Trích sao biên bản Đại Hội Đồng
thượng bán niên 1961 của Tỉnh Hội
Phật Giáo Phú Yên
ngày 27/8/1961 tức 17 tháng 7 âm
lịch năm Tân Sửu.
Khai mạc lúc 9 giờ 30
I.
PHẦN KHAI MẠC
a/ Tuyên bố lý do:
Kiểm điểm tình
hình Phật Sự trong thượng bán niên 1961.
b/ Giới thiệu Đại Biểu Đại Hội:
-
Chư Tôn Hòa Thượng Giáo Hội Tăng Già Phú Yên
-
Thượng Tọa Đại Biểu Tổng Trị Sự Phật Giáo Trung Phần
-
Chư Đại Đức Tăng Ni trong Tỉnh
-
Đại Diện Tòa Soạn Liên Hoa Nguyệt San
-
Đại Diện Tỉnh Hội Phật Giáo Khánh Hòa và Đại Diện Bình Định
-
Đại Diện các Ty Sở trong Tỉnh
-
Ban Trị Sự Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên
-
Ban Từ Thiện Tỉnh Hội Phú Yên
-
Ban Giám Đốc và Giáo Sư trường Bồ Đề Tuy Hòa
-
Ban Bảo Trợ Cô Nhi Viện Phước Thiện Tuy Hòa
-
Ban Trị Sự các Chi, Khuôn Hội trong Tỉnh
-
Hơn 1.500 tín đồ dự thính
c/ Nghi thức:
Trưởng Lão Hòa Thượng Chùa Hương Tích niệm hương.
Niệm danh hiệu Đức Bổn Sư và đọc tứ
hoằng thệ nguyện
d/ Bầu Chủ Tọa Đoàn:
1. Đạo hữu Nguyễn Đình Huấn thay mặt
Ban Trị Sự Tỉnh Hội báo cáo tình hình Phật sự trong toàn Tỉnh.
2. Để cụ thể chứng minh trở ngại về
tình hình sinh hoạt tín ngưỡng của tín đồ nạn nhân, tình hình trên để
Đại Hội minh chứng (hồ sơ này được sao y văn kèm theo biên bản Đại Hội).
3. Đại Đức Thích Như Bửu đại diện Tổng
Trị Sự công cán tại Phú Yên trình bày khái lược kết quả chuyến thăm
viếng của Đại Đức và các vị Giảng Sư Phật Học Viện Trung Phần tại các
địa điểm Khuôn, Chi trong Tỉnh (bản tổng kết chuyến công cán Phật Sự
được kèm theo biên bản).
4. Đại Biểu Khuôn Hội Hòa Quang báo
cáo: Sau ngày Đại Biểu Tỉnh Hội, Chi Hội Tuy Hòa và các cấp
Chính Quyền (Ông Tỉnh Trưởng, Ông Quận Trưởng, Ông Ty Trưởng Công An)
đến giải quyết tình hình được yên ổn, tín đồ trong Khuôn Hội rất hoan hỷ
thì Ông Niệm và Ông Thuyết hăm dọa rằng: « Mấy người đứng đơn kiện tao
rồi một ngày kia tao sẽ cắt đầu và giết hết cả lũ Phật Giáo ». Đại Hội
Đồng đề nghị Chi Hội Tuy Hòa lập hồ sơ đầy đủ về việc này.
Tại Thôn Mậu Lâm (Hòa Quang) hiện
nay số người đã chủ mưu lũng đoạn tín ngưỡng tín đồ Phật Giáo tại các
đơn vị này lợi dụng tình hình an ninh khẩn trương để bó buộc quyền tự do
đi lại của Hội Viên Phật Giáo trong Thôn Mậu Lâm.
Đại Biểu Hòa Quang trình thêm
rằng: Chúng tôi cũng như tất cả các Hội Viên khi làm nhiệm vụ công dân
đều luôn luôn hưởng ứng và thi hành triệt để mọi chủ trương của Chính
Phủ, và ngược lại chúng tôi chỉ có một nguyện vọng tha thiết và duy nhất
là được tự do tín ngưỡng.
5. Đại Biểu Tỉnh Hội Phật Giáo Bình
Định nhận xét qua các lời báo cáo, chúng tôi thấy rằng: Đó là việc làm
của một số người cố tình dọa nạt, khủng bố không những đã xâm phạm tự do
tín ngưỡng tôn giáo của tín đồ Phật Giáo mà còn làm tổn thương tình đoàn
kết chung trong hàng ngũ Quốc Gia. Chúng ta hãy bình tĩnh giữ một lòng
tin và dũng mãnh bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của mình.
Tại Xuân Phước tín đồ Phật Giáo là
nạn nhân của tình hình đã mạnh dạn tường trình lên cấp trên những luận
điệu và việc làm xâm phạm quá đáng quyền tự do tín ngưỡng hàng ngũ tín
đồ Phật Giáo, hiện nay số tín đồ Phật Giáo này, họ vẩn còn bị số người
địa phương đã từng chủ mưu cho tình hình trên hăm dọa họ.
