SỐ 26 – KINH TRUNG
A-HÀM (I)
Hán dịch:
Phật Đà
Da Xá và Trúc Phật Niệm
Việt dịch và hiệu chú:
Thích Tuệ
Sỹ
---o0o---
PHẨM THỨ 18
PHẨM LỆ
221.
KINH TIỄN DỤ
[1]
Tôi nghe như vầy:
Một thời Phật
du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp cô độc.
Bấy giờ Tôn
giả Man Đồng tử,
sống cô độc tại một nơi yên tĩnh, thiền tọa tư duy, trong tâm khởi lên ý
niệm, “Sự kiện như vầy. Những quan điểm này bị Đức Thế Tôn gác lại,
loại bỏ, không giải thích tường tận; đó là, ‘Thế giới hữu thường hay vô
thường, thế giới hữu biên hay vô biên;
sinh mạng tức là thân hay sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt diệt,
hay Như Lai không tuyệt diệt, hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt
diệt,
hay Như Lai cũng không phải tuyệt diệt cũng không phải không tuyệt diệt?’
Ta không hài lòng với điều này, ta không nhẫn khả với điều này. Nếu Đức
Như Lai xác quyết
nói cho ta biết rằng: ‘Thế giới hữu thường’ ta sẽ theo Ngài học phạm hạnh,
còn nếu Đức Thế Tôn không xác quyết nói cho ta biết rằng ‘Thế giới hữu
thường’ ta sẽ cật vấn Ngài rồi bỏ Ngài mà đi. Cũng vậy, ‘Thế giới vô
thường; thế giới hữu biên hay vô biên; sinh mạng tức là thân hay sinh mạng
khác thân khác; Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt diệt, hay Như
Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai cũng không phải tuyệt
diệt, cũng không phải không tuyệt diệt?’ Nếu Đức Thế Tôn xác quyết nói cho
ta biết rằng, ‘Điều này chơn thật, ngoài ra là hư vọng’ ta sẽ theo Ngài tu
học phạm hạnh; còn nếu Đức Thế Tôn không xác quyết nói cho ta biết rằng,
‘Điều này là chơn thật ngoài ra là hư vọng’ thì ta sẽ cật vấn Ngài rồi bỏ
Ngài mà đi.”
Rồi Tôn giả
Man Đồng tử vào lúc xế trưa, từ tĩnh tọa dậy, đi đến chỗ Phật, cúi đầu
đảnh lễ, ngồi qua một bên mà bạch rằng:
“Bạch Đức Thế
Tôn, hôm nay con sống cô độc tại một nơi yên tĩnh, thiền tọa tư duy, trong
tâm khởi lên ý niệm, ‘Sự kiện như vầy. Những quan điểm này bị Đức Thế Tôn
gác lại, loại bỏ, không giải thích tường tận; đó là, ‘Thế giới hữu thường
hay vô thường, thế giới hữu biên hay vô biên; sinh mạng tức là thân hay
sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt diệt,
hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai cũng không
phải tuyệt diệt, cũng không phải không tuyệt diệt?’ Ta không hài lòng với
điều này, ta không nhẫn khả với điều này. Nếu Thế Tôn xác quyết rõ ràng,
‘Thế giới hữu thường’, Bạch Thế Tôn, mong Ngài hãy nói cho con biết. Còn
nếu Thế Tôn không xác quyết rõ ràng ‘Thế giới hữu thường’ thì Ngài hãy nói
thẳng là không biết. Cũng vậy, ‘Thế giới vô thường; thế giới hữu biên hay
vô biên; sinh mạng tức là thân hay sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt
diệt hay Như Lai không tuyệt diệt, hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không
tuyệt diệt, hay Như Lai cũng không phải tuyệt diệt cũng không phải không
tuyệt diệt?’ Nếu Thế Tôn xác quyết rõ ràng ‘Điều này chơn thật, ngoài ra
là hư vọng’, Bạch Thế Tôn, mong Ngài hãy nói cho con biết. Còn nếu Thế Tôn
không xác quyết rõ ràng ‘Điều này là chơn thật, ngoài ra là hư vọng’, thì
Ngài hãy nói thẳng là không biết’.”
