KINH ÐẠI TẬP ÐẠI PHƯƠNG ÐẲNG BỒ TÁT NIỆM PHẬT TAM
MUỘI
- Hán dịch: Tùy,
Thiên Trúc Tam tạng Ðạt Ma Cấp Ða
- Việt dịch: Thích
Chánh Lạc
---o0o---
Quyển thứ bảy
9/- PHẨM KHEN TƯỚNG
TAM MUỘI
Bấy giờ Thế tôn khen
Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến rằng :
- Lành thay ! Lành
thay ! này Bất Không Kiến, đời trước ngươi đã hay cúng dường lượng
vô số đác đức Phật Thế tôn, ở chỗ các đức Phật, trồng các căn lành, tu
hành đầy đủ các Ba la mật, trong tất cả pháp, việc làm đã thành tựu, lại
thường vì các chúng sanh làm người bạn không cần thưa thỉnh mà hành đại
từ, thành tựu chánh tín, vì các chúng sanh thỉnh vấn đức Như Lai những
nghĩa lớn như vậy, vì các chúng sanh mặc áo giáp lớn nên thưa thỉnh Ðức
Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì chúng sanh không thối tâm Ðại Bồ đề nên thưa
thỉnh đức Như Lai nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh tâm không hoại tín
nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh trang nghiêm
phát thệ nguyện rộng lớn nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì
các chúng sanh có thiện căn bất tư nghị nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn
như vậy. Vì các chúng sanh mặc áo giáp bất tư nghị nên thưa hỏi đức Thế
tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh vượt khỏi ba cõi nên thưa hỏi đức
Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh chuyên tinh thật nghĩa nên
thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh tùy thuận đại
trí nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh thích
pháp hạnh sâu xa nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng
sanh coi nặng việc bố thí nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì
các chúng sanh coi trọng việc khai thị nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn
như vậy. Vì các chúng sanh hay xả của cải trong và ngoài thân nên
thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh thành tựu giới
tụ tối thượng vô thượng nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy.
Vì các chúng sanh tương ưng với sự nhẫn nhục sâu xa nên thưa hỏi đức Thế
tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh tinh tấn dũng mãnh nên thưa hỏi
đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh được thiền định sâu xa
nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì các chúng sanh trí tuệ sâu
xa nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa lớn như vậy. Vì để giúp của cải, phương
tiện thu nhiếp khéo léo tất cả chúng sanh nên thưa hỏi đức Thế tôn nghĩa
lớn như vậy. Lại vì các chúng sanh tâm như Kim cang, vì các chúng sanh tâm
như cờ vua Ðế Thích, không động, không chuyển, vì các chúng sanh tâm như
nước trong, không có trần cấu, vì các chúng sanh tâm như áo Ca
Già Lân Ðề, vì các chúng sanh muốn nhập vào nghĩa sâu, vì các chúng
sanh tôn trọng chánh pháp, vì các chúng sanh xả bỏ gánh nặng đang gánh, vì
các chúng sanh không tiếc thân mạng, vì các chúng sanh không thích
tất cả pháp hữu vi của thế gian nên thưa hỏi đức Như Lai nghĩa lớn như
vậy.
- Này Bất Không Kiến
! Nay ngươi có thể vì các Ðại Bồ tát ma ha tát nên thưa hỏi đức Như Lai
nghĩa như vậy.
Bấy giờ đức Thế Tôn
lại bảo Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến :
- Này Bất Không Kiến
! Ông nên lắng nghe kỹ và khéo suy nghĩ. Ta sẽ vì ông phân biệt giải
nói rộng rãi.
Khi ấy Bồ tát ma ha
tát Bất Không Kiến liền bạch đức Phật :
- Lành thay, bạch
Thế tôn ! Như lời Thánh dạy, con xin một lòng lắng nghe.
