SỐ 26 – KINH TRUNG
A-HÀM (I)
Hán dịch:
Phật Đà
Da Xá và Trúc Phật Niệm
Việt dịch và hiệu chú:
Thích Tuệ
Sỹ
---o0o---
PHẨM
THỨ
3
PHẨM
XÁ-LÊ
TỬ
TƯƠNG
ƯNG
22. KINH THÀNH TỰU GIỚI[1]
Tôi
nghe như vầy:
Một thời Phật du hóa
tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng lâm, vườn Cấp cô độc.
Bấy giờ, Tôn giả
Xá-lê Tử nói với các Tỳ-kheo rằng:
“Nếu Tỳ-kheo thành
tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ thì ngay trong đời hiện tại mà ra
vào định tưởng tri diệt;
tất có trường hợp này. Nếu ngay trong đời hiện tại mà không chứng được cứu
cánh trí,
khi thân hoại mạng chung, vượt qua khỏi trời Đoàn thực,
sanh lên các cõi trời Ý sanh,
tại các cõi ấy mà ra vào định tướng tri diệt; tất có trường hợp này”.
Lúc đó Tôn giả
Ô-đà-di
cũng hiện diện trong đại chúng. Tôn giả Ô-đà-di nói rằng:
“Thưa Tôn giả Xá-lê
Tử, nếu Tỳ-kheo sanh lên các cõi trời ý sanh khác, mà ra vào định tưởng
tri diệt; hoàn toàn không có trường hợp ấy”.
Tôn giả Xá-lê Tử ba
lần lặp lại, nói với các Tỳ-kheo rằng:
“Nếu Tỳ-kheo thành
tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ thì ngay trong đời hiện tại mà ra
vào định tưởng tri diệt; tất có trường hợp này. Nếu ngay trong đời hiện
tại mà không chứng được cứu cánh trí, khi thân hoại mạng chung, vượt qua
khỏi trời Đoàn thực, sanh lên các cõi trời Ý sanh, tại các cõi ấy mà ra
vào định tướng tri diệt; tất có trường hợp này”.
Tôn giả Ô-đà-di cũng
ba lần lặp lại, thưa rằng:
“Thưa Tôn giả Xá-lê
Tử, nếu Tỳ-kheo sanh lên các cõi trời Ý sanh khác, mà ra vào định tưởng
tri diệt; hoàn toàn không có trường hợp ấy”.
Lúc đó Tôn giả Xá-lê
Tử liền suy nghĩ như thế này: “Thầy Tỳ-kheo này cho đến ba lần bác lời ta
nói, và cũng không có vị Tỳ-kheo nào tán thán lời ta nói. Vậy ta hãy đi
đến Đức Thế Tôn”.
Rồi Tôn giả Xá-lê Tử
đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ rồi ngồi xuống một bên.
Sau khi Tôn giả
Xá-lê Tử ra đi chẳng bao lâu, Tôn giả Ô-đà-di cũng đi đến chỗ Phật, cúi
đầu đảnh lễ rồi ngồi xuống một bên.
Nơi đây, Tôn giả
Xá-lê Tử lại nói với các Tỳ-kheo rằng:
“Nếu Tỳ-kheo thành
tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ thì ngay trong đời hiện tại mà ra
vào định tưởng tri diệt; tất có trường hợp này. Nếu ngay trong đời hiện
tại mà không chứng được cứu cánh trí, khi thân hoại mạng chung, vượt qua
khỏi trời Đoàn thực, sanh lên các cõi trời Ý sanh, tại các cõi ấy mà ra
vào định tưởng tri diệt; tất có trường hợp này”.
Tôn giả Ô-đà-di lại
thưa rằng:
“Thưa Tôn giả Xá-lê Tử, nếu Tỳ-kheo sanh lên các cõi trời Ý sanh khác, mà
ra vào định tưởng tri diệt; hoàn toàn không có trường hợp ấy”.
Tôn giả Xá-lê Tử ba
lần lặp lại, nói với các Tỳ-kheo rằng:
“Nếu Tỳ-kheo thành
tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ thì ngay trong đời hiện tại mà ra
vào định tưởng tri diệt; tất có trường hợp này. Nếu ngay trong đời hiện
tại mà không chứng được cứu cánh trí, khi thân hoại mạng chung, vượt qua
khỏi trời Đoàn thực, sanh lên các cõi trời Ý sanh, tại các cõi ấy mà ra
vào định tướng tri diệt; tất có trường hợp này”.
Tôn giả Ô-đà-di cũng
ba lần lặp lại, thưa rằng:
“Thưa Tôn giả Xá-lê Tử, nếu Tỳ-kheo sanh lên các cõi trời Ý sanh khác, mà
ra vào định tưởng tri diệt; hoàn toàn không có trường hợp ấy”.
Tôn giả Xá-lê Tử suy
nghĩ thế này: “Thầy Tỳ-kheo này ở trưóc Đức Thế Tôn, lặp lại ba lần bác
lời ta nói, cũng không có vị Tỳ-kheo nào tán thán lời ta nói; vậy ta nên
im lặng”.