Đức Thế Tôn
hỏi:
“Này Man Đồng
tử, trước kia Ta có nói như vầy với ngươi rằng, ‘Hãy đến đây! Hãy theo Ta
tu học Phạm hạnh rồi Ta sẽ nói cho nghe, ‘Thế giới hữu thường’chăng’?”
Man Đồng tử
đáp:
“Bạch Thế
Tôn, không.”
“Cũng vậy,
‘Thế giới vô thường, thế giới hữu biên, hay vô biên sinh mạng tức thân hay
sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt diệt,
hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai cũng không
phải tuyệt diệt cũng không phải không tuyệt diệt?’ chăng?”
Man Đồng tử
đáp:
“Bạch Thế
Tôn, không.”
Đức Thế Tôn
nói:
“Này Man Đồng
tử, trước kia ngươi có nói với Ta rằng, ‘Nếu Thế Tôn xác quyết nói cho con
biết rằng ‘Thế giới hữu thường’ thì con sẽ theo Thế Tôn học phạm hạnh’
chăng?”
Man Đồng tử
đáp:
“Bạch Thế
Tôn, không.”
Đức Thế Tôn
nói:
“Này Man Đồng
tử, trước kia Ta không nói với ngươi và ngươi cũng không nói với Ta; ngươi
quả là kẻ ngu si, vì sao lại hư vọng xuyên tạc Ta?”
Lúc bấy giờ,
Tôn giả Man Đồng tử bị Đức Thế Tôn khiển trách ngay mặt, trong lòng rầu
rĩ, cúi đầu im lặng, không còn lời biện bạch, suy nghĩ mông lung.
Đức Thế Tôn
sau khi khiển trách ngay mặt Man Đồng tử, rồi nói với các Tỳ-kheo rằng:
“Nếu có người
ngu si nghĩ như vầy, ‘Nếu Đức Thế Tôn không xác quyết nói cho Ta biết rằng
‘Thế giới hữu thường’ thì Ta không theo Đức Thế Tôn tu hành phạm hạnh’.
Những người ngu si ấy, chưa biết được gì thì nửa chừng mạng chung.
“Cũng vậy,
‘Thế giới vô thường; thế giới hữu biên hay vô biên; sinh mạng tức là thân
hay sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt
diệt, hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai không
phải tuyệt diệt cũng không phải không tuyệt diệt?’ Nếu có người ngu si
nghĩ như ‘Nếu Đức Thế Tôn không xác quyết nói cho Ta biết rằng: ‘Điều này
là chơn thật, ngoài ra là hư vọng’ thì ta sẽ không theo Đức Thế Tôn tu học
phạm hạnh’. Những người ngu si ấy chưa biết được gì thì nửa chừng đã mạng
chung.
“Ví như một
người bị trúng tên độc; do bị trúng tên độc nên đau đớn cùng cực. Người ấy
được các thân thuộc đồng tình thương xót, mong muốn cho được lợi ích và
phước lành, được an ổn khoái lạc nên tìm cầu y sĩ nhổ tên. Nhưng nó lại
nói rằng, ‘Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết người bắn tôi
đó, họ gì, tên gì, sanh ở đâu, cao hay thấp, mập hay gầy, da đen hay
trắng, hay da không đen không trắng, thuộc dòng Sát-lợi, Phạm chí, Cư sĩ
hay Công sư, là người ở phương Đông, phương Tây, phương Nam hay phương
Bắc? Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết cây cung ấy làm bằng
gỗ chá,
bằng gỗ dâu, bằng gỗ quỳ, hay bằng sừng? Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy
cho tôi biết, cần cung làm bằng gân bò, bằng gân hươu, nai hay bằng tơ?
Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết, cây cung đó màu đen, màu
trắng, màu đỏ hay màu vằng? Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết
dây cung đó làm bằng gân, bằng tơ, bằng sợi gai hay bằng võ gai? Khoan hãy
nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết cán tên này làm bằng gỗ hay bằng tre?
Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết tên được quấn bằng gân bò,
gân hươu nai, hay bằng tơ? Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết
đuôi tên này kết bằng lông phiêu lằng,
lông kên kên, lông gà trống, hay lông hạc? Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên
hãy cho tôi biết mũi tên này thuộc loại mũi răng cưa, mũi nhọn, hay mũi
bình phi đao? Khoan hãy nhổ tên! Trước tiên hãy cho tôi biết người thợ vót
tên này họ gì, tên gì, sanh ở đâu, cao hay thấp, mập hay gầy, da đen hay
trắng, hay da không đen không trắng, ở phương Đông, phương Nam, phương Tây
hay phương Bắc?’ Nhưng nó chưa biết được gì thì nửa chừng đã mạng chung.
“Cũng vậy,
nếu có người ngu si nghĩ như vầy, ‘Nếu Đức Thế Tôn không xác quyết nói cho
ta biết rằng ‘Thế giới hữu thường’ thì ta sẽ không theo Đức Thế Tôn tu học
phạm hạnh’. Nhưng người ngu si ấy chưa biết được gì thì nửa chừng đã mạng
chung.
“Cũng vậy, ‘Thế giới vô thường, thế
giới hữu biên hay vô biên; sinh mạng tức là thân hay sinh mạng khác thân
khác; Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt diệt, Như Lai vừa tuyệt
diệt hay Như Lai vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai cũng không phải tuyệt
diệt cũng không phải không tuyệt diệt?’ Nếu có người ngu si nghĩ như vầy
‘Nếu Đức Thế Tôn không xác quyết nói cho Ta biết rằng: ‘Điều này là chơn
thật, ngoài ra là hư vọng thì ta sẽ không theo Đức Thế Tôn tu học phạm
hạnh’.’ Nhưng người ấy chưa biết được gì thì nửa chừng đã mạng chung.
“‘Thế giới hữu thường’, nhân nơi quan
điểm này mà theo ta tu học phạm hạnh, sự kiện không phải là như vậy. Cũng
vậy, ‘Thế giới hữu biên hay vô biên; sinh mạng tức là thân hay sinh mạng
khác thân khác, Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt diệt; hay Như
Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt diệt, nay Như Lai cũng không phải tuyệt
diệt cũng không phải không tuyệt diệt?’ Nhân nơi những quan điểm này mà
theo Ta tu học phạm hạnh, sự kiện này không phải là như vậy.
“‘Thế giới
hữu thường’, vì có quan điểm này mà theo Ta tu học phạm hạnh, sự kiện này
không phải là như vậy. Cũng vậy, ‘Thế giới vô thường, thế giới hữu biên
hay vô biên; sinh mạng tức là thân hay sinh mạng khác thân khác, Như Lai
tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt diệt, hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa
không tuyệt diệt, hay Như Lai cũng không phải tuyệt diệt cũng không phải
không tuyệt diệt?’ Vì có quan điểm này mà không theo Ta tu học phạm hạnh,
sự kiện này không phải là như vậy.
“‘Thế giới hữu thường’, vì có quan điểm
này mà theo Ta tu học phạm hạnh, sự kiện này không phải là như vậy. ‘Thế
giới vô thường; thế giới hữu biên; thế giới vô biên; sinh mạng tức là thân
hay sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt
diệt hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai cũng
không phải tuyệt diệt cũng không phải không tuyệt diệt?’ Vì có quan điểm
này mà theo Ta tu học phạm hạnh, sự kiện này không phải là như vậy.