Ðức Phật nói :
- Này Bất Không Kiến
! Có tam muội của Bồ tát tên gọi là Nhớ tất cả Phật, Bồ tát. Cần phải thân
cận, tu tập, quán sát, suy nghĩ. Nếu có thể tu tập Tam muội như vậy, quán
sát, tư duy Tam muội ấy rồi, sẽ được tăng thêm, thành tựu hiện tiền an lạc
pháp hạnh, sẽ được tăng thêm thiện căn không tham, sẽ được tăng thêm thiện
căn không sân, sẽ được tăng thêm thiện căn không si, sẽ được đầy đủ sự hổ
thẹn, sẽ được thành tựu thần thông, sẽ được viên mãn tất cả Phật pháp, sẽ
được thanh tịnh tất cả cõi Phật, sẽ được đầy đủ từ cõi trời hạ sanh xuống,
sẽ được đầy đủ sự nhập thai, sẽ được đầy đủ trụ thai, sẽ được từ mẹ sanh
ra đầy đủ sự thanh tịnh vi diệu, sẽ được sanh nhà đầy đủ thanh tịnh, sẽ
được các căn vi diệu đầy đủ thanh tịnh, sẽ được tướng đại nhân đầy đủ
thanh tịnh, sẽ được các vẽ đẹp đầy đủ thanh tịnh, sẽ được đầy đủ sự xuất
gia, sẽ được đầy đủ tịch tịnh tối thượng, sẽ được đầy đủ tịch tịnh lớn, sẽ
được đầy đủ các thần thông, sẽ được đầy đủ tất cả chúng sanh quy y, sẽ
được đầy đủ sự đa văn, sẽ được đầy đủ pháp thế gian, xuất thế gian, sẽ
được đầy đủ tất cả các pháp trụ xứ, sẽ được phương tiện khéo léo biết đầy
đủ pháp xuất thế, sẽ được khéo thông đạt đầy đủ tất cả các pháp, sẽ được
khéo biết đầy đủ pháp tướng đời trước và đời sau, sẽ được đầy đủ các
nghĩa, văn tự trang nghiêm, khéo léo; sẽ được đầy đủ trí tuệ, sẽ được đầy
đủ thần thông vi diệu, sẽ được đầy đủ tâm chuyển biến khéo léo, sẽ được
đầy đủ sự dạy dỗ khéo để chỉ bảo người khác, sẽ được vì các chúng sanh
khác và phú-già-la, có đầy đủ sức mạnh thù thắng về sự hơn thua, trắng
đen, trên dưới, đầy khuyết, tăng giảm, sẽ được đầy đủ thị xứ, phi xứ, sẽ
được thú hướng đầy đủ về sự chưa thành A-nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, sẽ
được đầy đủ chánh hạnh, sẽ được đầy đủ ý, sẽ được đầy đủ tự tại, sẽ được
đầy đủ thần thông, sẽ được đầy đủ đại gia tôn thắng, sẽ được đầy đủ dòng
họ lớn, sẽ được đầy đủ sự đoan chánh, sẽ được đầy đủ oai thế lớn, sẽ được
đầy đủ ánh sáng lớn, sẽ được đầy đủ sự làm các công đức, sẽ được đầy đủ
đại công đức, sẽ được đầy đủ đại nhân ngưu vương, sẽ được đầy đủ âm thanh
khiến người hoan hỷ, sẽ được đầy đủ âm thanh khiến người khác hết sức hoan
hỷ, sẽ được đầy đủ âm thanh vi diệu, sẽ được đầy đủ Phạm âm, sẽ được đầy
đủ biện tài tương ứng, sẽ được đầy đủ biện tài không tranh cãi, sẽ được
đầy đủ biện tài không đắm trước, sẽ được đầy đủ biện tài đúng với sự thật,
sẽ được đầy đủ các thứ biện tài, sẽ được biện tài đầy đủ tất cả ngôn ngữ
âm thanh, sẽ được đầy đủ sự khi sanh ra không lìa chư Phật Thế tôn
mà thường cung kính cúng dường, sẽ được đầy đủ khi sanh ra xa lìa biên
địa, sẽ được đầy đủ sự thường sanh ở trung quốc (trung tâm thành phố), sẽ
được đầy đủ sự du hành các thế giới để lễ bái, thừa sự chư Phật Thế tôn để
thưa hỏi luận nghị, sẽ được đầy đủ sự thành tựu vô lượng vô biên
công đức, sẽ được đầy đủ công đức trang nghiêm của tất cả Bồ tát. Cho đến
sẽ được đầy đủ đạo tràng trang nghiêm ở dưới cây Bồ đề.
Bấy giờ đức Thế tôn
vì nói lại nghĩa này nên dùng kệ tụng :
- Bất Không Kiến,
thắng tam muội này
Như ta nay trụ trong
trí đức
Nếu có Bồ tát hay tu
hành
Sẽ thấy mười phương
tất cả Phật
Liền mau đạt được
các thần thông
Nhờ đó lại thấy cõi
thanh tịnh
Liền hay hạ sanh
diệu cụ túc
Nhập thai cụ túc
cũng như vậy
Trong lúc trụ thai
không ai bằng
Mẹ rất thanh tịnh,
sanh nhà quý
Tất cả tướng tốt đều
đầy đủ
Cũng sẽ tu các pháp
hạnh ấy
Bỏ nhà, xuất gia lìa
các dục
Vứt bỏ nhân dục và
thiên dục
Ngài vì thế gian cầu
Bồ đề
Lúc sanh thường có
các cam lồ
Cũng đắc các thông
và thần túc
Chuyển trí tròn đầy
ở thế gian
Bậc đại đức đa văn,
tổng trì
Hành động như biển
đa văn này
Thống nhiếp đại
chúng nghĩa quân minh
Khéo biết chúng sanh
phương tiện học
Các pháp hành xứ đều
biết cả
Pháp của thế gian và
xuất thế
Người trí đã biết,
trí đầy đủ
Xa lìa các nghiệp và
si não
