| ...... ... |
. |
CHA MẸ, CON CÁI
& phương tiện truyền thông
(Parents,
Children And The Media)
Ven. Weragoda Sarada Thero
TK. Thích Nguyên Tạng dịch
---
o0o
---
|
Cha mẹ, con cái & phương
tiện truyền thông |
Parents,
Children And The Media |
|
Trong bối cảnh xã hội hiện đại, nếu cho rằng đạo
đức và hành vi xã hội của trẻ em ngày nay chỉ được quyết định bởi cha mẹ
và thầy cô,
thì đó là một kết luận quá đơn giản. |
It is too simplistic, in the context of
modern society, to assume that the morals and social conduct of
today’s children are determined exclusively by the influence of
parents and teachers. |
|
Trẻ em ngày nay sinh hoạt trong một
cuộc sống đầy những phức tạp. Cuộc sống hồn nhiên đã bị can thiệp và định
hình bởi các phương tiện truyền thông đại chúng. Phương tiện này đang tấn
công người đọc, người xem và người nghe, một cách hết sức khéo léo, bằng
những kỹ thuật truyền thông tiên tiến đến ngay cả người lớn cũng thấy khó
có thể cưỡng lại được sức quyến rũ của chúng. Sự hấp dẫn của truyền thông
hiện đại đang chinh phục người tiêu thụ, bóp nghẹt họ trong sự khuất phục
vô vọng. |
Today’s child inhabits a complex world. His
simplistic to challenges of life and his values systems, tend to be
shaped, to a great extent, by the mass media that dominate all works of
life in our time. Mass media messages that keep on pummelling readers,
viewers and listeners incessantly, are presented in such sophisticated
packaging, put together through advanced techniques of communication, that
even adults find it difficult to resist their hypnotic hold. The call of
modern mass media, overwhelms the consumers and almost smothers them into
a helpless submission. |
|
Truyền thông hiện đại, đặc biệt là các phương tiện điện
tử, đã thu hút khán thính giả thanh thiếu niên trên khắp thế giới vào một
thế hệ của truyền hình. Họ đã trưởng thành với loại truyền thông nầy. Phần
lớn quan điểm sống của họ được đúc kết từ hành vi của những anh hùng trên
màn ảnh nhỏ. |
Modern media, especially the electronic
varieties, have converted the juvenile audiences everywhere in the world
into a TV generation. They have come of age with this medium. Their view
of life is derived, for the most part, from the doings of their electronic
heroes. |
|
Thời trước, trẻ em được giới thiệu về
truyền thống của cộng đồng hay về một xã hội nào đó bởi cha mẹ, anh chị và
thầy cô, còn bây giờ việc giáo dục những lễ nghi, phong tục truyền thống
đó được chuyển giao cho truyền thông điện tử. |
In the earlier age, the children were initiated
into the traditions of a given community or a given segment of society by
their parents, elders and teachers. A good part of this traditional
practice of initiating the young into the rites, rituals and mores of the
“tribe” has now been taken over by the electronic media. |
|
Do tầm ảnh hưởng quá khủng khiếp của
truyền hình trong quá trình trưởng thành của thanh thiếu niên thời đại
chúng ta, một số nhà xã hội học gọi truyền hình là “Phụ huynh thứ ba”.
Theo cách nghĩ này, thế hệ trẻ thời nay là thế hệ đầu tiên trong lịch sử
loài người, có ba đấng sinh thành dưỡng dục thay vì hai như trước kia. Với
nhiều thanh thiếu niên trong thời hiện đại, màn ảnh nhỏ là cha mẹ, tôn sư,
bạn bè, người kể chuyện, giáo sĩ, và người hướng đạo tất thảy đều trộn lẫn
thành một. |
As a result of the awesome influence television
exerts on the children of our day, during their formative years, some
sociologists have dubbed TV as the “Third Parent”. Considered this way,
the modern generation of children, is the first group in human history, to
have three parents, instead of the usual two. To many a youngster in the
modern world, the small screen is the parent, guru, friend, storyteller,
priest, and guide-all rolled into one. |
|
Ðến đây thật là thích hợp để chúng ta
thử thăm dò loại truyền thông điện tử này đã làm gì đến thế hệ thanh thiếu
niên ngày nay.