II.
NHẬN XÉT
Theo dõi bản tường trình của Tỉnh Hội
và các ý kiến bổ túc của các Đại Biểu, Đại Hội nhận xét:
1/ Tình hình sinh hoạt tín ngưỡng của
tín đồ Phật Giáo tại các nơi: Xuân Quang, Xuân Phước
(Đồng Xuân), Hòa Quang (Tuy Hòa) Trung Luơng
(Tuy An) gặp nhiều khó khăn trở ngại, là do một số
người địa phương thuộc tín đồ Thiên Chúa Giáo gây nên chớ không phải là
một chủ trương chung của một tổ chức nào hay tôn giáo nào.
2/ Mục đích của họ là
làm cho tín đồ Phật Giáo bỏ tín ngưỡng xưa nay của mình để đồng theo một
tín ngưỡng của họ (Thiên Chúa Giáo).
3/ Luận điệu: Họ
không trừ một luận điệu nào dù là những luận điệu rất thương tổn đến
chánh sách đoàn kết cần thiết của dân tộc do Tổng Thống lãnh đạo hiện
tại, để xuyên tạc vu khống và phỉ báng tổ chức Phật Giáo, hăm dọa tín đồ
Phật Giáo.
4/ Hành động: Họ đã
lợi dụng quyền hành sẵn có trong tay của họ mà xâm phạm đến nhân quyền
tín đồ Phật Giáo đã được Hiến Pháp Việt Nam Cộng Hòa long trọng cam kết.
5/ Hậu quả: Do luận điệu
và hành động vô ý thức của số người gây rối này:
a)Tín đồ Phật Giáo các nơi: Xuân
Phước, Hòa Quang phải sống trong cảnh chua xót, phẩn uất, tín ngưỡng
chân chính mình, tôn giáo mình là Phật Giáo đã được Chính Phủ Việt Nam
Cộng Hòa nhiều lần tuyên bố tôn trọng, hôm nay bị nhiều hăm dọa và bắt
ép.
b) Chính sách quang minh quảng đại
của Chính Phủ bị trở ngại sự soi sáng trong từng lớp tín đồ Phật Giáo
tại miền Thôn Quê hẻo lánh.
c) Khối đoàn kết của dân tộc bị sứt
mẻ.
d) Họ (số người chủ động gây rối
tình hình) đã đi ngược lại sự cam kết của Hiến Pháp Việt Nam Cộng Hòa
điều thứ 15, 16 và 17 trong thiên thứ 2 về quyền lợi và nhiệm vụ người
công dân.
6/ Ưu điểm:
a) Trung Tá Tỉnh Trưởng và Ông Quận
Trưởng Tuy Hòa đã có những biện pháp can thiệp thích nghi và kịp thời
với tình hình.
b) Tổng Hội Phật Giáo Trung Phần đã
kịp thời biệt phái Đại Đức Đại Diện và phái đoàn Giảng Sư của Tổng Trị
Sự về thăm viếng quần chúng Phật Giáo hạ tầng cơ sở Phú Yên, kịp thời
giúp đỡ Tỉnh Hội chận đứng tình hình rất hữu hiệu trên cương lãnh:
- Tin tưởng kiên nhẫn chờ đợi sự
công minh giải quyết của cấp Chính Quyền.
- Tôn trọng lời cam kết của Hiến
Pháp Việt Nam Cộng Hòa.
7/ Khuyết điểm:
a) Tình hình tín ngưỡng của tín đồ Phật
Giáo tại các nơi: Xuân Quang, Xuân Phước, Hòa Quang, Trung
Lương chưa hoàn toàn ổn định và thông suốt vì sự ngấm ngầm hăm dọa trả
thù của số người chủ động gây rối mà đã bị tín đồ Phật Giáo tường trình
lên Chính Quyền cấp trên nhờ can thiệp.
b) Chính Quyền các cấp chưa có một
thái độ rõ ràng đối với số người đã lợi dụng quyền hành mà ngang nhiên
xâm phạm quyền tín ngưỡng thiêng liêng của Phật Giáo đồ tại các nơi
trên.
III.
NGUYỆN VỌNG
Đại Hội sau khi nhận xét tình hình đồng
thanh quyết nghị:
1/ Yêu cầu Trung Tá Tỉnh Trưởng Phú
Yên xét hồ sơ của các nạn nhân Phật Giáo, mà Tỉnh Hội đã sao y kèm theo
thư văn số 453/PG/PY đề ngày 19/8/61 của Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên đã
đệ trình, giải quyết kịp thời cho tín đồ các nơi: Xuân Quang, Xuân
Phước, Hòa Quang được an lành và quyền tự do tín ngưỡng của họ phải
được tôn trọng hòa toàn thật sự. Sự giải quyết này có thể khoan hồng mà
xác đáng, đoàn kết nhưng không để dối.