Các pháp hữu vi đều
bỏ hết
Mà thường thân cận
pháp vô vi
Thường dùng thiên
nhãn xem chúng sanh
Lại dùng thiên nhĩ
lắng nghe pháp
Túc mạng minh biết
rõ quá khứ
Tha tâm khéo rõ ý
tiền nhân
Thần thông biến hóa,
đi tự tại
Tâm khéo chuyển di,
tùy sở nhân
Ðược tiếng tăm lớn,
đến nước Phật
Hay rộng lợi ích cả
thế gian
Rõ được thị xứ và
phi xứ
Tất cả các pháp đều
biết cả
Thấy rõ tịnh pháp và
nhiễm pháp
Nên thường tu tập
thắng tam muội
Hay được chánh hạnh
người cụ túc
Trí huệ vị ấy thật
khó sánh
Ðủ chánh tư duy, oai
đức lớn
Cũng được an trụ,
chánh tu hành
Lại sanh đại gia và
tôn tánh
Các sự đoan nghiêm,
thấy liền vui
Vị ấy tuy ở trong
hữu vi
Công đức đã làm
không thể hoại
Khi sanh thường được
công đức lớn
Qua lại thường làm
vua loài người
Hoặc làm Thích,
Thiên tôn Ðao Lợi
Khi làm Thiên quang
và Phạm chủ
Lúc phát tiếng nói
không ai bằng
Tiếng hay Phạm
thiên, tiếng sư tử
Tiếng hay loài rồng
vang cùng khắp
Tiếng công đức lớn,
sư tử rống
Ðủ cả tiếng nhạc và
tiếng ca
Tiếng Ca lăng tần
già tuyệt diệu
Gồm cả nghĩa lý
khiến chúng vui
Nhờ đạt Tam muội nên
được vậy
Khéo phát tiếng hòa
nhã và hay
Dùng lời đáng yêu
vui tất cả
Diệu âm thâm áo và
lời thiện
Tiếng ấy liên tục
chưa từng dứt
Ði đứng cử động như
Long Vương
Khắp phóng điện sáng
chiếu tất cả
Ðổ mưa chan hòa nơi
đại địa
Gọi là Long đức khó
kể lường
Nhơn long đã tu hành
như vậy
Trụ nơi diệu định
thắng thần thông
Vô lượng, vô số các
hóa thân
Trước các đức Phật
đều cúng dường
Kệ tụng, thí dụ các
tạo tác
Ngôn từ hòa, chánh,
lý thú an
Thường đem pháp lạc
cho chúng sanh
Ðược thắng định này
nên vô ngại
Lúc sanh không xa
lìa chư Phật
Cũng thấy Bồ tát và
thánh tăng
Thường sống lợi ích
nơi không nạn
Thành tựu tam muội
chiếu mười phương
Muốn đến chư Phật để
thưa hỏi
Hoặc sanh vô lượng
cõi khó nghĩ
Cúng dường hiện tiền
tất cả Phật
Thành tựu tam muội
nên được vậy
Công đức như thế
không thể nói
Vượt trên số đếm và
đo lường
Ðẳng giác, cây đạo
hằng sanh đủ
Chư Phật chỉ khen
ngợi định này.
10/- BỒ TÁT NIỆM
PHẬT TAM MUỘI - PHẨM CHÁNH QUÁN
Bấy giờ Bồ tát ma ha
tát Bất Không Kiến bạch đức Phật :
- Bạch Thế tôn, nếu
các Bồ tát muốn được thành tựu pháp Bồ tát niệm Phật Tam muội mà chư Phật
đã nói, Bồ tát ma ha tát ấy nên thân cận tu tập pháp gì để có thể
thành tựu tư duy tam muội?
Bấy giờ đức Thế tôn
bảo Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến :
- Này Bất Không kiến
! Nếu các Bồ tát ma ha tát muốn được tành tựu pháp niệm Phật tam muội mà
chư Phật đã nói, muốn được thường thấy tất cả chư Phật để thừa sự, cúng
dường các đức Thế tôn ấy, muốn được mau thành A nậu đa la tam miệu
tam Bồ đề thì phải trụ nơi chánh niệm, xa lìa tâm tà, đoạn trừ ngã kiến,
tư duy vô ngã, nên quán thân này như đống bọt nước, nên quán sắc này
hư ngụy như cây chuối, nên quán thọ này như bong bóng nước, nên quán tưởng
này như bóng nắng, nên quán hành này như mây trong hư không, nên
quán thức này như ảnh trong gương, Bồ tát nếu muốn nhập tam muội này, cần
phải sanh tư tưởng sợ hãi một cách sâu sắc, phải nghĩ đến việc xa lìa sự
nói xấu và ganh ghét để khỏi bị người khác trách mắng, phải nghĩ đến việc
trừ khử sự không biết hổ, không biết thẹn mà thành tựu đức tánh hổ thẹn.
Phải nên thành tựu xa-ma-tha, Tỳ-bà-xá-na, phải nên xa lìa hai biên chấp
thường và đoạn, thường nghĩ một lòng siêng năng dõng mãnh để trừ bỏ
sự giải đãi, phát tâm rộng lớn, thường nghĩ quán sát ba giải thoát môn,
thường nghĩ ba loại chánh trí đời trước, thường nghĩ đoạn diệt ba
bất thiện căn, thường nghĩ thành tựu cấm muội tụ, thường nghĩ thành tựu
tất cả chúng sanh, thường nghĩ bình đẳng vì chúng sanh thuyết pháp,
nên quán Tứ niệm xứ, đó là : Thân niệm xứ, thọ niệm xứ, tâm niệm xứ và
pháp niệm xứ, nên nghĩ sự lỗi lầm của tứ thực, đó là : đoàn, xúc, tư và
thức thực. Ngay trong lúc ăn, sanh tưởng bất tịnh. Nên nghĩ đến bốn vô
lượng, đó là : tu đại từ, hành đại bi, an trụ đại hỷ, đầy đủ đại xả.
