật.
Chữ « thức » bap-trùm cả hai mặt « chân,
vọng ».
Vậy chữ « thức » cũng đồng nghĩa với chữ «
tâm ».
Phật dùng chữ « tâm ».
Bồ-tát dùng chữ « thức ».
Lời Phật nói, gọi là « kinh ».
Sách Bồ-tát viết, gọi là « luận ».
*
* *
Đó là nghĩa :
« Tam giới duy-tâm, vạn pháp duy-thức »
Tức
là : Tâm bao-trùm ba cõi, thức bao gồm muôn vât.
*
* *
ĐỒNG-NGHIỆP VÀ BIỆT-NGHIỆP
1)
Vũ-trụ bao-la, pháp-giới mênh-mong, trong đó có nhiều cõi Phật, nhu bụi
nhỏ ở hư-không.
2)
Để
tiện việc học, chia các phật-sát làm nhiều nhóm.
-
Ta
thấy có đồng, có biệt :
a)
đồng
:
nói chung các nhóm.
b)
Biệt
:
nói riêng từng nhóm.
3)
Cứ
thế chia ra từ rộng xuống hẹp, thì có đồng có biệt.
*
* *
4)
THÀNH-LẬP DUY-THỨC
-
Thành lập trên hai căn-bản.
a)
Đồng-nghiệp
b)
Biệt-nghiệp
*
* *
ĐOẠN V
NÓI RIÊNG VỀ PHẬT-SÁT CỦA PHẬT THÍCH-CA, TỨC LÀ CÕI SA-BÀ THẾ GIỚI NÀY :
a)
Đồng
: gồm cả sa-bà thế-giới.
Thế-giới này có ba nghìn nghìn triệu
thái-dương-hệ (3000,000,000,000).
b)
Biệt :
I.
Chúng-sinh hữu-tình : gồm các chúng-sinh có trí biết phân-biệt. Những
chúng-sinh này thấy biết giống nhau, có nhiều điểm chung.
Cùng chung một đồng-nghiệp.
II.
Chúng-sinh vô-tình : gồm các sự-vật, có liên-quan đến chúng-sinh trong
Phật-sát.
*
* *
I.
CHÚNG-SINH HỮU-TÌNH LẠI LÀ ĐỒNG.
Khi nói gồm cả các chúng-sinh đó.
A)
Nhân-loại
: lại là biệt.
B)
Các
loại khác
:
là biệt.
Cứ thế chia mãi, thảy đều có đồng,
có biệt. :
-
Xét nhân-loại :
là đồng.
-
Nhân-loại có nhiều giống người : là biệt
Mỗi
giống người da trắng, da vàng, da đen là biệt.
-
Trái đất này có nhiều châu: Á, Âu, Mỹ, Phi, Úc v.v.
Mỗi
châu là biệt, trái đất là đồng.
-
Chia đến từng dân-tộc, từng nước, từng tỉnh, từng quận, từng làng, thảy
đều có đồng có biệt.
-
Cho
đến một người, lại có đầu, mình, chân, tay, các bộ máy tiêu-hóa,
tuần-hoàn, lại chia bao bộ phận như gan, ruột v.v. chia cho đến các
tế-bào. Thảy đều có đồng, có biệt.
*
* *
ĐOẠN VI
ĐỨNG VỀ MẶT CHÚNG-SINH :
« Thức » là cái biết hẹp-hòi,
nông-cạn của chúng-sinh.
« Nhất-thiết duy-tâm tạo » : đều
do thức biết mà có chúng-sinh, thế giới.
---o0o---
[
Mục Lục ] [
01 ]
[02
] [03
] [04
] [05
] [06
]
[07]
[08
] [09]
[10]
[11
] [12
] [13
] [14
]
---o0o---
-
Vi tính: Viên Trí
-
Trình bày: Nhị Tường
-
Cập nhật: 01-03-2004
