Phật
Học Cơ Bản
Tập Ba
Ban
Hoằng pháp Trung ương
GHPGVN
Chương
trình Phật học Hàm thụ (1998-2002)
Nguyệt san Giác Ngộ
--- o0o ---
Phần
II - Bài đọc thêm
Giới luật công truyền
hay bí truyền?
Thích Phước Sơn
Trong lời phàm lệ của quyển Tứ
phần giới bổn như thích, Luật sư Hoằng Tán (1611-1685) nói: "Tam
thế chư Phật câu thuyết Kinh-Luật-Luận tam tạng Thánh giáo. Kinh luận
nhị tạng hàm thông tại gia, xuất gia, duy Luật nhất tạng Tỷ kheo độc trì,
như vương bí tạng phi ngoại quan sở tư. Nhược Sa di, bạch y tiên lâm giả,
vĩnh bất thọ đại giới, tội dữ ngũ nghịch đồng liệt. Vị sư giả tối
nghi cẩn thận". Dịch nghĩa: "Ba đời chư Phật đều nói ba tạng
Thánh giáo Kinh-Luật-Luận. Hai tạng Kinh-Luận chung cả tại gia, xuất gia, riêng
tạng Luật chỉ dành cho Tỷ kheo gìn giữ, như tạng bí mật của vua, hàng
ngoại quan không được biết đến. Nếu Sa di, bạch y mà xem trước,
thì vĩnh viễn không được thọ đại giới, mắc tội ngang với tội ngũ
nghịch. Phàm là người làm thầy phải hết sức cẩn thận".
Ý kiến này có lẽ bắt nguồn từ Luật sư Châu Hoằng
(1532-1612) trong quyển Luật Sa di: "Bất đắc đạo thính Ðại Sa môn
thuyết giới".
Thật ra, câu cảnh cáo của ngài Châu Hoằng là nhằm
nhắc nhở Sa di không được nghe lén khi Tỷ kheo tụng giới; vì nghe lén là
hành vi bất chính. Bởi lẽ, Sa di chưa đủ tư cách pháp nhân của một vị Tăng
thực thụ nên không được phép tham dự vào những sinh hoạt chính yếu của
Ðại tăng như các việc yết ma, bố tát, tự tứ v.v... Nếu người
chưa thọ Cụ túc mà khoác áo cà sa, len lỏi vào hàng ngũ Tỷ kheo, tham
dự các pháp yết ma, bố tát, tự tứ thì phạm tội tặc trú (ở trong Tăng
chúng để trộm pháp), về sau không được thọ Ðại giới, hay giới
Tỷ kheo. Do đó, khi Tăng tiến hành tiền phương tiên (thủ tục ban
đầu) thì thầy Yết ma phải hỏi trong Tăng chúng: "Người chưa thọ
giới Cụ túc đã ra chưa?". Và khi được xác nhận trong Tăng không có
người nào chưa thọ giới Cụ túc, thì Tăng mới tiến hành các pháp
yết ma. Như vậy, việc làm này rất chính đáng và đâu có dụng ý
gì ngăn cấm người chưa thọ giới Cụ túc xem giới pháp của Tỷ kheo?
Còn việc không cho Sa di, bạch y tham dự bố tát là có nguyên do. Lúc Phật
còn tại thế, một hôm chư Tăng bố tát, có một người bạch y tham dự, sau
đó, một Tỷ kheo phạm tội, người bạch y này bèn hạch tội Tỷ kheo.
Các Tỷ kheo thấy thế liền bạch với Phật, Phật dạy: "Từ nay
trở đi không nên cho bạch y và Sa di tham dự bố tát" (Ngũ phần luật,
Ð.22, tr.123a).
Phát xuất từ lời Phật dạy trên đây mà ngài Châu
Hoằng nhắc nhở các Sa di không được nghe lén Tỷ kheo tụng giới. Nhưng
nếu Sa di vì tha thiết cầu học, có thiện chí tiến tu, thì
Ngài cổ vũ: "Nhược nhạo quảng lãm, tự đương duyệt Luật tạng toàn
thư" (Nếu muốn hiểu biết rộng thì nên xem toàn bộ Luật tạng).