2/ Yêu cầu Tổng Hội xét nếu cần vào
Giáo Hội Tăng Già Phú Yên, thường xuyên lưu ý tình hình sinh hoạt tín
ngưỡng của tín đồ Phật Giáo một số đơn vị thuộc Tỉnh Hội Phú Yên đã gặp
nhiều biến động để có sự can thiệp tích cực với Chính Phủ mong đem lại
sự tự do tín ngưỡng hoàn toàn thật sự cho tín đồ Phật Giáo tại các nơi:
Xuân Quang, Xuân Phước, Hòa Quang v.v…
3/ Yêu cầu Giáo Hội Tăng Già Phú
Yên tổ chức cuộc viếng thăm tín đồ Phật Giáo Xuân Quang, Xuân Phước,
Hòa Quang… để an ủi họ đang sống trong cảnh ngộ đau khổ là lòng tin
tưỡng Đạo Pháp của họ đang bị một số người ngoại đạo dùng đủ cách khuynh
loát.
IV.
TỔNG KẾT ĐẠI HỘI
Đại Đức Thích Như Bửu nhân danh Chủ Tọa
Đại Hội Đồng tổng kết:
Đại Hội Đồng bất thường của Tỉnh
Hội đã khai mạc thích đáng với mục đích kiểm điểm tình hình Phật Sự qua
nửa niên độ 1961, và kịp thời nhân lúc tình hình sinh hoạt tín ngưỡng
của gần ngàn tín đồ tại một số đơn vị trong Tỉnh Hội đang bị một số
người ngoại đạo lấn áp.
Thỏa đáng yêu cầu của Đại Hội Đồng là sự hiện diện Đại Diện Tổng Trị Sự Phật Giáo Trung Phần, chư tôn Hòa
Thượng, Liệt Vị Thượng Tọa, chư Đại Đức Tăng Ni thuộc Giáo Hội Tăng Già
Phú Yên, và đủ mặt đại biểu các Chi, Khuôn thuộc Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên, hơn nửa có gần 2.000 tín đồ Phật Giáo trong toàn tỉnh tham dự.
Đại Hội đã khai diễn và tiến triển
trong khung cảnh trang nghiêm trật tự và thảo luận không kém phần sôi
nổi để kết thúc của Đại Hội được thâu lượm một kết quả hoàn toàn thích
ứng mục đích yêu cầu của sự xuất hiện của Đại Hội này./.
Bản sao: Huế, ngày 24 tháng 1dl. 1962
VĂN PHÒNG TỔNG TRỊ SỰ
===============================================
VIỆT NAM CỘNG
HÒA
BIÊN BẢN HỘI NGHỊ RỘNG RÃI
TRONG KHUÔN HỘI PHẬT GIÁO XÃ HÒA
QUANG
======================
Hôm nay là ngày 13/7/1961, chúng
tôi Ban Trị Sự Chi Hội Phật Giáo Tuy Hòa, được sự đồng ý của Ông Quận
Trưởng Tuy Hòa cho phép phối hợp Khuôn Hội Phật Giáo Xã Hòa Quang tổ
chức cuộc hội nghị toàn thể Hội Viên trong Khuôn này tại trụ sở Khuôn
Hội Hạnh Lâm. Nhưng đến nơi, phòng họp quá chật hẹp, gió lốc lại quá
mạnh nên được sự đồng ý của Ông Đại Diện Hội Đồng Xã, Ban Quản Trị Thôn,
Hội Nghị dời đến Trụ Sở Ban Quản Trị Thôn Hạnh Lâm. Sau khi ổn định tổ
chức thì hội nghị tiến hành như sau:
A.
PHẦN NGHI
LỄ
1/ Chào cờ và ghi ơn Ngô Tổng
Thống.
2/ Giới thiệu Đại Biểu:
-
Ông Nguyễn Đình Huấn, Phó Hội Trưỡng Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên.
-
Ông Đại Diện Hội Đồng Hành Chánh Xã Hòa Quang.
-
Ông Trưởng Ban Quản Trị Thôn Hạnh Lâm.
-
Toàn thể cán bộ và Hội Viên Phật Giáo trong Xã trên 400 người.
3/ Chủ Tọa: Ông Nguyễn Đình Huấn
Thư Ký: Ông Huỳnh Văn Bảng
B.
PHẦN NGHỊ SỰ
1/ Kiểm điểm tình hình sinh hoạt
của Khuôn Hội Phật Giáo Xã Hòa Quang: Sau khi chủ tọa thông qua việc
kiểm điểm tình hình sinh hoạt, thì Ông Khuôn Hội Trưởng Phật Giáo Hòa
Quang cho biết: Theo lịch trình sinh hoạt của Hội thì mỗi tháng vào
ngày 1 và 15 âm lịch là ngày hội nghị thường kỳ, nhưng ba tháng qua hầu
như bỏ hẳn không sinh hoạt được, vì hầu hết các vực: Hà Bình, Ngọc Sơn,
Phú Thạnh, Nho Lâm, Ngọc Lãnh, Đại Bình, Đại Phú không sinh hoạt được
vì nhiều lý do trở ngại. Vấn đề sinh hoạt đã trở ngại như thế nên việc
tu học cũng như không thi hành công tác Phật sự đều bị gián đoạn và đình
trệ.