Nên nghĩ thành tựu các thiền mà không dám trước vị, sau đó lại tư duy tất
cả các pháp. Thường nhớ không tiếc thân, không giữ mạng, xả thân và
tâm, nhiếp thọ đa văn.
Niệm pháp như vậy,
nên gìn giữ như vậy, không được bài báng, nghe nhiều pháp tài, như pháp đã
nghe, như nghĩa mà thọ trì, đối với chỗ các đức Phật khởi tâm tôn trọng.
Lại đối với pháp, tăng sanh ý cung kính, gần gũi thiện tri thức, xa lìa
bọn ác, trừ diệt những ngôn ngữ vô nghĩa của thế gian, không đắm sự vui
thế gian, không bỏ chỗ nhàn tịnh, Ðối với tất cả sanh tâm bình đẳng. Ðối
với các chúng sanh không có thối bước, không có tâm tổn hại, cũng không
tật đố. Ðối với tất cả pháp khởi tâm thích ứng, không tạo tội ác, tâm
không cấu nhiễm. Tất cả các pháp không có nơi nào có thể chứng đắc, thường
cầu kinh điển thậm thâm quảng đại, đối với trong đó thường khởi tín tâm
tăng thượng, chớ sanh tâm tật đố, nghi ngờ, ý khác đối với pháp vô vị.
Các kinh điển tối
thắng quảng đại như vậy phải thường nhớ phụng trì, thường nghĩ diễn
thuyết. Vì sao vậy ? Ðó là đạo pháp của chư Phật Thế tôn, độc nhất có thể
sanh thành Bồ đề của Phật, nên đời đương lai được công đức vô
lượng của chư Phật. Phải nên tuyên thuyết đúng như pháp cho người
khác, hàng phục tâm kiêu mạn, chớ loạn sư chánh văn, cung kính tôn trọng,
cúng dường pháp này, bỏ các dục cầu, chấm dứt các cạnh tranh, trừ các thùy
niên, diệt các lưới nghi, đoạn tuyệt mê hoặc, thấy rõ ngã kiến,
không thích hý luận, xa lìa sự sanh sống tà mạng của Ni-càn, ngăn chận các
ngôn ngữ, luận ... của La-ca, Ba-lê, Bà-xà, thường nên khéo trụ trong Ðàn
ba la mật, viên mãn Thi ba la mật, thường nghĩ đến Sằn-đề ba la mật, không
bỏ Tùy-nại-da ba la mật, du hý nơi thiền ba la mật, đầy đủ Bát nhã ba la
mật. Xả bỏ thân mạng, không có tâm thương tiếc, như tánh của tứ đại không
thể thay đổi, như đối với địa giới khởi tâm bình đẳng, thủy, hỏa, phong
giới cũng lại như vậy, thành tựu thân nghiệp, tâm ý siêng năng, đâu
chẳng sợ sự sống, không tham y thực, thuốc thang, giường chõng, nhà cửa,
phòng thất , tất cả đầy đủ, thích hành đầu đà, thường trụ tri túc,
không cầu lợi dưỡng, không thích tiếng tăm. Phàm những gì tạo nên sự ái
trước đều diệt trừ không còn mảy may, quán Tứ niệm xứ, đoạn trừ bốn thiên
đảo, không nghĩ những gai độc ác, vĩnh viễn vượt qua bốn dòng sông,
tu bốn như ý túc, trụ nơi bốn oai nghi, thường đủ 5 căn, cũng tăng trưởng
5 lực, nên diệt 5 thứ ngăn che, không dùng 5 tình, xa lìa 5 trược, thành 5
giải thoát, được nhập vào tứ tư duy bên trong, thánh trí rộng lớn, chánh
quán 5 ấm, không hành 6 trần, hàng phục 6 căn, diệt mất 6 thức, đoạn tuyệt
6 thọ, trừ 6 khát ái, hành 6 niệm xứ, và 6 trí phần pháp, đối với trong
lục thông thường cầu sự lợi ích, tu 7 giác phần, thông đạt 7 giới, ( 7
giới là : hại giới, nhuế giới, xuất giới, dục giới, sắc giới, vô sắc
giới và diệt giới ) diệt trừ 7 sử và 7 thức trụ, xa lìa 8 sự làm biếng, uể
oải, trừ bỏ 8 vọng ngữ, thấy rõ thế gian do 8 pháp tạo thành, nên đắc pháp
8 thứ giác ngộ của bậc đại nhân, chứng 8 giải thoát, tu 8 chánh đạo,
thân cận tư duy, phân biệt rộng lớn, chuyên tinh xa lìa 9 chỗ ở của chúng
sanh, diệt trừ 8 thứ mạn, vứt bỏ 9 thứ não, thường nghĩ 9 thứ pháp hoan
hỷ..., thân cận tu tập 9 thứ đệ định, quyết không nghĩ và làm 10 thứ ác
nghiệp mà phải siêng năng tạo 10 thiện nghiệp đạo, thường cầu 10 thứ trí
lực của Như Lai.
Này Bất Không Kiến !
Nay ta vì ngươi lược nói pháp môn niệm Phật Tam muội của Bồ tát ma ha tát
như vậy để các vị ấy được sự lợi ích lớn. Nếu có Bồ tát ma ha tát thường
tu học pháp môn niệm Phật Tam muội, tu hành như vậy gọi là báo ân
Phật, tư duy như vậy liền không bị thối chuyển đối với A nậu đa la tam
miệu tam Bồ đề, cũng sẽ đầy đủ pháp của chư Phật, cho đến có thể vì tất cả
chúng sanh làm chỗ nương tựa lớn, cũng khiến cho họ thành tựu vô
thượng chủng trí.