Và một đoạn khác trong Luật Sa di, Ngài khuyến khích: "Tuy Tỷ kheo
sự, Sa di đương dự tri chi" (Tuy là việc của Tỷ kheo, nhưng Sa di
cũng nên tham dự để biết). Như vậy, thiết nghĩ quan điểm của
Luật sư Châu Hoằng đã quá rõ, thế nhưng vẫn có người ngộ nhận như
trường hợp ngài Hoằng Tán. Rồi từ ý kiến của ngài Hoằng Tán, có
người đã luận giải, nêu ra ba lý do:
1- Nếu Sa di xem trước giới luật Tỷ kheo rồi
thấy giới pháp quá nhiều, khó khăn, sẽ sanh tâm thối thất, không dám
thọ giới Cụ túc.
2- Nếu Sa di biết giới luật Tỷ kheo, khi
họ thấy các Tỷ kheo thọ giới rồi mà không giữ gìn nghiêm túc,
hủy phạm cấm giới, họ sẽ sanh tâm kiêu mạn, khinh rẻ các Tỷ kheo, do
đó sẽ tổn phước, mất lợi ích.
3- Khi đã biết trước giới pháp thì lúc thọ
giới thấy giới không còn thiêng liêng, tâm chí thành sẽ sút giảm nên khó
đắc giới thể.
Lý luận ấy mới nghe qua có vẻ như hợp lý,
nhưng xét kỹ thì hoàn toàn không ổn. Vì các lẽ: Thứ nhất, chẳng lẽ những
người xuất gia toàn là những kẻ bạc nhược hết hay sao mà "thấy giới
pháp nhiều sanh tâm thối thất?"; thứ hai, lẽ nào những người xuất gia
lại quá kém phẩm chất, chuyên bới lông tìm vết, hễ "thấy Tỷ kheo
phạm giới liền sanh tâm khinh rẻ?"; thứ ba, vấn đề giới tử đắc
giới thể là do ba việc: "Giới sư thanh tịnh, Giới đàn trang nghiêm
và Giới tử chí thành", chứ đâu phải nhờ giới tử không biết trước
giới luật mà đắc giới thể?
Quả thật lối lập luận trên có nhiều chỗ đi xa
tinh thần giới pháp và giới luật. Ai cũng biết ngài Qui Sơn (771-833) định
nghĩa người xuất gia: "Phàm là người xuất gia là mong cất bước đến
chân trời cao rộng, hình dáng và tâm hồn khác với thế tục. Vì mục đích
làm rạng rỡ dòng thánh, trấn áp quân ma, báo đáp bốn ân và cứu vớt ba
cõi". Và các bậc cổ đức cũng đã nói: "Thế thượng phi trượng
phu đại giải thoát hán, hà năng kham thủ?" (Trên đời này, nếu chẳng
phải là bậc trượng phu đại giải thoát, thì làm sao đảm đương nổi
"sứ mệnh xuất trần"?).
Vả lại Luật dạy, vị thầy khi nhận đệ tử xuất gia
phải chọn những người: về hình dạng thì sáu căn phải đầy đủ,
không mắc một khuyết tật nào, về tâm hồn thì phải là người hảo tâm
xuất gia, có dũng khí kiên cường bất thối, chứ không phải ai cũng xuất gia
được. Chả thế mà ca dao ta có câu "Năm lừa mười lọc mới
trọc cái đầu".
