-
KINH ANGULIMALA
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú tại
Savatthi, Jetavana, ở tinh xá ông Anthapindika. Lúc bấy giờ, trong lãnh thổ của
quốc vương Pasenadi (Ba-tư-nặc), nước Kosala, có tên cướp Angulimala một
thợ săn, tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đối với
chúng sanh. Vì nó, các làng trở thành không làng, các thị trấn trở thành
không thị trấn, quốc độ trở thành không quốc độ. Do nó luôn luôn giết
người, nó mang một vòng hoa làm bằng ngón tay người. Rồi Thế Tôn vào
buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào Savatthi để khất thực. Sau khi khất thực
ở Savatthi, ăn xong, dọn dẹp sàng tọa, cầm y bát, Ngài quay trở về và
đi trên con đường dẫn đến tên cướp Angulimala. Các người chăn bò,
các người chăn thú, các người làm ruộng, các người bộ hành (padhavino
?) thấy Thế Tôn đang đi trên con đường dẫn đến tên cướp Angulimala,
thấy vậy liền bạch Thế Tôn: "Thưa Sa-môn, chớ có đi trên con đường
này. Thưa Sa-môn, trên con đường này có tên cướp Angulimala, là một thợ
săn, tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đối với chúng
sanh. Vì nó, các làng trở thành không làng, các thị trấn trở thành không
thị trấn, các quốc độ trở thành không quốc độ. Do nó luôn luôn giết
người, nó mang một vòng hoa làm bằng ngón tay người. Thưa Sa-môn, trên
đường này, có mười người, hai mươi người, ba mươi người, bốn
mươi người tụ họp lại, tụ họp lại rồi cùng đi. Tuy vậy, họ vẫn
rơi vào tay của tên cướp Angulimala". Được nghe nói vậy, Thế Tôn giữ
im lặng, vẫn tiếp tục đi.
Lần thứ hai, các người chăn bò,
các người chăn thú, các người làm ruộng, các người đi đường bạch
Thế Tôn: "Thưa Sa-môn, chớ có đi con đường ấy... (như trên)... rơi
vào tay của tên cướp Angulimala". Lần thứ hai, Thế Tôn giữ im lặng,
vẫn tiếp tục đi.
Lần thứ ba, các người chăn bò,
các người chăn thú, các người làm ruộng, các người đi đường bạch
Thế Tôn: "Thưa Sa-môn, chớ có đi con đường ấy... (như trên)... rơi
vào tay của tên cướp Angulimala". Thế Tôn giữ im lặng, vẫn tiếp tục
đi.
Tên cướp Angulimala thấy Thế Tôn
từ xa đi lại, sau khi thấy liền nghĩ: "Thật vi diệu thay ! Thật hy hữu
thay ! Con đường này, cho đến mười người, hai mươi người, ba mươi
người, bốn mươi người, năm mươi người tụ họp lại, tụ họp lại rồi
cùng đi; tuy vậy, chúng vẫn rơi vào tay của ta. Nay người Sa-môn này, chỉ
có một mình, không có người thứ hai, lại đi đến, hình như do một sức
mạnh gì ? Vậy ta giết hại mạng sống của người Sa-môn này ! " Rồi
tên cướp Angulimala lấy kiếm và tấm khiên, đeo cung và tên vào, và đi
theo sau lưng Thế Tôn. Rồi Thế Tôn hiện thần thông lực một cách làm
cho tên cướp Angulimala, dầu cho đi với tất cả tốc lực của nó cũng không
có thể bắt kịp Thế Tôn đang đi với tốc lực bình thường. Rồi tên cướp
Angulimala suy nghĩ: "Thật vi diệu thay ! Thật hy hữu thay ! Ta trước đây
đuổi theo con voi đang chạy và bắt kịp nó, đuổi theo con ngựa đang chạy
và bắt kịp nó, đuổi theo chiếc xe đang chạy và bắt kịp nó, đuổi
theo con nai đang chạy và bắt kịp nó. Nay dẫu ta đi với tất cả tốc lực
của ta cũng không thể bắt kịp Sa-môn này đang đi với tốc lực bình thường".
Nó thưa với Thế Tôn:
– Hãy đứng lại, Sa-môn ! Hãy đứng
lại, Sa-môn !
– Ta đã đứng rồi, này Angulimala
! Và Ngươi hãy đứng lại !
Rồi tên cướp Angulimala suy nghĩ:
"Những Sa-môn Thích Tử này là những người nói sự thật và chấp nhận
sự thật. Và Sa-môn này dẫu cho đang đi lại nói: "Ta đã đứng rồi,
này Angulimala ! Và Ngươi hãy đứng lại". Vậy ta hãy hỏi vị Sa-môn
này". Rồi tên cướp Angulimala với bài kệ nói với Thế Tôn:
– Người đi lại nói: "Ta đã đứng rồi",
Ta đứng, Ngươi nói: "Sao ta không đứng
?"
