Thoát
Vòng Tục Lụy
Nguyên tác: Đại
Sư Tinh Vân
Việt dịch: HT
Thích Quảng Độ
---o0o---
Chương
Sáu
Sau khi từ giã Vương
tiểu thư và tướng phủ, Ngọc Lâm lủi thủi một mình trở
về chùa Sùng Ân, thầy có cảm tưởng như một tù binh vừa
được phóng thích, thầy thấy nhẹ nhõm, khoan khoái.Ánh
nắng ban mai hòa dịurọi trên hai gò má Ngọc Lâm, gió sớm hây
hẩy lướt qua mặt thầy, trên đường vẫn chưa có người
qua lại, và sự tịch mịch còn tràn ngập mặt đất; thời
khắc ấy, Ngọc Lâm có cảm tưởng như mình vừa mất một
vật gì, song chỉ một phút sau, thầy nghĩ đến sự tôn quý
và thanh sạch của cuộc đời còn nguyên vẹn, bất giác
thầy đắc ý và mỉm cười một mình!Ngọc Lâm bước nhanh
thêm. Cửa tam quan chùa Sùng Ân đã hiện ra trước mặt thầy.
Hai con sư tử oai hùng ngồi trước cửa tam quan như mỉm cười
tiếp đón thầy ca khúc khải hoàn, Ngọc Lâm cũng hãnh diện
đưa mắt nhìn chúng.Trong lòng thầy tưởng sư phụ biết tin
thầy về sớm chắc cũng vui mừng.Ngọc Lâm đang nghêng ngang
tiến vào cửa, thì từ sau pho tượng Bồ Tát Di Lạc có
chiếc bụng thật to, người sư huynh duy nhất của thầy -
Ngọc Lam một vị sư suốt ngày chỉ ăn rồi ngủ - vội
chạy ra chặn thầy lại.
- Sư đệ, chú mình
đã từ Cực Lạc thế giới trở về đây hả?
- Sư huynh chỉ nói
nhảm mà, tôi sẽ mách sư phụ cho coi!
Ngọc Lâm biết sư
huynh vốn lười biếng, nên xưa nay cứ coi thường, thậm chí
còn chán ghét là khác.
- Sư phụ cũng đã
hiểu thế giới cực lạc được xây cất ngay trên sự nhơ
nhớp và đau khổ của chúng sinh.
- Tôi không thèm
nói với sư huynh!
Ngọc Lâm nhìn
Ngọc Lam với ánh mắt khinh miệt, Ngọc Lâm vẫn chưa hết tính
kiêu ngạo, nhất là đối với sư huynh Ngọc Lam.
- Tôi nói cho chú
biết, hoa sen sạch sẽ, thơm tho cũng từ nơi bùn lầy, nước
đục mà nhô lên.
- Sư huynh có
biết lúc nầy tôi đang muốn gặp sư phụ không?
Ngọc Lâm tỏ
vẻ bực dọc.
- Phải tìm sư
phụ đâu xa, chú gặp tôi, tôi nói chuyện với chú cũng thế.
- Sư huynh cả gan
thế kia à? Sư huynh nói không sợ sư phụ?
- Âm thanh ngôn
ngữ đều là vô thường, lời nói của tôi không có cả gan!
- Xưa nay sư huynh
không thích nói chuyện với ai, sư huynh là người chỉ thích
ăn, không muốn làm, chỉ thích ngủ, không chịu tu, tại sao hôm
nay cứ nói lải nhải hoài vậy?
- Xin Bồ Tát
chỉ giáo!
- Tôi đâu dám!
- Tiền đồ của
chú xán lạn vô cùng, thanh danh sẽ tràn khắp muôn phương!
- Tôi không thích
nghe lời khen của sư huynh!
- Xin mời!