2/ Giải đáp thắc mắc: Bằng theo lời báo
cáo của Khuôn Hội, chủ tọa đề nghị khai triển tìm xem những nguyên do
trở ngại ấy có thể khắc phục mà tiếp tục thi hành Phật sự. Do đó, Khuôn
Hội trình bày rằng: Không biết lý do gì mà một số đông Hội
Viên tại Vực: Mậu Lâm và Thạnh Lâm đã lục đục ra Hội không báo cáo hay
xin phép gì cả, trái lại các cán bộ Vực cũng không liên lạc được với
những Hội Viên này: Sau đó, Khuôn có tìm hiểu thì họ cho biết rằng: Không dám qua lại liên lạc
với nhau vì sợ bị cáo là liên lạc tiếp tế Cộng Sản hay là nói xấu Công
Giáo.
Qua ý kiến trên thì Ông Đại Diện
đứng lên cho biết rằng: Chính Ông cũng nghe thấy dư luận xôn xao giữa
hai bên Phật Giáo và Thiên Chúa Giáo tại Thôn này nên Ông đã đích thân
về tận nơi tổ chức một cuộc thăm dò ý kiến thì toàn thể nhân dân cho
biết không có gì xảy ra. Đến đây một số đông Hội Viên Phật Giáo đứng lên
tường trình khó khăn của họ trong thời gian qua đồng thời kèm theo những
báo cáo đại khái như sau:
a/ Ông Trần Di ở Thôn Mậu Lâm đã
đứng lên run rẩy vì xúc động và kính thưa Hội Viên, với giọng nói nghẹn
ngào oán thán Ông đã im bặt 1 phút cho hàng lệ chảy trên khuôn mặt
gầy gò làm cho Chủ Tọa bùi ngùi và không khí hội trường trở nên căng
thẳng. Sau đó Ông đã thổn thức trình bày rằng: Vào ngày 6 vả 7 tháng 7
Liên Gia mời toàn thể đồng bào trong Thôn tập trung tại 3 địa điểm nhà Ông Nguyễn Như Thế, Nguyễn Huỳnh Quang
và Trụ Sở Ban Quản Trị để học tập, nhưng đến nơi không học tập mà lại
được Ông Trần Ân, Đặng Khánh Vân, Nguyễn Huỳnh Quang tuyên bố rằng: Ai chịu ký tên vô Công Giáo thì
được về nhà làm ăn, bằng không thì ở lại học tập mãi bao giờ chịu ký thì
thôi. Sau đó có nhiều người cũng như tôi không chịu về. Hôm sau họ
bắt con trai tôi là Trân Xuân đi gác một mình trên núi xa, sau khi về
vì sợ quá con tôi phải xin vô Công Giáo. Hôm sau nữa, trong lúc ban đêm
thì Ông Lê Xung là Liên Gia vỗ cửa kêu tôi ra có việc cần, khi ra
thì ông bảo là ông thử tinh thần tôi. Hơn thế nữa, Ông Nguyễn Huỳnh
Quang đã trắng trợn tuyên bố rằng: Cấm không được ai qua lại từ nhà
này qua nhà khác, ai vi phạm kẻ ấy là tiếp tế Cộng Sản hoặc là nói xấu
Công Giáo, sẽ bị bắt bớ đánh đập.
Mặc dù vậy, hôm qua tôi vẫn can đãm
đến mời 3 người trong ban Trị Sự Vực Hội là Vực Trưởng, thư ký và thủ
quỹ mà hiện giờ 3 người ấy qua Công Giáo để đi hội nghị hôm nay, nhưng
họ không dám đi, mặc dù họ rất muốn. Thưa Ông Đại Diện, sở dỉ hôm qua
Ông Quận Trưởng về họp thăm dò ý kiến mà tôi cũng như toàn thể Hội
Viên Phật Giáo nơi này không dám nói ra sự thật bị cưỡng bách trên và
im bặt ra về, vì chính lúc ấy chúng tôi sợ nói xong thì những sự bắt bớ,
đánh đập vu khống và cô lập sẽ đến cho chúng tôi trong khi cấp lãnh đạo của chúng tôi không biết đến. Hôm nay đây, có mặt Chi Hội, Tỉnh Hội, Hội Đồng tôi nói lên sự thật ở đây nghĩa là tôi
đã gởi tánh mạng, tài
sản gia đình tôi hy sinh cho Hội, vì biết đâu ngày nay hay ngày mai tôi
có thể chết hoặc con tôi, gia đình tôi có thể tan tành, nhưng dù thế tôi
vẩn vui lòng khi sự thật được phân minh.
