ANGULIMALA,
Một câu chuyện về sức mạnh của lòng từ
Thích Nguyên
Tạng dịch
---o0o---
Thuở xa xưa có một chàng trai con của một vị Bà la môn
(giai cấp "tu sĩ" cao nhất ở Ấn Độ) sống dưới triều đại vua Pasenadi,
thuộc vương quốc Kosala. Tên của chàng là Ahimsaka (người thất bại). Chàng
được gởi đến thành phố Taxila để học hành. Ahimsaka rất thông minh và biết
vâng lời thầy, nên chàng được cả thầy lẫn bà vợ thầy yêu mến. Điều này đã
khiến cho các học viên các ganh tới chàng. Vì thế họ tìm đến thầy giáo và
vu cáo Ahimsaka có mối quan hệ bất chính trái đạo lý với bà vợ thầy. Thoạt
tiên, không thầy không tin họ; nhưng sau khi nghe điều đó nhiều lần, ông
nghĩ rằng đó là sự thật và thề sẽ trả thù Ahimsaka. Ông thầy nghĩ rằng
việc giết học trò sẽ gây tai tiếng ảnh hưởng xấu cho ông. Cơn giận dữ thúc
giục ông đề nghị một việc không thể tưởng tượng nổ đối với chàng thanh
niên Ahimsaka trẻ tuổi và ngây thơ kia. Ông ta bảo cậu học trò phải giết
một ngàn người và mang về ngón tay cái từng người để trả học phí về việc
dạy chàng. Cố nhiên chàng thanh niên không muốn nghĩ đến một việc kinh
khủng như vậy. Vì thế chàng đã bị tống cổ ra khỏi nhà thầy và trở về với
gia đình cha mẹ.
Khi cha chàng biết được tại sao Ahimsaka đã bị đuổi,
ông ta vô cùng tức giận đứa con mình và không chịu nghe lời giải thích lý
do. Cũng chính trong ngày ấy, đang lúc trời đổ mưa xuống như trút nước,
người cha ra lệnh Ahimsaka phải ra khỏi nhà. Ahimsaka phải ra khỏi nhà.
Ahimsaka chạy đến mẹ chàng và xin lời khuyên. Nhưng bà không thể chống lại
quyết định của chồng. Sau đó Ahimsaka tìm đến nhà vị hôn thê của chàng
(theo cổ tục hứa hôn từ lâu trước khi đi đến hôn nhân thực sự ở Ấn Độ).
Nhưng khi gia đình này biết lý do Ahimsaka bị đuổi ra khỏi trường, họ cũng
xua đuổi chàng. Nỗi ô nhục, giận dữ, sợ hãi và tuyệt vọng của Ahimsaka đã
làm cho chàng điên tiết lên. Trong nỗi đau đớn cùng cực đó, đầu óc của
chàng chỉ nhớ lại mệnh lệnh khắc nghiệt của thầy: góp nhặt một ngàn ngón
tay người. Và vì thế mà chàng bắt đầu lao vào cuộc chém giết hại như vậy,
những ngón tay góp nhặt được chàng treo chúng lên cành cây. Nhưng chúng bị
bầy quạ và diếu hâu phá hoại, sau đó chàng đã mang một vòng ngón tay để
theo dõi số lượng.
Cũng vì điều này mà y dần dần được biết qua cái tên
Angulimala (người đeo vòng ngón tay) và trở thành nổi hãi hùng cho vùng
nông thôn này. Chính đức vua đã nghe được việc giết hại của Angulimala và
ra lệnh bắt y. Khi bà Mantani, mẹ của Ahimsaka, biết được ý định của vua,
bà đi vào trong rừng với những nỗ lực tuyệt vọng để cứu con của bà. Lúc
ấy, vòng đeo cổ của Angulimala có một ngón là đủ một ngàn.
Đức phật biết được nỗ lực ngăn cản của người mẹ đối với
con bà và nghĩ rằng nếu Ngài không can thiệp vào thì Angulimala, đang tìm
người cuối cùng để làm cho đủ số một ngàn, sẽ gặp mẹ mình và y có thể giết
bà. Trong trường hợp đó, y sẽ chịu đau khổ còn lâu dài hơn nữa vì nghiệp
ác của mình. Do lòng bi mẫn, Đức Phật đi đến khu rừng kia.
Sau nhiều ngày đêm mất ngủ, Angulimala rất mệt và gần
như kiệt sức, y rất nôn nóng tìm cách giết người cuối cùng để đủ số lượng
một ngàn và hoàn tất phận sự của mình, y quyết giết người đầu tiên mà mình
gặp. Khi nhìn xuống từ nơi ẩn mình trong núi, y thấy một người đàn bà trên
con đường phía dưới. Y muốn làm trọn lời thề của mình để có đủ một ngàn
ngón tay, nhưng khi đến gần, y nhìn thấy người đó chíng là mẹ mình. Lúc
ấy, Đức Phật cũng đang đi tới, và Angulimala liền định thần quyết giết
chết người du sĩ kia để thay cho mẹ mình. Y liền vung dao bắt đầu đi theo
Đức thế Tôn. Nhưng Đức Phật vẫn di chuyển trước mặt y. Angulimala không
thể đuổi kịp được Ngài. Cuối cùng, y quát lên: "Này, khất sĩ kia, hãy đứng
lại ! Đứng lại !", và đấng Giác Ngộ trả lời: "Ta đã đứng lại từ lâu, chính
ngươi mới là người chưa dừng lại thôi !" Angulimala không thể hiểu được ý
nghĩa của những lời này. Vì thế y lại hỏi: "Này khất sĩ, tại sao ông nói
rằng ông đã dừng lại còn tôi vẫn chưa dừng ?"