Truyền hình:
Một số nhà xã hội học, giáo dục học,
và đạo đức học dường như tin rằng phương tiện truyền hình đã đưa thiếu
niên ngày nay đi lạc đường. Trong những trường hợp thiếu niên trong thời
đại của chúng ta có khuynh hướng bất thường hướng về hành vi tiêu cực, các
nhà lãnh đạo có những ý kiến trên thường tố cáo truyền hình như là một kẻ
phạm tội. |
It is quite relevant here to probe what this
electronic medium has done to the TV generation. The blessings of this
medium have been mixed.
Television
Some educationists, sociologists and moral
leaders seem to believe that the medium of television has led the modern
child astray. In most instances when children of our day show a tendency
to deviate from the norm towards negative behaviour, these leaders of
opinion, tend to point an accusing finger at television as the prime
offender. |
|
Thái độ này có lý do của nó, vì nhiều
nơi trên thế giới hiện nay, trẻ em xem truyền hình có vẻ như tiếp nhận một
hình ảnh méo mó của thực tại.
Thời trước, trẻ em được vỡ lòng về
cuộc sống bằng những câu chuyện từ những người lớn tuổi. Trong quá khứ,
khi hầu hết mọi người sống chủ yếu bằng nghề nông thì cha mẹ và ông bà là
những người kể chuyện cho trẻ. Trẻ em tiếp nhận điều hay lẽ phải qua loại
hình giáo dục dân gian không chính quy đó. |
There is some reason for this attitude. In many
societies of the modern world TV viewing children seem to have acquired a
warped view of reality.
In earlier ages, the children were generally
initiated into the traditions of a community by its elders. In the past,
when the way of life of most people was primarily agrarian, the parents
and grandparents narrated stories to their young. The children acquired
their sense of right and wrong through that kind of informed
folk-education. |
|
Nhưng ngày nay, hình thức nhập môn xã
hội ấy dường như được thay thế một cách phổ quát bởi màn ảnh nhỏ. Trong
một vài trường hợp, sự ảnh hưởng đầy hấp lực của truyền hình có thể lấn át
cả sức mạnh và tiềm năng của nền giáo dục chính thức. Một cuộc khảo sát
mới đây của Hoa Kỳ đã cho biết số giờ của một đứa trẻ xem truyền hình là
12 tiếng đồng hồ, gấp ba lần số giờ em có mặt ở trường. |
But, today all those forms of social initiation
seem to be replaced to a great extent by the ubiquitous small screen. The
compelling influence of the home TV set has been able to set aside, in
some instances, even the power and potentiality of formal education. A
survey conducted in the US established that the number of hours a child
spends in front of the TV by the time the child is 12, exceeds the number
of hours he spends at school by a factor of three. |
|
Phần lớn các chương trình truyền hình
mà trẻ em tiếp nhận gồm những cảnh chết chóc, bạo lực, giết người, ám ảnh
và tàn sát. Ðiều này luôn làm cho quan điểm sống của trẻ bị lệch lạc.
Chúng có khuynh hướng cho rằng đa số những vấn đề trong cuộc sống phải
được giải quyết ngay bằng phương thức bạo động.
Một câu chuyện thường được giới
nghiên cứu về sự ảnh hưởng của bạo lực trên truyền hình nhắc đến: Một
người cha nói cho đứa con tám tuổi của mình biết là ông nội của nó, 86
tuổi đã qua đời. Câu đầu tiên mà cậu bé tám tuổi đã hỏi là: "Ai đã bắn
ông?".Trong thực tế đứa trẻ đã tiếp nhận liên tục những phim bạo động
trên ti-vi, các nhân vật bị thanh toán phần lớn bằng súng.Vì vậy, nếu có
người chết, người ấy chắc chắn là bị bắn. |
A good portion of the television fare that
children take in consists of programmes showing deaths, violence, murder,
assassination and general carnage. This invariably distorts their attitude
to life. They tend to assume that most issues in life are instantly
settled by resorting to violence.