Này Bất Không Kiến !
Vì các Bồ tát ma ha tát này có đại trí, nên mới có thể tư duy mà hàng
Thanh văn và Bích Chi Phật không thể quán sát được.
Này Bất Không Kiến !
Nếu ai đối với pháp môn niệm Phật tam muội này, hoặc lúc thân cận,
tư duy, tu tập, hoặc thọ trì, hoặc đọc tụng, hoặc biên chép, hay bảo người
khác biên chép, hoặc bảo người khác đọc tụng, thọ trì hoặc khai phát
một phần nhỏ, hoặc giải nói, hoặc trình bày rộng rãi, kẻ ấy
tuy có bị cần khổ, mệt mỏi thời gian ngắn, nhưng điều đã làm quyết định
không hư ngụy, chắc chắn sẽ đạt quả báo, được lợi ích lớn.
Này Bất Không Kiến !
Bồ tát ma ha tát ấy đã vì người khác mà thọ trì pháp nên mau được
Bất thối A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, đời sau chắc chắn sẽ thành
Phật.
Này Bất Không Kiến !
nên biết pháp môn niệm Phật tam muội như vậy, vì tổng nhiếp tất cả
các pháp cho nên chẳng phải là cảnh giới của Nhị thừa là Thanh văn và
Duyên giác. Nếu ai tạm thời nghe pháp này thì người đó tương lai chắc chắn
sẽ thành Phật, chẳng có gì nghi ngờ.
Bấy giờ đức Thế tôn
vì nói lại nghĩa này nên nói kệ tụng :
- Nếu ai muốn tu tam
muội này
Hay nhớ tất cả các
Như Lai
Nếu đã tư duy pháp
môn này
Các chỗ phi pháp
phải xa lìa
Cũng phải xa lìa
không hổ thẹn
Phá trừ đoạn kiến và
thường kiến
Cũng nên an trú ba
cửa không
Phải nhớ cần tu trí
giải thoát
Ðã trừ ba thứ bất
thiện căn
Liền cũng suy tư ba
gốc thiện
Nếu biết quán sát ba
thọ xứ
Ðược điệu định này
chẳng phải khó
Nếu ai muốn cầu
thắng tam muội
Trước nên trì giới,
sau tu trí
Tự nhiên xa lìa các
tà kiến
Cũng không lý luận
và nói năng
Thứ lớp quán thọ
thấy đều khổ
Sau đó quán sát tâm
sanh diệt
Nếu ai lúc tư duy
tam muội
Phải nên nghĩ kỹ
việc xuất thế
Trừ sạch các pháp có
nghi ngờ
Ðắc tam muội này
rất là dễ
Cũng phải khéo thông
bốn niệm xứ
Trước phải quán thân
chẳng ngừng nghỉ
Chỉ cầu giải thoát
và thiền định
Không yêu thọ mạng,
nào tiếc thân
Vì không đa văn,
khinh dễ người
Mới có bài báng nơi
chánh pháp
Nghe chánh pháp rồi
hay tư duy
Ngày đêm thọ trì và
đọc tụng
Tôn trọng pháp đáng
kính chư Phật
Thừa tự Tăng chúng
không dám khinh
Phải thường nhớ ân
thiện tri thức
Xa lìa tất cả các
bạn ác
Không cùng sống
chung vối người ác
Trừ khi vì họ để
thuyết pháp
Vì cầu tối thượng Bồ
đề vậy
Quyết không xả ly
nơi an tịnh
Tất cả chúng sanh
đều bình đẳng
Ở trong các pháp chớ
phân biệt
Muốn cầu chỗ chơn
thật pháp ấy
Trong các pháp
tướng, tâm không đắm
Ý khinh mạn kia thảy
đều trừ
Không lâu sẽ được
Tam muội đó
Rõ biết ngã kiến và
tâm nghi
Cũng nên quán sát
các vui đùa
Không được khởi tâm
ý ác dục
Nên bỏ cạnh tranh và
ngủ nghỉ
Nếu không học pháp
của ngoại đạo
Các hý luận này tự
nhiên trừ
Chỉ nên tùy thuận
lời Phật dạy
Cầu tam muội này
được tức thì
Thường hành bố thí
và giới nhẫn
Dõng mãnh, tinh tấn,
không làm biếng
Hằng dùng thiền tư
và trí tuệ
Tự nhiên được hạnh
tam muội này
Thường thí đầu, mắt,
không yêu, sợ
Xả các vật khác trọn
không nghi
Ðạt đến Bồ đề không
gian nan
Cũng mau được định
ngưng tịnh này
Nếu hay giữ tâm như
đại địa
Lại đồng thủy, hỏa
cùng với phong
Lại đồng hư không,
không bờ bến
Người ấy mau được
thiền định này
Nếu ai tinh thành
thân, khẩu, ý
Không có tham ăn
cùng của cải
Với các vật dụng
không mong cầu
Tu được như vậy
chứng Tam muội
Phải thường nhớ nghĩ
Tứ chánh cần
Cũng sẽ thành tựu
các thần túc
Phải mau xa lìa
tưởng điên đảo
Gai chích phiền não
sớm đoạn trừ
Phải nghĩ chấm dứt
bốn dòng sông
