21. Viên Trí Đạo Ngô Thiền Sư
Zen master Yuan-Zhi-T’ao-Wu
Thiền Sư Viên Trí Đạo Ngô sanh năm
769 tại Dư Chương (nay thuộc tỉnh Giang Tây), là đệ tử của Thiền Sư Dược
Sơn—Zen Master Yuan-Zhi-T’ao-Wu was born in 769 in Yu-Zhang (now in
Jiang-Xi Province), was a disciple of Yao-Shan.
·
Một hôm, Dược Sơn hỏi sư:
“Ngươi đi về đâu?” Sư thưa: “Đi dạo núi về.” Dược Sơn bảo: “Chẳng rời
thất nầy, đem gì về, nói mau!” Sư thưa:
“Sơn thượng điểu nhi đầu tợ tuyết
Gián để du ngư mang bất triệt.”
(Trên núi chim con đầu tợ tuyết
Đáy khe cá lội lo chẳng cùng).
One day, Zen master Yao-Shan asked
T’ao-Wu: “Where have you been?” T’ao-Wu said: “Walking on the mountain.”
Yao-Shan said: “Without leaving this room, quickly speak!” T’ao-Wu said:
“On the mountain the birds are white as
snow.
At the bottom of the brook the fish
never stop swimming.”
·
Sư cùng Đàm Thạnh đứng hầu
Dược Sơn. Dược Sơn bảo: “Chỗ trí chẳng nghĩ đến, tối kỵ, nói tới, nói
tới tức đầu mọc sừng, Trí đầu đà (ám chỉ sư) hiểu thế nào?” Sư liền đi
ra. Đàm Thạnh hỏi Dược Sơn: “Sư huynh Trí vì sao không đáp lời Hòa
Thượng?” Dược Sơn bảo: “Hôm nay ta đau lưng, y đã biết, ngươi hỏi lấy
y.” Đàm Thạnh đến hỏi sư: “Vừa rồi, sao sư huynh không đáp lời Hòa
Thượng?” Sư bảo: “Huynh đến hỏi Hòa Thượng đi.”—One day, T’ao-Wu and
Yun-Yan were with Yao-Shan, Yao-Shan said: “Saying that there is a place
where wisdom does not reach violates the taboo. Any saying this will
grow horns. Monk Zhi (T’ao-Wu), what do you say?”T’ao-Wu then went out.
Yun-Yan then asked Yao-Shan: “Why didn’t elder brother answer you?”
Yao-Shan said: “My back hurts today. Anyway, he knows why. Why don’t you
go ask him?” Yun-Yan then went to T’ao-Wu and said: “Why didn’t you
answer the master today?” T’ao-Wu said: “Go ask the master.”
·
Qui Sơn Linh Hựu hỏi Vân
Nham Đàm Thạnh: “Bồ Đề lấy gì làm tòa?” Đàm Thạnh đáp: “Lấy vô vi làm
tòa.” Đàm Thạnh lại hỏi Linh Hựu câu ấy. Linh Hựu đáp: “Lấy các pháp
không làm tòa.” Linh hựu lại đem câu ấy hỏi sư. Sư đáp: “Ngồi thì cho y
ngồi, nằm thì cho y nằm. Có một người chẳng ngồi chẳng nằm, hãy nói mau!
Nói mau!” Qui Sơn liền đứng dậy bỏ đi—Kui-Shan asked Yun-Yan: “With what
does bodhi sit?” Yun-Yan said: “It sits with nonaction.” Yun-Yan then
asked Kui-Shan the same question. Kui-Shan said: “It sits with all empty
dharmas.” Yun-Yan then asked T’ao-Wu: “What do you say?” T’ao-Wu said:
“Bodhi sits listening to it. Bodhi lies down listening to it. But as for
the one who neither sits nor lies down, speak! Speak!” Kui-Shan got up
and left.
·
Qui Sơn Linh Hựu hỏi sư:
“Ở đâu đến?” Sư đáp: “Khán bệnh đến.” Qui Sơn Linh Hựu hỏi: “Có bao
nhiêu người bệnh?” Sư đáp: “Có người bệnh, có người chẳng bệnh.” Qui Sơn
Linh Hựu nói: “Có người không bệnh đâu không phải Trí đầu đà?” Sư đáp:
“bệnh cùng chẳng bệnh đều không can hệ việc nó, nói mau! Nói
mau!”—Kui-Shan asked T’ao-Wu: “Where did you go?” T’ao-Wu said: “To see
a doctor.” Kui-Shan asked: “How many people are sick?” T’ao-Wu said:
“Some are sick, some are not.” Kui-Shan said: “Is one who is not sick
has nothing to do with it?”