Sa-môn, ta hỏi về ý nghĩa này,
Sao Ngươi đứng lại, còn ta không đứng ?
– Angulimala, Ta đã đứng rồi.
Với mọi chúng sanh, Ta bỏ trượng, kiếm,
Còn Ngươi hữu tình, không tự kiềm chế,
Do vậy, Ta đứng, còn Ngươi chưa đứng.
– Đã lâu tôi kính, bậc Đại Tiên Nhân,
Nay Sa-môn này bước vào Đại Lâm.
Không lâu, tôi sẽ đoạn trừ ác pháp,
Sau khi được nghe pháp kệ của Ngài.
Nói xong tên cướp liền quăng bỏ kiếm,
Quăng bỏ khí giới xuống vực thâm sâu,
Tên cướp đảnh lễ dưới chân Thiện Thệ,
Ngay tại chỗ ấy, xin được xuất gia.
Đức Phật từ bi, bậc Đại Tiên Nhân,
Đạo Sư Nhân giới, cùng với Thiên giới,
Ngài đã trả lời: "Thiện lai Tỷ-kheo".
Uy đức Tỷ-kheo được Ngài xác chứng.
Rồi Thế Tôn cùng Tôn giả
Angulimala là Sa-môn tùy tùng, bắt đầu du hành đi đến Savatthi, và tuần tự
du hành, Thế Tôn đến Savatthi. Ở đây, Thế Tôn trú tại Savatthi, Jetavana,
tại tinh xá ông Anthapindika. Lúc bấy giờ, tại cửa nội cung vua Pasenadi nước
Kosala, một số đông quần chúng tụ họp lại, cao tiếng, lớn tiếng nói
lên: "Tâu Đại vương, trong lãnh thổ Đại vương, có tên cướp tên
Angulimala, là tên thợ săn, bàn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có
lòng từ mẫn đối với chúng sanh. Do vì nó, các làng trở thành không
làng, thị trấn trở thành không thị trấn, quốc độ trở thành không quốc
độ. Do nó luôn luôn giết người, nó mang một vòng hoa làm bằng ngón tay
người. Đại vương hãy tẩn xuất nó".
Rồi vua Pasenadi nước Kosala, với
khoảng năm trăm con ngựa, sáng sớm đi ra khỏi Savatthi, đi đến tinh xá,
đi xe đến chỗ nào còn đi xe được, rồi vua xuống xe, đi bộ đến Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn
nói với vua Pasenadi xứ Kosala đang ngồi một bên:
– Thưa Đại vương, có phải vua
Seniya Bimbisara nước Magadha tức giận với Đại vương, hay các người
Licchavi ở Vesali, hay một địch vương nào khác ?
– Bạch Thế Tôn, vua Seniya
Bimbisara xứ Magadha không có tức giận với con, không phải các người
Licchavi ở Vesali, cũng không phải có địch vương nào khác. Bạch Thế
Tôn, trong lãnh thổ của con, có tên cướp tên là Angulimala, một tên thợ
săn, bàn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đối với
chúng sanh. Vì nó, các làng trở thành không làng, các thị trấn trở thành
không thị trấn, các quốc độ trở thành không quốc độ. Bạch Thế Tôn,
nhưng con không có thể tẩn xuất nó được (napatisedhissami).
– Thưa Đại vương, nếu Đại
vương được thấy Angulimala cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của
không cho, từ bỏ nói láo, ăn một ngày một bữa, sống Phạm hạnh, giữ
giới, hành trì thiện pháp. Đại vương sẽ làm gì với Angulimala ?
– Bạch Thế Tôn, con sẽ đảnh lễ,
hay đứng dậy, hay đưa ghế mời ngồi, hay lo liệu bốn sự cúng dường
Angulimala, tức là y phục, ẩm thực, sàng tọa và dược phẩm trị bệnh,
hay chúng con bảo vệ, hộ trì đúng pháp. Nhưng Bạch Thế Tôn, từ đâu một
người phá giới, làm các ác pháp lại có thể trở thành giữ giới, biết
chế ngự như vậy ?
Lúc bấy giờ tôn giả Angulimala ngồi
không xa Thế Tôn bao nhiêu. Rồi Thế Tôn duỗi cánh tay mặt và nói với
vua Pasenadi:
– Thưa Đại vương, đây là
Angulimala.
