- KINH BA MINH
VACCHAGOTA
- (Tevijja – vacchagotasuttam)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở Vesali (Tỳ-xá-ly) rừng Đại
Lâm, tại Kutagarasala (Trùng Các Giảng đường). Lúc bấy giờ, du sĩ
ngoại đạo Vacchagotta ở tại Ekapundarika, vườn du sĩ ngoại đạo. Thế
Tôn buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Vesali để khất thực. Rồi
Thế Tôn suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để đi vào Vesali khất
thực. Ta hãy đi đến Ekapundarika vườn các du sĩ ngoại đạo, đi đến
du sĩ ngoại đạo Vacchagotta". Rồi Thế Tôn đi đến Ekapundarika,
vườn du sĩ ngoại đạo, đi đến du sĩ ngoại đạo Vacchagotta. Du sĩ
ngoại đạo Vacchagotta thấy Thế Tôn từ đằng xa đi đến, khi thấy
vậy, liền nói với Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy đến; bạch Thế
Tôn, thiện lai, Thế Tôn ! Bạch Thế Tôn, đã từ lâu, Thế Tôn
mới có dịp này, tức là đến tại đây, bạch Thế Tôn, mời Thế
Tôn ngồi. Đây là chỗ đã soạn sẵn.
Thế Tôn ngồi trên ghế đã soạn sẵn. Du sĩ ngoại
đạo Vacchagotta lấy một ghế thấp khác và ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên, du sĩ Vacchagotta bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, con nghe như sau: "Sa-môn Gotama
là bậc nhứt thiết trí, là bậc nhứt thiết kiến. Ngài tự cho là
có tri kiến hoàn toàn: "Khi Ta đi, khi Ta đứng, khi Ta ngủ và khi Ta
thức, tri kiến luôn luôn tồn tại, liên tục". Bạch Thế Tôn,
những ai nói như sau: "Sa-môn Gotama là bậc nhứt thiết trí, là
bậc nhứt thiết kiến. Ngài tự cho là có tri kiến hoàn toàn:
"Khi Ta đi, khi Ta đứng, khi Ta ngủ và khi Ta thức, tri kiến luôn
luôn tồn tại liên tục". Bạch Thế Tôn, những vị ấy nói về
Thế Tôn có đúng với điều đã được nói, những vị ấy không
vu khống Thế Tôn với điều không thực, nhưng đã giải thích về
Thế Tôn đúng pháp và tùy pháp, và không một đồng pháp hành
nào nói lời đúng pháp có thể lấy cớ để quở trách ?
– Này Vaccha, những ai nói như sau: "Sa-môn Gotama
là bậc nhứt thiết trí, là bậc nhứt thiết kiến. Ngài tự cho là
có tri kiến hoàn toàn: "Khi Ta đi, khi Ta đứng, khi Ta ngủ và khi Ta
thức, tri kiến luôn luôn tồn tại, liên tục". Thì đấy là họ
nói về Ta không đúng với điều đã được nói, họ đã vu khống
Ta với điều không thực, hư ngụy.
– Phải giải thích như thế nào, bạch Thế Tôn,
chúng con mới nói về Thế Tôn đúng với điều đã được nói,
chúng con không vu khống Thế Tôn với điều không thực, chúng con
mới giải thích về Thế Tôn đúng pháp và tùy pháp; và không một
đồng pháp hành nào nói lời đúng pháp có thể lấy cớ để
quở trách ?
– Ông phải giải thích: "Sa-môn Gotama là bậc
có ba minh (tevijja)", thì này Vaccha, Ông mới là người nói về
Thế Tôn đúng với điều đã được nói, mới không vu khống Thế
Tôn với điều không thực, mới giải thích về Thế Tôn đúng pháp
và tùy pháp, và mới không có một đồng pháp hành nào nói lời
đúng pháp có thể lấy cớ để quở trách. Này Vaccha, khi nào Ta
muốn, Ta sẽ nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời... ... Ta sẽ nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với
các nét đại cương và các chi tiết. Này Vaccha, nếu Ta muốn, với
thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, Ta thấy sự sống chết của chúng
sanh, người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu,
người may mắn kẻ bất hạnh... ... đều do hạnh nghiệp của họ. Này
Vaccha, với sự đoạn diệt các lậu hoặc, Ta ngay trong hiện tại, tự
mình với thượng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú, vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Và với sự giải thích:
"Sa-môn Gotama là bậc có ba minh," này Vaccha, người ấy mới
là người nói về Thế Tôn đúng với điều đã được nói, mới
không vu khống Thế Tôn với điều không thực, mới giải thích về
Thế Tôn đúng pháp và tùy pháp, và mới không có một vị đồng
hành pháp nào nói lời đúng pháp có thể lấy cớ để quở
trách.
Khi được nói vậy, du sĩ Vacchagotta bạch Thế Tôn:
– Tôn giả Gotama, có thể có vị tại gia nào không
đoạn trừ kiết sử tại gia mà khi thân hoại mạng chung lại có thể
đoạn tận khổ đau ?
– Này Vaccha, không có người tại gia nào không
đoạn trừ kiết sử tại gia mà khi thân hoại mạng chung lại có thể
đoạn tận khổ đau.
– Tôn giả Gotama, có thể có người tại gia nào
không đoạn trừ kiết sử tại gia mà khi thân hoại mạng chung lại
có thể sanh Thiên ?
– Không phải chỉ một trăm, này Vaccha, không phải
hai trăm, không phải ba trăm, không phải bốn trăm, không phải năm
trăm, nhưng nhiều hơn như vậy là những người tại gia không đoạn
trừ tại gia kiết sử mà khi thân hoại lại có thể sanh Thiên.
– Tôn giả Gotama, có hạng tà mạng ngoại đạo
nào, sau khi thân hoại mạng chung có thể diệt tận khổ đau ?
– Này Vaccha, không có một tà mạng ngoại đạo
nào, sau khi thân hoại mạng chung có thể diệt tận khổ đau.
Tôn giả Gotama, có hạng tà mạng ngoại đạo nào, sau
khi thân hoại mạng chung có thể sanh Thiên ?
– Này Vaccha, dầu cho ta có nhớ đến 91 kiếp, Ta
không biết một tà mạng ngoại đạo nào đã sanh Thiên, trừ một
vị, và vị này thuyết về nghiệp và thuyết về tác dụng của nghiệp.
– Sự việc là như vậy, Tôn giả Gotama, thời
ngoại đạo giới này (titthayatanan) là trống không cho đến vấn đề
sanh Thiên.
– Sự việc là như vậy, này Vaccha, thời ngoại
đạo giới này là trống không cho đến vấn đề sanh Thiên.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Du sĩ ngoại đạo
Vacchagotta hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.
