Kinh Trung bộ
HT. Thích Minh Châu dịch
-
- KINH
BHADDALI
- (Bhaddalisuttam)
Như vầy tôi nghe.
Một thời, Thế Tôn trú tại
Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:
"Này các Tỷ-kheo". – "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy
vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:
– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn chỉ ngồi
một lần (Ekasanabhojana). Này các Tỷ-kheo, do Ta ăn chỉ ngồi một lần, Ta
cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng, có sức và lạc trú. Này các Tỷ-kheo,
hãy ăn chỉ ngồi một lần. Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần,
và các Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng, có sức và lạc
trú.
Khi được nói vậy, Tôn giả
Bhaddali bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, con không có thể
ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tôn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần,
thời con cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.
– Vậy này Bhaddali, khi nào Ông
được mời, hãy ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để
ăn sau. Như vậy, này Bhaddali, Ông có thể ăn như vậy và sống qua ngày
không ?
– Như vậy, bạch Thế Tôn, con cũng
không có thể ăn được. Bạch Thế Tôn, nếu con có ăn như vậy, con vẫn
cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.
Rồi Tôn giả Bhaddali, trong khi
chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, tuyên
bố sự bất lực (của mình). Rồi Tôn giả Bhaddali, trong ba tháng tròn,
không diện kiến Thế Tôn vì không thực hành trọn vẹn học giới trong
giáo pháp bậc Đạo Sư.
Sau một thời gian, một số đông Tỷ-kheo
đang làm y cho Thế Tôn (Civarakamma) và nói rằng: "Sau khi làm y xong, sau
ba tháng này, Thế Tôn sẽ du hành". Rồi Tôn giả Bhaddali đến tại chỗ
các vị Tỷ-kheo ấy, sau khi đến, nói lên với các Tỷ-kheo ấy những lời
chào hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi
ngồi xuống một bên. Những Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Bhaddali đang ngồi
một bên:
– Này Hiền giả Bhaddali, tấm y
này đang được làm cho Thế Tôn. Sau khi làm y xong, sau ba tháng này, Thế
Tôn sẽ du hành. Này Hiền giả Bhaddali, hãy khéo tư niệm đến trường hợp
đặc biệt này (Desakam). Chớ để về sau, lại càng khó khăn hơn cho Hiền
giả.
– Thưa vâng, chư Hiền.
Tôn giả Bhaddali vâng đáp các Tỷ-kheo
ấy, đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm
đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện.
Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định,
con đã tuyên bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp
nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong tương
lai.
– Này Bhaddali, thật sự một lỗi
lầm đã chiếm đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế
định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của Ông.
Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông
không ý thức được điều này: "Thế Tôn trú tại Savatthi, Thế Tôn sẽ
biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông
không ý thức được như vậy. Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo đến an cư vào mùa mưa ở
Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này
Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy. Này Bhaddali
trong thời ấy, Ông không ý thức được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo-ni
đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau:
"... (như trên)... một số đông nam cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta
như sau: ... (như trên)... một số đông nữ cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết
ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới
trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý
thức được như vậy. Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được
điều này: "Một số đông Sa-môn, Bà-la-môn ngoại đạo đến an cư vào
mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên
Bhaddali là đệ tử của Sa-môn Gotama, một bậc Thượng tọa, không có thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali,
trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.
– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm
đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện.
Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định,
con đã tuyên bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp
nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong tương
lai.
– Này Bhaddali, thật sự một lỗi
lầm đã chiếm đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Ta chế định,
Ông đã tuyên bố sự bất lực của Ông.
Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào ? Ở
đây, có Tỷ-kheo câu phần giải thoát. Ta nói với vị ấy như sau: "Này
Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi đám bùn". Vị ấy tự
đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói: "Không" ?
– Không phải vậy, bạch Thế
Tôn.
– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào ?
Ở đây, có vị Tỷ-kheo tuệ giải thoát... thân chứng... kiến chí... tín
thắng giải... tùy pháp hành... tùy tín hành. Ta nói với vị ấy như sau:
"Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi đám bùn".
Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói:
"Không" ?