Ông Trần Di vừa dứt lời, thì Ông Phó
Hội Trưởng Tỉnh Hội đã ngạc nhiên đứng lên thăm dò ý kiến Ông Đại
Diện và xin Ông Đại Diện cho biết cảm tưởng theo lời khai này. Tiếp đó
Ông Đại Diện danh dự tuyên bố: Quý Vị sẽ yên tâm tôi sẽ bảo đãm tánh
mạng và tài sản Qúi Vị trong phạm vi hợp pháp.
b/ Ông Phan Đích ở Thôn Thạnh Lâm
báo cáo: ngày 21 tháng 6 Ban Quản Trị sai người Dân Vệ Xã Huỳnh Bảy và
Phan Văn Thọ đến bắt tôi dẩn đến nhà Ông Lê Lợi để truyền giáo và hăm
dọa để buộc tôi phải vô Công Giáo. Tôi không vô, họ nhốt tôi tại nhà Ông Lê Lợi một ngày đêm. Vợ con tôi đến
hỏi thăm, thì Hội Đồng nói: Cộng Sản bắt chớ họ không biết. Sau khi thả tôi về đến nay, tôi bị quản
thúc ngủ ban đêm.
c/ Bà Ngô Thị Ràng báo cáo rằng:
Tôi ở Thôn Thạnh Lâm, ngày 6 và 7 vừa rồi Ban Quản Trị mời tôi đi học
tập. Đến nơi thì họ hỏi tôi sao không vô Công Giáo và sao không cho
chồng tôi vô, đồng thời thu thẻ kiểm tra của tôi ngày hôm ấy. Sau đó
Ông Đại Diện đòi tôi xuống Xã thì Ông Nguyễn Niệm Hội Viên Cảnh Sát cũng
hằn học hỏi tôi sao không vô và đòi đánh tôi bể đầu, cũng còn cho biết
nếu không nghe lời ông thì trước sau cũng chết. Hiện nay kiểm tra tôi
Ông Hội Đồng vẩn còn giữ, nên tôi không được ra khỏi làng.
d/ Ông Đổ Sửu báo cáo rằng: Tôi
đang làm ăn yên ổn, thì tự nhiên Ông Lê Văn Hào, Trần Văn Thiện, Lê Năng
Đắc bắt tôi về khai thác vu rằng tôi liên lạc Cộng Sản và bỏ đói,
khát một ngày đêm. Tôi oan ức quá, có kêu ca thì họ hăm dọa đánh đập và
nói rằng: Nếu tôi chịu vô Công Giáo thì thôi, không thì rồi đây sẽ có
ruột nghe ngạo, giây bó (ám chỉ là dụng cụ của Cộng Sản) vô nhà thì
mới biết.
e/ Bà Nguyễn thị Độn báo cáo rằng:
Chồng tôi là Lê Trung Thành đãng viên hạng C. Hôm ngày 6 và 7 họ mời
chồng tôi đi học tập, đến nơi thì Ông Trần Văn Thiện, Dương Nhảy, Lê
Năng Đắc buộc chồng tôi phải vô Công Giáo, nếu không sẻ bị đánh đập
tra tấn vì theo Cộng Sản vì hiện giờ chỉ có Công Giáo thì để chôn Cộng
Sản, ai không theo Công Giáo thì sẽ theo Cộng Sản. Chồng tôi không chịu
vô, họ bắt quản thúc tại trụ sở 4 đêm.
Và rất nhiều người phát biểu ý
kiến,nhưng đại khái ý kiến như nhau cũng chỉ trong vấn đề bắt ép phải
vô Công Giáo, không vô sẽ bị khó khăn, nên Chủ Tọa tuyên bố hôm nay
không có thì giờ trình bày đầy đủ, nếu ai còn gì thắc mắc thì sẽ làm đơn
khiếu nại gởi đến Ông Đại Diện Hội Đồng Xã và Khuôn Hội Chi Hội để nhờ
giải quyết sau.
C.
PHẦN BẾ MẠC
1/ Cảm tưởng của Ông Đại Diện Hội Đồng: Ông Đại Diện tỏ ý hân hoan được những Hội Viên trên
đã mạnh dạn
báo cáo sự thật để đồng lòng xây dựng và san phẳng những thắc mắc trong
làng xóm để đồng lòng bảo vệ an ninh, và Ông hứa sẽ tìm hiểu nguyên do
điều tra xác đáng để trừng trị những kẻ đã làm lũng đoạn hàng ngũ Quốc
Gia là những kẻ bắt cầu cho Cộng Sản.
2/ Huấn từ của Ông Đại Diện Phật Giáo
Phú Yên: Ông Đại Biểu kêu gọi sự tận tâm phục vụ công tác xã hội
của Hội Viên Phật Giáo để xứng đáng mình là những Phật Giáo gương mẫu, ngoài ra còn phải tu học tinh tấn thi hành Phật sự hoàn toàn. Gương mẫu
và vững đức tin là tính chất cần thiết của người Phật Tử trong giai đoạn
hiện tại.
3/ Đáp từ của Ban tổ chức: Ông Chi
Hội Trưởng Chi Hội Phật Giáo Tuy Hòa thay mặt toàn Ban tổ chức thành
thực cám ơn Ông Đại Diện Hội Đồng, Ông Tỉnh Hội Phó Phú Yên đã bỏ thời
giờ quý báu đến dự và giúp nhiều ý kiến trong việc kiểm điểm sinh hoạt
của Phật Giáo hòa gây được sự tin tưởng của cấp lãnh đạo Chính Quyền
cũng như của Hội.
