Kinh Trung bộ
HT. Thích Minh Châu dịch
- KINH
MAGANDIYA
- (Magandiyasuttam)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú giữa dân
chúng Kuru, tại thị trấn của dân chúng Kuru tên là Kammasadhamma, trên thảm
cỏ trong nhà lửa của một Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaji. Rồi Thế
Tôn vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào Kammasadhamma để khất thực. Đi
khất thực ở Kammasadhamma xong, sau bữa ăn, trên đường khi khất thực về,
Thế Tôn đi đến một khu rừng để nghỉ trưa. Sau khi đi sâu vào khu rừng
ấy, Thế Tôn đến ngồi dưới một gốc cây để nghỉ trưa.
Rồi du sĩ Magandiya, trong khi đi bộ
ngao du cùng khắp, đến tại ngôi nhà lửa của Bà-la-môn thuộc họ
Bharadvaja. Du sĩ Magandiya thấy thảm cỏ đã soạn sẵn trong nhà lửa của vị
Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja, khi thấy vậy liền nói với Bà-la-môn
thuộc dòng họ Bharadvaja:
– Tấm thảm cỏ này trong nhà lửa
của Tôn giả Bharadvaja đã được sửa soạn cho ai, hình như là chỗ nằm
ngủ của một Sa-môn ?
– Thưa Tôn giả Magandiya, có
Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Sakya (Thích-ca). Tiếng đồn
tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian
Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
Chỗ nằm này được sửa soạn cho Tôn giả Gotama ấy.
– Thật sự, này Tôn giả
Bharadvaja, chúng tôi thấy một sự bất hạnh khi chúng tôi thấy chỗ ngủ
của Tôn giả Gotama, một vị phá hoại sự sống (bhunahuno).
– Này Magandiya, hãy thận trọng lời
Ông nói. Này Magandiya, hãy thận trọng lời Ông nói. Nhiều vương tộc trí
giả, nhiều Bà-la-môn trí giả, nhiều Cư sĩ trí giả, nhiều Sa-môn trí giả
có lòng tin nơi Tôn giả Gotama ấy, và đã tu tập theo Thánh đạo, theo Pháp
và theo (chí) Thiện.
– Này Tôn giả Bharadvaja, nếu
chúng tôi thấy mặt Tôn giả Gotama, chúng tôi sẽ nói như sau trước mặt
vị ấy: "Sa-môn Gotama là người phá hoại sự sống". Vì sao vậy
? Thánh điển của chúng tôi đã truyền lại như vậy.
– Nếu Tôn giả Magandiya hoan hỷ,
tôi sẽ tin lại sự tình này cho Sa-môn Gotama biết.
– Tôn giả Bharadvaja hãy yên lòng,
và hãy nói lên những điều gì đã được nói.
Thế Tôn với thiên nhĩ thanh tịnh
siêu nhân nghe được câu chuyện giữa Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja
và du sĩ Magandiya. Và Thế Tôn vào buổi chiều, từ Thiền tịnh độc cư
đứng dậy, đi đến nhà lửa của Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja, sau
khi đến liền ngồi trên thảm cỏ đã soạn sẵn. Rồi Bà-la-môn thuộc
dòng họ Bharadvaja đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói lên những lời
chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên. Rồi Thế Tôn nói với
Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja đang ngồi một bên:
– Này Bharadvaja, có phải có cuộc
nói chuyện giữa du sĩ Magandiya với Ông về vấn đề thảm cỏ này ?
Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn
Bharadvaja hoảng hốt, lông tóc dựng ngược, bạch Thế Tôn:
– Chính là điều chúng con muốn
thưa với Tôn giả Gotama và Tôn giả Gotama đã đoán trước chúng con.
Nhưng cuộc nói chuyện này giữa Thế
Tôn và Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja nói chưa xong, du sĩ Magandiya, khi
đi bộ ngao du cùng khắp, đến tại ngôi nhà lửa của Bà-la-môn thuộc
dòng họ Bharadvaja, đến tại chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói lên những lời
chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, và sau khi nói lên những lời chào đón
hỏi thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên. Rồi Thế Tôn nói với du sĩ
Magandiya đang ngồi một bên:
– Này Magandiya, con mắt ưa thích sắc,
ái lạc sắc, hoan hỷ sắc, và Như Lai nhiếp phục, thủ hộ, hộ trì con mắt
và thuyết pháp để phòng hộ con mắt. Này Magandiya, có phải vì vậy mà
Ông nói: "Sa-môn Gotama là người phá hoại sự sống ?"