Ngọc Lam cười
khà, đứng tránh sang một bên nhường lối cho Ngọc Lâm,
Ngọc Lâm ngẩng đầu đi thẳng.Ngọc Lâm rẽ qua lối vào
tịnh thất của hòa thượng trụ trì, lòng thầy đang rộn lên
niềm hân hoan vì tưởng tượng đến Vương tiẻu thư đã
được cứu sống và cảm hóa, thì từ nãy giờ lại bị ông
sư huynh làm cho cụt hứng.Thầy hồi tưởng từ khi đi tu,
thầy đã phải nghe bao nhiêu người đàm tiếu về sư huynh,
thầy nhớ rõ đã có lần họ nói:
- Sư huynh của
Ngọc Lâm có bữa ăn hết tám tô cơm!
- Nói đến sư
huynh của Ngọc Lâm thì chán mớ đời, chỉ thích ăn, cấm
chịu cất nhất việc gì!
- Sao mà hòa thượng
trụ trì nuôi được ông đệ tử quý thế!
- Các ông không
biết chứ hòa thượng trụ trì thiên lệch thấy mồ, ngài thường
khen là ngài nuôi toàn đệ tử giỏi cả, cứ như rồng như
voi, nhưng kiểu rồng, voi mà cứ ăn với ngủ thế thì chẳng
thà nuôi mèo, chó để chúng bắt chuột giữ nhà còn hơn.Những
lời chê cười của những kẻ thiển kiến, nông nổi ấy như
mũi dao đâm xói vào tim Ngọc Lâm, thầy tự nghĩ: có một sư
huynh như vậy thật xấu hổ!
- Ngọc Lam là
Ngọc Lam - Ngọc Lâm nói với các người dèm chê - Các ông nói
thì nói một người, việc gì cứ phải nói "sư huynh
của Ngọc Lâm" để dây dưa cả đến tôi.
- A! Hể động đến
ông anh quý là ông em lại bênh ngay.
Mọi người đáp
một cách chế riểu.Ngọc Lâm cho rằng có một người sư
huynh như vậy thật xấu hổ suốt đời, bởi thế thầy càng
chán ghét ông anh.
Còn đang nghĩ lan
man thì Ngọc Lâm đã đến cây nhãn trước cửa tịnh thất
của hòa thượng, lúc ấy thầy mới sửa soạn lời lẽ để
thuật lại cho hòa thượng nghe các việc đã xẩy ra trong đêm
tân hôn hôm qua tại tướng phủ, đồng thời những ý nghĩ
về ông sư huynh cũng chìm xuống dần dần.Ngọc Lâm chắp tay
chào hòa thượng rồi đứng sang một bên và kể lại đầu
đuôi câu chuyện một cách rất tỉ mỉ. Nghe xong, hòa thượng
khẽ nở một nụ cười hiền từ, ngài khen trí sáng suốt và
chí kiên quyết của Ngọc Lâm đã không để cho danh lợi và
tài sắc cám dỗ, song ngài lại sợ Ngọc Lâm vì thế mà kiêu
ngạo hơn, nên với giọng vừa khen ngợi, vừa khuyên bảo, ngài
nói:
- Ngọc Lâm, con
đã cắt đứt được mối duyên nghiệp giữa con và Vương
tiẻu thư một cách rất hợp tình, hợp lý, thầy cũng biết
trước là con sẽ hành động như thế; lần này con đã tỏ
được niềm kiên trinh xuất gia học đạo, và nêu cao nhân cách
thuần khiết của con, con đã biết giữ mình song thầy khuyên
con cũng phải tôn kính người khác, hai đức tính đó người
học Phật không thể thiếu được!
- Con xin ghi nhớ
lời sư phụ chỉ dạy!
- Bây giờ con
lại trở về với chức đèn hương trên điện Phật, công
việc của con sau này sẽ rất bề bộn, sự quang vinh của tăng
đồ sẽ hoàn toàn nhờ cậy nơi con, con phải giữ mình thận
trọng!