– Không phải vậy, bạch Thế
Tôn.
– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào ?
Này Bhaddali, trong thời gian ấy Ông có phải là câu phần giải thoát, hay
huệ giải thoát hay thân chứng, hay kiến chí, hay tín thắng giải, hay tùy
pháp hành, hay tùy tín hành ?
– Thưa không, bạch Thế Tôn.
– Này Bhaddali, có phải trong thời
gian ấy, Ông trống không, rỗng không, phạm lỗi ?
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch
Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là
si mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã
được Thế Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con. Bạch
Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi lầm,
để có thể phòng hộ trong tương lai.
– Này Bhaddali, thật sự một lỗi
lầm đã chiếm đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Ta chế định,
Ông đã tuyên bố sự bất lực của Ông. Này Bhaddali, nếu Ông sau khi thấy
một lỗi lầm là một lỗi lầm, và như pháp phát lộ, chúng ta sẽ chấp
nhận cho Ông. Vì rằng này Bhaddali, như vậy là sự lớn mạnh trong giới
luật của bậc Thánh, nghĩa là bất cứ ai, sau khi thấy một lỗi lầm là
một lỗi lầm, phải như pháp phát lộ và phòng hộ trong tương lai.
Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo
không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp của bậc Đạo Sư. Vị
ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại một trú xứ xa vắng, khu rừng,
gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời,
đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng,
xứng đáng bậc Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu rừng,
gốc cây, sườn núi chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời,
đống rơm. Khi vị ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư quở trách,
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách, chư Thiên quở
trách, tự mình quở trách mình. Vị này bị bậc Đạo Sư quở trách, bị
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách, bị chư Thiên
quở trách, bị tự mình quở trách mình, nên không chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy ? Sở dĩ
như vậy, này Bahaddali, là vì vị ấy không thực hành trọn vẹn học giới
trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Nhưng ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư. Vị ấy suy
nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc
cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời,
đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng
xứng đáng bậc Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu rừng,
gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm ngoài trời,
đống rơm. Khi vị ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư không quở
trách, các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát không quở trách,
chư Thiên không quở trách, tự mình không quở trách mình. Vị này không bị
bậc Đạo Sư quở trách, không bị các đồng Phạm hạnh sau khi quán sát
quở trách, không bị chư Thiên quở trách, không bị mình quở trách mình,
nên chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh. Tại sao vậy ? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư. Vị ấy ly dục, ly
bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc
do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Vì sao vậy ? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali,
là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư. Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền
thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. Vì sao vậy ? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư. Và lại nữa
này Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc
thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ
ba. Vì sao vậy ? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đại Sư. Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo
xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền
thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm, thanh tịnh. Vì sao vậy ? Sở dĩ
như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học giới trong
giáo pháp bậc Đạo Sư.
Với tâm định tĩnh, thuần tịnh,
không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc,
bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm hướng tâm đến túc mạng minh. Vị
ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời,..., vị
ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và
các chi tiết. Vì sao vậy ? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư. Vị ấy với tâm
định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ
sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm hướng tâm đến trí
tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu
nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng,
chúng sanh là người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu,
người may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp của họ ? Vì sao vậy
? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học giới
trong giáo pháp của bậc Đạo Sư. Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh,
không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc,
bình tĩnh như vậy, dẫn tâm, hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết
như thật: "Đây là khổ", ... biết như thật: "Đây là con đường
đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc"....
...biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu
hoặc". Nhờ biết như vậy, như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục
lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã
giải thoát như vậy, vị ấy khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải
thoát". Vị ấy biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc cần
làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa".
Vì sao vậy ? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Được nghe nói vậy, Tôn giả
Bhaddali bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do
duyên gì, ở đây (chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo ? Bạch Thế
Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì ở đây, (chúng Tăng) không luôn luôn kết
tội Tỷ-kheo như vậy ?