Hội nghị bế mạc lúc 1 giờ 30 chiều
cùng ngày.
===============================================
|
TRỤ SỞ
Chùa Phật Giáo Phú Yên
Tuy Hòa
Số: 453/PG/PY
================
|
|
PHẬT
GIÁO VIỆT NAM
Phật lịch 2.505, Tuy Hòa ngày 8-9-1961
HỘI TRƯỞNG
Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên
Kính gởi: Quí Ông Đoàn Đình Dương, Cao Văn Chiểu
và Nguyễn Trọng Thiện
Dân Biểu Quốc Hội –
Đơn vị Phú Yên tại SÀI GÒN
|
Kính thưa Ông Dân Biểu,
Trong khoảng thời gian từ mấy
tháng nay, Tỉnh Hội chúng tôi có nhận được báo cáo của Hội Viên các
Chi Hội và Khuôn Hội thuộc ba Quận Đồng Xuân, Tuy Hòa và Tuy An
trình về việc một số Hội Viên Phật Giáo Việt Nam đã bị một số địa
phương lợi dụng uy thế của Chính Quyền để hành hung, bắt bớ, giam
cầm trái phép và ngăn trở công việc hành đạo.
Tỉnh Hội chúng tôi sao gởi theo đây
cộng tất cả 43 bản sao các báo cáo, kính xin Ông Dân Biểu xét
giải quyết thế nào để cho nền công lý dưới chính thể Cộng Hòa
được sáng tỏ cũng như để cho nguyên tắc tự do tín ngưỡng đã ghi trong
Hiến Pháp nước Việt Nam hiện tại được bảo đãm hoàn toàn.
Tỉnh Hội chúng tôi tin tưởng ở sự
sáng suốt công minh và vô tư của Ông Dân Biểu dân chúng tại Quốc Hội
để cho chánh sách đoàn kết do Ngô Tổng Thống chủ trương khỏi bị phá
vỡ, có hại cho chính nghĩa Quốc Gia trong giai đoạn hiện tại.
Trong khi chờ đợi, Tỉnh Hội chúng
tôi kính xin Ông Dân Biểu nhận nơi đây lòng tri ân nồng hậu của chúng
tôi cũng như của hơn hai mươi ngàn Hội Viên Phật Giáo Việt Nam trong
toàn tỉnh.
Trân trọng kính chào Ông Dân Biểu,
Hòa Thượng CHÁNH HỘI TRƯỞNG
THÍCH PHƯỚC HỘ
(ký tên và đóng dấu)
Bản sao: Huế, ngày 24 tháng 01dl. 1962
VĂN PHÒNG TỔNG TRỊ SỰ
Hòa Quang, ngày 06 tháng 09 năm
1961
THƯ DÂN NGUYỆN
Kính gởi: Trung Tá Tỉnh Trưởng
Tỉnh Phú Yên tại TUY HÒA
Kính thưa Trung Tá,
Tôi, sanh chánh trú quán Thôn Mậu
Lâm, Xã Hòa Quang, Quận Tuy Hòa, Tỉnh Phú Yên, kính dâng lên Trung Tá
bức thư này xin kể rỏ ràng, tỉ mỉ đúng sự thật với lòng vô tư của tôi
về những thảm trạng xảy ra do cấp Chính Quyền Thôn Mậu Lâm gây nên. Vậy
kính xin Trung Tá nhín chút thì giờ xem thư để cứu xét giải quyết cho
hoàn cảnh những gia đình bị lâm nạn và toàn thể đồng bào Thôn Mậu Lâm
đang uất ức.
Kính thưa Trung Tá,
Nguyên nhân sự vụ xảy ra: Vào cuối tháng Chạp năm Canh Tý, ngày 20, ông Nguyễn Huỳnh Quang, phụ tá
cho ông Trưởng Ban Quản Trị Thôn Mậu Lâm là Huỳnh Ngọc Thuyết, xuống tại
nhà ông Nguyễn Đãi thuộc Thôn, gọi Ông Nguyễn Chuyển đến hỏi, có ai nói
với Ông chuyện gì mấy bửa trướcông phải khai cho tôi biết. Ông Chuyển
đáp: Chẳng có ai nói chuyện gì cả, ông Quang nạt nộ, hăm dọa đòi giam
cầm buộc Ông Chuyển phải khai. Ông Chuyển nói tôi không biết gì mà khai,
ông Quang nói không khai thì ông phải để cho Thôn xuống nhà ông chặt
50 cây tre, ông Chuyển nói nhà tôi không có tre, ông Quang nói nếu
không có tre thì Ông phải chạy cho tôi 2.000$ để tôi đem về cho Ông
Trưởng Ban Quản Trị là Huỳnh Ngọc Thuyết, nhưng ông không được nói với
vợ con hoặc ai hay biết, ông Chuyển nói tôi làm gì có tiền, không được
đi lại làm ăn khỏi Thôn này mà làm gì có tiền. Ông Quang hăm dọa đòi đưa
đi ở tù và nói rằng: Nếu Ông không đưa tiền thì sẽ chết. Vì quá sợ sệt
và bắt buộc của ông Quang, nên ông Chuyển phải chạy mượn đưa cho ông
Quang 1.000$, ông Quang bảo ông Chuyển còn 1.000$ nửa chiều 23/12 Canh
Tý Ông đem lên cho tôi để tôi đưa ông Thuyết chứ không ai được gặp mặt
ông Trưởng Ban cả.