Sư thị tịch ngày
mười tháng chín năm 835—He died on the tenth day of the ninth month in
835.
22. Vô Học Thúy Vi Thiền Sư
Zen Master Wu-Xue-Shui-Wei
Thiền Sư Vô Học Thúy Vi là đệ tử
của Thiền Sư Đơn Hà—Zen Master Wu-Xue-Shui-Wei was a disciple of Zen
master T’an-Xia.
·
Trong buổi gặp gỡ đầu tiên
với Thiền Sư Đơn Hà, sư hỏi: “Thế nào là thấy chư Phật?” Đơn Hà quở:
“Thật tự đáng thương, cần thiết cầm khăn lau làm gì?” Sư lùi ba bước.
Đơn Hà bảo: “Lầm!” Sư tiến tới ba bước. Đơn Hà lại bảo: “Lầm! Lầm!” Sư
giở một chân lên, xoay thân một vòng, đi ra. Đơn Hà bảo: “Được tức được,
cô phụ chư Phật khác.” Sư do đây lãnh hội ý chỉ, về trụ núi Thúy Vi tại
Chung Nam Sơn— Shui-Wei asked T’an-He: “What is the teaching of all
Buddhas?” T’an-He exclaimed: “Fortunately, life is fundamentally
wonderful. Why do you need to take up a cleaning cloth and broom?”
Wu-Xue retreated three steps. T’an-He said: “Wrong.” Wu-Xue again came
forward. T’an-He said: “Wrong! Wrong!” Wu-Xue then lifted one foot into
the air, spun in a circle and went out. T’an-He said: “Such an answer!
It’s turning one’s back on all the Buddhas.” Upon hearing these words,
Wu-Xue attained great enlightenment.
·
Thiền sư Đại Đồng đến hỏi
sư: “Không biết Nhị Tổ mới thấy Tổ Đạt Ma có sở đắc gì?” Sư bảo: “Nay
ngươi thấy ta lại có sở đắc gì?” Đại Đồng đốn ngộ huyền chỉ—When Wu-Xue
was abbot of a temple, T’ou-Tzi Yi-Qing said to him: “I’m not clear
about what resulted when the Second Patriarch first saw Bodhidharma.”
Zen master Wu-Xue said: “Right now you can see mee. What is the result?”
At that moment T’ou-Tzi suddenly awakened to the profound mystery.
·
Một hôm, sư đi trong pháp
đường, Đại Đồng tiến đến trước lễ, thưa: “Mật chỉ từ Ấn Độ qua, Hòa
Thượng dạy người thế nào?” Sư dừng bước một chút. Đại Đồng lại thưa:
“Xin thầy chỉ dạy.” Sư bảo: “Lại cần cái bầu nước nhỏ thứ hai sao?” Đại
Đồng tạ lễ lui ra. Sư bảo: “Chớ lấp gốc.” Đại Đồng thưa: “Thời tiết đến,
gốc mầm tự sanh.”—One day, Zen master Shui-Wei was walking in the Dharma
hall. T’ou-Tzi walked up in front of him, bowed to him and said: “The
essential meaning of the First Patriarch coming from the west, how does
the master demonstrate this to people?” The master stopped walking and
stood there. T’ou-Tzi said: “Please demonstrate it, Master.” Shui-Wei
said: “Do you want another bucket full of polluted water?” T’ou-Tzi then
bowed in thanks. Shui-Wei said: “Don’t make matters worse.” T’ou-Tzi
said: “It’s the season when seeds grow everywhere.”
Nhơn sư cúng dường La Hán, có vị Tăng
hỏi: “Đơn Hà đốt tượng Phật gỗ, Hòa Thượng vì sao cúng dường La Hán?” Sư
bảo: “Đốt cũng chẳng đốt đến, cúng dường cũng một bề cúng dường.” Tăng
lại hỏi: “Cúng dường La Hán có đến chăng?” Sư bảo: “Ngươi mỗi ngày có an
cơm chăng?” Tăng không đáp được. Sư bảo: “Chẳng có bao nhiêu người
khôn.”—When Shui-Wei was making offerings to the sacred images, a monk
asked: “Zen master T’an-He burn a wooden Buddha. Why then, Master, do
you make offerings to the wooden statues?” Shui-Wei said: “Because they
won’t burn. But if you want to make them an offering they’ll let you do
so.” The monk asked: “If you make an offering to the sacred figures will
they come or not?” Shui-Wei said: “Aren’t you able to eat every day?”