– Này Bhaddali, ở đây, có Tỷ-kheo
thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo
nói, tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận, và bất mãn, không xử sự
chơn chánh, không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội, không có
nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ ?" Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư Hiền, Tỷ-kheo này thường
hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, tránh
né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn, không xử sự chơn chánh,
không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả,
sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội ấy một cách
mau chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều lần
Tỷ-kheo ấy, không giải tội ấy một cách mau chóng. Nhưng ở đây, này
Bhaddali, lại có Tỷ-kheo, thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội,
khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện khởi phẫn nộ,
sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ ?"
Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư Hiền, Tỷ-kheo
này thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo
nói, không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, không hướng câu
chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất
mãn, xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có
nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ ?" Tốt lành thay, nếu
chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội ấy
một cách mau chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều
tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau chóng.
Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo
không thường phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo
nói, tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn, không xử sự
chơn chánh, không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội, không có
nói "Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ ?" Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường
phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài
vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn không xử sự chơn
chánh, không có tự lắng dịu, không có chấm dứt giới tội, không có
nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ ?" Tốt lành thay, nếu
chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội
một cách mau chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều
tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, không giải tội ấy một cách mau chóng. Nhưng
ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo không thường phạm giới tội, không
phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi
này bằng một câu hỏi khác, không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ sân hận và bất mãn, không xử sự chơn chánh,
có tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì
để chúng Tăng hoan hỷ ?" Ở đây, này Bahaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như
sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi này bằng
một câu hỏi khác, không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện
khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu,
có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều lần
Tỷ-kheo này, hãy giải tội này một cách mau chóng". Như vậy này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, giải tội
ấy một cách mau chóng.
Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo
còn sống (trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng thương.
Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng thương.
Nếu chúng ta thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy đừng để cho
chút ít lòng tin, chút ít lòng thương của vị ấy đoạn diệt". Ví như,
này Bhaddali, một người chỉ có một mắt, các thân hữu bà con huyết thống
bảo vệ con mắt còn lại ấy và suy nghĩ như sau: "Chớ để cho con mắt
còn lại này bị đoạn diệt". Cũng vậy, này Bhaddali, ở đây Tỷ-kheo
còn sống (trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng thương.
Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng thương.
Nếu chúng ta thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy đừng để cho
chút ít lòng tin, chút ít lòng thương của vị ấy bị đoạn diệt".
Này Bhaddali, do nhân này, do duyên
này, ở đây (chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo. Do nhân này, do duyên
này, ở đây, (chúng Tăng) không luôn luôn kết tội vị Tỷ-kheo.
– Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do
duyên gì, lúc xưa các học giới tuy ít hơn, nhưng các Tỷ-kheo đã ngộ nhập
chánh trí nhiều hơn. Bạch Thế Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì, ngày nay
các học giới nhiều hơn, nhưng các Tỷ-kheo ngộ nhập chánh trí ít hơn ?
– Này Bhaddali, khi các loài hữu
tình bị thối thất, khi diệu pháp bị diệt mất, thời các học giới có
nhiều hơn và các vị Tỷ-kheo ngộ nhập chánh trí ít hơn. Này Bhaddali, khi
nào một số hữu lậu pháp (Asavatthaniyadhamma) chưa hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư vẫn không chế định một học giới cho các đệ tử.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào một số hữu lậu pháp hiện khởi
trong Tăng chúng, chỉ khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định một học giới
cho các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy. Này Bhaddali,
ở đây, khi nào Tăng chúng chưa lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu pháp
chưa hiện khởi trong Tăng chúng. Và này Bhaddali, chỉ khi nào Tăng chúng đã
được lớn mạnh, thời ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng
chúng, khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho các đệ tử để
đối trị lại các pháp hữu lậu ấy. Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng
chúng chưa đạt được quyền lợi tối thượng... chưa đạt được danh
xưng tối thượng... chưa đạt được đa văn... chưa đạt được địa vị
kỳ cựu, khi ấy một số hữu lậu pháp chưa hiện khởi trong Tăng chúng.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào Tăng chúng đã đạt được địa vị
kỳ cựu, thời ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho các đệ tử để đối
trị lại các pháp hữu lậu ấy.