– Chính vì vậy, Tôn giả Gotama,
mà tôi nói: "Sa-môn Gotama phá hoại sự sống". Vì sao vậy ? Thánh
điển của chúng tôi đã truyền lại như vậy.
– Này Magandiya, tai ưa thích tiếng...
Này Magandiya, mũi ưa thích hương... Này Magandiya, lưỡi ưa thích vị... Này
Magandiya, thân ưa thích xúc... Này Magandiya, ý ưa thích pháp, ái lạc pháp,
hoan hỷ pháp và Như Lai nhiếp phục, thủ hộ, hộ trì ý và thuyết pháp
để phòng hộ ý. Này Magandiya, có phải vì vậy mà ông nói: "Sa-môn
Gotama là người phá hoại sự sống ?
– Chính vì vậy, Tôn giả Gotama,
mà tôi nói: "Sa-môn Gotama là người phá hoại sự sống". Vì sao vậy
? Thánh điển của chúng tôi đã truyền lại như vậy.
– Ông nghĩ thế nào, này Magandiya
? Ở đây, có người trước kia đam mê các sắc pháp do mắt nhận thức,
các sắc pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến
dục, hấp dẫn. Người ấy sau một thời gian, sau khi như chơn biết được
sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của
các sắc pháp, sau khi đoạn tận sắc ái, sau khi trừ diệt nhiệt não đối
với sắc pháp, người này trú với khát ái được đoạn trừ, với nội
tâm an tịnh. Này Magandiya, Ông có nói gì về người này ?
– Không có gì, Tôn giả Gotama.
– Ông nghĩ thế nào ? Này
Magandiya, ở đây, có người trước kia đam mê các tiếng do tai nhận thức...
các hương do mũi nhận thức... các vị do lưỡi nhận thức... các xúc do
thân nhận thức, các xúc này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý,
liên hệ đến dục, hấp dẫn. Người ấy sau một thời gian, sau khi như
chơn biết được sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm
và sự xuất ly của các xúc, sau khi đoạn tận xúc ái, sau khi trừ diệt
nhiệt não đối với các xúc, người này trú với khát ái được đoạn
trừ, với nội tâm an tịnh. Này Magandiya, Ông có nói gì về người này ?
– Không có gì, Tôn giả Gotama.
– Này Magandiya, Ta thuở trước,
khi còn là tại gia, Ta sống hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách
sung mãn, năm dục trưởng dưỡng, các sắc pháp do mắt nhận thức, các sắc
pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp
dẫn. Các tiếng do tai nhận thức... các hương do mũi nhận thức... các vị
do lưỡi nhận thức... các xúc do thân nhận thức, các xúc này là khả
ái, khả hỷ, khả lạc, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Này Magandiya, Ta có
ba tòa lâu đài, một cho mùa mưa, một cho mùa đông, một cho mùa hạ. Này
Magandiya, trong bốn tháng mùa mưa, Ta sống hưởng thụ trong lâu đài mùa mưa,
được những nữ nhạc công giúp vui và không bước xuống khỏi lâu đài
ấy. Rồi Ta sau một thời gian, sau khi như chơn biết được sự tập khởi,
sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục vọng,
sau khi đoạn tận dục ái, sau khi trừ diệt nhiệt não của các dục, Ta
trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Rồi Ta thấy
các chúng sanh khác, chưa xả ly tham ái đối với các dục đang bị các dục
ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt não thiêu đốt, đang chạy theo các dục.
Ta không ước vọng được như họ; ở đây, Ta không ham thích. Vì sao vậy
? Vì rằng, này Magandiya, có hỷ lạc này, ly dục, ly bất thiện pháp, sau
khi chứng đạt Thiên lạc, được an trú, hoan hỷ trong hỷ lạc ấy. Ta
không ao ước cái gì thấp kém; ở đây, Ta không ham thích.
