Kho Báu Nhà Thiền
Thiền sư Văn Thủ
Dịch giả: Ðịnh Huệ
- - -o0o- - -
Chương 12
Học đạo cần phải kiến tánh
minh tâm
Ðại sư
Ðạt Ma bảo Nhị Tổ:
- Ông
chỉ cần ngoài dứt các duyên, trong không nghĩ tưởng, tâm như tường vách
thì có thể vào đạo.
Nhị Tổ
nói tâm nói tánh đủ thứ mà vẫn không khế hội. Một hôm chợt ngộ, Ngài bèn
thưa:
- con đã
dứt được các duyên.
Ðạt Ma
bảo:
- Không
thành đoạn diệt chăng?
- Thưa
không.
Ðạt Ma
hỏi:
- Ông
làm gì?
Nhị Tổ
thưa:
- Rõ
ràng thường biết, nói chẳng thể đến.
Ðạt Ma
bảo:
- Ðây là
tâm thể của chư Phật đã truyền, chớ có hồ nghi.
Tông Môn Thống Yếu
Phật bảo
A nan:
Ta
thường nói: Thân ông, tâm ông đều là vật hiện trong diệu minh chân tinh
diệu tâm, tại sao các ông lại bỏ mất cái bổn diệu viên diệu minh tâm bảo
minh diệu tánh ấy mà nhóm họp các duyên dao động bên trong, đuổi theo cái
tướng mờ tối nhiễu loạn bên ngoài rồi cho đó là tâm tánh? Một khi mê nó
làm tâm thì chắc chắn lầm cho là ở trong sắc thân, mà chẳng biết ngoài sắc
thân cho đến núi sông, hư không, đất đai đều là vật trong diệu minh chân
tâm, ví như bỏ trăm ngàn biển cả trong trẻo để nhận một bọt nước cho đó là
toàn thể biển cả mênh mông.
Kinh Lăng Nghiêm
Vua Dị
Kiến hỏi Tôn giả Ba La Ðề:
- Phật
là gì?
Tôn giả
đáp:
- Thấy
tánh là Phật.
- Thầy
thấy tánh chưa?
- Tôi
thấy phật tánh.
- Tánh ở
chỗ nào?
- Tánh ở
tại tác dụng v.v…
Tôn giả
bèn nói kệ rằng:
Tại thai là thân
Ra đời là người
Tại mắt là thấy
Tại tai là nghe
Tại mũi biết mùi
Tại miệng đàm luận
Tại tay cầm nắm
Tại chân đi chạy
Hiện khắp đều trùm sa giới
Thâu gồm tại một vi trần
Thức giả biết là Phật tánh
Người ngu gọi đó tinh hồn.
Hội Nguyên
Hòa
thượng Ðại Ðiên ở Triều Châu nói:
Người
học đạo cần phải biết bổn tâm của mình đem tâm chỉ cho nhau thì mới có thể
thấy đạo. Tôi thấy đương thời có nhiều người chỉ nhận cái nhướng mày, chớp
mắt, một nói một nín, gật đầu ấn khả cho đó là tâm yếu. Những người nầy
thật ra họ chưa rõ. Tôi nay nói minh bạch cho các ông nghe, mỗi người phải
gắng nhận: Chỉ cần trừ sạch hết các vọng niệm, kiến giải, thì ngay đó là
chân tâm của ông. Tâm này, lúc cùng với trần cảnh cả lúc giữ cho yên tịnh
hoàn toàn không có chút gì dính dáng. Chính tâm này là Phật, chẳng đợi tu
sửa. Sao vậy? vì ứng dụng của nó trọn bất khả đắc, nên gọi là diệu dụng.
Bản tâm nầy rất cần phải hộ trì, không nên khinh thường.
Truyền Ðăng Lục
Thiền sư
Bảo Tháp Thiệu Nham dạy chúng:
Các ông
được minh tâm chưa? Nếu chưa, thì chẳng lẽ lúc đàm luận nói cười, lúc im
lặng không nói, lúc tham tầm thiện tri thức, lúc đạo bạn thương lượng, lúc
du sơn ngoạn thủy, lúc tai mắt bặt trần tâm của ông? Kiến giải như trên
đều thuộc về ma mị, đâu thể gọi là minh tâm?
