SỐ 26 – KINH TRUNG
A-HÀM (I)
Hán dịch:
Phật Đà
Da Xá và Trúc Phật Niệm
Việt dịch và hiệu chú:
Thích Tuệ
Sỹ
---o0o---
PHẨM THỨ 12
PHẨM PHẠM CHÍ
(phần sau)
157. KINH HOÀNG LÔ VIÊN[1]
Tôi
nghe như vầy:
Một thời Phật du hóa
tại Bệ-lan-nhã,
trú trong vườn Hoàng lô.
Bấy giờ Phạm chí
Bệ-lan-nhã tuổi cao tác lớn, tuổi thọ gần dứt, mạng sống gần tàn, tuổi đã
một trăm hai mươi, chống gậy mà đi. Vào buổi xế trưa, Phạm chí ấy thong
dong đi đến chỗ Đức Phật, chào hỏi nhau rồi, chống gậy đứng trước Đức Phật
và nói:
“Này Cù-đàm, ta nghe
Sa-môn Cù-đàm lúc thiếu thời, tuổi còn quá trẻ, vừa mới xuất gia học đạo,
thế mà nếu có danh đức Sa-môn Phạm chí nào đích thân đi đến vẫn không kính
lễ, cũng không tôn trọng, cũng không đứng dậy, không mời các vị ấy ngồi.
Này Cù-đàm, việc ấy quả không thể được.”
Thế Tôn đáp:
“Này Phạm chí, Ta
chưa từng thấy chư Thiên, Ma, Phạm, Sa-môn, Phạm chí nào từ loài Người cho
đến Trời đi đến, khiến Như Lai kính lễ, tôn trọng, đứng dậy, mời các vị ấy
ngồi. Này Phạm chí, nếu có ai đến mà muốn Như Lai kính lễ, tôn trọng, đứng
dậy, mời ngồi, thì đầu của vị ấy chắc chắn vỡ thành bảy mảnh.”
Phạm chí lại nói:
“Cù-đàm vô vị.”
Đức Thế Tôn bảo:
“Này Phạm chí, có sự
kiện khiến Ta vô vị, nhưng không phải như lời ông nói. Nếu có vị của sắc,
vị của tiếng, vị của hương, vị của xúc, thì những thứ ấy đã bị Như Lai
đoạn trừ, dứt sạch, nhổ tận gốc rễ, không bao giờ sanh lại nữa. Đó là kiện
khiến Ta vô vị, nhưng không như lời ông nói.”
Phạm chí lại nói:
“Cù-đàm không sợ hãi.”
Đức Thế tôn đáp:
“Này Phạm chí, có sự
kiện khiến Ta không sợ hãi, nhưng không như lời ông nói. Nếu có sợ hãi
sắc, thanh, hương, vị, xúc, thì Như Lai đã đoạn trừ, dứt sạch, nhổ tận gốc
rễ, không bao giờ sanh lại nữa. Đó là sự kiện khiến Như Lai không sợ hãi,
nhưng không như lời ông nói.”
Phạm chí lại nói:
“Cù-đàm không nhập
thai.”
Đức Thế Tôn đáp:
“Có sự kiện khiến Ta
không đầu thai, nhưng không như lời ông nói. Nếu có Sa-môn, Phạm chí đối
với sự mang thai trong tương lai mà đã đoạn trừ, dứt sạch, nhổ tận gốc rễ,
không bao giờ sanh lại nữa, Ta nói rằng vị ấy không đầu thai. Như Lai đối
với sự mang thai trong tương lai đã vĩnh viễn đoạn trừ, tuyệt diệt, nhổ
tận gốc rễ, không bao giờ sanh lại nữa, cho nên Ta không đầu thai. Đó là
sự kiện Ta không đầu thai, nhưng không như lời ông nói.
“Này Phạm chí, Ta ở trong chúng sanh này đến từ vô minh, say đắm vô minh,
bị vô minh che lấp, bị phủ kín trong vỏ trứng vô minh, thì Ta là người
trước tiên quán pháp; đối với chúng sanh ấy, Ta là bậc nhất.