Vua Pasenadi nước Kosala liền hoảng
sợ, run sợ, lông tóc dựng ngược. Thế Tôn biết được vua Pasenadi nước
Kosala, hoảng sợ, khiếp sợ, lông tóc dựng ngược, bèn nói với vua
Pasenadi, nước Kosala:
– Chớ có sợ hãi, thưa Đại
vương ! Chớ có sợ hãi, thưa Đại vương. Ở đây, không có gì đáng sợ
hãi cho Đại vương.
Rồi sự hoảng sợ, khiếp sợ, lông
tóc dựng ngược của vua Pasenadi, nước Kosala được tan biến. Rồi vua
Pasenadi nước Kosala đến Gần Tôn giả Angulimala, sau khi đến, thưa với Tôn
giả Angulimala:
– Thưa Tôn giả, có phải Tôn giả
là Angulimala ?
– Thưa phải, Đại vương.
– Thưa Tôn giả, phụ thân Tôn giả
thuộc dòng họ gì? Mẫu thân thuộc dòng họ gì ?
– Thưa Đại vương, phụ thân tôi
thuộc dòng họ Gagga, mẫu thân thuộc dòng họ Mantani.
– Thưa Tôn giả, mong Tôn giả
Gagga Mantaniputta được hoan hỷ. Tôi sẽ cố gắng lo bốn sự cúng dường
là y phục, ẩm thực, sàng tọa, y dược trị bệnh cho tôn giả.
Lúc bấy giờ, Tôn giả Angulimala
theo hạnh ở rừng núi, đi khất thực mà ăn, sống chỉ với ba y. Rồi Tôn
giả Angulimala nói với vua Pasenadi nước Kosala:
– Thôi vừa rồi, thưa Đại
vương, tôi đã đủ ba y.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala đi đến
gần Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế Tôn:
– Thật vi diệu thay, bạch Thế
Tôn ! Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn ! Làm sao Thế Tôn lại nhiếp phục
được người không thể nhiếp phục, làm cho an tịnh được người không
thể an tịnh, làm cho tịch diệt được người không có thể tịch diệt.
Bạch Thế Tôn, đối với người con không thể nhiếp phục với gậy, với
kiếm, Thế Tôn đã có thể nhiếp phục được, với không gậy, không kiếm.
Bạch Thế Tôn, nay chúng con phải đi. Chúng con có nhiều công việc, có nhiều
trách nhiệm phải làm.
– Thưa Đại vương, nay Đại
vương hãy làm những gì Đại vương nghĩ là hợp thời.
Rồi vua Pasenadi, nước Kosala, từ
chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài
và ra đi.
Rồi Tôn giả Angulimala, vào buổi
sáng đắp y, cầm y bát đi vào Savatthi để khất thực. Trong khi đi khất
thực từng nhà một ở Savatthi, Tôn giả Angulimala thấy một người đàn
bà đang sanh đẻ, rất là nguy kịch và đau đớn. Thấy vậy, Tôn giả suy
nghĩ: "Thật đau khổ thay các chúng sanh ! Thật đau khổ thay các chúng
sanh ! " Rồi Tôn giả Angulimala, sau khi đi khất thực ở Savatthi, sau buổi
ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn
giả Angulimala bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, ở đây, con vào
buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào thành Savatthi để khất thực. Bạch
Thế Tôn, trong khi đi khất thực từng nhà một ở Savatthi, con thấy một
người đàn bà đang sanh đẻ, rất là nguy kịch, đau đớn. Thấy vậy, con
suy nghĩ: "Thật đau khổ thay các chúng sanh ! Thật đau khổ thay các
chúng sanh ! "
– Này Angulimala, Ông hãy đi đến
Savatthi, sau khi đến, nói với người đàn bà ấy như sau: "Này Bà chị,
vì rằng tôi từ khi sanh ra chưa bao giờ cố ý giết hại mạng sống của
chúng sanh, mong rằng với sự thật ấy, bà được an toàn, và sanh đẻ
được an toàn ! "
– Bạch Thế Tôn, nếu làm vậy,
thời con là cố ý nói láo. Bạch Thế Tôn, con đã cố ý giết hại mạng
sống rất nhiều chúng sanh rồi.