Còn có
một loại người nữa lìa vọng tưởng trong thân, riêng nhận khắp cả mười
phương thế giới bao hàm nhật nguyệt thái hư ở bên ngoài cho đó là chân tâm
xưa nay, đây cũng là điều của ngoại đạo chấp, chứ không phải là minh tâm.
Các ông
muốn hội chăng? Tâm không phải cũng không chẳng phải, ông toan chấp nhận
có thể được sao !
Hội Nguyên
Hòa
thượng Chân Tịnh nói:
Phật
pháp vô cùng vi diệu không có hai, những người chưa đến được chỗ vi diệu
thì thấy có hay dở đối đãi. Nếu như người đến chỗ vi diệu rồi thì đó là
người ngộ tâm. Người đó biết đúng như thật rằng tâm mình rốt ráo xưa nay
thành Phật, người đó thật sự tự tại, thật sự an vui, thật sự giải thoát,
thật sự thanh tịnh, và hằng ngày chỉ dùng tự tâm, tự tâm biến hóa nắm được
liền dùng chứ không luận phải hay không phải, hễ đem tâm toan tính thì
liền không phải. Tâm chẳng toan tính thì mỗi mỗi thiên chân, mỗi mỗi minh
diệu, mỗi mỗi như hoa sen chẳng dính nước, tâm nầy thanh tịnh còn hơn cả
hoa kia. Do đó, mê tự tâm nên làm chúng sanh, ngộ tự tâm nên thành Phật,
mà chúng sanh tức Phật, Phật tức chúng sanh, do có mê ngộ mà có Phật, có
chúng sanh vậy.
Chánh Pháp Nhãn Tạng
Thiền sư
Bá Trượng nói nới Quy Sơn:
Muốn
biết nghĩa Phật tánh phải quán thời tiết nhân duyên. Thời tiết đã đến, như
mê chợt ngộ, như quên bỗng nhớ, mới biết vật của mình chẳng từ người khác
mà được, cho nên Tổ sư nói: “Ngộ rồi đồng chưa ngộ, không tâm cũng không
pháp, chỉ cần không có tâm hư vọng chấp phàm chấp thánh, xưa nay tâm pháp
vốn tự đầy đủ”. Ông nay đã được như thế, phải khéo tự giữ gìn!
Hội Nguyên
Có vị
Tăng hỏi Ngài Ngưỡng Sơn:
- Hòa
thượng thấy người đến hỏi thiền hỏi đạo, bèn vẽ một vòng tròn trong đó
viết chữ NGƯU, là ý gì?
Ngài
Ngưỡng Sơn đáp:
- Cái ấy
cũng là việc không đâu. Nếu chợt hội được thì cũng chẳng từ bên ngoài đến.
Nếu không hội thì quyết chắc là không biết.
Ta hỏi
lại ông: Bậc lão túc ở các nơi, ngay trên cái thân của ông, chỉ ra cái gì
là Phật tánh? Nói là phải hay nín là phải, hay chẳng nói chẳng nín là
phải, hay lại đều là phải, hay lại đều là không phải? Nếu ông nhận nói là
phải thì như người mù sờ đuôi voi. Nếu ông nhận nín là phải thì như người
mù sờ tai voi. Nếu ông nhận chẳng nín chẳng nói là phải thì như người mù
sờ vòi voi. Nói vật vật đều phải thì như người mù sờ nhằm bốn chân voi.
Nếu bảo đều chẳng phải tức là ném bỏ con voi nầy, rơi vào không kiến. Chỗ
thấy của các người mù kia chỉ ở nơi danh mạo sai biệt trên con voi. Ðiều
tối cần là ông chớ sờ voi, chớ nói thấy biết là phải, cũng chớ nói là
không phải. Tổ sư nói:
Bồ đề vốn không cội
Gương sáng cũng không đài
Xưa nay không một vật
Chỗ nào dính bụi nhơ?