“‘Thế giới
hữu thường’, vì không có quan điểm này mà không theo Ta tu học phạm hạnh,
sự kiện không phải là như vậy. Cũng vậy, ‘Thế giới vô thường, thế giới hữu
biên hay vô biên; sinh mạng tức là thân hay sinh mạng khác thân khác; Như
Lai tuyệt diệt hay Như Lai không tuyệt diệt, hay Như Lai vừa tuyệt diệt
vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai cũng không phải tuyệt diệt cũng không
phải không tuyệt diệt?’ Vì không có những quan điểm này mà không theo Ta
tu học phạm hạnh, sự kiện không phải là như vậy.
“Dù ‘Thế giới
hữu thường’, thì vẫn có sanh, có già, có bệnh, có chết, sầu bi, khóc than,
ưu khổ, ảo não, như vậy toàn vẹn khối lớn khổ đau này phát sanh. Cũng vậy,
dù ‘Thế giới vô thường; thế giới hữu biên hay vô biên; sinh mạng tức là
thân hay sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt diệt hay Như Lai không
tuyệt diệt, hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không tuyệt diệt, hay Như Lai
cũng không phải tuyệt diệt, cũng không phải không tuyệt diệt?’ thì vẫn có
sanh, có già, có bệnh, có chết, sầu bi, khóc lóc, ưu khổ, ảo não; như vậy,
toàn vẹn khối lớn khổ đau này phát sanh.
“‘Thế giới
hữu thường’, Ta không xác quyết điều này. Vì điều này không tương ưng với
cứu cánh, không tương ưng với pháp, không phải căn bản phạm hạnh, không
đưa đến trí, không đưa đến giác, không dẫn đến Niết-bàn. Cho nên Ta không
xác quyết điều này. Cũng vậy, ‘Thế giới vô thường, thế giới hữu biên hay
vô biên; sinh mạng tức là thân hay sinh mạng khác thân khác; Như Lai tuyệt
diệt hay Như Lai không tuyệt diệt, hay Như Lai vừa tuyệt diệt vừa không
tuyệt diệt hay Như Lai cũng không phải tuyệt diệt cũng không phải không
tuyệt diệt?’ Ta không xác quyết điều này. Vì lý do gì mà Ta không xác
quyết những điều này? Vì những điều này không tương ưng với cứu cánh,
không tương ưng với pháp, không phải là căn bản phạm hạnh, không đưa đến
trí, không đưa đến giác, không dẫn đến Niết-bàn. Cho nên Ta không xác
quyết những điều này.
“Những pháp
nào được Ta xác quyết nói đến? ‘Đây là khổ’, Ta xác quyết nói ‘Đây là
khổ’, ‘Khổ tập, Khổ diệt, Khổ diệt đạo tích’ Ta xác quyết nói. Vì những lý
do gì mà Ta xác quyết nói những điều này? Vì những điều này tương ưng với
cứu cánh, tương ưng với pháp, là căn bản phạm hạnh, đưa đến trí, đưa đến
giác, dẫn đến Niết-bàn, cho nên Ta xác quyết nói những điều này.
“Đó là, những
gì thể nói thì Ta không nói, những gì có thể nói thì Ta nói,
hãy thọ trì như vậy. Hãy học tập như vậy.”
Phật thuyết
như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
--- o0o ---
Mục Lục Phẩm Thứ 18
212
|
213
|
214
|
215
|
216
|
217
|
218
|
219
|
220
|
221
|
222
--- o0o ---
Mục Lục Tổng Quát Kinh Trung A Hàm
Phẩm 1|
Phẩm 2 |
Phẩm 3 |
Phẩm 4 |
Phẩm 5 |
Phẩm 6
Phẩm
7 |
Phẩm 8 |
Phẩm 9 |
Phẩm 10 |
Phẩm 11 |
Phẩm 12
Phẩm 13 |
Phẩm 14 |
Phẩm 15 |
Phẩm 16 |Phẩm
17 |
Phẩm 18
--- o0o ---
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật: 01-05-2003
