Kinh Trung bộ
HT. Thích Minh Châu dịch
- KINH
SALEYYAKA
- (Saleyyakasuttam)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn đang du hành trong nước Kosala (Kiều
tất la) cùng với Đại chúng Tỷ-kheo đi đến một làng Bà-la-môn
của dân chúng Kosala tên là Sa la. Các gi hủ Bà-la-môn ở Sa la nghe
rằng: "Người ta nói Sa-môn Gotama, là Thích Tử, xuất gia từ gia
tộc Sakya, đang du hành trong nước Kosala với Đại chúng Tỷ-kheo, và
đã đến Sa-la. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về
Tôn giả Gotama: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự
thân chứng ngộ thế giới này cùng với Thiên giới, Ma giới,
Phạm thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các loài
Trời và Người. Khi đã chứng ngộ, Ngài còn tuyên thuyết điều
Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu
thiện, đầy đủ văn nghĩa. Ngài truyền dạy phạm hạnh hoàn toàn
đầy đủ trong sạch. Lành thay nếu được yết kiến một A-la-hán như
vậy!" Rồi các gi hủ Bà-la-môn ở Sa-la đi đến chỗ Thế Tôn
ở, sau khi đến, một số đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên; một số nói lên những lời chào đón, thân hữu xã giao
với Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một so hấp tay vái Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên; một số nói lên tên họ của mình trước
mặt Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số giữ im lặng rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các gi hủ
Bà-la-môn ở Sa-la bạch Thế Tôn:
– Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, ở đây,
một số hữu tình sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục? Này Tôn giả Gotama, do nhân gì, do
duyên gì, ở đây, một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng
chung được sanh vào thiện thú, Thiên giới, đời này?
– Này các Gi hủ, do nhân hành phi pháp, hành phi
pháp chánh đạo, này các Gi hủ, mà như vậy, ở đây có một số
loài hữu tình, sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục. Do nhân hành đúng pháp, hành đúng
chánh đạo, này các gi hủ, mà như vậy, ở đây có một số loài
hữu tình sau khi thân hoại mạng chung được sanh thiện thú, Thiên
giới, đời này.
– Chúng con không thể hiểu đầy đủ những gì Tôn
giả Gotama thuyết một cách vắn tắt nếu không được giải thích
rộng rãi. Lành thay, nếu Tôn giả Gotama thuyết pháp cho chúng con để
chúng con có thể hiểu đầy đủ những gì Tôn giả Gotama thuyết một
cách vắn tắt!
– Như vậy, này các Gi hủ, hãy nghe và khéo tác
ý, Ta sẽ giảng.
– Thưa vâng, Tôn giả.
Các vị gi hủ Bà-la-môn, ở Sa-la vâng đáp Thế Tôn.
Thế Tôn nói như sau:
– Này các gi hủ, có ba loại thân hành phi pháp,
phi chánh đạo, có bốn loại khẩu hành phi pháp, phi chánh đạo, có
ba loại ý hành phi pháp, phi chánh đạo. Này các gi hủ, thế nào là
ba loại thân hành phi pháp, phi chánh đạo? Ở đây, này các Gi hủ,
có người sát sanh, tàn nhẫn, tay lấm máu, tâm chuyên sát hại đả
thương, tâm không từ bi đối với các loài hữu tình. Người này
lấy của không cho, bất cứ tài vật gì của người khác hoặc tại
thôn làng hoặc tại rừng núi không cho người ấy, người ấy lấy
trộm tài vật ấy. Người ấy sống tà hạnh đối với các dục
lạc, giao cấu với các hạng nữ nhân có mẹ che chở, có ch he
chở, có mẹ ch he chở, có anh che chở, có chị che chở, có bà con
che chở, đã có chồng, được hình phạt gậy gộc bảo vệ, cho đến
những nữ nhân được trang sức bằng vòng hoa. Như vậy, này các Gi
hủ, là ba loại thân hành phi pháp, phi chánh đạo. Này các Gi hủ,
thế nào là bốn loại khẩu hành phi pháp, phi chánh đạo? Ở đây,
này các Gi hủ, có người vọng ngữ, đến chỗ tập hội, hay đến
chỗ chúng hội, hay đến giữ ác thân tộc, hay đến giữ ác tổ
hợp, hay đến giữa vương tộc, khi được dẫn ra làm chứng và
được hỏi: "Này người kia, hãy nói những gì Ông biết";
dầu cho người ấy không biết, người ấy nói: "Tôi biết";
dầu cho người ấy biết, người ấy nói: "Tôi không biết";
hay dầu cho người ấy không thấy, người ấy nói: "Tôi
thấy"; hay dầu cho người ấy thấy, người ấy nói: "Tôi
không thấy". Như vậy, lời nói của người ấy trở thành cố
ý vọng ngữ, hoặc vì nguyên nhân tự kỷ, hoặc vì nguyên nhân tha
nhân, hoặc vì nguyên nhân một vài quyền lợi gì. Và người ấy
là người nói hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, đến chỗ kia,