Ví như, này Magandiya, một gia chủ
hay con một người gia chủ, giàu sang, tài vật nhiều, sở hữu nhiều, sống
thọ hưởng một cách đầy đủ, một cách sung mãn, năm dục trưởng dưỡng,
các sắc pháp do mắt nhận thức, khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý,
liên hệ đến dục, hấp dẫn, các tiếng do tai nhận thức... các hương do
mũi nhận thức... các vị do lưỡi nhận thức... các xúc do thân nhận thức,
khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Vị
ấy, sau khi làm thiện thân hành, sau khi làm thiện khẩu hành, sau khi làm
thiện ý hành, khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên
giới, đời này, cọng trú với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba. Vị ấy
ở đây, trong rừng Nandana, được chúng Thiên nữ vây quanh, thọ hưởng
năm thiên dục trưởng dưỡng một cách đầy đủ, một cách sung mãn. Vị
ấy thấy người gia chủ hay con người gia chủ đang thọ hưởng năm dục
trưởng dưỡng một cách đầy đủ, một cách sung mãn. Này Magandiya, Ông
nghĩ thế nào ? Thiên tử ấy, được chúng Thiên nữ vây quanh, thọ hưởng
năm thiên dục trưởng dưỡng một cách đầy đủ, một cách sung mãn, vị
ấy có ước vọng được như người gia chủ ấy, hay con người gia chủ
ấy; hay năm dục trưởng dưỡng thuộc loài Người, hay trở lui về với các
dục thuộc loài Người ?
– Không có vậy, thưa Tôn giả
Gotama ! Vì sao vậy ? Vì thiên dục, thưa Tôn giả Gotama, là kỳ diệu hơn,
là vi diệu hơn nhân dục.
– Cũng vậy, này Magandiya, Ta thuở
trước, khi còn là tại gia. Ta hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách
sung mãn các dục trưởng dưỡng các sắc pháp do mắt nhận thức, các sắc
pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp
dẫn, các tiếng do tai nhận thức... các hương do mũi nhận thức... các vị
do lưỡi nhận thức... các xúc do thân nhận thức, các xúc này là khả
ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Rồi Ta sau
một thời gian, sau khi chơn biết được sự tập khởi, sự diệt trừ, vị
ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục, sau khi đoạn tận dục
ái, sau khi trừ diệt nhiệt não của các dục, Ta trú với khát ái được
đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Rồi Ta thấy các chúng sanh khác chưa xả
ly tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục
nhiệt não thiêu đốt, đang chạy theo các dục. Ta không ước vọng được
như họ; ở đây, Ta không ham thích. Vì sao vậy ? Vì rằng, này Magandiya,
có hỷ lạc này, ly dục, ly bất thiện pháp, sau khi chứng đạt thiên lạc
được an trú, hoan hỷ trong hỷ lạc ấy. Ta không ao ước cái gì thấp
kém; ở đây, Ta không ham thích.
Ví như, này Magandiya, một người bị
bệnh cùi; với thân (đầy) những lở lói, với thân hư thối, nứt chảy,
bị các loại trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với
móng tay, hơ đốt thân mình trên hố than hừng. Các bạn bè thân hữu, bà
con huyết thống của người ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khoa
mổ xẻ này cho người ấy thuốc. Người ấy dùng thuốc, được khỏi bệnh
cùi, không bệnh, an lạc, tự do, tự tại, có thể đi chỗ nào người ấy
muốn. Người ấy thấy một người bị bệnh cùi khác, với thân (đầy)
những lở lói, với thân hư thối, nứt chảy, bị cái loài trùng đục khoét,
đang cào rách miệng các vết thương với móng tay, hơ đốt thân mình trên
hố than hừng. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào ? Người ấy có ước vọng
được như người cùi kia, hố than hừng, hay sự thọ dụng dược liệu không
?
– Không, thưa Tôn giả Gotama. Vì
sao vậy ? Thưa Tôn giả Gotama, khi có bệnh thời cần thuốc trị bệnh, khi
không bệnh, thời không cần thuốc trị bệnh.