Đức Phật đáp: "Ta nói rằng ta đã dừng lại vì ta từ bỏ
việc giết hại chúng sanh. Ta đã từ bỏ thói bạo hành, tàn sát mọi loài và
ta đã an trú vào lòng từ đối với muôn loài, lòng kham nhẫn và trí tuệ do
tư duy quán sát. Song ngươi vẫn chưa từ bỏ việc giết hại va đối xử tàn bạo
với người khác cũng như chưa an trú vào lòng từ bi và kham nhẫn đối với
mọi loài hữu tình. Do đó, người vẫn là người chưa dừng lại".
Nghe qua những lời này, Angulimala như được nhắc nhở
thực tại và suy nghĩ, đây là những lời của một bậc hiền nhân. Vị khất sĩ
này hiền thiện và rất mực dũng cảm như thế chắc hẳn vị này là một nhà lãnh
đạo các khất sĩ . Quả thực, chính Ngài hẳn là đấng Giác Ngộ rồi đây. Hẳn
ngài đến đây chỉ vì mục đích làm cho mình thấy được ánh sáng. Suy nghĩ như
vậy, y ném vũ khí và thỉnh cầu Đức Thế tôn tiếp nhận y vào giáo đoàn khất
sĩ, Đức Phật đã chấp thuận việc ấy.
Khi đức vua và quân lính đến bắt Angulimala, họ thấy
người ấy đang ở trong Tịnh xá của Đức Phật. Biết rằng Angulimala đã từ bỏ
ác đạo của mình và trở thành một vị tỳ kheo, vua và quần thần đều đồng ý
để yên vị này. Suốt thời gian Angulimala nhiệt tâm thực hành thiền định.
Tôn giả Angulimala vẫn không được an tâm vì ngay cả
trong lúc thiền định tĩnh lặng, Tôn giả thường nhớ lại quá khứ cùng với
những tiếng gào thét thê thảm của những nạn nhân bất hạnh. Do một quả báo
vì ác nghiệp kia, trong lúc đi khất thực trên đường phố, Tôn giả đã trở
thành mục tiêu của đủ thứ gậy, đá ném vào và thường trở về Tịnh xá vỡ đầu
chảy máu, đầy vết thương bầm tím, rồi lại được Đức Phật nhắc nhở: "Này
pháp tử Angulimala, con đã từ bỏ việc ác, hãy kham nhẫn lên. Đây là hậu
quả của ác nghiệp mà con đã gây tạo ở đời này. Đáng lẽ ra ác nghiệp sẽ còn
làm con khổ đau qua vô lượng kiếp nếu trước đây ta đã không gặp con".
Mọt buổi sáng, trong lúc đang trên đường đi khất thực ở
thành Savatthi, Tôn giả Angulimala nghe tiếng ai đang kêu khóc đau đớn.
Khi Tôn giả biết đó là một thai phụ đang đau vì chuyển dạ và gặp khó khăn
lúc sanh con. Tôn giả suy nghĩ tất cả chúng sanh trên thế gian này đều
phải chịu đau khổ. Động lòng từ, Tôn giả kể lại với Đức Phật nỗi khổ đau
của người phụ nữ đáng thương kia. Ngài đã khuyên Tôn giả nói lên những lời
thề chân thật, lời đó về sau này có tên là Anggulimala Paritta (thần chú
hộ mệnh Angulimala). Đi đến trước mặt người sản phụ đang chịu đau đớn kia,
Tôn giả ngồi xuống cách bà ấy một tấm màn che và phát nguyện những lời
sau: " Này chị, từ ngày tôi đắc quả A la hán, Tôi chưa từng cố ý sát hại
mạng sống của sinh linh nào. Nhờ sự thật này, cầu cho chị được an lành và
đứa bé sắp sanh của chị cũng được an lành".
Ngay lập tức người sản phụ liền sanh con một cách dễ
dàng. Cả mẹ lẫn con đều được khẻo mạnh. Cho đến nay nhiều người vẫn dùng
đến thần chú hộ mệnh này.
Tôn giả Angulimala thích sống độc cư và biệt lập. Sau
đó Tôn giả viên tịch một cách yên bình. Là một vị A la hán, Tôn giả chứng
đắc Vô dư Niết bàn.
Các Tỳ kheo thỉnh ý Đức Phật về nơi tôn giả Angulimala
tái sanh, và khi Đức Thế Tôn đáp pháp tử Angulimala đã chứng đắc Vô dư
Niết bàn, thì chư vị không thể tin điều đó. Vì thế chư vị lại hỏi liều có
thể nào một người đã giết quá chứng đắc Niết bàn Vô dư y chăng. Trước câu
hỏi này, Đức Phật đáp: "Này các Tỳ kheo, Angulimala đã tạo quá nhiều ác
nghiệp, vì vị ấy không có đã tìm được nhiều thiện hữu tri thức và nhờ sự
giúp đỡ cũng như lời khuyên tốt mà vị ấy đã trở nên kiên định và chuyên
tâm thực hành giáo pháp và thiền định. Như vậy, nghiệp ác của vị ấy đã
được thiện nghiệp lấn át che phủ và tâm của vị ấy đã hoàn toàn đoạn trừ cả
lậu hoặc. Đức Phật lại nói về tôn giả Angulimala:
"Ai dùng các hạnh lành
Xoá mờ bao nghiệp ác
Chiếu sáng cõi đời này
Như trăng thoát khỏi mây"
Sức mạnh của lòng từ bi bao giờ cũng mạnh hơn bất cứ ác
nghiệp nào. Và đó cũng là điều kiện tuyệt đối để giác ngộ.
Thích Nguyên Tạng
(dịch từ tập sách Love
in Buddhism/Taiwan/1990)