Cùng nghĩ tiêu sạch
các khác ái
Ðầy đủ năm căn và
năm lực
Phá hoại, xé rách áo
ngũ cái
Năm thứ dục lạc
không tưởng nhớ
Trong lòng hư ngụy
cũng nên bỏ
Lại phải mong cầu
năm giải thoát
Tư duy năm thân,
tam ma đề
Phải mau quán hết
nơi ngũ ấm
Chánh tâm hòa kính
với sáu duyên
Người không cung
kính phải xa lìa
Cũng phải giảm tổn
sáu thân xúc
Với sáu thọ xứ, tâm
chánh quán
Thường nghĩ đoạn trừ
sáu thứ ái
Lại dùng sáu thông
thành tựu đời
Cũng tu sáu niệm và
trí sáng
Cần cầu bảy giáo,
bảy thánh tài
Cần phải xả ly chỗ
nghi hoặc
Muốn được Tam muội
luôn như vậy
Dần dần tiêu diệt
các phiền não
Phải thường xa lìa
bảy thức trụ
Vào đường điên đảo
cũng bạt trừ
Nếu hay trụ nơi bát
chánh đạo
Tự mình mau chứng
định sâu này
Hằng trụ tám hạnh
đại trượng phu
Lại dùng tám giải
tâm tự vui
Không nhiễm tám
pháp, lìa thế gian
Ðược tối thắng trí
không còn xa
Ðối với người khác
tâm không sân
Trước nên trừ diệt
chín nạn này
Nghĩ chín hoan hỷ
pháp căn bản
Ðạt được thứ lớp
chín loại thiền
Dứt sạch mười ác
nhân bất thiện
Người trí nên tu
mười thứ thiện
Nếu hay tu hành mười
thứ lực
Ðược tam muội này
đâu có khó
Phải nhớ nhiếp trì
các pháp thiện
Không xả bất thiện
các duyên ác
Trước sau siêng cầu
tâm chánh niệm
Chứng tam muội này
đâu có lâu
Nếu trụ tam muội
như vậy rồi
Nên chuyển trì lực
bất tư nghị
Khắp thấy thân sắc
vàng chư Phật
Lúc sanh thường được
nghe chánh pháp
Nếu muốn thấy được
các Thế tôn
Hoặc đã diệt độ hay
hiện tại
Ðương lai tất cả bậc
thương đời
Phải tư duy thắng
Tam muội này.
11/- PHẨM TƯ DUY
TAM MUỘI
Bấy giờ Bồ tát ma ha
tát Bất Không Kiến bạch đức Phật :
- Bạch Thế tôn, nếu
các Bồ tát ma ha tát muốn thành tựu điều chư Phật nói về niệm Phật tam
muội, vậy tư duy làm sao để được an trú ?
Ðức Phật bảo Bồ tát
Bất Không Kiến :
- Này Bất Không
Kiến! Nếu các Bồ tát ma ha tát quyết muốn thành tựu Tam muội này thì trước
phải chánh niệm các đức Như Lai, Ứng cúng, Ðẳng chánh giác ở thời quá khứ,
tiếp theo nhớ nghĩ các đức Như Lai, Ứng cúng, Ðẳng chánh giác ở hiện tại,
kế đó nhớ nghĩ các đức Như Lai, Ứng cúng, Ðẳng chánh giác ở vị lai. Vị ấy
nhớ nghĩ tất cả mười phương thế giới trong ba đời, tất cả các đức Như Lai,
Ứng cúng, Ðẳng chánh giác, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô
thượng sỹ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế tôn, thành tựu từ
trời hạ sanh, thành tựu nhập thai, thành tựu trụ thai, thành tựu xuất
thân, thành tựu xuất gia, thành tựu các công đức, thành tựu các căn, thành
tựu các tướng, thành tựu các vẽ đẹp, thành tựu sự trang nghiêm, thành tựu
giới phẩm, thành tựu Tam muội, thành tựu trí huệ, thành tự giải thoát,
thành tựu giải thoát tri kiến, thành tựu Tứ vô úy, thành tựu từ by,
hỷ xả, thành tựu tàm quý, thành tựu oai nghi, thành tựu các hạnh, thành tự
xa-ma-tha, thành tựu Tỳ-bà-xá-na, thành tựu minh giải thoát, thành tựu
giải thoát môn, thành tựu Tứ niệm xứ, thành tựu Tứ chánh cần, thành tựu Tứ
như ý túc, thành tựu ngũ căn, thành tựu ngũ lực, thành tựu giác phần,
thành tựu chánh đạo, thành tựu nhân duyên kiếp trước, thành tựu vừa dạy
vừa chỉ bảo, thành tựu chỉ giáo các thần thông, thành tựu chỉ giáo đại
thần thông, thành tựu giới phẩm, thành tựu tất cả Tam muội, thành
tựu lợi ích tất cả, thành tựu sự lợi ích cho người khác vô ngại, thành tựu
tất cả thiện pháp, thành tựu sắc thanh tịnh, thành tựu tâm thanh tịnh,
thành tựu trí thanh tịnh, thành tựu các nhập, thành tựu sắc vàng trăm
phước.