– Cũng vậy, này Magandiya, Ta thuở
trước, khi còn là tại gia, Ta hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách
sung mãn, các dục trưởng dưỡng, các sắc pháp do mắt nhận thức, các sắc
pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp
dẫn, các tiếng do tai nhận thức... các hương do mũi nhận thức... các vị
do lưỡi nhận thức... các xúc đo thân nhận thức, các xúc ấy là khả
ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Rồi Ta sau
một thời gian, sau khi như chơn biết được sự tập khởi, sự diệt trừ,
vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục, sau khi đoạn tận dục
ái, sau khi trừ diệt nhiệt não của các dục, Ta trú với khát ái được
đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Rồi Ta thấy các chúng sanh khác chưa xả
ly tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục
nhiệt não thiêu đốt, đang chạy theo các dục. Ta không ước vọng được
như họ; ở đây, Ta không ham thích. Vì sao vậy ? Vì rằng, này Magandiya,
có hỷ lạc này, ly dục, ly bất thiện pháp, sau khi chứng đạt thiên lạc,
được an trú, hoan hỷ trong hỷ lạc ấy. Ta không ao ước cái gì thấp
kém; ở đây Ta không ham thích.
Ví như, này Magandiya, một người bị
bệnh cùi, với thân (đầy) những lở lói, với thân hư thối, nứt chảy,
bị các loại trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với
móng tay, hơ đốt thân mình trên hố than hừng. Các bạn bè thân hữu, bà
con huyết thống của người ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khoa
mổ xẻ này cho người ấy thuốc. Người ấy dùng thuốc được khỏi bệnh
cùi, không bệnh, an lạc, tự do, tự tại, có thể đi chỗ nào người ấy
muốn. Rồi có hai lực sĩ, nắm chặt (hai) cánh tay người ấy và lôi kéo
người ấy đến hố than hừng. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào ? Người
ấy có co rút thân, vật qua vật lại phía này phía kia không ?
– Thưa Tôn giả Gotama, có. Vì sao
vậy ? Vì sự xúc phạm với lửa, là đau khổ, thưa Tôn giả Gotama, rất
là nồng cháy, rất là nhiệt não.
– Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào
? Có phải chỉ hiện tại sự xúc chạm với lửa ấy là đau khổ, rất là
nồng cháy, rất là nhiệt não, hay là trước đây, sự xúc chạm với lửa
ấy đã là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não ?
– Thưa Tôn giả Gotama, hiện tại
sự xúc chạm với lửa ấy là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt
não, và xưa kia, sự xúc chạm với lửa ấy đã là đau khổ, rất là nồng
cháy và rất là nhiệt não. Tuy vậy, thưa Tôn giả Gotama, kẻ bị bệnh
cùi này, với thân (đầy) những lở lói, với thân hư thối nứt chảy, bị
các loài trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với móng
tay, với các căn bị hư hoại do sự xúc chạm đau khổ với ngọn lửa, lại
có phản tưởng là được lạc thọ.
– Cũng vậy, này Magandiya, sự xúc
chạm với các dục trong thời quá khứ cũng là đau khổ, rất là nồng
cháy, rất là nhiệt não, và sự xúc chạm với các dục trong thời vị lai
cũng là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não, và sự xúc chạm
với các dục trong thời hiện lại cũng là đau khổ, rất là nồng cháy, rất
là nhiệt não. Và này Magandiya, những chúng sanh này chưa đoạn trừ tham
ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt
não thiêu đốt, với các căn bị hư hoại, do sự xúc chạm đau khổ với
các dục, lại có phản tưởng là được lạc thọ.
Ví như, này Magandiya, một người bị
bệnh cùi thân (đầy) lở lói, thân bị hư thối nứt chảy, bị các loài
trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với móng tay, hơ đốt
thân mình trên hố than hừng. Này Magandiya, người bị bệnh cùi với thân
(đầy) lở lói, thân bị hư thối nứt chảy, bị các loài trùng đục khoét,
càng cào rách miệng các vết thương với các móng tay, càng hơ đốt thân
mình trên hố than hừng chừng nào thời miệng các vết thương ấy lại càng
thêm bất tịnh, càng thêm hôi thối và càng thêm thối nát, và người ấy
chỉ có cảm giác dễ chịu, thỏa thích do nhân duyên gãi ngứa miệng các
vết thương; cũng vậy, này Magandiya, các chúng sanh, chưa đoạn trừ tham
ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt
não thiêu đốt, chạy theo các dục. Này Magandiya các chúng sanh, chưa đoạn
trừ tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị
dục nhiệt não thiêu đốt, càng chạy theo dục chừng nào, thời dục ái
các chúng sanh ấy càng tăng trưởng, càng bị dục nhiệt não thiêu đốt,
và họ chỉ có cảm giác dễ chịu, thỏa thích do duyên năm dục trưởng
dưỡng.
Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào ?