The monk didn’t answer. Shui-Wei said: “There aren’t many clever ones.”
23. Hoàng Bá Hy Vận
Huang-Po-Hsi-Yun
·
Một trong những thiền sư
nổi bậc vào đời nhà Đường. Ông là sư phụ của một thiền sư nổi tiếng tên
Lâm Tế. Thiền sư Hoàng Bá quê tại tỉnh Phúc Kiến, là đệ tử của Thiền Sư
Bá Trượng—One of the outstanding Zen masters during the T’ang dynasty.
He was the master of another famous Zen master named Lin-Chi. Zen master
Huang-Bo-Xi-Yun was born in Fu-Jian Province, was a disciple of
Bai-Zhang.
·
Trong khi đi dạo núi Thiên
Thai, sư gặp một vị tăng, nói chuyện với nhau như đã quen biết từ lâu,
nhìn kỹ là người Mục Quang Xạ. Hai người đồng hành, gặp một khe suối đầy
nước chảy mạnh, sư lột mũ chống gậy đứng lại. Vị Tăng kia thúc sư đồng
qua, sư bảo: “Huynh cần qua thì tự qua.” Vị Tăng kia liền vén y, bước
trên sóng như đi trên đất bằng. Qua đến bờ, vị Tăng kia xây lại hối:
“Qua đây! Qua đây!” Sư bảo: “Bậy! Việc ấy tự biết. Nếu tôi sớm biết sẽ
chặt bắp đùi huynh.” Vị Tăng kia khen: “Thật là pháp khí Đại Thừa, tôi
không bì kịp.” Nói xong, không thấy vị Tăng ấy nữa—While on his journey
to Mount T’ien-T’ai, Huang-Bo met another monk. They talked and laugh,
just as though they were old friends who had long known one another.
Their eyes gleamed with delight as they then set off traveling together.
Coming to the fast rapids of a stream, they removed their hats and took
up staffs to walk across. The other monk tried to lead Huang-Bo across,
saying: “Come over! Come over!” Huang-Bo said: “If Elder Brother wants
to go across, then go ahead.” The other monk then began walking across
the top of the water, just as though it were dry land. The monk turned
to Huang-Bo and said: “Come across! Come across!” Huang-Bo yelled: Ah!
You self-saving fellow! If I had known this before I would have chopped
off your legs!” The monk cried out: “You’re truly a vessel for the
Mahayana, I can’t compare with you!” And so saying, the monk vanished.
·
Một hôm, Bá Trượng hỏi:
“Chững chạc to lớn từ đâu đến?” Sư thưa: “Chững chạc to lớn từ Lãnh Nam
đến.” Bá Trượng hỏi: “Chững chạc to lớn sẽ vì việc gì?” Sư đáp: “Chững
chạc to lớn chẳng vì việc gì khác.” Sư liền lễ bái hỏi: “Từ trước tông
thừa chỉ dạy thế nào?” Bá trượng lặng thinh. Sư thưa: “Không thể dạy
người sau là dứt hẳn mất.” Bá trượng bảo: “Sẽ nói riêng với ngươi.” Bá
Trượng đứng dậy đi vào phương trượng. Sư đi theo sau thưa: “Con đến
riêng một mình.” Bá trượng bảo: “Nếu vậy, ngươi sau sẽ không cô phụ
ta.”—One day, Bai-Zhang asked: So grand and imposing, where have you
come from?” Huang-Bo said: “So grand and imposing, I’ve come from south
of the mountains.” Bai-Zhang said: “So grand and imposing, what are you
doing?” Huang-Bo said: “So grand and imposing, I’m not doing anything
else.” Huang-Bo bowed and said: “From high antiquity, what is the
teaching of this order?” Bai-Zhang remained silent. Huang-Bo said:
“Don’t allow the descendants to be cut off.” Bai-Zhang then said: “It
may be said that you are a person.” Bai-Zhang then arose and returned to
his abbot’s quarters. Huang-Bo followed him there and said: “I’ve come
with a special purpose.” Bai-Zhang said: “If that’s really so, then
hereafter you won’t disappoint me.”