Khi Bồ tát ấy nghĩ
đến các tướng như vậy của các đức Như Lai xong, lại nên nghĩ đến các đức
Như Lai, Ứng cúng, Ðẳng chánh giác ấy tâm không động loạn, cũng thường an
trụ, tâm không đắm trước. Thấy tâm (các Ngài) không đắm trước xong, vị ấy
lại suy nghĩ như vầy:" Trong đó những gì gọi là Như Lai? Chính nơi sắc là
Như Lai chăng? hay lìa sắc là Như Lai ? Nếu cho sắc pháp là Như Lai thì
các chúng sanh kia đều có sắc ấm. Vậy các chúng sanh lẽ đáng cũng là Như
Lai ? Nếu bảo lìa sắc là Như Lai, lìa sắc là pháp không có nhân duyên, đã
là pháp không có nhân duyên, sao gọi là Như Lai ? ".
Bồ tát quán biết sắc
như vậy xong, tiếp theo là quán thọ. Khi ấy Bồ tát lại suy nghĩ như vầy :"
Ngay nơi thọ là Như Lai hay lìa thọ là Như Lai ? Nếu chính pháp thọ là Như
Lai thì các chúng sanh đều có thọ ấm, vậy các chúng sanh lẽ đáng cũng là
Như Lai ? Nếu lìa pháp thọ là Như Lai, lìa pháp thọ là pháp không có nhân
duyên, đã là pháp không có nhân duyên, sao gọi là Như lai ".
Vị ấy đã quán sát
thọ như vậy xong, cho đến quán thức cũng như vậy. Khi ấy Bồ tát lại nghĩ
như vầy :" Nếu các ấm này không phải là Như Lai, vậy các căn là Như Lai
chăng ?”. Nghĩ như vậy xong, trước tiên quán về nhãn :" Chính ngay nơi
nhãn là Như Lai hay lìa nhãn là Như Lai ?. Nếu chính nơi nhãn là Như Lai
thì tất cả chúng sanh cũng đều có nhãn này, vậy tất cả chúng sanh lẽ ra
cũng là Như Lai ? Nếu lìa nhãn là Như Lai, Lìa nhãn chẳng phải
là pháp nhân duyên, Ðã không phải là pháp nhân duyên sao gọi là Như
Lai ?. " Bồ tát quán sát về nhãn như vậy xong, quán về nhĩ, tỷ, cho đền
quán về ý cũng lại như vậy.
Lúc ấy Bồ tát kia
lại nghĩ như vầy : " Nếu các căn này không phải là Như Lai, há lại các đại
là Như Lai chăng ?". nghĩ như vậy xong, trước tiên quán về địa :"
Chính địa giới là Như Lai chăng ? Hay lìa địa giới là Như Lai ? Nếu
chính địa giới là Như Lai thì các pháp trong ngoài đều thuộc về địa, địa
giới như vậy chính là Như Lai ? Nếu lìa địa giới là Như Lai, lìa địa giới
tức là pháp không nhân duyên, đã là pháp không phải nhân duyên sao
gọi là Như Lai ? ".
Vị ấy đã quán sát về
địa giới như vậy, cho đến quán thủy, hỏa, phong giới cũng lại như
vậy .
Song, Bồ tát ấy khi
có thể tư duy một cách chơn chánh như vậy, không lấy sắc quán sát Như Lai,
không lìa sắc quán sát Như Lai. Cũng vậy, không lấy thọ, không lìa thọ,
không lấy tưởng, không lìa tưởng, cho đến không lấy thức, không lìa thức
quán sát Như Lai cũng lại như thế.
Lại nữa, Khi vị ấy
quán sát không lấy nhãn quán sát Như Lai, không lìa nhãn quán sát Như Lai.
Như vậy, không lấy nhĩ, không lìa nhĩ, không lấy tỷ, không lìa tỷ, cho đến
không lấy thân, ý, không lìa thân , ý quán sát Như Lai cũng lại như
thế.
Lại nữa, khi vị ấy
quán sát không lấy sắc quán sát Như Lai, không lìa sắc quán sát Như Lai,
cũng vậy, không lấy sắc, không lìa sắc, không lấy thinh, không lìa thinh,
cho đến không lấy xúc, pháp, không lìa xúc, pháp quán sát Như Lai, cũng
lại như vậy.
Lại nữa, khi vị ấy
quán sát không lấy địa quán sát Như Lai, cũng không lìa địa quán sát Như
Lai. Như vậy không lấy thủy, không lìa thủy, cho đến không lấy
phong, không lìa phong quán sát Như Lai, cũng như vậy.
Khi Bồ tát quán như
vậy, liền có thể ở trong tất cả pháp khéo không thông đạt, biết rõ
ràng vô ngại.
Bấy giờ Bồ tát ấy
lại nên suy nghĩ như vầy :" Trong đó lại lấy những chơn pháp gì mà
có thể đắc A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề ? Lấy thân đắc Bồ đề
chăng ? hay dùng tâm đắc Bồ đề ? Nếu thân đắc thì hiện nay thân này
vô giác, vô thức, si mê, vô trí, giống như cây cỏ, như đá, như vách tường,
song Bồ đề ấy chẳng phải sắc, chẳng phải thân, chẳng phải hành, chẳng phải
đắc, không thể thấy, nghe, không thể xúc chứng. Còn thân này thì như vậy
làm sao có thể thành Bồ đề ?