Ngọc Lâm chưa
hiểu hết ý nghĩa sâu xa của lời hòa thượng trụ trì.Lúc
ấy sư chú thị giả vào thưa là có mấy vị lão tăng đến
thăm hòa thượng, Ngọc Lâm chắp tay cúi đầu rồi lui
ra.Ngọc Lâm trở về căn phòng nhỏ của mình đàng chái chùa,
sau Phật điện. Thấy Ngọc Lâm mới từ tướng phủ trở
về, mọi người trong chùa ngạc nhiên, xúm lại hỏi thăm. Sư
ông trực nhật là người đầu tiên nói với Ngọc Lâm:
- Sư ông Ngọc Lâm,
ồ không, công tử con quan tể tướng! Thầy mặc bộ áo này
trông càng đẹp trai thêm!
- Thầy thật là
"chuột sa chĩnh gạo", Vương tể tướng quyền cao,
chức trọng, ngài lại gọi thầy vào làm rể, đã được
vợ đẹp lại nhiều tiền của, sau này ông nhạc lại cất lên
làm quan, thật là sung sướng, ai thấy cũng phát thèm! Nhưng
mới có một đêm, tại sao thầy đã về?
Sư ông coi vườn
hỏi.
Ngọc Lâm không
trả lời câu hỏi của họ vội, thầy nhìn họ mỉm cười,
rồi chỉ vào chiếc giường của mình mời họ ngồi, còn
mấy người thấy căn phòng chật hẹp không vào ngồi, chỉ
đứng ngoài cửa, trông họ như những ký giả đi săn tin, trước
mắt họ, lúc này Ngọc Lâm là một nhân vật rất uy quyền,
không ai muốn bỏ qua dịp phỏng vấn hiếm có này.Ngọc Lâm
vội cởi bộ áo mới của chàng rể ra, rồi từ từ khoác
tấm áo nâu cũ mèm, rách mướp vào, đồng thời ngỏ lời cám
ơn người đã thay chức hương đèn cho mình trong ngày hôm
qua.
- Sao sư ông lại
mặc áo nhà chùa nữa vậy?
Chúng tôi nghe nói
hôm qua sư ông đã thành hôn với Vương tiẻu thư rồi mà?
Thế sư ông không vào tướng phủ nữa?Sư bác trông việc gánh
nước ngạc nhiên hỏi.
- Không vào nữa!
Ngọc Lâm thong
thả vuốt lại những nếp gấp nhăn nheo trên áo.
- Sao không vào
nữa? Chúng tôi nghe nói Thiên Kim Tiểu Thư thương yêu sư ông
lắm mà? Nàng yêu sư ông thế nào? Sư ông có thể kể lại
cho chúng tôi nghe một lượt không?
Sư bác trông nom
cửa ngõ hỏi.Mọi người reo lên như phụ họa:
- Đúng! Đúng!
Việc này ngoài sư ông Ngọc Lâm ra không ai có thể biết được!
Người này một
câu, người kia một câu, Ngọc Lâm thấy khó chịu, song cũng
không thể tìm cách thoái thác, thầy đưa mắt nhìn một lượt,
rồi thung dung đỉnh đạc, nói với mọi người:
- Thưa quý vị, xưa
nay tôi vốn là người an phận thủ thường, chưa từng cùng
ai thảo luận qua vấn đề luyến ái, và thật cũng không
biết thảo luận ra sao; còn đối với Vương tiẻu thư, từ
thuở cha sanh mẹ đẻ, hôm qua chúng tôi mới gặp nhau lần đầu
tiên, chẳng ai dám nói đến yêu đương, vậy dĩ nhiên là tôi
không gì để kể lại!
- Sư ông nói
dối, hôm qua sau khi sư ông vào tướng phủ, thầy tri khách
mới nói là hôm Vương tiẻu thư đến chùa lễ, đã tỷ tê nói
chuyện với sư ông mà!Đó là nguyên nhân mà sư bác trông nom
cửa ngõ muốn Ngọc Lâm thuật lại chuyện luyến ái giữa
thầy và Vương tiẻu thư.
- À, hôm ấy cô
chỉ hỏi có mấy câu, và cũng có cả thầy tri khách ở đấy!