Sáng ngày 22/12 Canh Tý Ông Chuyển
đi rào làng, đem lên cho Ông Nguyễn Niệm Hội Viên Cảnh Sát Xã Hòa Quang
500$ thì ông Niệm bảo ông Chuyển chiều ngày 23/12 lên nhà Ông Thuyết để
có tôi và Ông Đại Diện Xã giao chuyện cho Ông làm. Đến chiều 23/12 ông
Chuyển đi cảnh giới với Ông Nguyễn Chù mang theo 1.000$ đến cảnh giới
tại bìa Bầu Gò Nông giữa ranh giới Thôn Mậu Lâm và Phú Thạnh, đến độ 3
giờ 15 phút ông Chuyển ra nhà ông Thuyết, khi đi đến chòi canh Gò Nông
thì gặp 2 ông Nguyễn Tấn Hường và Nguyễn Cẩn (tức em ruột ông Chuyển)
và ông Đặng Khánh Vân, ông Hường hỏi anh đi đâu, ông Chuyển đáp là đến
nhà ông Trưởng Ban Quản Trị để xin phép mai đi Phú Thạnh dãy mã, ông
Hường nói thôi anh để tôi đi cho, ông Chuyển nói không để tao đi, vì ông
Thuyết bảo đến nói chuyện cần, rồi ông Chuyển đi thẳng vào nhà ông
Thuyết, ông Thuyết giử nhốt luôn trong đó không cho về.
Chiều tối độ 8 giờ hơn, bà Cai Thị
Điểm nhà ở bên đến nhà ông Thuyết xin cá, thấy 2 Ông Nguyễn Chuyển, Đổ
Thình đang ngồi trong xó và khóc lóc liền hỏi hai anh làm gì ở đây bây
giờ mà lại khóc, ông Thuyết đang ăn cơm đứng dậy đánh Bà Điểm mấy
cán rựa, Bà Điểm té nhào bò về nhà và ông Thuyết
nói, nếu việc này mà ai hay biết thì Bà đứt đầu do đó nên Bà Điểm không
dám nói với ai cả, chỉ nói lại với chồng và uống tốn mất 300$ tiền
thuốc.
Cũng vào chiều tối đó Bà Hà Thị Đàm
là vợ Ông Nguyễn Chuyển không thấy chồng về, đến nhà ông Chù hỏi thăm
thì ông Chù nói tôi không biết, tôi tưởng Ông về rồi, mà chắc ông
về sau. Mãi đến tối khuya không thấy chồng về, sáng ngày hôm sau 24/12 Canh Tý, Bà Đàm đến nhà ông Thuyết hỏi thăm, ông Thuyết bảo
tôi không biết tôi mới đi Tuy Hòa về vừa nói vừa la vợ cảnh giới
cái gì mà để người ta vào nhà. Bà vợ Ông Thuyết lại nắm tay Bà Đàm lôi
ra ngõ sau đuổi Bà Đàm đi, Bà Đàm đi ra đến chòi Đông Gò Hổng gặp ông
Quang ở đó, Bà Đàm hỏi thăm chồng tôi đi cảnh giới mà sao chẳng thấy về
hay là có ai sai đi làm gì ở đâu. Ông Quang nói chồng Bà đi theo Cộng
Sản ở đâu rồi, Bà đến đây vu họa cho tôi, coi chừng tôi đánh và tát
tai nhào đầu, Bà Đàm ra về.
Sáng ngày 25/12, Bà Đàm đến nhà
ông Nguyễn Niệm hỏi thăm thì ông Quang sai ông Võ Hùng ra bảo Bà Đàm
lại trụ sở để ông Quang ra nói chuyện gì một chốc ông Quang ra bắt Bà
Đàm giam lại và hăm dọa đòi đánh đập, đến chiều tối ông Quang lại trụ sở bảo ông Nguyễn Đình Tấn viết giấy gì không biết và bắt buộc Bà
Đàm ký vào, rồi thả Bà Đàm về.
Sáng ngày 26/12 đem lên cho ông
Quang 400$ để ông Quang cho Bà Đàm đi lại trong Thôn dể dàng, vì ông
Quang nói nếu không thì cấm tuyệt không cho đi lại gì cả.
Từ đó đến cuối tháng Giêng năm Tân
Sửu ông Thuyết xuống nhà Bà Đàm nói: Tất cả nhà tài sản của Bà Chính
Phủ đã tịch thu cả, cấm Bà không được bán một cái gì và cấm tất cả không
được ai mua nếu tôi biết được sẽ chết.