·
Một hôm Bá Trượng hỏi sư:
“Ở đâu đến?” Sư thưa: “Nhổ nắm dưới núi Đại Hùng đến.” Bá trượng hỏi:
“Lại thấy đại trùng chăng?” Sư làm tiếng cọp rống. Bá trượng cầm búa thủ
thế. Sư vỗ vào chân Bá Trượng một cái. Bá trượng cười bỏ đi. Sau đó Bá
trượng thượng đường dạy chúng: “Dưới núi Đại Hùng có con đại trùng, các
ngươi nên xem. Lão Bá Trượng này hôm nay đích thân bỗng gặp và bị cắn
một cái.”—One day, Bai-Zhang asked Huang-Bo: “Where have you been?”
Huang-Bo said: “I’ve been picking mushrooms at the base of Mount Great
Hero.” Bai-Zhang said: “Did you see a big tiger?” Huang-Bo roared.
Bai-Zhang picked up an ax and assumed a pose as if to strike Huang-Bo.
Huang-Bo then hit him. Bai-Zhang laughed “Ha, ha,” and returned to his
room. Later Bai-Zhang entered the hall and said to the monks: “At the
base of Great Hero Mountain there’s a tiger. You monks should go take a
look at it. Just today, I myself suffered a bite from it.”
·
Sư ở chỗ Nam Tuyền. Một
hôm, toàn chúng đi hái trà, Nam Tuyền hỏi: “Đi đâu?” Sư thưa: “Đi hái
trà.” Nam Tuyền lại hỏi: “Đem cái gì hái?” Sư đưa con dao lên. Nam Tuyền
bảo: “Tất cả đi hái trà.”—Once, Huang-Bo was at Nan-Quan-Pu-Yuan’s
temple and participated in picking tea leaves. Nan-Quan asked him:
“Where are you going?” Huang-Bo said: “To pick tea leaves.” Nan-Quan
said: “What will you use to pick them?” Huang-Bo took his knife and held
it straight up. Nan-Quan said: “You’ve only acted as guest. You haven’t
acted as host.” Huang-Bo stabbed three holes in the air. Nan-Quan said:
“Everyone is going to pick tea leaves.”
·
Hôm nọ, Nam Tuyền bảo sư:
“Lão Tăng ngẫu hứng làm bài ca “Chăn Trâu,” mời Trưởng Lão hòa. Sư thưa:
“Tôi tự có thầy rồi.”—One day, Nan-Quan said to Huang-Bo: “I have a song
called ‘Ode of the Oxherd.’ Can you recite it?” Huang-Bo said: “I am my
own teacher right here.”
·
Sư từ giả đi nơi khác, Nam
Tuyền tiễn đến cổng, cầm chiếc mũ của sư đưa lên hỏi: “Trưởng Lão thân
to lớn mà chiếc mũ nhỏ vậy?” Sư thưa: “Tuy nhiên như thế, đại thiên thế
giới đều ở trong ấy.” Nam Tuyền bảo: “Vương Lão Sư vậy.” Sư đội mũ ra
đi—Huang-Bo was taking his leave of Nan-Quan. Nan-Quan accompanied
Huang-Bo to the monastery gate. Lifting up Huang-Bo’s hat, Nan-Quan
said: “Elder, your physical size is not large, but isn’t your hat too
small?” Huang-Bo said: “Although that’s true, still the entire universe
can fit inside it.” Huang-Bo then put on his hat and left.
·
Một hôm sư thượng đường,
đại chúng vân tập, sư bảo: “Các ngươi! Các ngươi muốn cầu cái gì?” Sư
cầm trượng đuổi chúng. Đại chúng không tan. Sư lại ngồi xuống bảo: “Các
ngươi toàn là bọn ăn hèm, thế mà xưng hành khất để cho người chê cười.
Thà cam thấy tám trăm, một ngàn người giải tán, chớ không thể giải tán,
không thể chịu sự ồn náo. Ta khi đi hành khất hoặc gặp dưới rễ cỏ có cái
ấy, là đem hết tâm tư xem xét nó. Nếu biết ngứa ngáy khả dĩ lấy đãy đựng
gạo cúng dường. Trong lúc đó, nếu dễ dàng như các ngươi hiện giờ thì làm
gì có việc ngày nay. Các ngươi đã xưng là hành khất, cần phải có chút ít
tinh thần như thế, mới có thể biết đạo. Trong nước Đại Đường không có
Thiền Sư sao?”—One day, Zen master Huang-Bo entered the hall to speak.