- Nhất định hôm
ấy còn nói nhiều chuyện ấm ớ lắm ạ!
Nói xong, chú gánh
nước cười sằng sặc.
- Vậy sư ông
thử thuật lại hôm Vương tiẻu thư đến lễ xem nào!
Họ vẫn cứ tò
mò, và hình như không hỏi cho ra nhẽ thì họ không chịu.
- Hôm ấy cũng
chả có gì đáng nói. Sau khi Vương tiẻu thư lễ xong, thầy
tri khách kêu tôi lên, tôi không thể không tuân mệnh. Khi tôi
lên thì cô ấy chỉ hỏi tôi có hai câu.
- Hỏi sao sư ông
đẹp trai thế? Phải không?
Bác coi vườn
sỗ sàng hỏi và mọi người phá lên cười!Ngọc Lâm hơi đỏ
mặt, thầy đã hiểu tính tình của họ, và cho họ là những
người không đáng kể!
- Cô ấy hỏi tôi
có hai câu một cách rất lễ phép.
- Hai câu gì? -
Sau câu hỏi của bác gánh nước, mọi người đều nhìn
Ngọc Lâm.
- Lúc đầu cô
ấy hỏi là mỗi ngày thắp hết bao nhiêu hương, nến.
- Thế sư ông
trả lời thế nào?
- Tôi nói thắp
hết lại thắp, chứ không có tính.
- Cô ta hỏi gì
nữa?
- Sau cô ấy lại
hỏi trong chùa có bao nhiêu người, và pho tượng chính giữa
có phải tượng Phật Thích Ca Mâu Ni không, câu này tôi nhờ
thầy tri khách trả lời hộ, chứ tôi không nói, sau đó cô
ấy và người hầu gái ra về.
Trong khi họ
chất vấn như một ông quan tòa hỏi khẩu cung, Ngọc Lâm
thấy lòng bực bội, nếu câu chuyện không liên quan đến
vấn đề rắc rối, thì nhất định thầy phải cho họ một
bài học.
- Thôi, thế đủ
rồi. - Sư ông coi kho nói vọng vào - Giờ xin hỏi thầy Ngọc
Lâm: Người đi tu nếu không giữ được giới cấm mà hồi
tục, thì việc đó Phật cũng cho, tại sao thầy không nhờ cơ
hội này nắm lấy hạnh phúc mà lại trở về? Hay Vương
tiẻu thư không biết chiều chuộng, hoặc tiền tài, danh
vọng của họ không đáng quý bằng lý tưởng của thầy?
Dứt lời, sư coi kho đưa mắt nhìn mọi người, tỏ ra mình có
kiến thức cao minh.
- Sư ông nói
rất đúng! Nếu không giữ được giới, Phật cũng cho hồi
tục, và đó không phải là việc xấu xa, song sư ông nên
hiểu rằng, tôi không phải là người không giữ được
giới. Còn nói đến hạnh phúc, chiều chuộng, danh vọng và
tiền tài, thì những người tu hành chân chính không nên ham
cầu. Mục đích của người học Phật chân chính là giải
thoát khỏi vòng sinh tử, khổ não, đến cảnh giới vĩnh
viễn yên vui. Tôi vào tướng phủ làm rể là theo tiếng gọi
từ bi phát ra tự đáy lòng; vì muốn cứu Vương tiẻu thư mà
tôi bắt buộc phải đi, hiện giờ mục đích cứu người đã
đạt, tôi còn ở lại làm gì?Những lời của Ngọc Lâm như
một tiếng chuông buổi sớm, thức tỉnh bao nhiêu người ngu
si trong mê mộng, mọi người đều tỏ vẻ cảm phục và nhìn
Ngọc Lâm bằng ánh mắt tôn kính. Ngọc Lâm mỉm cười đắc
ý!
- Sư ông cùng
với con gái người ta bị nhốt trong phòng một đêm mà?
Sư ông coi kho
hỏi gạn.
- Đúng vậy! Song
tôi nhờ cơ hội ấy để thuyết Pháp!