“Cũng như gà mái
sanh trứng, mười hoặc mười hai trứng, luôn luôn nghĩ, luôn luôn ấp ủ, luôn
luôn sưởi ấm, luôn luôn bảo bọc. Một thời gian sau, giả sử gà mái buông
trôi; gà con ở bên trong, hoặc dùng mỏ mổ, hoặc dùng móng chân mà chọi,
phá vỡ trứng chui ra an ổn, đối với các gà con khác, nó là bậc nhất. Ta
cũng như thế, Ta ở trong chúng sanh này, đến từ vô minh, say đắm vô minh,
bị vô minh che lấp, bị bọc kín trong vỏ trứng vô minh. Ta là người trước
tiên quán pháp; đối với chúng sanh ấy Ta là bậc nhất.
“Này Phạm chí, Ta ôm
cỏ khô đi đến cây Giác thọ, rãi cỏ xuống gốc cây, trải ni-sư-đàn lên mà
ngồi kiết già, quyết ngồi ngay ngắn, thề cho đến khi dứt sạch các lậu mới
thôi. Rồi Ta ngồi ngay ngắn cho đến khi dứt sạch các lậu. Sau khi ngồi
ngay ngắn, Ta ly dục, ly pháp ác, bất thiện, có giác có quán, có hỷ lạc do
ly dục sanh, đạt được Thiền thứ nhất, thành tựu an trú; nghĩa là lúc bấy
giờ Ta chứng đắc Tâm tăng thượng thứ nhất, đạt được sự an lạc ngay trong
hiện tại, chứng đắc dễ dàng, không khó, sống an lạc, không sợ hãi, an ổn
khoái lạc, khiến lên đến Niết-bàn.
“Lại nữa, này Phạm
chí, sau khi Ta giác quán dứt sạch, bên trong tịch tĩnh, nhất tâm, không
giác không quán, có hỷ lạc do định sanh, đạt được Thiền thứ hai, thành tựu
an trú; nghĩa là lúc bấy giờ Ta chứng đắc Tâm tăng thượng thứ hai, đạt
được sự an lạc ngay trong hiện tại, chứng đắc dễ dàng, không khó, sống an
lạc, không sợ hãi, an ổn khoái lạc, khiến lên Niết-bàn.
“Lại nữa, này Phạm
chí, Ta ly hỷ, ly dục, xả, vô cầu, an trú chánh niệm, chánh trí mà thân
giác lạc, điều mà bậc Thánh nói là Thánh xả, có niệm, an trụ lạc, đạt được
Thiền thứ ba, thành tựu an trú; nghĩa là lúc bấy giờ chứng đắc Tâm tăng
thượng thứ ba, đạt được sự an lạc ngay trong hiện tại, chứng đắc dễ dàng,
không khó, sống an lạc, không sợ hãi, an ổn khoái lạc, khiến lên Niết-bàn.
“Lại nữa, này Phạm
chí, Ta diệt lạc, diệt khổ, hỷ và ưu vốn có cũng đã diệt, không khổ không
lạc, xả niệm thanh tịnh, đạt được Thiền thứ tư, thành tựu an trú; nghĩa là
lúc bấy giờ Ta chứng đắc Tâm tăng thượng thứ tư, đạt được sự an lạc ngay
trong hiện tại, chứng đắc dễ dàng, không khó, sống an lạc, không sợ hãi,
an ổn khoái lạc, khiến lên Niết-bàn.
“Lại nữa, này Phạm
chí, Ta đã chứng định tâm thanh tịnh như thế, không uế, không phiền nhiệt,
nhu nhuyến, khéo an trú, đạt đến tâm bất động, học Túc mạng trí thông và
chứng đắc, nhớ vô lượng đời trước mà Ta đã trải qua, có hành động và có
dung mạo thế nào. Nghĩa là Ta nhớ lại một đời, trăm đời, ngàn đời, kiếp
thành, kiếp hoại, vô lượng kiếp thành và hoại, chúng sanh kia tên như thế,
thuở xưa trải qua đó. Ta từng sanh ở đó, họ như thế, tên như thế, sanh như
thế, ăn uống như thế, tồn tại lâu dài như thế, chấm dứt tuổi thọ như thế,
chết nơi này sanh nơi kia, chết chỗ kia sanh chỗ này; Ta sanh nơi này, họ
như thế, tên như thế, sanh như thế, ăn uống như thế, thọ khổ và an lạc như
thế, trường thọ như thế, tồn tại lâu dài như thế, chấm dứt mạng sống như
thế. Bấy giờ là lúc vào khoảng đầu, chứng đắc minh đạt thứ nhất này, nhờ
không phóng dật, sống an lạc trong đời sống viễn ly, tu hành tinh tấn, nên
vô trí diệt, mà trí pháp sanh, mê ám tiêu tan mà minh thành tựu, vô minh
hoại diệt mà minh phát sanh. Đó là Ta đắc minh đạt Túc mạng trí.