Ông có thấy hay nghe một vị vua hay vị đại thần của vua hưởng thụ một
cách đầy đủ, một cách sung mãn năm dục trưởng dưỡng, dục ái chưa
được đoạn tận, dục nhiệt não chưa được trừ diệt, đã trú, đang
trú hay sẽ trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh
không ?
– Thưa không, Tôn giả Gotama.
– Lành thay, này Magandiya ! Này
Magandiya, Ta cũng không thấy, cũng không nghe một vị vua hay vị đại thần
của vua hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách sung mãn năm dục trưởng
dưỡng, dục ái chưa được đoạn tận, dục nhiệt não chưa được trừ
diệt, đã trú, đang trú hay sẽ trú với khát ái được đoạn trừ, với
nội tâm an tịnh. Nhưng này Magandiya, những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đã
sống, đang sống hay sẽ sống với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm
an tịnh, tất cả những vị này, sau khi như chơn biết sự tập khởi, sự
đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục ấy, với
dục ái được đoạn tận, với dục nhiệt não được trừ diệt, đã
trú, đang trú hay sẽ trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm
được an tịnh.
Rồi Thế Tôn, thời ấy nói lên cảm
hứng ngữ như sau:
- Không bệnh, lợi tối thắng,
- Niết-bàn, lạc tối thắng,
- Bát chánh là độc đạo,
- An ổn và bất tử.
Khi được nghe vậy, du sĩ Magandiya
bạch Thế Tôn:
– Thật hy hữu thay, Tôn giả
Gotama ! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama ! Lời này được Tôn giả Gotama
khéo nói:
- Không bệnh, lợi tối thắng,
- Niết-bàn, lạc tối thắng.
Con cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama,
con cũng đã được nghe lời này, do các vị Tôn sư, đại Tôn sư các du sĩ
đã nói:
- Không bệnh, lợi tối
thắng,
- Niết-bàn, lạc tối thắng.
Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, lời
nói này lời nói kia phù hợp nhau.
– Nhưng này Magandiya, điều mà
Ông đã được nghe do các vị Tôn sư, đại Tôn sư các du sĩ đã nói:
- Không bệnh, lợi tối thắng,
- Niết-bàn, lạc tối thắng.
Thế nào là không bệnh ? Thế nào
là Niết-bàn ?
Khi được nói vậy, du sĩ Magandiya,
tự lấy tay xoa bóp chân tay của mình và nói:
– Thế nào là không bệnh, thưa Tôn
giả Gotama ? Thế nào là Niết-bàn, thưa Tôn giả Gotama ? Tôi nay không bệnh,
an lạc, không có bệnh tật gì ở tôi.
– Này Magandiya, ví như người sanh
ra đã mù, không thấy sắc đen hay sắc trắng, không thấy sắc xanh, không
thấy sắc vàng, không thấy sắc đỏ, không thấy sắc đỏ tía, không thấy
cái gì thăng bằng, không thăng bằng, không thấy các vì sao, không thấy mặt
trăng, mặt trời. Người ấy nghe một người có mắt nói như sau: "Thật
tốt đẹp thay tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh".
Và người ấy tìm tấm vải trắng. Rồi có một người khác đánh lừa người
ấy với một tấm y thô, dính dầu và đất và nói: "Này bạn, đây
là tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh cho bạn". Người
ấy lấy tấm y ấy, sau khi lấy, đắp trên mình. Sau khi đắp trên mình, người
ấy hoan hỷ thốt lên lời nói tự mãn: "Thật tốt đẹp thay tấm vải
trắng xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh". Này Magandiya, Ông nghĩ thế
nào ? Kẻ sanh ra đã mù kia, do biết, do thấy, lấy tấm y thô, dính dầu
và đất ấy để rồi sau khi lấy người ấy đắp trên mình, sau khi đắp
trên mình; người ấy hoan hỷ thốt lên lời nói tự mãn: "Thật tốt
đẹp thay, tấm vải trắng xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh, hay là do
lòng tin người có mắt ?
– Thưa Tôn giả Gotama, do không biết,
không thấy, kẻ sanh ra đã mù kia lấy tấm y thô, dính dầu và đất ấy
để rồi sau khi lấy, người ấy đắp trên mình, sau khi đắp trên mình,
người ấy hoan hỷ thốt lên lời nói tự mãn: "Thật tốt đẹp thay tấm
vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh" là do lòng tin người
có mắt.
