SỐ 26 – KINH TRUNG
A-HÀM (I)
Hán dịch:
Phật Đà
Da Xá và Trúc Phật Niệm
Việt dịch và hiệu chú:
Thích Tuệ
Sỹ
---o0o---
PHẨM
THỨ
2
PHẨM
NGHIỆP
TƯƠNG
ƯNG
18.
KINH SƯ TỬ
Tôi
nghe như vầy:
Một thời Phật du hóa
tại nước Bệ-xá-li,
bên bờ ao Di hầu,
Cao lâu đài quán.
Bấy giờ một số đông
bộ tộc Lệ-xế
ở Bệ-xá-li vân tập nơi thính đường,
nhiều lần tán thán Phật, nhiều lần tán thán Pháp và Chúng Tỳ-kheo. Lúc ấy
đại thần Sư Tử, đệ tử Ni-kiền,
cũng ở trong chúng đó. Bấy giờ đại thần Sư Tử muốn đến thăm viếng Đức Phật
để cúng dường lễ bái. Đại thần Sư Tử trước hết đi đến chỗ các Ni-kiền,
thưa với các Ni-kiền rằng:
“Thưa chư Tôn, tôi
muốn thăm viếng Sa-môn Cù-đàm”.
Khi ấy các Ni-kiền
quở Sư Tử rằng:
“Ông chớ đến thăm
Sa-môn Cù-đàm. Vì sao vậy? Sa-môn Cù-đàm
có tông chỉ bất khả tác,
và cũng giảng cho mọi người về pháp bất khả tác.
Này Sư Tử, nếu thăm viếng người có tông chỉ bất khả tác sẽ không được may
mắn; cúng dường lễ bái cũng sẽ không được may mắn”.
Số đông Lệ-xế ở
Bệ-xá-li ba lần vân tập nơi thính đường, nhiều lần tán thán Phật, nhiều
lần tán thán Pháp và Chúng Tỳ-kheo. Lúc ấy đại thần Sư Tử, đệ tử Ni-kiền,
cũng ba lần ở trong chúng đó. Bấy giờ đại thần Sư Tử cũng lại ba lần muốn
đến thăm viếng Đức Phật, cúng dường, lễ bái.
Rồi đại thần Sư Tử
không cáo từ các Ni-kiền nữa, mà đi thẳng đến chỗ Phật, cùng chào hỏi rồi
ngồi xuống một bên và nói như vầy:
“Tôi nghe rằng Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ bất khả tác, và cũng đem pháp bất
khả tác giảng cho người khác. Thưa Cù-đàm, nếu có người nói như vầy:
‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ bất khả tác; cũng đem pháp bất khả tác giảng
cho người khác’. Người đó há không hủy báng Sa-môn Cù-đàm chăng? Người ấy
có nói đúng sự thật không? Người ấy nói có đúng pháp chăng? Người ấy nói
đúng pháp và như pháp
chăng? Đối với như pháp, không có sai lầm và không bị chỉ trích chăng?”
Đức Thế Tôn đáp:
“Này Sư Tử, nếu có
ai nói như vầy: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ bất khả tác, và cũng đem bất
khả tác giảng cho mọi người’, người ấy không hủy báng Sa-môn Cù-đàm, người
ấy nói sự thật, người ấy nói đúng pháp, người ấy nói pháp như pháp, đối
với như pháp không có sai lầm, cũng không bị chỉ trích. Vì sao vậy, này Sư
Tử, có một sự kiện mà, nhân sự kiện đó,
đối với pháp như thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có
tông chỉ bất khả tác, và cũng đem pháp bất khả tác ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, lại có một sự kiện nữa mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như
thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ khả tác
và cũng đem pháp khả tác ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, lại có một sự kiện nữa mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như
thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ đoạn
diệt
và cũng đem pháp kinh tởm ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, lại có một sự kiện nữa mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như
thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ kinh
tởm
và cũng đem pháp kinh tởm ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, lại có một sự kiện nữa mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như
thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ pháp
luật
và cũng đem pháp về pháp luật ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, lại có một sự kiện nữa mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như
thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ khổ
hành
và cũng đem pháp khổ hành ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, lại có
một sự kiện nữa mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như thật, không thể hủy
báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ không nhập thai
và cũng đem pháp không nhập thai ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, lại có
một sự kiện nữa mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như thật, không thể hủy
báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ an ổn
và cũng đem pháp an ổn ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào là ‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện đóù, đối với pháp
như thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ bất
khả tác, và cũng đem pháp bất khả tác ấy nói cho người khác’? Này Sư Tử,
Ta nói thân ác hạnh là không nên làm, khẩu và ý ác hạnh cũng không nên
làm. Này Sư Tử, nếu có vô lượng pháp ô uế bất thiện tương tự như vậy, làm
cội gốc cho chư hữu trong tương lai, làm nhân cho quả báo khổ, nóng bức,
và làm nhân cho sanh, già, bệnh, chết, này Sư Tử, Ta nói pháp ấy hết thảy
không nên làm. Này Sư Tử, đó là ‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện đóù, đối
với pháp như thật, không thể hủy báng, khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có
tông chỉ bất khả tác, và cũng đem pháp bất khả tác ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào là ‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối với pháp
như thật, không thể hủy báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ khả tác và
cũng đem tông chỉ khả tác ấy nói cho người khác’? Này Sư Tử, Ta nói thân
diệu hạnh là nên làm, khẩu và ý diệu hạnh là nên làm. Này Sư Tử, nếu có vô
lượng pháp thiện tương ứng như vậy, sẽ mang lại lạc quả, được thọ lạc báo,
sanh về thiện xứ để được trường thọ. Này Sư Tử, Ta nói, tất cả những pháp
này đều nên làm. Này Sư Tử, đó là ‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối
với pháp như thật không thể hủy báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ khả
tác và cũng đem pháp khả tác ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào là ‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối với pháp
như thật không thể hủy báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ đoạn diệt và
cũng đem pháp đoạn diệt ấy nói cho người khác’? Này Sư Tử, Ta nói thân ác
hạnh nên đoạn diệt; khẩu, ý ác hạnh nên đoạn diệt. Này Sư Tử, nếu có vô
lượng pháp ô uế, bất thiện như vậy, làm cội gốc cho cội hữu trong tương
lai, làm nhân cho khổ báo phiền nhiệt, và cho sanh, già, bệnh, chết. Này
Sư Tử, Ta nói tất cả các pháp ấy nên đoạn diệt. Này Sư Tử, đó là ‘Có một
sự kiện mà, nhân sự kiện đó, đối với pháp như thật, không thể hủy báng
rằng: Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ đoạn diệt, và cũng đem pháp đoạn diệt ấy
nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào là ‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện ấy, đối với pháp
như thật không thể hủy báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ kinh tởm và
cũng đem pháp kinh tởm ấy nói cho người khác’? Này Sư Tử, Ta nói thân ác
hạnh, nên kinh tởm; khẩu, ý ác hạnh nên kinh tởm. Này Sư Tử, nếu có vô
lượng pháp ô uế bất thiện tương tự như vậy, làm cội gốc cho hữu trong
tương lai, làm nhân cho khổ báo, phiền nhiệt, và cho sanh, già, bệnh,
chết. Này Sư Tử, Ta nói những pháp ấy đều nên kinh tởm. Này Sư Tử, đó là
‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như thật không thể hủy
báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ kinh tởm, và cũng đem pháp kinh tởm
ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào là ‘Có một sự kiện, nhân sự kiện đó, đối với pháp như
thật, không thể hủy báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ pháp luật cũng
đem pháp luật ấy nói cho người khác’? Này Sư Tử, vì mục đích đoạn tham dâm
mà Ta nói pháp luật. Vì mục đích đoạn sân nhuế và ngu si mà Ta nói là pháp luật. Này Sư Tử,
nếu vô lượng pháp ô uế bất thiện, tương tự như vậy, làm cội gốc cho hữu trong
tương lai, làm nhân cho khổ báo, phiền nhiệt, và cho sanh, già, bệnh,
chết, này Sư Tử, vì mục
đích đoạn trừ những sự kiện ấy mà Ta nói pháp luật. Này Sư Tử, đó là ‘Cóù
một sự kiện mà nhân sự kiện ấy, đối với pháp như thật, không thể hủy báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ
pháp luật, cũng đem tông chỉ pháp luật ấy nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào là ‘Có một sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối với pháp
như thật, không thể hủy báng rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ khổ hành và
cũng đem pháp khổ hành ấy nói cho người khác’? Này Sư Tử, hoặc có Phạm chí
Sa-môn lõa hình, không y phục
hoặc dùng tay làm y phục, hoặc lấy lá làm y phục, hoặc lấy hạt châu làm y
phục; hoặc không múc nước bằng bình, hoặc không múc nước bằng gáo; không
ăn đồ ăn xốc xỉa bằng dao gậy, không ăn đồ ăn lừa dối, không tự mình đến,
không làm khách được mời,
không làm khách được chào đón,
không làm khách được lưu,
không ăn từ
giữa hai người đang ăn, không ăn tại nhà có thai,
không ăn từ nhà có nuôi chó, không ăn từ nhà có lằng xanh bay đến; không
ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu, không uống nước dấm,
hoặc không uống gì cả, học tập hạnh không uống; hoặc ăn một miếng, cho một
miếng là đủ,
hoặc ăn hai, ba, bốn, cho đến bảy miếng, và cho bảy miếng là đủ, hoặc ăn
bởi một lần nhận được,
và cho đến một lần nhận được là đủ, hoặc ăn bởi hai, ba bốn cho đến bảy
lần nhận được và cho bảy lần nhận được là đủ, hoặc ăn ngày một lần và cho
một lần là đủ, hoặc hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy ngày, nửa tháng, hay một
tháng, ăn một lần và cho một lần là đủ; hoặc ăn cỏ,
hoặc ăn lúa cỏ,
hoặc ăn nếp tuế, hoặc ăn cám, hoặc ăn gạo đầu-đầu-la,
hoặc ăn đồ ăn thô; hoặc đến chỗ vô sự,
y nơi vô sự; hoặc ăn rễ, hoặc ăn trái, hoặc ăn quả tự rụng; hoặc mặc áo
khâu đủ thứ vải,
hoặc mặc áo lông, hoặc mặc áo vải đầu-xá,
hoặc mặc áo vải đầu-xá bằng lông, hoặc mặc bằng da nguyên, hoặc mặc da có
xoi lỗ, hoặc mặc da toàn xoi lỗ; hoặc để tóc xõa, hoặc để tóc bệân, hoặc
để tóc vừa xõa vừa bện, hoặc chỉ cạo tóc, hoặc chỉ cạo râu, hoặc cạo cả
râu tóc, hoặc nhổ tóc, hoặc nhổ râu, hoặc nhổ cả râu tóc, hoặc chỉ đứng
thẳng không hề ngồi, hoặc đi chồm hỗm, hoặc nằm gai, lấy gai làm giường; hoặc nằm trái,
lấy trái làm giường; hoặc thờ nước, ngày
đêm lấy tay vọc; hoặc thờ lửa, ngày đêm đốt lên; hoặc thờ mặt trời, mặt
trăng, thờ Đấng Tôn Hựu Đại Đức, chắp tay hướng về. So như vậy thời phải
chịu vô lượng khổ, học hạnh phiền lao.
“Này Sư Tử, có những khổ hạnh như vậy, chứ Ta chẳng nói là không có. Này
Sư Tử, nhưng những khổ hạnh như vậy là những nghiệp hạ tiện, rất khổ, rất
khốn, là sự thực hành của người phàm phu, không phải Thánh đạo. Này Sư Tử,
nếu có Sa-môn, Phạm chí đối với các pháp khổ hạnh ấy mà biết rõ, đoạn trừ,
diệt tận và nhổ sạch gốc rễ của chúng đến rốt cùng, không cho sanh ra, Ta
nói rằng những người kia là khổ hạnh.
Này Sư Tử, Đức Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, đối với các pháp khổ
hạnh ấy đã biết rõ, đã đoạn trừ, diệt tận, nhổ tất cả gốc rễ của chúng đến
rốt cùng không cho sanh ra nữa, do đó Ta là người khổ hạnh. Này Sư Tử, đó
là sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như thật, không thể hủy báng
rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ khổ hạnh, và cũng đem pháp khổ hạnh ấy
nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào là có một sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối vời pháp như
thật, không thể hủy báng khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ không
nhập thai, và cũng đem pháp không nhập thai ấy nói cho người khác?’ Này Sư
Tử, nếu có Sa-môn, Phạm chí nào đối với sự thai sanh trong tương lai mà
biết rõ, đoạn trừ, diệt tận, nhổ tuyệt gốc rễ của nó, cho đến rốt cùng
không cho sanh ra nữa, Ta nói rằng người kia không còn vào thai. Này Sư
Tử, Đức Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, đối với thai sanh trong
tương lai đã biết rõ, đã đoạn trừ, diệt tận, nhổ tuyệt gốc rễ của nó, cho
đến rốt cùng không cho sanh ra nữa, do đó Ta không còn vào thai nữa. Này
Sư Tử, đó là một sự kiện mà nhân sự kiện đó, đối với pháp như thật, không
thể hủy báng khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ không nhập thai và
cũng đem pháp không nhập thai đó nói cho người khác’.