An incident quoted in a study of the influence
of TV violence on children is quite illuminating, in this context. Once, a
young father informed his eight-year-old son that his father i.e. the
child’s granddad of 86 years, is dead. The first question the
eight-year-old child asked was, “Who shot him?” In the reality the child
has acquired through continuous viewing of violent episodes on TV,
characters are got rid of mainly by the gun. Therefore, if a person has
died, it must invariably be that he was shot. |
Ảnh hưởng và Thảm kịch:
Các chương trình truyền hình với
những hình ảnh bạo lực làm lệch lạc quan điểm của cuộc sống thậm chí thỉnh
thoảng còn xuất hiện trong các phim hoạt hình. Hai đứa trẻ_
một trai một
gái ở lứa tuổi 8 và 9 ngồi trước chiếc ti vi đang trình chiếu cảnh một đôi
nam nữ đang say sưa hôn nhau. Còn bé gái đang xem ti vi nói với bé trai:
“Ðừng bỏ đi, một chút nữa họ sẽ giết nhau mà”.
Dù là phim hoạt hình, các chương
trình này cũng thiên về bạo động. Trong các chương trình thiếu nhi, xu
hướng bạo lực dường như là hiện tượng phổ biến.
Ðiều đáng nói ở đây là hầu
như trẻ em thích bắt chước các cảnh bạo động trên các phim mà chúng đã
xem. Chúng trở nên thích chơi các trò chơi có súng đạn.
Tình trạng này bắt đầu làm cho các
bậc làm cha mẹ, các nhà giáo dục và các nhà lãnh đạo xã hội phải lo ngại.
Có những trường hợp trẻ em đã làm tổn hại cho chính mình và cho người khác
khi chúng bắt đầu nhại theo các hành động trên truyền hình.
Thỉnh thoảng những vụ việc liên quan
như thế vẫn được thông tin trên truyền thông. Thảm kịch về một bé gái
Na-Uy 5 tuổi trở thành nạn nhân cho sự bạo động của ba đứa bạn cùng lứa,
hai bé trai 6 tuổi và một bé gái 5 tuổi.Vụ nầy tường thuật trên tờ
Straits Time, số 20 vào tháng 10/1994 đã làm chấn động mạnh mẽ cho tất
cả các nước Bắc Âu, khiến họ thức tỉnh về nạn bạo động trên truyền hình
đối với mạng sống của thiếu nhi.
Các quốc gia này đã nhanh chóng phản
ứng kịch liệt tình trạng này và họ đã lập tức loại bỏ một số chương trình
truyền hình bạo động có ảnh hưởng tai hại đến tâm trí non nớt của trẻ em.
Ðiều này đã trở thành một vấn đề của quốc gia chứ không phải là chuyện cá
nhân hay riêng tư nữa.
Cuộc tranh luận về vấn nạn hiện tại:
“Làm thế nào để đối phó với chương trình truyền hình bạo lực để không gây
tác hại cho giới trẻ” đã trở thành vấn đề nóng bỏng khắp nơi.
Trong vấn đề nầy, hoặc chính phủ hoặc
các phụ huynh có trách nhiệm bảo đảm và ngăn chặn những chương trình có
thể làm tổn hại đến trẻ em.
Nếu loài người không thể dùng phương
tiện có tiềm năng lớn cho lợi ích của mình, thì quả là một sự thật đáng
buồn! Khi truyền hình sử dụng không tốt, nó sẽ ảnh hưởng xấu đến khán giả
người lớn. Các phương tiện truyền thông có thể có hậu quả xấu đối với
người lớn và cả trẻ em là một vấn đề có tầm quan trọng của quốc gia và cả
thế giới..
|
Influence Tragedy
This acquisition of a distorted view of life
through violent episodes on TV, was emphasised by a cartoon that appeared
some time ago. Two children – a little boy and a little girl of 8 or 9,
are seated in front of the TV. The image on the small screen shows a young
man and a young woman kissing each other ardently. Of the two small
children watching TV, the little girl tells the boy, “Don’t go away yet.
In a little while they will start killing each other.”
Although the medium
was a cartoon, it underlined the bent children have towards TV violence.
In children’s programmes, the tendency to slant the action towards
violence seems a universal phenomenon.
What is alarming here is mostly children being
tempted to emulate that kind of violent TV action. The children who view
TV programmes of violent action most often tend to resort to games that
have staple of gun-toting in them.
