Kho Báu Nhà Thiền
Thiền sư Văn Thủ
Dịch giả: Ðịnh Huệ
- - -o0o- - -
Chương 17
Học đạo cần phải lãnh hội chỗ
tâm yếu
Lâm Tế ba lần
hỏi Hoàng Bá về đại ý Phật pháp, ba lần bị đánh.
Lâm Tế bèn
đến Ðại Ngu hỏi:
- Có lỗi hay
không lỗi ?
Ðại Ngu nói:
- Hoàng Bá
lòng từ bi thống thiết, vì muốn ông được triệt ngộ, mà ông còn đến
hỏi có lỗi
hay không lỗi.
Ngay lời nói
này, sư liền đại ngộ nói:
- Té ra Phật
pháp của Hoàng Bá chẳng có gì đặc biệt.
*
Hưng Hóa đến Ðại Giác làm
Viện chủ. Một hôm, Ðại Giác gọi:
- Viện chủ! Ta nghe nói ông
đi hành cước về phương nam một lần, đầu gậy
chưa từng đánh trúng một
người hội Phật pháp. Ông dựa vào đạo lý nào mà nói như thế?
Sư liền hét. Ðại Giác liền
đánh. Sư lại hét. Ðại Giác lại đánh.
Hôm sau, Sư từ pháp đường đi
ra. Ðại Giác mời Viện chủ lại, hỏi:
- Ta nghi hai cái hét của ông
ngày hôm qua.
Sư lại hét. Ðại Giác lại đánh.
Sư hét nữa. Ðại Giác đánh nữa.
Sư nói:
- Tôi ở chỗ Sư huynh Tam
Thánh học được câu khách chủ, hết thảy đều bị sư
huynh đốn ngã. Xin Hòa thượng
cho tôi pháp môn an lạc.
Ðại Giác nói:
- Tên mù này đến đây bị thua
rồi, hãy cởi áo nạp ra ta đánh cho một trận.
Ngay lời này, Sư liền hội
được đạo lý của Tiên sư Lâm Tế bị Hoàng Bá cho ăn
đòn.
Thiền sư Quy Tỉnh lúc mới đến
tham Tây Viện, bèn hỏi:
- Lúc toan hỏi mà chẳng hỏi
thì sao?
Tây Viện liền đánh Sư im lặng
giây lâu. Tây Viện nói:
- Nếu gọi là đánh thì mày râu
đều rụng.
Ngay lời này, Sư liền đại ngộ.
*
Tăng thưa Triệu Châu:
- Học nhân vừa nhập tòng lâm,
xin Thầy chỉ dạy.
Triệu Châu bảo:
- Ăn cháo rồi.
- Rửa bát đi !
Vị tăng này hoát nhiên đại
ngộ.
Về sau, Ðại sư Vân Môn làm
lời niêm rằng: “Hãy nói xem là có chỉ dạy hay
không chỉ dạy? Nếu nói có,
thì Triệu Châu dạy cái gì cho ông Tăng kia? Nếu nói không, thì ông Tăng
kia làm sao ngộ?”
*
Thiền sư Ðiểu Sào Ðạo Lâm,
nhân thị giả Hội Thông đến lạy từ giã thưa:
- Con vì pháp mà xuất gia,
Hòa thượng chẳng xót thương chỉ dạy. Nay con xin
đi nơi khác học Phật pháp.
Sư bảo:
- Nếu là Phật pháp thì ở đây
ta cũng có chút ít.
- Thế nào là Phật pháp ở đây
của Hòa thượng?
Sư bứt cái lông của vải áo
giơ lên thổi ngay mặt, thị giả liền đại ngộ.
*
Thiền sư Long Ðàm Tín một hôm
thưa với Thiên Hoàng:
- Con từ khi đến ở đây tới
nay không được thầy chỉ dạy tâm yếu.
Thiên Hoàng bảo:
- Từ khi ông đến đây tới nay,
ta chưa từng không chỉ dạy tâm yếu.
- Thầy chỉ dạy chỗ nào?
- Ông đem trà đến thì ta tiếp
nhận. Ông đem cơm đến, ta vì ông mà ăn. Lúc ông
lễ bái ta gật đầu. Có chỗ nào
chẳng chỉ dạy tâm yếu đâu?
Sư cúi đầu im lặng giây lâu.
Thiên Hoàng bảo:
- Thấy thì liền thấy, suy
nghĩ tức là trật.
Sư liền ngộ và hỏi:
- Làm sao bảo nhậm?
- Nhậm tánh tiêu dao, tùy
duyên phóng khoáng, chỉ cần dứt hết tâm phàm tục
chứ không có thánh giải nào
khác.
*
Tăng hỏi Triệu Châu:
- Thế nào là ý Tổ sư từ Ấn Ðộ
sang?
Triệu Châu đáp:
- Cây bách trước sân.
- Hòa thượng chớ đem cảnh lừa
người.
- Ta chẳng đem cảnh lừa người.