nói dễ sanh chia rẽ ở những người này, nghe điều gì ở chỗ kia,
đi nói với những người này để sanh chia rẽ ở những người
kia. Như vậy, người ấy ly gián những kẻ hòa hợp hay xúi dục
những kẻ ly gián, ưa thích phá hoại, vui thích phá hoại, thích thú
phá hoại, nói những lời đưa đến phá hoại. Và người ấy là
người nói lời thô ác. Bất cứ lời gì thô ác, tàn ác, khiến
người đau khổ, khiến người tức giận, liên hệ đến phẫn nộ,
không đưa đến Thiền định, người ấy nói những lời như vậy. Và
người ấy nói những lời phù phiếm, nói phi thời, nói những
lời phi chơn, nói những lời không lợi ích, nói những lời phi
pháp, nói những lời phi luật, nói những lời không đáng gìn
giữ. Vì nói phi thời, nên lời nói không có thuận lý, không có
mạch lạc, hệ thống, không có lợi ích. Như vậy, này các Gi hủ,
có bốn loại khẩu hành phi pháp, phi chánh đạo. Và này các Gi hủ,
thế nào là ba loại ý hành phi pháp, phi chánh đạo? Ở đây, này
các Gi hủ, có người có tham ái, tham lam tài vật kẻ khác, nghĩ
rằng: "Ôi, mong rằng mọi tài vật của người khác trở thành
của mình!" Lại có người có tâm sân, khởi lên hại ý, hại
niệm như sau: "Mong rằng những loài hữu tình này bị giết, hay bị
tàn sát, hay bị tiêu diệt, hay bị tàn hại, hay mong chúng không còn
tồn tại!" Lại có người có tà kiến, có tưởng điên đảo
như: "Không có bố thí, không có kết quả của bố thí, không có
tế lễ, không có cúng dường, các hành vi thiện ác, không có kết
quả dị thục, không có đời này, không có đời sau, không có mẹ,
không có cha, không có các loại hóa sanh, trong đời không có các
Sa-môn, Bà-la-môn chân chính hành trì, chân chánh thành tựu, sau khi
tự tri, tự chứng lại tuyên bo ho đời này và cho đời sau".
Như vậy, này các Gi hủ, là ba ý hành phi pháp, phi chánh đạo. Như
vậy do nhân hành phi pháp, hành phi chánh đạo, này các Gi hủ, ở
đây, một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Này các Gi hủ, có ba loại thân hành đúng pháp,
đúng chánh đạo, có bốn loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh
đạo, có ba loại ý hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Này các Gi
hủ, thế nào là ba loại thân hành đúng pháp, đúng thánh đạo?
Ở đây, này các Gi hủ, có người từ bỏ sát sanh, tránh xa sát
sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương
xót đến hạnh phúc tất cả chúng sanh và loại hữu tình; từ bỏ
lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, bất cứ tài vật gì
của người khác, hoặc tại thôn làng, hoặc tại rừng núi không cho
người ấy, người ấy không lấy trộm tài vật ấy; từ bỏ sống
theo tà hạnh đối với các dục, không giao cấu với các hạng nữ
nhân có mẹ che chở, có ch he chở, có mẹ ch he chở, có anh che
chở, có chị che chở, có bà con che chở, đã có chồng, được
hình phạt gậy gộc bảo vệ, cho đến những nữ nhân được trang
sức bằng vòng hoa. Như vậy, này các Gi hủ, là ba loại thân hành
đúng pháp, đúng chánh đạo. Và này các Gi hủ, thế nào là bốn
loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh đạo? Ở đây, này các Gi
hủ, có người từ bỏ vọng ngữ, tránh xa vọng ngữ, đến chỗ
tập hội, hay đến chỗ chúng hội, hay đến giũ ác thân tộc, hay
đến giữ ác tổ hợp, hay đến giữa vương tộc, khi được dẫn ra
làm chứng và được hỏi: "Này người kia, hãy nói những gì
Ông biết", nếu biết người ấy nói "Tôi biết"; nếu
không biết, người ấy nói: "Tôi không biết"; hay nếu không
thấy, người ấy nói: "Tôi không thấy"; nếu thấy, người
ấy nói: "Tôi thấy". Như vậy, lời nói của người ấy
không trở thành cố ý vọng ngữ, hoặc vì nguyên nhân tự kỷ,
hoặc vì nguyên nhân tha nhân, hoặc vì nguyên nhân một vài quyền
lợi gì. Từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi, nghe điều gì
ở chỗ này, không đi đến chỗ kia nói để sanh chia rẽ ở những
người này, nghe điều gì ở chỗ kia không đi nói với những
người này để sanh chia rẽ ở những người kia; như vậy, người
ấy sống hòa hợp những kẻ ly gián, tăng trưởng những kẻ hòa
hợp, ưa thích hòa hợp, vui thích hòa hợp, thích thú hòa hợp, nói
những lời đưa đến hòa hợp. Từ bỏ lời nói độc ác, tránh xa
lời nói độc ác, những lời nói nhu hòa, đẹp tai, dễ thương,
thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người, vui lòng nhiều
người, người ấy nói những lời như vậy. Từ bỏ lời nói phù