This situation begins to trouble parents,
educationists and social leaders. There are instances when children hurt
themselves or others, when they start aping the action on TV.
From time to time such incidents get reported
in the media. An extremely disturbing incident in this category was
reported in the press from Norway. Because of the central significance of
this incident, we reproduce the reported event from the Straits Times for
the 20th of October, 1994.
The tragedy of the five-year-old girl who fell
victim to the violence of three of her playmates – two aged six and the
other five – shocked the Scandinavian countries awake to the influence of
TV violence, on the lives of young ones.
Those countries reacted to the situation with
alacrity. As the report indicates, they instantly banned several violent
TV programmes that have destructive influence on young minds. It became a
national issue and not merely a personal or private matter.
The debate that ensued soon elevated it into a
contemporary human problem. ‘How to cope with TV violence so that it will
not harm the young,’ became a matter of urgent concern everywhere.
Given such a context, either the state or
responsible parental organizations should ensure that the electronic media
behave ethically and constructively.
If mankind cannot make the best possible use of
a medium, that has vast potentialities for the good of human beings, it is
indeed a tragic development. When the medium of TV is badly handled it
affects even the adult viewers adversely.
Monitoring media for the ill effects, they are
likely to have both on the parents and the children is an issue of
national significance for most countries.
|
|
Sách báo kích động:
Một dạng truyền thông khác có hại cho
giới trẻ, đó là sách báo kích động. Quyền tự do phát biểu bởi sách báo ở
một số quốc gia đã được sử dụng để lôi kéo độc giả. Loại báo chí này có
khuynh hướng thực hiện quyền tự do phát biểu mà không có ý thức trách
nhiệm nào cả.
Ở Anh quốc, việc đuổi theo chuyện
giật gân đã đi đến chỗ thái quá đáng nghi ngờ. Sự tấn công không e dè vào
đời tư của các nhân vật cấp cao nhất đã thuộc về các loại chuyện tai
tiếng, có tính cách quấy nhiễu. Lề thói báo chí kiểu đó chắc chắn sẽ đem
lại sự suy đồi đạo đức cho độc giả, đặc biệt là giới trẻ.
Sự bới móc đời tư không nương tay của
một số tờ báo như đã nói, có thể dễ bị thanh thiếu niên hiểu lầm đó là
việc làm hợp lý và bình thường.
|
The impact from the print media:
Although the electronic media-especially
television – have greater impact on the people, print media too are likely
to have a marked effect on readers. The freedom of expression enjoyed by
print media in some countries, has been made use of for the purpose of
ladling out sensational stuff to readers, as a means of expanding
circulation. Some of these publications are likely to interpret the
freedom of expression, with no sense whatsoever of responsibility.
In the United Kingdom, the pursuit of
sensationalism seems to have gone to questionable extremes. The
uninhibited forays into the private lives of high public figures, have
assumed the proportions of harrowing scandal. These journalistic goings-on
invariably tend to bring about the moral degradation of their readers –
especially the young ones.
Such relentless and cruel exposure of the
private lives of those prominent men and women, could very easily be
mistaken by the young to be normal and ethical behaviour. The young are
likely to err on the side of believing that such disrespectfulness towards
men and women and the gross disregard of the feeling of the people, are
forms of decent, polite behaviour.
|
|
Một loại sách khác có thể nắm được
độc giả thiếu nhi một cách cụ thể là truyện tranh. Loại truyện tranh nầy
có nội dung bạo động, giết người, đánh lộn và các hành vi độc ác khác, các
loại tình tiết này chiếm phần lớn của nội dung truyện.
Một lần nữa, điều đáng buồn là các
truyện tranh có thể dùng rất tốt cho việc giáo dục, xây dựng nhân cách và
nâng cao đạo đức của giới trẻ, thì chính nó cũng bị lợi dụng và trục lợi.
|
Another
branch of print media that exerts a substantial hold on children is the
picture-story. The ‘comics’ as these are generally described contain
material in which violence, murder, assassination, fighting, and other
forms of cruel actions occupy a place of high prominence.