When a very large assembly of monks had gathered, he said: “What is it
that you people are all seeking here?” He then use his staff to try and
drive them away, but they didn’t leave. So Huang-Bo returned to his seat
and said: “You people are all dreg-slurpers. If you go on a pilgrimage
seeking in this way you’ll just earn people’s laughter. When you see
eight hundred or a thousand people gathered somewhere you go there.
There’s no telling what trouble this will cause. When I was traveling on
pilgrimage and cam upon some fellow ‘beneath the grass roots’ (a
teacher), then I’d hammer him on the top of the head and see if he
understood pain, and thus support him from an overflowing rice bag! If
all I ever found were the likes of you here, then how would we ever
realize the great matter that’s before us today? If you people want to
call what you’re doing a ‘pilgrimage,’ then you should show a little
spirit! Do you know that today in all the great T’ang there are no Zen
teachers?”
·
Có vị Tăng hỏi: “Bậc tôn
túc ở các nơi hợp chúng chỉ dạy, tại sao nói không Thiền Sư?” Sư bảo:
“Chẳng nói không thiền, chỉ nói không sư. Xà Lê chẳng thấy sao, dưới Mã
Tổ Đại Sư có tám mươi bốn người ngồi đạo tràng , song được chánh nhãn
của Mã Tổ chỉ có hai ba người, Hòa Thượng Lô Sơn Qui Tông là một trong
số ấy. Phàm người xuất gia phải biết sự phần từ trước lại mới được. Vả
như, dưới Tứ Tổ, Đại sư Ngưu Đầu Pháp Dung nói dọc nói ngang vẫn chưa
biết then chốt hướng thượng. Có con mắt này mới biện được tông đảng tà
chánh. Người hiện giờ không hay thể hội, chỉ biết học ngôn ngữ, nghĩ
nhầm trong đãy da tức chỗ đến an ổn, xưng là ta tự hội thiền, lại thay
việc sanh tử cho người được chăng? Khinh thường bậc lão túc vào địa ngục
nhanh như tên bắn. Ta vừa thấy ngươi vào cửa liền biết được rồi. Lại
biết chăng? Cần kíp nỗ lực chớ dung dị. Thọ nhận chén cơm manh áo của
người mà để một đời qua suông, người sáng mắt chê cười. Người thời gian
sau hẳn sẽ bị người tục lôi đi. Phải tự xem xa gần cái gì là việc trên
mặt? Nếu hội liền hội, nếu không hội giải tán đi. Trân trọng!”—A monk
then asked: “In all directions there are worthies expounding to
countless students. Why do you say there are no Zen teachers?” Huang-Bo
said: “I didn’t say there is no Zen, just that there are no teachers.
None of you see that although Zen master Ma-Tsu had eighty-four Dharma
heirs, only two or three of them actually gained Ma-Tsu’s Dharma eye.
One of them is Zen master Kui-Zong of Mount Lu. Home leavers must know
what has happened in former times before they can start to understand.
Otherwise you will be like the Fourth Ancestor’s student Niu-T’ou,
speaking high and low but never understanding the critical point. If you
possess the Dharma eye, then you can distinguish between true and
heritical teachings and you’ll deal with the world’s affairs with ease.
But if you don’t understand, and only study some words and phrases or
recite sutras, and then put them in your bag and set off on pilgrimate
saying: ‘I understand Zen,’ the will they be of any benefit even for
your own life and death? If you’re unmindful of the worthy ancients
you’ll shoot straight into hell like an arrow. I know about you as soon
as I see you come through the temple gate. How will you gain an
understanding? You have to make an effort. It isn’t an easy matter. If
you just wear a sheet of clothing and eat meals, then you’ll spend your
whole life in vain. Clear-eyed people will laugh at you. Eventually the
common people will just get rid of you. If you go seeking far and wide,
how will this resolve the great matter? If you understand, then you
understand. If you don’t, then get out of here! Take care!”
Thiền sư Hoàng Bá
thị tịch năm 850. Sau khi thị tịch sư được vua ban hiệu “Đoạn Tế Thiền
Sư”—He died in 850. After his death, he received the posthumous title
“Zen Master Removing Limits.”
24. Đại An Thiền Sư
Zen Master T’a-An
Thiền Sư Đại An sanh năm 793 tại
Phước Châu (bây giờ thuộc tỉnh Phúc Kiến), đệ tử của Bá Trượng—Zen
Master T’a-An was born in 793 in Fu-Chou (in modern Fu-Jian Province),
was a disciple of Zen master Bai-Zhang.