“Lại nữa, này Phạm
chí, Ta đã chứng đắc định tâm thanh tịnh như thế, không ô uế, không phiền
nhiệt, nhu nhuyến, khéo an trú, đạt đến tâm bất động, học Lậu tận thông và
chứng đắc. Ta biết như thật rằng: ‘Đây là Khổ,’ biết như thật rằng ‘đây là
Khổ tập, Khổ diệt, Khổ diệt đạo’; biết như thật rằng: ‘Đây là lậu’, biết
như thật rằng ‘đây là lậu tập, lậu diệt, lậu diệt đạo.’ Ta biết như thế,
Ta thấy như thế, tâm giải thoát khỏi dục lậu, tâm giải thoát khỏi hữu lậu
và vô minh lậu. Sau khi giải thoát liền biết mình đã giải thoát, biết như
thật rằng: ‘Sự sanh đã dứt, Phạm hạnh đã vững, việc cần làm đã làm xong,
không còn tái sanh nữa.’ Bấy giờ là vào lúc cuối đêm, Ta chứng đắc minh
đạt trí thứ ba này, nhờ không phóng dật, sống an lạc trong đời sống viễn
ly, tu hành tinh tấn, nên vô trí diệt, trí phát sanh, mê ám tiêu tan, minh
thành tựu, vô minh hoại diệt, minh phát sanh. Đó là Ta chứng đắc minh đạt
Lậu tận trí.
“Lại nữa, này Phạm
chí, nếu có ai với sự thuyết giảng chân chánh mà thuyết bất si pháp, đối
với chúng sanh sanh ra trong thế gian, ở giữa tất cả chúng sanh, vị ấy là
tối thắng, không bị khổ lạc phủ kín, nên biết rằng vị thuyết giảng chân
chánh ấy chính là Ta. Vì sao? Vì Ta thuyết bất si pháp, đối với chúng sanh
sanh trong thế gian, ở giữa tất cả chúng sanh ấy, Ta là tối thắng, không
bị khổ lạc phủ kín.”
Nghe vậy, Phạm chí
xứ Tỳ-lan-nhã liền bỏ gậy xuống, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật và bạch Thế
Tôn:
“Thế Tôn là bậc
nhất, Thế Tôn thật vĩ đại, Thế Tôn tối thượng, Thế Tôn cao tột, Thế Tôn
chánh đẳng, Thế Tôn không có ai bằng, Thế Tôn không có một ai so sánh, Thế
Tôn không chướng ngại, Thế Tôn là bậc không gây chướng ngại! Bạch Thế Tôn,
con nay nguyện đem mình quy y Phật, Pháp và chúng Tỳ-kheo. Mong Đức Thế
Tôn nhận con làm Ưu-bà-tắc bắt đầu từ hôm nay cho đến trọn đời, con nguyện
đem mình quy y cho đến lúc mạng chung.”
Đức Phật thuyết như
vậy, Phạm chí xứ Tỳ-lan-nhã và các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật dạy xong,
hoan hỷ phụng hành.
--- o0o ---
Mục Lục Phẩm Thứ 12
142
|
143
|
144
|
145
|
146
|
147
|
148
|
149
|
150
|
151
152
|
153
|
154
|
155
|
156
|
157
|
158
|
159
|
160
|
161
--- o0o ---
Mục Lục Tổng Quát Kinh Trung A Hàm
Phẩm 1|
Phẩm 2 |
Phẩm 3 |
Phẩm 4 |
Phẩm 5 |
Phẩm 6
Phẩm
7 |
Phẩm 8 |
Phẩm 9 |
Phẩm 10 |
Phẩm 11 |
Phẩm 12
Phẩm 13 |
Phẩm 14 |
Phẩm 15 |
Phẩm 16 |Phẩm
17 |
Phẩm 18
--- o0o ---
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật: 01-05-2003
