3
CHƯƠNG BA
BA PHÁP
XVI.
PHẨM LÕA THỂ
151.
ĐẠO LỘ (1)
1. - Này các
Tỷ-kheo, có ba đạo lộ này. Thế nào là ba ? Thâm cố đạo
lộ, kịch khổ đạo lộ, trung đạo lộ.
Và này các Tỷ-kheo,
thế nào là thâm cố đạo lộ ?
Ở đây, này các
Tỷ-kheo, có người nói như sau, thấy như sau : "Không có
tội lớn trong các dục vọng" và rơi vào say đắm trong
các dục vọng. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là thâm cố đạo
lộ.
2. Và này các
Tỷ-kheo, thế nào là kịch khổ đạo lộ ?
Ở đây, này các
Tỷ-kheo, có người sống lõa thể, sống phóng túng, không
theo lễ nghi, liếm tay cho sạch, điều kiện khất thực không
chịu bước tới, đi khất thực không chịu đứng lại, không
nhận đồ ăn mang đến, không nhận đồ ăn đặc biệt
nấu cho mình, không nhận mời đi ăn, không nhận đồ ăn
từ nơi nồi chảo, không nhận đồ ăn từ ngưỡng cửa, không
nhận đồ ăn đặt giữa những cây gậy, không nhận đồ
ăn đặt giữa những cối gạo, không nhận đồ ăn từ hai
người đang ăn, không nhận đồ ăn từ người đàn bà có
thai, không nhận đồ ăn từ người đàn bà đang cho con bú,
không nhận đồ ăn từ người đàn bà đang giao cấu, không
nhận đồ ăn đi quyên, không nhận đồ ăn tại chỗ có chó
đứng, không nhận đồ ăn từ chỗ có ruồi bu, không ăn cá,
thịt, không uống rượu nấu, rượu men, cho đến không
uống cháo. Vị ấy chỉ nhận ăn tại một nhà, chỉ nhận
ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi sống chỉ với một bát, nuôi
sống chỉ với hai bát, nuôi sống chỉ với bảy bát. Vị
ấy chỉ ăn một ngày một bữa, hai ngày một bữa, bảy ngày
một bữa. Như vậy, vị ấy sống theo hạnh tiết chế ăn
uống, cho đến nửa tháng chỉ ăn một lần. Vị ấy ăn
rau, ăn cây kê, ăn gạo sống, ăn gạo rừng, ăn cây lau, ăn
bột gạo, ăn bột gạo cháy, ăn bột vừng, ăn cỏ, ăn phân
bò, ăn trái cây, ăn rễ cây trong rừng, ăn trái cây rụng
để sống. Vị ấy mang vải gai thô, mặc vải gai thô lẫn
với các vải khác, mặc vải tẩm liệm quăng đi, mặc vải
lượm từ đống rác, dùng vỏ cây làm áo, mặc da con sơn dương
đen, mặc áo bện từng mảnh da con sơn dương đen, mặc
vải từ cỏ Kusa bện lại, mặc áo bằng vỏ cây, mặc áo
bằng tấm gỗ nhỏ, mặc áo bằng tóc bện lại thành mền,
mặc áo bằng đuôi ngựa bện lại, mặc áo bằng lông cú.
Vị ấy là người sống nhổ râu tóc, là người theo tập
tục sống nhổ râu tóc, là người theo hạnh thường đứng,
không dùng chỗ ngồi, là người ngồi chỏ hỏ, sống theo
hạnh ngồi chỏ hỏ một cách tinh tấn, là người dùng gai
làm giường, thường ngủ nằm trên giường gai, sống một
đêm tắm ba lần, theo hạnh xuống nước tắm để gột
sạch tội lỗi. Như vậy, dưới nhiều hình thức, vị ấy
sống thực hành các hạnh hành hạ, hành khổ thân thể. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là kịch khổ đạo lộ.
3. Và này các
Tỷ-kheo, thế nào là trung đạo ?
Ở đây, này các
Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh
giác, chánh niệm, nhiếp phục, tham ưu ở đời, quán thọ
trên các cảm thọ … quán tâm trên tâm … quán pháp trên các
pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp nhục tham
ưu ở đời. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là trung đạo. Ba pháp này, này các
Tỷ-kheo, là ba đạo lộ.
152.
ĐẠO LỘ (2)
- Này các Tỷ-kheo, có
ba đạo lộ này. Thế nào là ba ? thâm cố đạo lộ, kịch
khổ đạo lộ, trung đạo lộ.
Và này các Tỷ-kheo,
thế nào là thâm cố đạo lộ ? (... như kinh trên 151, 1).