·
Khi Đại An gặp Bá Trượng,
lễ bái xong, sư thưa: “Con muốn cầu biết Phật, thế nào là phải?” Bá
Trượng bảo: “Thật là người cỡi trâu tìm trâu.” Đại An hỏi: “Sau khi biết
thì thế nào?” Bá Trượng nói: “Thì như người cỡi trâu về đến nhà.” Đại An
lại hỏi: “Chẳng biết trước sau gìn giữ thế nào?” Bá Trượng bảo: “Như
người chăn trâu cầm roi dòm chừng không cho nó ăn lúa mạ của người.” Sư
nhơn đây lãnh hội ý chỉ, chẳng đi tìm đâu nữa—When T’a-An met Bai-Zhang,
he bowed and asked: “This student seeks to know Buddha. How can I do
so?” Bai-Zhang said: “It’s like riding the ox looking for the ox.”
T’a-An said: “After finding it, then what?” Bai-Zhang said: “It’s like
riding the ox and arriving home.” T’a-An then asked: “How does one
ultimately uphold and sustain this?” Bai-Zhang said: “It’s like an
oxherd who, grasping his staff, watches the ox so that he doesn’t
transgress by eating other people’s sprouts and grain.” Upon receiving
this instruction T’a-An sought nothing further.
·
Sư thượng đường dạy chúng:
“Cả thảy các ngươi đến Đại An nầy tìm cầu cái gì? Nếu muốn làm Phật, các
ngươi tự là Phật. Sao lại gánh Phật sang nhà bên cạnh tìm, luống tự nhọc
nhằn? Ví như con nai khát nước mà chạy theo ánh nắng (ánh nắng giống như
nước, con nai lầm tưởng là nước cắm đầu chạy tìm), biết bao giờ được khế
hợp. Các ngươi muốn làm Phật, chỉ cần không có những tâm điên đảo, vin
theo, vọng tưởng, nghĩ ác, cấu dục, chẳng sạch của chúng sanh, tức các
ngươi là Phật chánh giác mới phát tâm, lại đến chỗ riêng nào luận bàn.
Sở dĩ, Đại An nầy ở tại núi Qui ba mươi năm, ăn cơm núi Qui, đại tiện
núi Qui, mà không học thiền núi Qui, chỉ coi chừng con trâu. Nếu nó lạc
đường hay vào trong cỏ, liền lôi nó lại. Nếu nó ăn lúa mạ của người,
liền đánh đập điều phục nó. Đáng thương đã lâu chịu người rầy rà, hiện
giờ nó đổi thành con trâu trắng đứng trước mặt, trọn ngày hiện sờ sờ
đuổi cũng chẳng đi—Kui-Shan T’a-An addressed the monks, saying: “What
are you all seeking from me by coming here? If you want to become a
Buddha, then you should know that you yourself are Buddha. Why are you
running around from place to place, like a thirsty deer chasing a
mirage? When will you ever succeed? You want to be a Buddha, but you
won’t recognize that your topsy-turvy contradictory ideas; your deluded
understandings; your mind which believes in innumerable things, purity
and pollution; that it is just this mind that is the authentic original
awakened mind of Buddha. Where else will you go to find it? I’ve spent
the last thirty years here on Mount Kui, eating Kui-Shan’s rice,
shitting Kui-Shan’s shit, but not practicing Kui-Shan’s Zen! I just mind
an old water buffalo. If he wanders off the road into the grass then I
pull him back by his nose ring. If he eats someone else’s rice shoots
then I use the whip to move him away. After such long training period
he’s become very lovable, and he obeys my words. Now he pulls the Great
Vehicle, always staying where I can see him the whole day through, and
he can’t be driven away.