– Cũng vậy, này Magandiya, các du sĩ
mù lòa, không có mắt, không biết không bệnh, không thấy Niết-bàn nhưng
nói lên câu kệ này:
- Không bệnh, lợi tối thắng,
- Niết-bàn, lạc tối thắng.
Này Magandiya, câu kệ này trong thời
quá khứ đã được các bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nói lên:
- Không bệnh, lợi tối thắng,
- Niết-bàn, lạc tối thắng.
- Bát chánh là độc đạo,
- An ổn và bất tử.
Và câu kệ ấy này được dần dần
lan tràn đến dân chúng phàm phu. Nhưng này Magandiya, thân này trở thành bệnh
khổ, trở thành cục bướu, trở thành mũi tên, trở thành bất hạnh, trở
thành bệnh chướng và với thân trở thành bệnh khổ, trở thành cục bướu,
trở thành mũi tên, trở thành bất hạnh, trở thành bệnh chướng này,
Ông nói: "Thưa Tôn giả Gotama, cái này là không bệnh ấy, cái này là
Niết-bàn ấy". Như vậy, này Magandiya, Ông không có Thánh nhãn ấy, với
Thánh nhãn ấy Ông có thể biết không bệnh, có thể thấy Niết-bàn.
– Con có lòng tin Tôn giả Gotama như
sau: "Tôn giả Gotama có thể thuyết pháp cho ta để ta có thể biết
không bệnh, có thể thấy Niết-bàn".
– Này Magandiya, ví như người sanh
ra đã mù, không thấy sắc đen hay sắc trắng, không thấy sắc xanh, không
thấy sắc vàng, không thấy sắc đỏ, không thấy sắc đỏ tía, không thấy
cái gì thăng bằng, không thăng bằng, không thấy các vì sao, không thấy mặt
trăng, mặt trời. Các bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của người
ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khoa mổ xẻ này cho người ấy
thuốc. Người ấy sau khi dùng thuốc, mắt không khởi lên, mắt không được
sáng tỏ. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào ? Có phải vị thầy thuốc ấy cảm
thấy mệt mỏi, phiền não không ?
– Thưa vâng, Tôn giả Gotama.
Cũng vậy, này Magandiya, nếu Ta thuyết
pháp cho Ông: "Đây là không bệnh ấy, đây là Niết-bàn ấy", và
Ông không biết không bệnh, không biết Niết-bàn thời như vậy làm Ta mệt
mỏi, làm Ta phiền não.
– Con có lòng tin Tôn giả Gotama như
sau: "Tôn giả Gotama có thể thuyết pháp cho ta để ta có thể biết
không bệnh, có thể thấy Niết-bàn".
– Này Magandiya, ví như người sanh
ra đã mù, không thấy sắc đen hay sắc trắng, không thấy sắc xanh, không
thấy sắc vàng, không thấy sắc đỏ, không thấy sắc đỏ tía, không thấy
cái gì thăng bằng, không thăng bằng, không thấy các vì sao, không thấy mặt
trăng, mặt trời. Người ấy nghe một người có mắt nói như sau: "Thật
tốt đẹp thay tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh",
và người ấy đi tìm tấm vải trắng. Rồi có một người khác đánh lừa
người ấy với một tấm y thô, dính dầu và đất và nói: "Này bạn,
đây là tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh cho bạn".