Lúc ấy Đức Thế Tôn
hỏi rằng:
“Này Ô-đà-di, ngươi
cho Ý sanh thiên là sắc chăng?”
Tôn giả Ô-đà-di bạch
Đức Thế Tôn rằng:
“Quả thật như vậy,
bạch Thế Tôn”.
Đức Thế Tôn liền
khiển trách:
“Ngươi là người ngu
si mờ tối, không có mắt, bằng vào những gì mà có thể luận bàn về A-tỳ-đàm
thâm sâu?”
Bấy giờ Tôn giả Ô-đà-di sau khi bị Thế Tôn quở mắng lòng dạ u sầu, cúi đầu
im lặng, không còn lời lẽ để biện luận, như có điều suy nghĩ.
Đức Thế Tôn sau khi quở mắng Tôn giả Ô-đà-di rồi, nói Tôn giả A-nan rằng:
“Khi một Tỳ-kheo
trưởng lão là bậc danh đức thượng tôn mà bị người khác cật vấn, tại sao
ngươi bỏ mặc, không chiếu cố? Ngươi, là người ngu si, không có lòng từ,
quay lưng lại với bậc trưởng lão thượng tôn danh đức”.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn
sau khi quở mắng Tôn giả Ô-đà-di và Tôn giả A-nan, bèn nói với các Tỳ-kheo
rằng:
“Nếu Tỳ-kheo thành tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ thì ngay trong
đời hiện tại mà ra vào định tưởng tri diệt; tất có trường hợp này. Nếu
ngay trong đời hiện tại mà không chứng được cứu cánh trí, khi thân hoại
mạng chung, vượt qua khỏi trời Đoàn thực, sanh lên các cõi trời ý sanh,
tại các cõi ấy mà ra vào định tưởng tri diệt; tất có trường hợp này”.
Đức Thế Tôn nói như
vậy xong liền vào tịnh thất im lặng tĩnh tọa. Bấy giờ Tôn giả Bạch Tịnh
đang hiện diện trong đại chúng. Tôn giả A-nan thưa với Tôn giả Bạch Tịnh
rằng:
“Đó là việc làm của
vị khác mà tôi bị quở mắng. Thưa Tôn giả Bạch Tịnh, vào xế chiều Thế Tôn
rời khỏi tịnh thất mà đến trước chúng Tỳ-kheo, trải tòa ngồi, để cùng thảo
luận vấn đề này. Tôn giả Bạch Tịnh, ngài nên trả lời việc này. Tôi rất
thẹn với Đức Thế Tôn và các vị phạm hạnh”.
Bấy giờ vào lúc xế
chiều, Đức Thế Tôn từ thiền thất đi ra, đến trước chúng Tỳ-kheo, trải chỗ
mà ngồi, rồi Ngài bảo rằng:
“Này Bạch Tịnh,
Tỳ-kheo trưởng lão có mấy pháp để được các vị phạm hạnh kính mến, tôn
trọng?”
Tôn giả Bạch Tịnh
thưa rằng:
“Bạch Thế Tôn,
Tỳ-kheo trưởng lão nếu có năm pháp sẽ được các vị phạm hạnh khác tôn
trọng, kính mến.
“Những gì là năm?
“Bạch Thế Tôn,
Tỳ-kheo trưởng lão tu tập các giới cấm, thủ hộ biệt giải thoát luật nghi,
lại còn khéo thâu nhiếp các oai nghi lễ tiết,
thấy những tội lỗi nhỏ nhặt cũng thường sanh tâm lo sợ, thọ trì học giới.
Bạch Thế Tôn, vị Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn có cấm giới ấy sẽ được các
vị phạm hạnh kính mến tôn trọng.
Lại nữa, bạch Thế
Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão học rộng, nghe nhiều, ghi nhớ không quên, tích lũy
kiến thức rộng rãi; những pháp nào mà khoảng đầu hoàn hảo, khoảng giữa
hoàn hảo, khoảng cuối cùng hoàn hảo, có nghĩa lý, có văn từ, hiển hiện
phạm hạnh, thanh tịnh trọn đủ, vị ấy học rộng nghe nhiều các pháp như vậy,
học tập nhuần nhuyễn cả ngàn lần, tâm ý tư duy quán sát, thấy rõ ràng và
hiểu thấu sâu xa. Bạch Thế Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn đa văn ấy sẽ
được các vị phạm hạnh kính mến tôn trọng.
“Lại nữa, bạch Thế
Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn có bốn tâm tăng thượng,
sống an lạc trong đời hiện tại,
dễ được chớ không khó. Bạch Thế Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn có
thiền tư ấy sẽ được các vị phạm hạnh kính mến tôn trọng.
“Lại nữa, bạch Thế
Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão tu hành trí tuệ, quán sát sự hưng khởi và suy tàn
của các pháp,
chứng đắc như thật trí,
được sự sáng suốt của Thánh tuệ, phân biệt rõ ràng, chân chánh dứt hết
khổ. Bạch Thế Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn có trí tuệ sẽ được các vị
phạm hạnh kính mến tôn trọng.
