XXI. PHẨM BẬC CHÂN NHÂN
(I) (201) CÁC HỌC PHÁP
1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng
cho các Thầy về người không Chân nhân và người không Chân nhân hơn cả
người không Chân nhân ; về bậc Chân nhân và bậc Chân nhân hơn cả bậc
Chân nhân. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế
Tôn. Thế tôn nói như sau :
2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng
người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, đắm
say rượu men, rượu nấu. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người
không Chân nhân.
3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình sát sanh và khích lệ người khác sát sanh; tự mình lấy của
không cho và khích lệ người khác lấy của không cho; tự mình sống tà hạnh
trong các dục và khích lệ người khác sống tà hạnh trong các dục, tự
mình nói láo và khích lệ người khác nói láo, tự mình đắm say rượu
men, rượu nấu và khích lệ người khác đắm say rượu men, rượu nấu.
Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người không Chân nhân còn hơn
cả người không Chân nhân.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
bậc Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng
người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong
các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Người
này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bậc Chân nhân.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình từ bỏ sát sanh và khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự
mình từ bỏ lấy của không cho và khích lệ người khác từ bỏ lấy của
không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục và khích lệ người từ
bỏ khác tà hạnh trong các dục; tự mình từ bỏ nói láo và khích lệ người
khác từ bỏ nói láo, tự mình từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu và
khích lệ người khác từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Người này,
này các Tỷ-kheo, được gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân
nhân.
(II) (202) NGƯỜI CÓ LÒNG TIN
1.- Và này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng
cho các Thầy về người không Chân nhân và người không Chân nhân hơn cả
người không Chân nhân ; về bậc Chân nhân và bậc Chân nhân hơn cả bậc
Chân nhân. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế
Tôn. Thế tôn nói như sau :
2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
không có lòng tin, không có xấu hổ, không có sợ hãi, nghe ít, biếng
nhác, thất niệm, liệt tuệ.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người không Chân nhân.
3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình không tin và khích lệ người khác không tin; tự mình không xấu hổ
và khích lệ người khác không xấu hổ; tự mình không sợ hãi và khích lệ
người khác không sợ hãi; tự mình nghe ít và khích lệ người khác nghe
ít; tự mình biếng nhác và khích lệ người khác biếng khác; tự mình thất
niệm và khích lệ người khác thất niệm; tự mình liệt tuệ và khích lệ
người khác liệt tuệ.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi
là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
bậc Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
có lòng tin, có xấu hổ, có sợ hãi, nghe nhiều, siêng năng tinh cần, có
niệm, có trí tuệ.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là bậc Chân nhân.
5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc
Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình đầy đủ lòng tin, còn khích lệ người khác có đầy đủ lòng
tin; tự mình có xấu hổ và khích lệ người khác có xấu hổ; tự mình
có sợ hãi và khích lệ người khác có sợ hãi; tự mình nghe nhiều và
khích lệ người khác nghe nhiều; tự mình siêng năng tinh cần và khích lệ
người khác siêng năng tinh cần; tự mình chánh niệm và khích lệ người
khác chánh niệm; tự mình có trí tuệ và khích lệ người khác có trí tuệ.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.
(III) (203) KẺ TÀN HẠI CHÚNG SANH
1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng
cho các Thầy về người không Chân nhân và người không Chân nhân hơn cả
người không Chân nhân ; về bậc Chân nhân và bậc Chân nhân hơn cả bậc
Chân nhân. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế
Tôn. Thế tôn nói như sau :
2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi,
nói lời thô ác, nói lời phù phiếm.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người không Chân nhân.
3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình sát sanh, còn khích lệ người khác sát sanh ; tự mình lấy của
không cho và khích lệ người khác lấy của không cho; tự mình tà hạnh
trong các dục và khích lệ người khác tà hạnh trong các dục; tự mình
nói láo và khích lệ người khác nói láo; tự mình nói hai lưỡi và khích
lệ người khác nói hai lưỡi; tự mình nói lời thô ác và khích lệ người
khác nói lời thô ác; tự mình nói lời phù phiếm và khích lệ người khác
nói lời phù phiếm.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi
là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
bậc Chân nhân?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục,
từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ
nói lời phù phiếm.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là bậc Chân nhân.