Người ấy lấy tấm y ấy. Sau khi lấy, người ấy đắp trên mình, sau khi
đắp trên mình người ấy, các bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của
người ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khao mổ xẻ này cho người
ấy thuốc bài tiết các nhơ bẩn về phía trên, bài tiết các nhơ bẩn về
phía dưới, xức thuốc mắt, thoa dầu cho mắt, cho thuốc qua lỗ mũi. Người
ấy sau khi dùng thuốc, mắt được khởi lên, mắt được sáng tỏ. Với mắt
được khởi lên, người ấy đoạn trừ tham dục đối với tấm y thô,
dính dầu và dính đất kia, và người ấy có thể xem người kia là không
phải bạn, có thể xem người kia là thù địch và nghĩ đến sát hại sinh
mạng (của người kia): "Thật sự trong một thời gian dài, Ta bị người
này lường gạt, lừa dối, phỉnh gạt với tấm y thô, dính dầu và đất:
"Này bạn, đây là tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh
cho bạn". Cũng vậy, này Magandiya, nếu Ta thuyết pháp cho Ông: "Đây
là không bệnh ấy, đây là Niết-bàn ấy", Ông có thể biết không bệnh,
Ông có thể thấy Niết-bàn. Và với mắt được khởi lên cho Ông, lòng
tham dục đối với năm thủ uẩn được đoạn trừ; và Ông có thể nghĩ
như sau: "Thật sự trong một thời gian dài, ta bị tâm này lường gạt,
lừa dối, phỉnh gạt, chấp thủ sắc, ta đã chấp thủ, chấp thủ thọ,
ta đã chấp thủ, chấp thủ tưởng, ta đã chấp thủ, chấp thủ các
hành, ta đã chấp thủ, chấp thủ thức, ta đã chấp thủ. Do duyên chấp
thủ ấy nơi ta, nên có hữu; do duyên hữu, có sanh; do duyên sanh, có già chết,
sầu, bi, khổ, ưu, não khởi lên. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ
Khổ uẩn".
– Con có lòng tin Tôn giả Gotama như
sau: "Tôn giả Gotama có thể thuyết pháp cho ta khiến ta có thể từ chỗ
ngồi này đứng dậy, không còn mù nữa".
– Vậy này Magandiya, hãy thân cận
các vị chân nhân. Này Magandiya, do Ông thân cận các vị chân nhân, thời
này Magandiya, Ông sẽ được nghe diệu pháp. Này Magandiya, do ngươi được
nghe diệu pháp, thời này Magandiya, Ông sẽ sống đúng với Chánh pháp và
tùy pháp. Này Magandiya, do Ông sống đúng với Chánh pháp và tùy pháp, thời
này Magandiya, Ông sẽ tự mình biết, tự mình thấy: "Đây là những bệnh
chướng, những cục bướu, những mũi tên. Ở đây, những bệnh chướng,
những cục bướu, những mũi tên được trừ diệt, không có dư tàn. Do chấp
thủ được diệt ở ta, nên hữu diệt; do hữu diệt, sanh diệt; do sanh diệt,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được diệt trừ. Như vậy là sự đoạn
diệt của toàn bộ khổ uẩn này".
Khi được nghe nói vậy, du sĩ
Magandiya bạch Thế Tôn:
– Thật vi diệu thay, Tôn giả
Gotama ! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama ! Thưa Tôn giả Gotama, như người
dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị
che kín, chỉ đường cho kẻ lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối
để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được
các Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Nay con
xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỷ-kheo Tăng. Con xin xuất gia với
Tôn giả Gotama, con xin thọ đại giới.
– Này Magandiya, ai trước kia là
ngoại đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong pháp và luật
này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt trú, các
Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới để thành vị
Tỷ-kheo. Nhưng Ta nhận thấy các tánh con người sai biệt nhau.
– Thưa Tôn giả Gotama, nếu những
người xưa kia là ngoại đạo, nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới
trong pháp và luật này, phải sống bốn tháng biệt trú, sau khi sống bốn
tháng biệt trú, các Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại
giới; thời con sẽ xin sống biệt trú bốn năm, sau khi sống biệt trú bốn
năm, nếu các Tỷ-kheo đồng ý, hãy cho con xuất gia, hãy cho con thọ đại
giới để thành Tỷ-kheo.
Và du sĩ Magandiya được xuất gia với
Thế Tôn, được thọ đại giới. Thọ đại giới không bao lâu, Tôn giả
Magandiya ở một mình an tịnh, không phóng dật, sống nhiệt tâm, cần mẫn.
Và không bao lâu, vị này chứng được mục đích tối cao mà con cháu các
lương gia đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình hướng đến.
Đó là mục đích của vô thượng Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, với
thượng trí tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú: "Sanh đã tận,
Phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, sau đời này sẽ không
có đời sống khác nữa". Tôn giả Magandiya hiểu biết như vậy.
Và Tôn giả Magandiya trở thành một
vị A-la-hán nữa.
|
Mục
Lục
||Chương
kế
|
--- o0o ---
| Thư
Mục Tác Giả |
Tổ
chức đánh máy: Hứa Dân Cường
Chân thành cảm ơn Cư sĩ Bình Anson đã gởi tặng phiên bản điện
tử bộ Kinh này.