Và này các Tỷ-kheo,
thế nào là kịch khổ đạo lộ (như kinh trên 151, 2).
Và này các Tỷ-kheo,
thế nào là trung đạo lộ ?
Ở đây, này các
Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo với mục đích khiến cho các ác, bất
thiện pháp từ trước chưa sanh, không cho sanh khởi, khởi lên
ý muốn cố gắng, tinh tấn, sách tâm, trì tâm; với mục đích
khiến cho các ác, bất thiện pháp đã sanh được trừ
diệt, khởi lên ý muốn cố gắng, tinh tấn, sách tâm, trì
tâm ; với mục đích khiến cho các thiện pháp từ trước
chưa sanh, nay cho sanh khởi, khởi lên ý muốn cố gắng, tinh
tấn, sách tâm, trì tâm ; với mục đích khiến cho các
thiện pháp đã được sanh có thể duy trì, không có mù
mờ, được tăng trưởng, được quảng đại, được tu
tập, được viên mãn, khởi lên ý muốn cố gắng, tinh
tấn, sách tâm, trì tâm ; vị ấy tu tập thần túc thông câu
hữu với dục định tinh cần hành, tu tập thần túc thông
câu hữu với tư duy định tinh cần hành ; tu tập tín căn,
tu tập tấn căn, tu tập niệm căn, tu tập định căn, tu
tập tuệ căn, tu tập tín lực, tu tập tấn lực, tu tập
niệm lực, tu tập định lực, tu tập tuệ lực, tu tập
niệm giác chi, tu tập trạch pháp giác chi, tu tập tinh tấn
giác chi, tu tập hỷ giác chi, tu tập khinh an giác chi, tu
tập định giác chi, tu tập xả giác chi, tu tập chánh tri
kiến, tu tập chánh tư duy, tu tập chánh ngữ, tu tập chánh
nghiệp, tu tập chánh mạng, tu tập chánh tinh tấn, tu tập
chánh niệm, tu tập chánh định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là trung đạo lộ.
153.
SÁT SANH
- Đầy đủ ba pháp,
này các Tỷ-kheo, tương xứng như vậy, bị rơi vào địa
ngục. Thế nào là ba ?
Tự mình sát sanh, khích
lệ người khác sát sanh, tùy hỷ sự sát sanh. Đầy đủ ba
pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng như vậy, bị rơi vào
địa ngục.
Đầy đủ ba pháp này,
này các Tỷ-kheo, tương xứng như vậy được sanh thiên
giới. Thế nào là ba ?
Tự mình từ bỏ sát
sanh, khích lệ người khác từ bỏ sát sanh, tùy hỷ sự
từ bỏ sát sanh. Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương
xứng như vậy, được sanh thiên giới.
154.
LẤY CỦA KHÔNG CHO
(Giống như kinh trên,
chỉ khác đây là lấy của không cho) ...
155.
TÀ HẠNH TRONG DỤC VỌNG
(Giống như kinh trên,
chỉ khác đây là tà hạnh trong dục vọng) ...
156-162
...
... (Giống như kinh
trên, chỉ khác tuần tự các pháp sau này : nói láo, nói
hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, tham, san,
tà kiến ) ...
163.
ĐỊNH
- Để thắng tri tham
ái, này các Tỷ-kheo, ba pháp cần phải tu tập. Thế nào là
ba ?
Không định, vô tướng
định, vô nguyện định. Để thắng tri tham ái, này các
Tỷ-kheo, ba pháp này cần phải tu tập.
Này các Tỷ-kheo, để
biến tri, biến diệt, đoạn tận, diệt tận, trừ diệt, ly
tham, đoạn diệt, trừ khử, từ bỏ tham, ba pháp này, này các
Tỷ-kheo, cần phải tu tập.
Này các Tỷ-kheo, để
biến tri, biến diệt, đoạn tận, diệt tận, trừ diệt, ly
tham, đoạn diệt, trừ khử, từ bỏ sân ... từ bỏ si ...
từ bỏ phẫn nộ ... từ bỏ hận ... từ bỏ giả dối ...
từ bỏ não hại ... từ bỏ tật đố ... từ bỏ xan lẫn
... từ bỏ man trá ... từ bỏ phản bội ... từ bỏ ngoan
cố ... từ bỏ bồng bột nông nổi ... từ bỏ mạn, từ
bỏ tăng thượng mạn ... từ bỏ kiêu ... từ bỏ phóng
dật, ba pháp này, này các Tỷ-kheo, cần phải tu tập.
Thế Tôn thuyết
giảng như vậy. Các vị Tỷ kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời
Thế Tôn dạy.