5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc
Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình từ bỏ sát sanh, còn khích lệ người khác từ bỏ sát sanh ; tự
mình từ bỏ lấy của không cho và khích lệ người khác từ bỏ lấy của
không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục và khích lệ người khác
từ bỏ tà hạnh trong các dục; tự mình từ bỏ nói láo và khích lệ người
khác từ bỏ nói láo; tự mình từ bỏ nói hai lưỡi và khích lệ người
khác từ bỏ nói hai lưỡi; tự mình từ bỏ nói lời thô ác và khích lệ
người khác từ bỏ nói lời thô ác; tự mình từ bỏ nói lời phù phiếm
và khích lệ người khác từ bỏ nói lời phù phiếm.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi
là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.
(IV) (204) MƯỜI HẠNH
(Giống như kinh 203, chỉ thêm vào
ba pháp sau là có tham, có sân và tà kiến).
(V) (205) CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH
(Như kinh 203, 1)
2.- Và này các Tỷ-kheo, thế nào
là người không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà
tinh tấn, có tà niệm, có tà định.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người không Chân nhân.
3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình có tà kiến, còn khích lệ người khác có tà kiến; có tà tư duy…;
có tà ngữ …; có tà nghiệp …; có tà mạng …; có tà tinh tấn …; có
tà niệm …; có tà định, còn khích lệ người khác có tà định.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi
là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
bậc Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
có chánh tri kiến, có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có
chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là bậc Chân nhân.
5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc
Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình có chánh tri kiến, còn khích lệ người khác có chánh tri kiến;
có chánh tư duy…; có chánh ngữ …; có chánh nghiệp …; có chánh mạng
…; có chánh tinh tấn …; có chánh niệm …; có chánh định, còn khích lệ
người khác có chánh định.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi
là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.
(VI) (206) CON ĐƯỜNG MƯỜI NGHÀNH
… (Như kinh 205, chỉ thêm hai pháp
:tà trí, tà giải thoát cho người không Chân nhân, và chánh trí, chánh giải
thoát cho bậc Chân nhân) …
(VII) (207) KẺ ĐỘC ÁC (1)
1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng
cho các Thầy về người độc ác và người độc ác hơn cả người độc
ác ; về người hiền thiện và người hiền thiện hơn cả người hiền
thiện. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế
Tôn. Thế tôn nói như sau :
2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
độc ác ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
sát sanh … (như 204,2) … có tà kiến
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người độc ác.
3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
độc ác còn hơn cả người độc ác ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình sát sanh, còn khích lệ người khác sát sanh …; có người tự mình
có tà kiến, còn khích lệ người khác có tà kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người độc ác còn hơn người độc ác.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
người hiền thiện ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
từ bỏ sát sanh … có chánh kiến.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
người hiền thiện còn hơn cả người hiền thiện ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình từ bỏ sát sanh, còn khích lệ người khác từ bỏ sát sanh … ;
tự mình có chánh kiến, còn khích lệ người khác có chánh kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người hiền thiện còn hơn cả bậc hiền thiện.
(VIII) (208) KẺ ÁC ĐỘC (2)
(Giống như kinh 206 với mười đức
tánh, chỉ khác ở đây có kẻ ác độc và người hiền thiện, kinh trước
nói đến người không Chân nhân và bậc Chân nhân).
(IX) (209) ÁC TÁNH
1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng
cho các Thầy về có người ác tánh và người có ác tánh hơn cả người
có ác tánh ; về người có tánh hiền thiện và người có tánh hiền thiện
hơn cả người có tánh hiền thiện. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế
Tôn. Thế tôn nói như sau :
2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
ác tánh ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
sát sanh … có tà kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người có ác tánh.
3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người
có ác tánh còn hơn cả người có ác tánh ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình sát sanh, còn khích lệ người khác sát sanh …; có người tự mình
có tà kiến, còn khích lệ người khác có tà kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người độc ác còn hơn người có ác tánh.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
người có tánh hiền thiện ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
từ bỏ sát sanh … có chánh tri kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người có tánh hiền thiện.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
người có tánh hiền thiện còn hơn cả người có thánh hiền thiện ?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người
tự mình từ bỏ sát sanh, còn khích lệ người khác từ bỏ sát sanh … ;
tự mình có chánh tri kiến, còn khích lệ người khác có chánh tri kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người có tánh hiền thiện còn hơn cả người có tánh hiền thiện.
(X) (210) TÁNH ÁC ĐỘC
(Như kinh 208)