·
Cả thảy các ngươi, mỗi
người có hòn ngọc lớn vô giá, từ cửa con mắt phóng quang soi sáng núi
sông cây cỏ, từ cửa lỗ tai phóng quang nhận lãnh phân biệt tất cả âm
thanh lành dữ, sáu cửa ngày đêm thường phóng quang, cũng gọi là phóng
quang tam muội. Các ngươi tự chẳng biết, lại nhận bóng trong thân tứ
đại. Nó là vật do trong ngoài giúp đỡ không dám chinh nghiêng, như người
gánh nặng đi qua cây cầu khỉ, không dám để sẩy chân. Hãy nói vật gì có
thể gìn giữ được? Như thế, không có một mảnh tơ, một sợi tóc có thể
thấy. Đâu chẳng nghe Hòa Thượng Chí Công nói: “Trong ngoài tìm kiếm trọn
không ra. Trên cảnh thi vi gôm tất cả.” Trân trọng!—Each one of you has
a priceless treasure. There is light emanating from your eyes which
illuminates mountains, rivers, and the great earth. There is light
radiating from your ears which apprehends all good and evil dounds. The
six senses, day and night they emanate light and this is called the
‘light emanating samadhi.’ You yourself can’t comprehend it, but it is
reflected in the four great bodies. It is completely supported within
and without, and never unbalanced. It’s like someone with a heavy load
on his back, crossing a bridge made from a single tree trunk, but never
losing his step. And now if you ask what is it that provides this
support and where is it revealed, then I just say that not a single hair
of it can be seen. No wonder the monk Zhi-Kong said: ‘Searching inside
and out you’ll find nothing. Actions in the causational realm are a big
muddle.’ Take care!”
·
Có vị Tăng hỏi: “Tất cả
thi vi là dụng của pháp thân, thế nào là pháp thân?” Sư đáp: “Tất cả thi
vi là dụng của pháp thân.” Vị Tăng hỏi: “Lìa năm uẩn, thế nào là thân
xưa nay?” Sư đáp: “Đất, nước, lửa, gió, thọ, tưởng, hành, thức.” Vị Tăng
hỏi: “Cái ấy là năm uẩn chứ gì?” Đại An đáp: “Chúng không là năm uẩn.”—A
monk asked: All actions are the function of the dharmakaya. What is the
dharmakaya?” T’a-An said: “All actions are the function of the
dharmakaya.” The monk asked: “Apart from the five skandhas, what is the
original body?” T’a-An said: “Earth, water, fire, wind (the four
elements of form), sensation, perception, mental action, and
consciousness.” The monk asked: “Aren’t these the five skandhas?” T’a-An
said: “They are not the five skandhas.”
·
Hòa Thượng Tuyết Phong
nhơn vào núi lượm được một nhánh cây hình giống con rắn, đề trên lưng
một câu: “Vốn tự thiên nhiên chẳng nhờ bào gọt,” gởi tặng sư. Sư nhận,
nói: “Ngươi bổn sắc ở núi, vẫn không vết dao búa.”—Xue-Feng came to
Mount Kui. While living there he found an unusual stick shaped like a
snake. On the back of it he wrote: “This is natural and was not carved.”
Xue-Feng gave the stick to T’a-An, who said: “Inhabitants of this
mountain have no ax with which to carve it.”
·
Có người hỏi sư: “Phật ở
chỗ nào?” Sư đáp: “Chẳng lìa tâm.” Vị Tăng lại hỏi: “Người trên hai ngọn
có được cái gì?” Sư đáp: “Pháp không có chỗ được, dù có chỗ được, được
vốn không được.”—A monk asked: “Where is Buddha?” T’a-An said: “Not
apart from mind.” The monk said: “Then what were the attainments of the
ancestors on Twin peaks?” T’a-An said: “In the Dharma there is nothing
attained. If there is anything to be attained, it is that nothing is
attained.”
·
Năm 883, sư trở về chùa
Hoàng Bá và thị tịch tại đây. Môn đồ xây tháp thờ sư trên núi Lăng Già.
Sau khi thị tịch, sư được vua ban hiệu “Viên Trí Thiền Sư”—In 883, he
returned to Mount Huang-Bo and died there. His stupa was constructed on
Mount Lanka and he received the posthumous title “Zen Master Perfect
Wisdom.”
25. Thần Tán Thiền Sư
Zen master Shen-Tsan
Thiền sư Trung Hoa—Chinese Zen
master—Thần Tán Thiền Sư là một trong những đệ tử nổi bậc của Thiền Sư
Bách Trượng. Ngài xuất gia lúc tuổi còn nhỏ. Sau khi ngộ đạo với Tổ Bách
Trượng , ngài còn vị bổn sư chưa thấu đạo (nhưng rất kiêu ngạo và không
muốn nghe lời khuyên của đệ tử, vì nghĩ rằng đệ tử làm sao hơn thầy
được). Vì thế ngài trở về quê tìm cách cảnh tỉnh bổn sư. Một hôm bổn sư
đang ngồi xem kinh bên khung cửa, vì trời lạnh nên ông lấy giấy dán kín
cửa lại. Thần Tán đi ngang thấy một con ong cứ bay đập vào tờ giấy để
tìm lối ra, nhưng chui ra không được. Thần Tán đứng ngoài cửa sổ ngâm
một bài kệ:
“Không môn bất khẳng xuất
Đầu
song dã thái si
Bách
niên táng cố chỉ
Hà
nhật xuất đầu thì?”