Qua tháng Hai năm Tân Sửu, Bà Đàm
lên nhà ông Niệm van xin để bán lúa chạy thuốc cho con bị đau, ông Niệm
cho Bà Đàm về được bán lúa và bảo Bà Đàm bán xong đem lên cho ông 2.000$
để ông thả chồng về vì chồng Bà ông bắt được nhốt ở dưới Quận.
Bán lúa xong Bà Đàm đem lên cho
ông Niệm 2.000$ vào ngày 11/2 năm Tân Sửu. Cũng vào tháng Hai này ông
Quang xuống nhà Bà Đàm bảo phải chạy đưa cho ông 1.500$. Bà Đàm than
phiền van xin, ông Quang hăm dọa, Bà Đàm nói thôi xin ông để tôi chạy
vài hôm nửa tôi sẽ đưa cho 200$. Ba ngày sau ông Quang xuống nhà ông
Nguyễn Đình Tấn bảo ông Tấn lên nói với Bà Đàm đưa 200$ đem về cho ông
Quang, ông Tấn đến nói với Bà Đàm, Bà Đàm lấy đưa Ông Tấn đem về ông
Quang 200$ tại nhà ông Tấn
Đến cuối tháng Hai, Bà Đàm đem lên cho ông Niệm 1.500$
(ngày 25) và đến ngày 31-2 bà vợ ông Niệm đến
nhà Bà Đàm hỏi lấy 500$ để đem về mua xe đạp. Qua đầu tháng Ba năm Tân
Sửu, bà vợ ông Niệm lại xuống hỏi gánh 6 giạ lúa giống (lúa gòn) do
ông Lê Dần em ông Lê Quang gánh, lại nữa, đến đầu tháng Tư bà Niệm lại
đến hỏi thêm 10 giạ lúa để về ăn lợp nhà, do ông Lê Tiệp gánh.
Về phần ông Đổ Thình: Đang ở nhà,
ông Lê Đãi đến gọi ông Thình ngay bây giờ phải đến nhà ông Thuyết để có
việc cần (tức cùng vào chiều 23/12 Canh Tý) ông Thình y như lời liền
đi đến nhà ông Thuyết, Ông Thuyết bắt nhốt với Ông Chuyển luôn ở đó.
Trong thời gian từ đó hai gia
đình này đã chạy tiền của đưa cho các ông đã kể trên nhưng chẳng thấy
chồng ở đâu cả, mà còn phải bị hăm dọa ghê tởm không dám đi lại khỏi
Thôn. May thay đến ngày 30-8-61 vừa rồi ông Đổ Đình Thông là em ruột ông
Thình được ông Võ Hùng nói là hôm 25/12 ông dãy mã thấy dấu cỏ cao, hầm
ai đào lấp đất mới thì ông Thông
nghe nói nghi ngờ đi tìm chẳng
may lại gặp ông Nguyễn Thế Vĩnh, ông Thông hỏi thăm thì ông Vĩnh dẩn
đến chỉ ngay chổ đó, ông Thông về nhà nói chuyện lại với chị là Bà
Nguyễn Thị Thiên tức vợ ông Thình, Bà Thình đến rủ Bà Đàm sáng ngày
31/8/61 hai người vác cuốc đến tận nơi đào lên thấy ló hai cái đầu gối liền báo cáo với Liên Gia và ban Quản Trị Làng, lúc đó
ông Thuyết trốn bỏ đi mất thì Bà Đàm đến báo cáo với Xã và Quận, sáng
ngày 1/9/1961 ông Quận Trưởng Quận Tuy Hòa về khám xét và lập biên
bản, nhưng không đủ thẩm quyền cho trục lên để về trình Tòa Tỉnh… Qua
sáng ngày sau 2/9/1961 Ông Luật Sư Tôn Thất Sung lên cho phép Bà Đàm và
thân nhân được trục lên thì hầm này có hai người, hình xác rõ ràng và
đúng là ông Nguyễn Chuyển và ông Đổ Thình bị trói 5,7 bận giây chôn nằm nghịch nhau, đã có lập biên bản cho cải táng.
Kính thưa Trung Tá Tỉnh Trưởng,
Tất cả việc kể trên toàn thể đồng
bào Thôn Mậu Lâm cũng như đồng bào các Thôn lân cận đến xem rõ ràng xôn xao bàn tán suy luận có nhiều điều không được tốt đẹp làm giảm uy
tín của Chính Phủ không ít, thậm chí đến nổi có người vì nóng lòng
tình nhân loại đã kêu ca chửi bới trước mặt Chính Quyền địa phương,
nhưng cấp Chính Quyền vẩn làm ngơ đã không hay biết gì đến, lại nửa có
gia đình có chồng con bị mất tích đến đòi hỏi la lối nói năng quá đáng
cả Chính Phủ. Như vậy tôi tự thấy cái nguy ngập của cấp Chính Quyền Thôn
này, khó bề làm việc với dân chúng.
Kính thưa Trung Tá,
Nếu được kính xin Trung Tá đích
thân đến tận nơi để cởi mở những cái gì thắc mắc và uất ứ