Ðúng ra, vì nhờ xem trước giới pháp nên Sa di biết
được công dụng của giới là "phòng phi chỉ ác", là "thuyền
bè đưa người qua bể khổ", nên họ mới sinh tâm khát ngưỡng,
trông mong được lãnh thọ giới pháp. Khi đã hiểu giới luật, thấy
những điều khó làm mà các Tỷ kheo vẫn tuân thủ nghiêm túc, thì
họ càng tăng thêm tâm cung kính, chứ làm sao dám khinh thường? Mặt khác,
các Tỷ kheo khi đã hiểu rằng mọi người đều biết những
giới luật mình đã lãnh thọ, thì càng phải nỗ lực hộ trì không dám
buông lung, vì sợ thiên hạ phê bình. Kinh nghiệm thực tế cho thấy các
nước Nam phương như Campuchia, Thái Lan..., mọi Phật tử đều biết
giới luật của Tỷ kheo và họ rất tôn kính các nhà sư, chứ không bao
giờ dám coi thường hay chỉ trích. Chính nhờ biết trước giới luật nên
họ mới có thể tạo điều kiện và tìm cách yểm trợ các sư
giữ giới tốt hơn. Tình trạng hiện nay ở thành phố ta có những kẻ lợi
dụng chiếc y vàng để đi xin ăn làm tổn thương Phật pháp. Nếu
Phật tử biết rõ giới luật, ắt họ sẽ tẩy chay và tìm cách ngăn chặn
hành vi phi pháp của những hạng người ấy, để giữ gìn sự trong sáng của
đạo pháp.
Còn vấn đề này nữa, tạng Luật phải chăng là bí
tạng dành riêng cho các thầy Tỷ kheo, các chúng khác không có quyền
biết đến? Khẳng định như vậy thật là vô căn cứ, không có cơ sở
và trái hẳn thực tế. Vì trong các giới điều dành cho Phật tử cũng
như Sa di, không có một giới nào ngăn cấm họ tìm hiểu giới bổn của
Tỷ kheo hết. Ðành rằng chỉ có các Tỷ kheo thọ 250 giới, và
các Tỷ kheo ni thọ 348 giới mới có bổn phận tuân thủ giới pháp của
mình, còn những người khác không ai có quyền bắt họ phải tuân thủ.
Ðó là nói về trách nhiệm gìn giữ, còn việc cầu thị, tìm
hiểu với thiện chí hướng thượng thì ai cũng có quyền nghiên cứu
giới luật Tỷ kheo mà không vi phạm bất cứ điều khoản nào.
Giả sử một hội đoàn nào đó gọi chúng ta gia
nhập, rồi mới cho biết nội quy và điều lệ, thì liệu chúng ta
có yên tâm gia nhập hay nghi ngờ hội đoàn đó có điều gì mờ ám, bất
chính? Theo lẽ thường, người có trí mỗi khi muốn tham dự một tổ chức
nào chắc chắn phải tìm hiểu tường tận điều lệ của tổ chức ấy
rồi mới tham gia. Ðó là một việc làm hợp lý và có tinh thần khoa
học.
Vả lại, Phật giáo là đạo công truyền chứ
không phải bí truyền, là đạo trí tuệ chứ không phải giáo
điều, lại càng không chấp nhận sự cuồng tín. Chính Ðức Phật đã bác
bỏ quan điểm độc quyền của Bà La Môn cho rằng chỉ có giáo sĩ Bà La
môn mới có quyền đọc Thánh kinh Vệ Ðà. Phật còn dạy: "Tin Ta
mà không hiểu Ta, tức là hủy báng Ta". Và một chỗ khác lại nói:
"Chánh pháp được thuyết giảng giống như bàn tay mở ra, chứ không
phải bàn tay nắm lại". Hoặc nói: "Phật pháp là thiết thực
hiện tại, vượt ngoài thời gian, đến để mà thấy, được người
trí chứng ngộ". Chung quy cũng chỉ nhằm nói lên tinh thần cởi mở, phóng
khoáng, tự do tư tưởng và tôn trọng sự thật của đạo trí tuệ mà
thôi.