“Lại nữa, bạch Thế
Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão đã dứt sạch các lậu, không còn kết sử, tâm giải
thoát, tuệ giải thoát, ngay trong đời hiện tại tự tri, tự giác, tự tác
chứng, thành tựu và an trụ, ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần
làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’. Bạch Thế Tôn, Tỳ-kheo trưởng lão
thượng tôn đã lậu tận ấy sẽ đưọc các vị phạm hạnh kính mến tôn trọng”.
Đức Thế Tôn hỏi
rằng:
“Này Bạch Tịnh, nếu vị Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn không có năm pháp
này, thì do nghĩa nào để cho các vị phạm hạnh kính mến tôn trọng?”
Tôn giả Bạch Tịnh
thưa:
“Bạch Thế Tôn, nếu
vị Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn không có pháp này, thì thật không còn
điều nào khác hơn để cho các vị phạm hạnh kính mến tôn trọng. Chỉ còn lấy
sự già nua, tóc bạc, răng rụng, sức khỏe ngày càng suy tàn, thân còm chân
vẹo, cơ thể nặng nề, hơi thở đưa lên, chống gậy mà đi, thịt teo, da nhăn,
xù xì như cây gai, các căn rời rụng, nhan sắc xấu xí. Vị ấy nhân những
điều này được các vị phạm hạnh kính mến, tôn trọng”.
Đức Thế Tôn bảo
rằng:
“Quả thật như vậy,
quả thật như vậy, nếu Tỳ-kheo trưởng lão thượng tôn mà không có năm pháp
này, thì thật không còn điều kiện nào khác hơn để cho các vị phạm hạnh
kính mến tôn trọng. Chỉ còn lấy sự già nua, tóc bạc, răng rụng, sức khỏe
ngày càng suy tàn, thân còm chân vẹo, cơ thể nặng nề, hơi thở đưa lên,
chống gậy mà đi, thịt teo, da nhăn, xù xì như cây gai, các căn rời rụng,
nhan sắc xấu xí. Vị ấy nhân những điều này được các vị phạm hạnh kính mến,
tôn trọng.
“Này Bạch Tịnh,
Tỳ-kheo Xá-lê Tử có đủ năm pháp này, các ngươi phải kính mến tôn trọng. Vì
sao thế?
“Này Bạch Tịnh,
Tỳ-kheo Xá-lê Tử tu tập các giới cấm, thủ hộ biệt giải thoát luật nghi,
lại còn khéo thâu nhiếp các oai nghi lễ tiết, thấy những tội lỗi nhỏ nhặt
cũng thường sanh tâm lo sợ, thọ trì học giới.
“Lại nữa, này Bạch
Tịnh, Tỳ-kheo Xá-lê Tử học rộng, nghe nhiều, ghi nhớ không quên, tích lũy
kiến thức rộng rãi; những pháp nào mà khoảng đầu hoàn hảo, khoảng giữa
hoàn hảo, khoảng cuối cùng hoàn hảo, có nghĩa lý, có văn từ, hiển hiện
phạm hạnh, thanh tịnh trọn đủ; học rộng nghe nhiều các pháp như vậy, học
tập nhuần nhuyễn cả ngàn lần, tâm ý tư duy quán sát, thấy rõ ràng và hiểu
thấu sâu xa.
“Lại nữa, này Bạch
Tịnh, Tỳ-kheo Xá-lê Tử có bốán tâm tăng thượng, sống an lạc trong đời hiện
tại, dễ được chớ không khó.
“Lại nữa, này Bạch
Tịnh, Tỳ-kheo Xá-lê Tử tu hành trí tuệ, quán sát sự hưng khởi và suy tàn
của các pháp, chứng đắc như thật trí, được sự sáng suốt của Thánh tuệ,
phân biệt rõ ràng, chân chánh dứt hết khổ.
“Lại nữa, này Bạch
Tịnh, Tỳ-kheo Xá-lê Tử đã dứt sạch các lậu, không còn kết sử, tâm giải
thoát, tuệ giải thoát, ngay trong đời hiện tại tự tri, tự giác, tự tác
chứng, thành tựu và an trụ, ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần
làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’.
“Này Bạch Tịnh,
Tỳ-kheo Xá-lê Tử thành tựu năm pháp này, các ngươi nên kính mến tôn
trọng”.
Đức Phật thuyết như vậy. Tôn giả Bạch Tịnh và các Tỳ-kheo sau khi nghe
Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
--- o0o ---
Mục Lục Phẩm Thứ Ba
21 |
22 |
23 |
24 |
25 |
26 |
27 |
28 |
29
|
30 |
31
--- o0o ---
Mục Lục Tổng Quát Kinh Trung A Hàm
Phẩm 1|
Phẩm 2 |
Phẩm 3 |
Phẩm 4 |
Phẩm 5 |
Phẩm 6
Phẩm
7 |
Phẩm 8 |
Phẩm 9 |
Phẩm 10 |
Phẩm 11 |
Phẩm 12
Phẩm 13 |
Phẩm 14 |
Phẩm 15 |
Phẩm 16 |Phẩm
17 |
Phẩm 18
--- o0o ---
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật: 01-05-2003