Once again,
the pity of the matter is that this picture-story format could very well
be used for the constructive education and the moral upliftment of the
young.
|
|
Truyện tranh
Loại truyện tranh có thể dùng một cách có hiệu quả tốt để trình bày cho
thiếu nhi ngày nay, nên cho in lại những chuyện vĩ đại nhất cuả loài người
như: Ramayana va Mahabharata (anh hùng ca của Ấn Ðộ) hoặc truyện tiền
thân của Ðức Phật (Jàtaka) được trình bày qua thể loại truyện tranh sẽ hấp
dẫn và có ích cho giới độc giả trẻ tuổi ngày nay. |
Comics
The
“comics” formate can quite effectively be used, to narrate, for the modern
children, some of the greatest stories of mankind. Indian epics–Ramayana and Mahabharata are being retold through the picture-story format.
The Buddhist Jataka Tales (Birth Stories) presented as a picture-stories
have a marked appeal for young reader of our time.
|
Hãy bảo vệ con cái
chúng ta:
Phụ huynh, thầy cô và các nhà lãnh
đạo tinh thần nên đặt các sản phẩm truyền thông nầy dưới sự giám sát
nghiêm ngặt. Một tổ chức có trách nhiệm ở cấp cộng đồng hoặc ở cấp quốc
gia đảm nhận việc đánh giá định kỳ về sự kích động của truyền thông trên
thiếu nhi.
Ngành truyền thông nên được yêu cầu
chấp nhận một số biện pháp tự kiểm soát để loại bỏ những sản phẩm có thể
tác động xấu đến trẻ em.
Trong một xã hội mà ngành truyền
thông đi vào đời sống của thiếu nhi một cách đáng ngạc nhiên, các bậc cha
mẹ các nhà lãnh đạo xã hội dường như không có biện pháp hữu hiệu nào để
ngăn chặn ảnh hưởng đáng nghi ngại của ngành này. Và cha mẹ chỉ biết thức
tỉnh khi tác động xấu của truyền thông vào tận trong nhà của họ.
Mục đích chính của bài viết nầy là đề
nghị biên soạn một hiến chương cho ngành truyền thông, để hướng dẫn những
người có trách nhiệm trong nghành này chấp nhận một số hướng đi đúng đắn
đạo đức và chuyên môn, đặc biệt là đối với những sản phẩm có thể ảnh hưởng
xấu đến hành vi của trẻ em.
Ðó là một nhu cầu thực sự bức thiết
cho thế giới vào lúc này khi mà trẻ em khắp nơi đang gặp khủng hoảng. Các
phương tiện truyền thông toàn cầu có một vai trò chủ đạo để thi hành, nếu
chúng ta muốn thấy thế hệ hiện tại của trẻ em thế giới bước sang thế kỷ 21
an toàn và không thương tổn về đạo đức.
(Trích dịch từ tài liệu: Parents &
children, key to Happiness của Ven. Weragoda Sarada Thero, Xuất bản
tại Singapore,1994) |
Our children should be protected
Parents,
teachers and spiritual leaders, should subject these media products to
serve scrutiny. Periodical evaluation of their impact on children, either
at community level or national level should be undertaken by a responsible
body.
Media
should be requested to adopt self-regulatory measures to se that any
material, that is likely to have an adverse impact on children is left
out.
A special
characteristic of our age is the juvenile addiction to media. They turn to
media for education, entertainment and as a means of consolation when they
are bored. Most urban children are hooked on video games – a format once
again dominated by violence and aggressiveness.
One of the
major aims of the present work, is to propose the formulation of a Charter
for Media Practitioners, to guide them towards the adoption of proper,
ethical and professional guidelines, especially when dealing with material
that is likely to have a telling effect on child behaviour.
That is
very much a global need, at this time when the children, the world over
are in crisis. Global media have a central role to play, if we are to see
the present generation of world’s children, reach the 21st
century safely and morally unscathed.
(Source: Parents & children, key to Happiness
của Ven. Weragoda Sarada Thero, Singapore,1994) |
---
o0o
---
|
Mục lục Tác giả
|
--- o0o ---
Computer typist : Quảng Hương Ngọc Trâm
Trình
bày:
Nhị
Tường
Cập
nhật
ngày: 01-08-2004
|
|