Hơn nữa, bàng bạc đó đây trong một số kinh điển
đều có đề cập đến giới Tỷ kheo; như kinh Di Giáo, Phật dạy
Tỷ kheo không được buôn bán đổi chác, không được mua ruộng tạo nhà,
không được đào đất, đốn cây, không được coi ngày, xem tướng v.v... Như
vậy toàn là giới cả, chứ có gì khác đâu. Vả lại ngày nay, kinh điển,
giới luật được in ấn, phát hành rộng rãi, ai cũng có thể tự do tìm
đọc, thì làm sao cấm người ta xem giới cho được.
Hơn nữa, giá như ông cha ta để lại lời di chúc cho
chúng ta theo đó sống hợp với đạo lý làm người, hầu trở thành một
người hữu ích, có giá trị, rồi chúng ta đem cất trên khám mà thờ, không
biết trong đó nói gì, thì thử hỏi hành vi ấy là tôn kính hay bất kính
đối với tổ tiên?
Ai cũng biết rằng tính chất của giới luật là
"thanh lương", nghĩa là mát mẻ, là "biệt biệt giải
thoát", tức là giữ được điều nào giải thoát được điều ấy,
thế mà bảo rằng "người nào xem trước giới luật Tỷ kheo thì phạm
tội ngang bằng tội ngũ nghịch" thì thực không còn biết nói thế
nào nữa! Như vậy chẳng hóa ra quyển Luật Tứ phần là một tác phẩm văn
hóa độc hại hay sao? Nói kiểu ấy là chỉ nhìn vấn đề một cách rất
phiến diện và lệch lạc. Thực sự, nếu nhiều người hiểu
rành giới luật thì có lẽ xã hội sẽ tốt đẹp hơn nhiều; và những tội
ác xảy ra hàng ngày làm cho chúng ta phải đau lòng chắc chắn sẽ giảm đi
không ít.
Ðành rằng công đức xiển dương Luật học của
ngài Hoằng Tán là đáng trân trọng, chúng ta chẳng dám xem thường; nhưng
nếu bảo phải tin một cách tuyệt đối, không được tìm hiểu thấu
đáo, thì chúng ta cũng không thể chấp nhận, vì nó trái hẳn với tinh
thần học Phật. Ðức Phật dạy: "Khi nghe một điều gì, các ngươi
chớ vội bác bỏ, cũng chớ vội tin ngay, dù nó là Thánh điển".
Thử hỏi, từ khi Ðức Ðạo sư chế giới, trải qua Tổ
Tổ tương truyền cho đến Tổ Châu Hoằng (1532-1612), giới luật vẫn
thuần khiết, nhất vị, không có điều gì phải thắc mắc, đến khi
ngài Hoằng Tán (1611-1685) xuất hiện sau Tổ Châu Hoằng gần cả thế
kỷ, đưa ra một câu nói khiến cho nhiều người hoang mang, thì làm
sao chúng ta không bức xúc cho được?
Do vậy, chúng tôi mạo muội nêu vấn đề này ra
thương xác ở đây là nhằm hai mục đích: thứ nhất là hy vọng trấn an
được phần nào nỗi hoang mang của tầng lớp Tăng Ni trẻ, nhất là những
người mới xuất gia, chưa thọ Ðại giới; thứ hai là để cho những ai
tha thiết tìm hiểu giới pháp có thể nhận thức đúng đắn tinh thần
giới luật mà đấng Ðại giác đã từ bi truyền dạy. Vì thế, tuyệt
nhiên không hề có ý phê bình ngài Hoằng Tán ở đây. Tuy vậy, chúng
tôi cũng rất mong thỉnh thị các bậc tôn túc luật sư cao minh, và hy vọng
nhận được sự quan tâm chỉ giáo của các vị nếu có điều chi sai
sót./.
-oOo-
[^]
Bài
trước
|Mục lục |
Bài kế
|
-oOo-
| Toàn
bộ | | Tập Một
| | Tập Hai |
|Tập Ba|
--- o0o ---
Trình bày : Nhị
Tường
Chân thành cảm ơn Đạo hữu Bình Anson đã gởi tặng
phiên bản điện tử tập sách này
( Trang nhà Quảng Đức, 01/2002)
--- o0o ---
| Thư
Mục Tác Giả |