– Vậy thì, này Angulimala, Ông hãy
đi đến Savatthi, sau khi đến hãy nói với người đàn bà ấy như sau:
"Này Bà chị, vì rằng tôi từ khi được Thánh sanh đến này chưa bao
giờ cố ý giết hại mạng sống của chúng sanh, mong rằng với sự thật
ấy, bà được an toàn và sanh đẻ được an toàn ! "
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn giả Angulimala, sau khi vâng đáp
Thế Tôn, đi đến Savatthi, sau khi đến nói với người đàn bà ấy như
sau: "Thưa Bà chị, vì rằng tôi từ khi được Thánh sanh đến nay chưa
bao giờ cố ý giết hại mạng sống của chúng sanh, mong rằng với sự thật
ấy, bà được an toàn, và sanh đẻ được an toàn ! " Và người đàn
bà được an toàn, sanh đẻ được an toàn. Rồi Tôn giả Angulimala, sống một
mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, và không bao lâu sau,
tự thân chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện
tại vô thượng cứu cánh Phạm hạnh mà vì mục đích này các Thiện nam tử
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. "Sanh đã tận, Phạm
hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, từ nay không còn trở lui đời
này nữa". Vị ấy biết như vậy. Và như vậy, Tôn giả Angulimala trở
thành một vị A-la-hán nữa.
Rồi Tôn giả Angulimala buổi sáng
đắp y, cầm y bát, đi vào Savatthi để khất thực. Lúc bấy giờ, một cục
đất do một người ném, rơi trên thân Tôn giả Angulimala, rồi một cây gậy
do một người khác quăng, rơi trên thân Tôn giả Angulimala, rồi một hòn sỏi
do một người khác quăng, rơi trên thân Tôn giả Angulimala. Rồi Tôn giả
Angulimala bị lỗ đầu, chảy máu, bình bát bị bể, ngoại y bị rách, đi
đến Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả Angulimala từ xa đi đến, thấy vậy,
liền nói với Tôn giả Angulimala: "Hãy kham nhẫn, này Bà-la-môn ! Hãy
kham nhẫn, này Bà-la-môn ! Ông đang gặt hái ngay trong hiện tại quả báo của
nghiệp mà đáng lẽ Ông phải chịu nấu sôi ở địa ngục nhiều năm, nhiều
trăm năm, nhiều ngàn năm".
Rồi Tôn giả Angulimala sống độc
cư, Thiền tịnh, cảm thọ được giải thoát lạc, và trong lúc ấy nói
lên lời cảm khái sau đây:
- "Ai trước phóng dật, sau không phóng dật,
- Sáng chói đời này, như trăng thoát mây,
- Ai làm ác nghiệp, nhờ thiện chận lại,
- Sáng chói đời này, như trăng thoát mây.
- Niên thiếu Tỷ-kheo trung thành Phật giáo,
- Sáng chói đời này, như trăng thoát mây.
- Mong kẻ địch ta, nghe giảng Pháp thoại !
- Mong kẻ địch ta, trung thành Phật giáo !
- Mong kẻ địch ta, thọ lãnh chánh pháp,
- (Thân tâm) an tịnh, san sẻ mọi người.
- Mong kẻ địch ta, từ bậc Thuyết nhẫn,
- Từ bậc Tán thán, vô oán hận tâm.
- Thời thời nghe pháp, y pháp hành trì.
- Một kẻ như vậy, không có hại ta,
- Cũng không làm hại một người nào khác.
- Vị ấy sẽ chứng tối thượng tịch tịnh.
- Hộ trì mọi người, kẻ tham người không,
- Như người dẫn nước, hướng dẫn nước chảy,
- Như kẻ làm tên uốn cong thân tên,
- Như người thợ mộc uốn nắn cây gỗ.
- Kẻ trí tự mình, tự điều phục mình,
- Có kẻ được điều bởi gậy, roi, móc,
- Riêng Ta được điều không gậy, không kiếm.
- (Bởi bậc như vậy).
- Ta tên Vô Hại, trước ta sát hại,
- Nay được chánh danh, vì chẳng hại ai.
- Trước ta được tên Angulimala,
- Bị nước thác cuốn, ta quy y Phật.
- Trước tay vấy máu, danh xưng (Anguli) mala,
- Xem ta quy y, đoạn dây sanh tử,
- Làm nghiệp như vậy phải sanh ác thú,
- Khi lãnh nghiệp báo, không nợ ta hưởng.
- Kẻ ngu vô trí, đam mê phóng dật,
- Còn người có trí, giữ không phóng dật,
- Như giữ tài sản, tối thượng, tối quý,
- Chớ mê phóng dật, chớ mê dục lạc.
- Giữ không phóng dật, luôn luôn Thiền định,
- Chứng đắc đại lạc, quảng đại vô lượng,
- Thiện lai, ta đến, không đi lạc hướng,
- Không ai khuyên ta theo tư tưởng ác.
- Giữa các chân lý (được khéo) giảng dạy,
- Chân lý ta theo, chân lý tối thượng,
- Thiện lai ta đến, không đi lạc hướng,
- Không ai khuyên ta theo tư tưởng ác,
- Ba minh ta chứng, Phật lý viên thành.