“Này Sư Tử, thế nào
là có một sự kiện, mà nhân sự kiện đó đối với pháp như thật, không thể hủy
báng khi nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ an ổn và cũng đem pháp an ổn
đó nói cho người khác’? Này Sư Tử, có một thiện nam tử nào đó cạo bỏ râu
tóc, mặc áo cà sa, chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia
học đạo, chỉ vì mục đích thành tựu phạm hạnh vô thượng, ở ngay trong đời
mà tự tri, tự giác, tự tác chứng, thành tựu và an trụ, biết như thật rằng:
‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần làm đã làm xong, không còn
tái sanh nữa’. Ta tự an ổn và cũng an ổn cho các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni,
Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di khác. Ta đã an ổn và làm cho chúng sanh lệ thuộc vào
sự sanh giải thoát sự sanh ấy; chúng sanh lệ thuộc vào già, tật bệnh, sự
chết, ưu sầu, ô nhiễm, được sự giải thoát khỏi ưu sầu nhiễm ô ấy. Này Sư
Tử, đó là có một sự kiện mà nhân sự kiện đó không thể hủy báng đối với
pháp như thật rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm có tông chỉ an ổn và cũng đem pháp an
ổn ấy nói cho người khác’.”
Đại thần Sư Tử bạch
Thế Tôn rằng:
“Bạch Cù-đàm, con đã
biết. Bạch Thiện Thệ, con đã hiểu. Bạch Cù-đàm, cũng như người có mắt tỏ,
cái gì úp thì giở lên, cái gì che kín thì mở ra, chỉ đường cho người mê,
đem ánh sáng đến chỗ tối, để cho ai có mắt sáng liền thấy màu sắc. Sa-môn
Cù-đàm cũng lại như vậy, bằng vô lượng phương tiện, để thuyết pháp cho
con, bày tỏ nghĩa lý, tùy theo các đạo.
“Bạch Cù-đàm, nay
con xin quy y Phật, quy y Pháp và Chúng Tỳ-kheo, cúi mong Thế Tôn nhận con
làm Ưu-bà-tắc; kể từ hôm nay, trọn đời tự quy y, cho đến khi mạng chung.
“Bạch Thế Tôn, cũng như có người nuôi một con ngựa bất lương, mà mong được
sự lợi ích, chỉ uổng công nhọc nhằn mà chẳng được sự lợi ích gì cả. Thế
Tôn, con cũng như vậy. Các Ni-kiền ngu si kia, con không khéo hiểu biết,
không thể tự biết, không nhận được đâu là ruộng tốt, mà lại không tự suy
xét, mãi thờ kính, cúng dường, lễ bái để trông được lợi ích, chỉ nhọc mà
vô ích. Bạch Thế Tôn, nay con một lần nữa xin tự quy Phật, Pháp và Chúng
Tỳ-kheo. Cúi mong Đức Thế Tôn nhận con làm Ưu-bà-tắc, kể từ hôm nay, trọn
đời tự quy y, cho đến mạng chung.
“Bạch Thế Tôn, con
vốn không hiểu nên đối với các Ni-kiền ngu si kia có sự tin tưởng và kính
trọng, và từ nay chấm dứt. Vì sao thế? Vì họ lừa dối con. Bạch Thế Tôn,
nay con lần thứ ba, xin tự quy y nơi Phật, quy y Pháp, và Chúng Tỳ-kheo.
Cúi mong Thế Tôn nhận con làm Ưu-bà-tắc, kể từ hôm nay, trọn đời tự quy y,
cho đến mạng chung”.
Phật thuyết như vậy.
Đại thần Sư Tử và các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng
hành.
--- o0o ---
Mục Lục Phẩm Thứ hai
11
|
12 |
13 |
14 |
15 |
16
|
17
|
18
|
19 |
20
--- o0o ---
Mục Lục Tổng Quát Kinh Trung A Hàm
Phẩm 1|
Phẩm 2 |
Phẩm 3 |
Phẩm 4 |
Phẩm 5 |
Phẩm 6
Phẩm
7 |
Phẩm 8 |
Phẩm 9 |
Phẩm 10 |
Phẩm 11 |
Phẩm 12
Phẩm 13 |
Phẩm 14 |
Phẩm 15 |
Phẩm 16 |Phẩm
17 |
Phẩm 18
--- o0o ---
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật: 01-05-2003