Này Bhaddali, các Ông còn số ít,
khi Ta giảng cho các Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Này Bhaddali, Ông
có nhớ không ?
– Bạch Thế Tôn, không.
– Ở đây, này Bhaddali, do nhân
gì, Ông xem sự việc xảy ra như vậy ?
– Bạch Thế Tôn, vì con trong một
thời gian dài, đã không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc
Đạo Sư.
– Này Bhaddali, không phải chỉ có
nhân như vậy, chỉ có duyên như vậy. Vì rằng, trong một thời gian khá
dài, này Bhaddali, Ta biết tâm Ông với tâm của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta
thuyết pháp, kẻ ngu si này không có để tâm, không có tác ý, không dùng
nhứt thiết tâm để tư niệm, không có nghe pháp với (hai) tai sẵn sàng.
Và này Bhaddali, Ta sẽ giảng cho Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Hãy
nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn giả Bhaddali, vâng đáp Thế
Tôn. Thế Tôn giảng như sau:
– Này Bhaddali, ví như một người
điều mã sư thiện xảo, có nhận được một con lương mã hiền thiện,
trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho quen với dây cương. Trong
khi huấn luyện nó cho quen với dây cương, nếu nó có vùng vẫy, nhảy chồm,
nhảy ngược, chống cự, vì chưa quen sự huấn luyện trước kia chưa làm.
Con ngựa ấy do sự huấn luyện thường tiếp tục, được thuần thục về
phương diện ấy. Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do huấn luyện
thường xuyên, do sự huấn luyện tiếp tục đã được thuần thục về
phương diện ấy, thời người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa
ấy cho quen với yên ngựa. Trong khi huấn luyện nó cho quen với yên ngựa,
nếu nó có vùng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì chưa quen sự
huấn luyện trước đây chưa làm, con ngựa ấy do sự huấn luyện thường
xuyên, do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện
ấy. Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do huấn luyện thường xuyên,
do huấn luyện tiếp tục, đã được thuần thục về phương diện ấy, thời
người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa ấy cho quen với sự diễn
hành, đi vòng quanh, đi đầu móng chân, chạy phi, hí, các trò chơi vương
giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối
thượng thiện hành. Trong khi huấn luyện cho nó quen với tối thượng tốc
lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hành, nếu nó có vùng vẫy
nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì chưa quen sự huấn luyện trước
đây chưa làm. Con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyên, do sự huấn
luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện ấy. Này Bhaddali,
khi con lương mã hiền thiện, do huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện
tiếp tục, đã được thuần phục về phương diện ấy, thời người điều
mã sư lại giúp thêm con ngựa ấy về phần sắc đẹp và trang sức. Này
Bhaddali, con lương mã, hiền thiện được thành tựu mười đặc tánh này
trở thành xứng đáng cho bậc vua chúa, trở thành báu vật của vua, được
liệt vào một ấn tướng của vua. Cũng vậy, này Bhaddali, một Tỷ-kheo
thành tựu được mười pháp trở thành đáng được kính trọng, đáng
được tôn kính, đáng được cúng dường, đáng được chấp tay, là phước
điền vô thượng ở đời. Thế nào là mười ? Ở đây, này Bhaddali, Tỷ-kheo
thành tựu vô học chánh tri kiến, thành tựu vô học chánh tư duy, thành tựu
vô học chánh ngữ, thành tựu vô học chánh nghiệp, thành tựu vô học
chánh mạng, thành tựu vô học chánh tinh tấn, thành tựu vô học chánh niệm,
thành tựu vô học chánh định, thành tựu vô học chánh trí, thành tựu
vô học chánh giải thoát. Này Bhaddali, Tỷ-kheo thành tựu mười pháp này
trở thành đáng được kính trọng, đáng được tôn kính, đáng được cúng
dường, đáng được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn
giả Bhaddali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.
|
Mục
Lục
||Chương
kế
|
--- o0o ---
| Thư
Mục Tác Giả |
Tổ
chức đánh máy: Hứa Dân Cường
Chân thành cảm ơn Cư sĩ Bình Anson đã gởi tặng phiên bản điện
tử bộ Kinh này.