- Hòa thượng chẳng đem cảnh
lừa người thì con xin hỏi lại: Thế nào là ý Tổ sư
từ Ấn Ðộ sang?
- Cây bách trước sân.
Ngay lời này, vị Tăng liền
đại ngộ.
*
Hòa thượng Diệp Huyện Tỉnh,
nhân Tăng thỉnh ích về câu thoại đầu “Cây bách
trước sân” của Triệu Châu,
Ngài nói:
- Ta chẳng chối từ nói cho
ông, nhưng ông có tin ta chăng?
- Lời Hòa thượng rất quý
trọng, lẽ nào con dám không tin.
- Ông có nghe tiếng giọt mưa
rơi trước thềm chăng?
Ông Tăng thoạt nhiên bất giác
thất thanh la: A!
Sư hỏi:
- Ông thấy cái đạo lý gì?
Vị Tăng làm bài tụng đáp:
Giọt nước đầu thềm
Rõ ràng từng giọt
Ðập vỡ càn khôn
Ngay đó tâm tuyệt.
*
Hòa thượng Ðộng Sơn Sơ lúc
mới tham vấn Vân Môn.
Vân Môn hỏi:
- Vừa từ đâu đến?
Sư thưa:
- Từ Tra Ðộ đến.
- Mùa hạ rồi ông ở đâu?
- Chùa Báo Từ ở Hồ Nam.
- Rời chỗ ấy vào lúc nào?
- Ngày 25 tháng 8.
- Tha ông ba gậy.
Ngày hôm sau, Sư đến thưa hỏi:
- Hôm qua nhờ Hòa thượng tha
cho ba gậy, mà con chẳng biết lổi ở chỗ nào?
- Cái túi cơm! Giang Tây, Hồ
Nam thế ấy hử!
Ngay lời này, Sư liền đại ngộ
và nói:
- Về sau, con sẽ đến chỗ
không người, chẳng chứa một hạt gạo, chẳng trồng
một cọng rau, tiếp đãi người
mười phương tới lui để tháo đinh mở chốt, lột cái khăn thịt mỡ, cởi cái áo
sương thúi cho họ và dạy họ thênh thang phóng khoáng làm nạp tăng vô sự,
há chẳng khoái sao?
Vân Môn nói:
- Thân ông lớn bằng trái dừa
mà mở miệng to như thế.
Sư liền lễ bái.
*
Tôn giả Nghiêm Dương lúc mới
đến tham Triệu Châu, hỏi:
- Lúc một vật chẳng đem đến
thì thế nào?
Triệu Châu đáp:
- Buông hết đi.
- Ðã là một vật chẳng đem đến
thì lấy cái gì để buông hết?
- Buông chẳng được thì gánh
đi!
Ngay lời này, Sư liền đại ngộ.
*
Có vị Tăng hỏi Thiền sư Quy
Tông Thức Nhãn:
- Phật là gì?
Quy Tông đáp:
- Ta nói với ông, ông có tin
không ?
- Lời thật của Hòa thượng,
con đâu dám không tin.
- Chỉ là chính ông vậy.
- Tăng nghe lời Ngài nói, suy
nghĩ giây lát rồi thưa:
- Con là Phật, còn bảo nhậm
như thế nào?
- Một khi con mắt bệnh thì
hoa đốm lăng xăng.
Ngay lời này, Tăng hốt nhiên
khế ngộ.
*
Pháp Nhãn đã từng tham Ðịa
Tạng. Một hôm, Ngài trình kiến giải nói về đạo lý.
Ðịa Tạng nói với ngài rằng:
- Phật pháp chẳng phải như
thế.
Sư thưa :
- Con đã hết lời cùng lý rồi.
Ðịa Tạng bảo:
- Nếu luận về Phật pháp thì
tất cả sẵn sàng.
Ngay lời này, Pháp Nhãn đại
ngộ.
*
Thiền sư Hương Nghiêm Nhàn
đến tham Quy Sơn.
Quy Sơn hỏi:
- Ta nghe nói ông ở chỗ Tiên
sư Bá Trượng hỏi một đáp mười, hỏi mười đáp
trăm. Ðó là sự thông minh
lanh lợi của ông. Ý giải thức tưởng là căn bản sanh tử. Lúc cha mẹ chưa
sanh, ông thử nói một câu xem?
Sư bị câu hỏi này làm mờ mịt.
Trở vê, liền đem những văn tự bình nhật đã xem dò
lại để tìm một câu đối đáp,
rốt cuộc không được, bèn than:
- Bánh vẽ không no được bụng
đói.
Một hôm cuốc cỏ, ngẫu nhiên
Sư ném một viên ngói chạm vào cây trúc vang lên
một tiếng.
Sư hốt nhiên tỉnh ngộ.
---o0o---
Mục Lục |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |10 |
11
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20|
21 |
22
---o0o---
|
Mục lục Tác giả || Tủ
Sách Phật Học |
---o0o---
Vi tính : Lan Thanh, Thanh Nhàn
Trình bày : Nhị Tường
Cập
nhật : 01-08-2002