Lại nói:
“Ðạo vốn không hình tướng, trí huệ tức là đạo, người có kiến giải nầy gọi
là chân Bát nhã”. Người có mắt sáng thấy được toàn thể con voi thì thấy
tánh cũng như vậy.
Bích Nham
Hòa
thượng Nham Ðầu dạy chúng:
Luận về
việc trong đại thống cương tông cần phải biết cú(câu), nếu không biết cú
thì khó hội được lời nói. Cái gì là cú? Lúc trăm việc chẳng nghĩ gọi là
chánh cú, cũng gọi là cư đảnh, cũng gọi là đắc trụ, cũng gọi là lịch lịch
(rõ ràng), cũng gọi là tỉnh tỉnh, cũng gọi là chắc thực, cũng gọi là đắc
địa, cũng gọi là lúc ấy. Ngay khi ấy đồng phá tất cả thị phi, vừa như thế
liền chẳng như thế, bèn lăn trùng trục. Nếu thấy chẳng thấu thì vừa bị
người hỏi đến mắt trợn trừng như con dê bị giết chưa chết. Chẳng thấy Cổ
Nhân nói: “Hôn trầm chẳng tốt, cần phải chuyển được mới tốt” đó sao?
Chánh Pháp Nhãn Tạng
Hòa
thượng Chương Kỉnh thượng đường dạy:
Chỗ tột
cùng của đạo lý là bặt dứt nói năng, thế mà người đương thời chẳng hiểu
lại cố tập việc khác cho là công năng. chẳng biết tự tánh vốn chẳng phải
trần cảnh mà là cái cửa giải thoát vi diệu có giác chiếu soi chẳng nhiễm
chẳng ngại, ánh sáng ấy chưa từng thôi dứt, nhiều kiếp đến nay vốn không
biến đổi, giống như mặt trời xa gần đều chiếu, tuy đến với các hình sắc mà
chẳng cùng tất cả hòa hợp. Ngọn đuốc linh sáng nhiệm mầu chẳng phải nhờ
trui luyện, vì không rõ biết nên chấp vào vật tượng cũng như dụi mắt vọng
khởi lên hoa đốm trong hư không, luống tự nhọc nhằn trải qua nhiều kiếp
một cách oan uổng. Nếu phản chiếu được thì không có người thứ hai, cử chỉ
hành động đều không thiếu thật tướng.
Hội Nguyên
Phù Sơn
Viễn Công bảo Thủ tọa Diễn:
Tâm là
chủ của cả một thân, là gốc của muôn hạnh. Tâm chẳng diệu ngộ thì vọng
tình tự sanh. Vọng tình đã sanh thì thấy lý chẳng rõ. Thấy lý chẳng rõ thì
phải quấy nổi lên. Do đó, trị tâm cần phải cầu diệu ngộ, ngộ rồi thì tinh
thần điều hòa, tánh khí diềm tĩnh, dung mạo cung kính, hình sắc trang
nghiêm, vọng tưởng tình lự đều tiêu dung thành chân tâm. Lấy đây để trị
tâm thì tâm tự linh diệu, sau đó dẫn dắt mọi người, chỉ cho họ biết cái
chỗ mê thì ai mà chẳng theo học!
Phật
dạy:
Tất cả
chúng sanh nhận lầm tứ đại làm thân tướng của mình, bóng dáng sáu trần làm
tâm tướng của mình, ví như người bệnh mắt thấy hoa đốm trong hư không và
thấy mặt trăng thứ hai, nên gọi là vô minh.
Kinh Viên Giác
Phật
dạy:
Ông dùng
tâm phan duyên nghe pháp thì pháp nầy cũng là duyên.
Phật
dạy:
Dùng tâm
suy nghĩ để đo lường cảnh giới viên giác của Như Lai như đem lửa đom đóm
đốt núi Tu Di.
---o0o---
Mục Lục |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |10 |
11
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20|
21 |
22
---o0o---
|
Mục lục Tác giả || Tủ
Sách Phật Học |
---o0o---
Vi tính : Lan Thanh, Thanh Nhàn
Trình bày : Nhị Tường
Cập
nhật : 01-08-2002