- Sư ông thuyết
những gì?
Ngọc Lâm lại đem
chuyện tối hôm qua kể lại một lượt, và cuối cùng nói:
- Sau hết Vương
tiẻu thư không phải người con gái tầm thường, nghe lời tôi,
nàng giác ngộ ngay cho nên mới chịu để tôi trở về; không
bao lâu có lẽ nàng sẽ xuất gia.
- Nghe nói người
hầu gái của Vương tiẻu thư rất tức với sư ông, tại sao
vậy?
Họ còn đang
hỏi lai rai, thì đúng lúc ấy thầy tri khách và thầy Duy Na
mở cửa Phật điện tiến vào. Những người hiếu sự và tò
mò ấy thấy họ liền ngậm miệng, chắp tay, cúi đầu và
đưa mắt nhìn nhau.
- Ngọc Lâm!
Mừng Bác đã về!
Thầy tri khách và
thầy Duy Na đều cười.
- Bạch quý thầy,
tôi đang định lên chào quý thầy, thì quý thầy lại đến
đây rồi, xin quý thầy tha lỗi! Ngọc Lâm chắp tay, tỏ vẻ
ân hận.
- Vừa giờ chúng
tôi đưa mấy vị khách tăng vào thăm hòa thượng (chỉ hòa
thượng trụ trì), hòa thượng đã đem chuyện của bác nói
hết cho chúng tôi nghe, ý chí bác thật là sắc đá!
Thầy tri khách đối
với vị sư hương đăng trẻ tuổi ấy bất giác cũng khởi lòng
kính mến!
- Các người không
còn việc gì làm nữa sao mà súm sít cả lại đây?
Thầy Duy Na đứng
bên cạnh, thái độ uy nghiêm như một ông tướng lãnh, hỏi
những người tò mò.
- Nếu lát nữa hòa
thượng trụ trì đưa các vị khách tăng đi xem các nơi, họ
mà thấy các người tụ tập cả một đống ở đây, họ
sẽ cười là chùa này không có qui cũ, thế bây giờ không đi
làm đi, còn đứng thưỡn cả ra đây hả?
Cả bọn lui lủi
giải tán, sau mấy lời khen ngợi và khích lệ Ngọc Lâm,
thầy tri khách và thầy Duy Na cũng đi làm phận sự của mình.
Lúc này Ngọc Lâm mới có thì giờ xếp đặt lại căn phòng
lung tung, bừa bãi của mình.Vừa thu dọn, Ngọc Lâm vừa nhớ
những lời nói của mọi người lúc nãy, thầy hơi tức mình,
đồng thời cũng lại buồn cười. Thầy tự nghĩ: Đại đa
số những người ấy không biết làm cách nào nữa, mới đến
ở chùa, tăng không ra tăng, mà tục cũng chẳng phải tục; lúc
bé ở nhà không được học hỏi, khi đến chùa cũng không
chịu tìm hiểu đạo lý, suốt ngày làm quần quật những
việc khổ cực và cứ nghe lời nói và nhìn cử chỉ của
họ cũng đủ biết họ là những người không hơn gì bọn phàm
phu tục tử.Rồi cũng nhân những người ấy mà Ngọc Lâm nghĩ
đến những người xuất gia không hạn chế. Xuất gia là
một việc cao quý, khó làm, mỗi vị sư phải là người gương
mẫu, mô phạm và là bậc thầy của dân chúng, song chế độ
xuất gia quá bừa bãi đến nỗi di hại cho Phật Giáo rất
nhiều. Một số lớn tăng chúng không nhận chân được
nhiệm vụ cao quý của người xuất gia, sứ mệnh thiêng liêng
của Tăng già, nên phần nhiều họ đã có phụ chí xuất
gia.Có người tưởng rằng dành cho được chức vị trụ trì
hoặc đương gia là đã đạt mục đích xuất gia; cũng có người
cho rằng, mỗi ngày vài buổi tụng kinh, niệm Phật thế là
đã làm trọn nhiệm vụ người tu hành rồi; lại còn một
số như sư huynh Ngọc Lam, ngoài việc ăn, ngủ ra, không còn
việc gì khác. Một đoàn thể xuất gia phức tạp như vậy thì
làm sao duy trì và hoằng dương được Phật pháp?