Còn nếu tâm đắc thì
chính tâm này tự nó vốn không hình, không có tướng mạo, không thể thấy,
nghe, không thể xúc chứng, không thể cầm nắm, giống như huyễn hóa. Bồ đề
như vậy cũng không có tâm, không có xúc đối, không thể thấy nghe, không
thể chứng biết. Tâm này như thế làm sao có thể thành tựu Bồ đề ?
Này Bất Không Kiến !
Ðó là Bồ tát chánh niệm tư duy, không lấy thân, tâm, cũng không lìa thân
tâm mà có thể chứng đắc A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề .
Ðức Phật bảo :
- Này Bất Không Kiến
! Nhưng Bồ tát kia thường nên tư duy quan sát như vầy. Nếu khi
có thể quán các pháp như vầy liền được an trí ở trong chánh pháp, tâm
không thay đổi không thể di động. Nên biết khi ấy đầy đủ pháp
Bồ tát ma ha tát, tự nhiên xa lìa tư duy bất thiện, nhanh chóng thành tựu
A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, chánh giác bình đẳng, chơn thật pháp giới.
Bấy giờ đức Thế tôn
vì làm rõ lại nghĩa này nên nói kệ tụng :
- Quá khứ, vị lai
các Thế tôn
Hiện tại tất cả đấng
thấy khắp
Lắng tâm không tịch,
hành từ ái
Muốn thấy chư Phật
không khó khăn
Xưa kia chư Phật
Ðại Oai Quang
Xót thương thế gian,
ban niềm vui
Ngài nghĩ Phân Ðà
Lợi, loài người
Ðiều ngự trượng phu
đầy công đức
Lại nhớ hạ sanh và
nhập thai
Trú thai, mẹ quý
đều đầy đủ
Nghĩ Ngài sanh ra
các tướng tốt
Thường thấy Ðẳng
giác chẳng khó khăn
Nhớ các vẻ đẹp rất
trang nghiêm
Và bỗn nguyện Ngài
đã làm trước
Lời hay, nghĩa diệu
trước, giữa, sau
Ngài đều khéo đi,
thân giải thoát
Trụ môn giải thoát
và cúng dường
Chánh cần cùng với
Tứ thần túc
Nên nhớ các căn đấng
đầy đủ
Lực, Bồ đề phần cũng
như vậy
Hoặc nhớ chư Phật,
đấng giải thoát
Không lâu sẽ đến
thắng-tịch-địa
Niệm lợi ích tất cả
thế gian
Công đức thiện pháp
khó nghĩ lường
Sắc đẹp cùng với tâm
thanh tịnh
Lại nghĩ các vẻ đẹp
Thế tôn
Thân thể Kim cang,
tướng trăm phước
Nên biết Như Lai
các niệm tròn
Trong những pháp gì
gọi Như Lai
Cần nên quán sát Vô
biên xứ
Chư Phật chẳng sắc
lại chẳng thọ
Chẳng phải tưởng,
hành, chẳng tâm thức
Những pháp như vậy
chẳng Như Lai
Người trí chánh kiến
nên thể nhập
Cũng chẳng lìa chúng
là chư Phật
Ứng cúng, Thiên Thệ
chỉ tên gọi
Chư Phật chẳng
nhãn, chẳng nhĩ, tỷ
Chẳng thiệt, thân, ý
và pháp thảy
Cũng chẳng lìa chúng
là Như Lai
Chánh giác trang
nghiêm chỉ tên gọi
Chỉ có tên lớn,
không chơn Phật
Lìa danh nơi nào có
thật thể ?.
Người trí nếu biết
đều hòa hợp
Nên chứng Ðẳng giác
thật chẳng khó
Nếu cho các ấm là
Như Lai
Tất cả chúng sanh
đều có ấm
Chúng sanh lẽ ra là
chư Phật ?.
Vì ấm bình đẳng ai
cũng có
Không cho sắc thảy
là chư Phật
Cũng không lìa ấm,
gọi Như Lai
Vô lượng số kiếp
chánh tư duy
Trí bất tư nghị mới
thành tựu
Thân như cây cỏ và
tường, đá
Bồ đề không sắc cũng
không sanh
Không thân ngu si và
cây cỏ
Vì sao nói thân
chứng Bồ đề ?
Tâm này không tướng,
lại không hình
Bồ đề chẳng tâm,
không hình dạng
Chẳng thân, chẳng
tâm hay đắc chứng
Cũng chẳng không
chứng, khó nghỉ nghì
Ðó là tối thắng tịch
tịnh địa
Ngoại đạo trong đó
đều mê mờ
Nếu ngay pháp này
cầu chánh cần
Ắt mau chứng đặng
Tam muội ấy.
KINH ÐẠI TẬP ÐẠI
PHƯƠNG ÐẲNG
BỒ TÁT NIỆM PHẬT TAM
MUỘI
Hết quyển bảy
--- o0o ---
Quyển
1 |
Quyển 2
|
Quyển 3
|
Quyển 4
|
Quyển 5
Quyển
6 |
Quyển 7
|
Quyển 8
|
Quyển 9
|
Quyển 10
--- o0o ---
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật: 4-2003