phiếm, tránh xa lời nói phù phiếm, nói đúng thời, người ấy
nói những lời chân thật, nói những lời có ý nghĩa, nói những
lời về Chánh pháp, nói những lời về Luật, nói những lời
đáng được gìn giữ. Vì nói hợp thời, nên lời nói thuận lý,
có mạch lạc, hệ thống, có ích lợi. Như vậy, này các Gi hủ, có
bốn loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Và này các Gi
hủ, thế nào là ba loại ý hành đúng pháp, đúng chánh đạo? Ở
đây, này các Gi hủ, có người không có tham ái, không tham lam tài
vật của kẻ khác, nghĩ rằng: "Ôi, mong rằng mọi tài vật của
người khác trở thành của mình!" Lại có người không có tâm
sân, không có khởi lên hại ý, hại niệm, nhưng nghĩ rằng: "Mong
rằng những loài hữu tình này sống không thù hận, không oán thù,
không nhiễu loạn, được an lạc, lo nghĩ tự thân!" Người ấy
có chánh kiến, không có tưởng điên đảo: "Có bố thí, có
kết quả của bố thí, có tế lễ, có cúng dường, các hành vi
thiện ác có kết quả dị thục, có đời này, có đời sau, có mẹ,
có cha, có các loại hóa sanh, trong đời, có các Sa-môn, Bà-la-môn
chân chánh hành trì, chân chánh thành tựu, sau khi tự tri, tự
chứng lại tuyên bo ho đời này và đời sau". Như vậy, này các
Gi hủ, có ba loại ý hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Như vậy, do
nhân hành đúng pháp, hành đúng chánh đạo, này các Gi hủ, ở
đây, một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung được sanh
vào thiện thú, Thiên giới, đời này.
Này các Gi hủ, nếu một vị hành đúng pháp, đúng
chánh đạo, mong ước: "Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung,
tôi được sanh vào đại phú gia, vương tộc Sát-đế-lỵ!" Sự
kiện này xảy ra, vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào
đại phú gia, vương tộc Sát-đế-lỵ. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị
hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Này các Gi hủ, nếu một vị hành
đúng pháp, đúng chánh đạo, mong ước: "Ôi, mong rằng sau khi
thân hoại mạng chung, tôi được sanh vào đại phú gia Bà-la-môn...
đại phú gia gi hủ!" Sự kiện này xảy ra, vị ấy sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh vào đại phú gia gi hủ. Vì sao vậy? Vì vị
ấy là vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Này các Gi hủ, nếu
một vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo mong ước: "Ôi, mong
rằng sau khi thân hoại mạng chung, tôi được sanh thân hữu với chư
thiên Tứ thiên vương... với chư thiên cõi trời Ba mươi ba... với
chư thiên Dạ ma với chư thiên Đâu-suất-đà... với chư thiên Hóa
lạc... với chư thiên Tha hóa tự tại... với chư thiên Phạm
chúng... với chư thiên Quang thiên... với chư thiên Thiểu Quang
thiên... với chư thiên Vô lượng quang thiên... với chư thiên Quang
âm thiên... với chư thiên Tịnh thiên... với chư thiên Thiểu tịnh
thiên... với chư thiên Vô lượng tịnh thiên... với chư thiên Biến
tịnh thiên... với chư thiên Quảng quả thiên... với chư thiên Vô
phiền thiên... với chư thiên Vô nhiệt thiên... với chư thiên Thiện
hiện thiên... với chư thiên Thiện kiến thiên... với chư thiên Sắc
cứu kính thiên... với chư thiên Hư không vô biên xứ thiên...
với chư thiên Thức Vô biên xứ thiên... với chư thiên Vô sở
hữu xứ thiên... với chư thiên Phi tưởng Phi phi tưởng xứ
thiên"! Sự kiện này xảy ra, vị ấy sau khi thân hoại mạng chung
được sanh thân hữu với chư thiên Phi tưởng Phi phi tưởng xứ
thiên. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị hành đúng pháp, đúng chánh
đạo.
Khi nghe nói vậy, các gi hủ Bà-la-môn ở Sa-la bạch
Thế Tôn:
– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vị diệu
thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng
ngã xuống, phơi bày những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc
hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng
nhiều phương tiện để trình bày. Và nay chúng con xin quy y Tôn giả
Gotama, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng, mong Tôn giả Gotama nhận
chúng con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, chúng con
trọn đời quy ngưỡng!
|
Mục
Lục
||Chương
kế
|
--- o0o ---
| Thư
Mục Tác Giả |
Tổ
chức đánh máy: Hứa Dân Cường
Chân thành cảm ơn Cư sĩ Bình Anson đã gởi tặng phiên bản điện
tử bộ Kinh này.