Đang lúc Ngọc Lâm
suy nghĩ lan man về những vấn đề ấy, thì hòa thượng trụ
trì cùng mấy vị tăng khách mở cửa tiến vào Phật điện.
Ngọc Lâm thấy họ đứng trước Phật điện chắp tay, cúi
đầu, vội đến đánh ba tiếng chuông để tỏ lòng cung kính
các bậc tôn túc. Các vị khách tăng lễ Phật xong, hòa thượng
trụ trì chỉ vào Ngọc Lâm nói với họ:
- Đây là tiểu
đồ đệ Ngọc Lâm.
Mắt các vị khách
tăng đều hướng về Ngọc Lâm. Hòa thượng trụ trì lại
bảo Ngọc Lâm:
- Ngọc Lâm, con hãy
lại chào các vị đi!
Ngọc Lâm vội đến
vái mỗi vị một vái. Các vị khách tăng mỉm cười nhìn
Ngọc Lâm và đều nói Ngọc Lâm là người thông minh, nếu có
dịp, phải cho đi các nơi để học hỏi thêm. Lúc họ đi ra,
Ngọc Lâm nghe thấy một trong những vị khách tăng hỏi hòa
thượng trụ trì:
- Hòa thượng
được tất cả mấy người đồ đệ?
- Không dám, mới
chỉ được có hơn một người!
Một trận cười
vang lên. Họ đi ra hồ sen phía trước chùa.Sau khi hòa thượng
trụ trì nói với các vị khách tăng như thế, một làn mây
nghi ngờ vẫn lên đầu óc Ngọc Lâm. Thầy cho rằng hòa
thượng trụ trì
nói hơn một người đồ đệ, thì một nửa người nhất định
phải là sư huynh Ngọc Lam, còn một người là chỉ chính mình,
vì sư huynh là người lười biếng, nhất định sư phụ không
thể coi như một đồ đệ. Tuy nghĩ thế, song Ngọc Lâm vẫn
không tin một cách quyết đoán, lòng hiếu thắng cứ ray rứt
thầy.Mãi đến tối, Ngọc Lâm tưởng phải lên hỏi sư phụ
cho ra nhẽ.Thầy rón rén bước vào phòng hòa thượng trụ trì,
lúc đó ngài đang ngồi ngay ngắn, nhắm mắt trên giường.
- Bạch sư phụ,
sư phụ đã yên nghỉ chưa ạ?
Hòa thượng trụ
trì khẽ mở đôi mắt.
Ngọc Lâm ấp úng:
- Sư phụ nói là
sư phụ có hơn một người đệ tử?
- Ừ!
- Con và sư huynh
là hai người kia mà?
- Không, con chỉ
có thể được xem như một nửa thôi!
- Sư phụ nói
một người là chỉ cho sư huynh?
Hòa thượng trụ
trì gật đầu:
- Ừ!
Lời hòa thượng
trụ trì như một bát nước lạnh dội lên đầu Ngọc Lâm,
thầy không dám hỏi gì thêm, thầy lui ra, thầy không thể tưởng
tượng hòa thượng lại có thể nói như thế!
Ngọc Lâm trở
về phòng ngủ, mở tung cửa sổ ra, nhìn ánh trăng lấp lánh
trên các tầu lá chuối, lẩm bẩm:
- Mình chỉ được
coi là một nửa đồ đệ thôi!
- o0o -
| Mục
lục TVTL | 02
| 03 | 04 | 05
| 06 | 07 |
| 08 | 09 | 10
| 11 | 12 | 13
| 14 | 15 | 16
| 17 | 18 | 19
|
- o0o -
| Mục lục Tác giả || Tủ
Sách Phật Học |
---o0o---