(Cửa
không chẳng chịu ra
Lại
mê muội vùi đầu vào song cửa
Trăm
năm vùi đầu vào tờ giấy cũ ấy
Cũng
không có ngày nào ra được?)
Zen master Shen-Tsan was one of the
outstanding of Zen master Bai-Zhang. He left home to become a monk at
the young age. After attaining enlightenment, he bid farewell to Master
Bai-Zhang and returned to his home town hoping to help his former
teacher (who was too proud to take advice from his student, as he
thought disciples would never surpass their teacher) get awakened. One
day, his old teacher was reading the sutra by the window. Because it was
too cold outside, he sealed the window with paper. This incidentally
entrapped a bee inside the room. When Shen-Tsan passed by the abbot’s
room and notice the bee banging itself against the taped window, trying
to find its way out, he composed the following verses:
“The gateless
gate is there,
Why don’t you get out, how
stupid of you!
Even though you poke your
nose into
The old paper for hundreds of
years,
When can
you expect to set free?”
26. Vô Ngôn Thông
Zen Master Vô Ngôn Thông (?-826)
Sư là một trong những thiền sư
người Trung Hoa, nhưng nổi tiếng tại Việt Nam vào cuối thế kỷ thứ tám.
Sư là sơ tổ của phái thiền Vô Ngôn Thông ở Việt Nam. Trước khi đến Việt
Nam, có người khuyên sư nên đến tìm gặp Mã Tổ, nhưng khi đến nơi thì Mã
Tổ đã viên tịch. Sư tìm gặp Bách Trượng Hoài Hải xin làm đệ tử. Sau sư
về trụ trì chùa Hòa An. Sau đó sư sang Việt Nam vào khoảng năm 820, trụ
tại chùa Kiến Sơ, làng Phù Đổng, tỉnh Bắc Ninh. Tại đây sư diện bích
suốt mấy năm mà không ai hay biết, duy chỉ có Thiền sư Cảm Thành, vị trụ
trì của chùa Kiến Sơ biết được nên rất cảm phục và tôn thờ làm Thầy.
Trước khi thị tịch, ngài gọi Cảm Thành lại căn dặn: “Xưa Đức Phật xuất
hiện vì một đại sự nhân duyên là khai thị cho chúng sanh ngộ nhập tri
kiến Phật. Trước khi nhập Niết Bàn, Ngài đã đem Chánh Pháp Nhãn truyền
trao lại cho một trong những đại đệ tử của ngài là Tôn giả Ma Ha Ca
Diếp. Tổ tổ truyền nhau từ đời nầy sang đời khác. Đến Tổ Đạt Ma từ Ấn Độ
sang Trung Hoa truyền tâm ấn cho Tổ Huệ Khả, rồi Tổ Huệ Khả truyền cho
Tổ Tăng Xán, Tổ Tăng Xán truyền cho Tổ Đạo Tín, ổ Đạo Tín truyền cho Ngũ
Tổ Hoằng Nhẫn, rồi Lục Tổ Huệ Năng, Tổ Nam Nhạc Hoài Nhượng, Mã Tổ, Bách
Trượng. Tổ Bách Trượng đã truyền tâm ấn cho ta. Nay ông phải vì đời sau
mà hoằng dương Chánh Pháp cho thế hệ nối tiếp.” Sư thị tịch năm 826 sau
Tây Lịch—He was one of the most outstanding Chinese monks; however, he
was famous in Vietnam in the end of the eightth century. He was the
founder of the Vô Ngôn Thông Zen Sect in Vietnam. Before going to
Vietnam, someone recommended him to go to see Ma-Tsu; however, when he
arrived at Ma-Tsu’s Temple, Ma-Tsu already passed away. He came to see
Pai-Chang and insisted to be his disciple. Sometime later, he moved to
stay at Hòa An temple in Kuang-Chou. In 820, he came to Vietnam and
stayed at Kien So Temple. There he sat in meditation with face to a wall
for several years, but nobody knew his practice except Cảm Thành, the
abbot of Kiến Sơ Temple. Cảm Thành respected and honored him to be his
master. Before passing away, he called Cảm Thành to his side and
advised: “For the sake of a great cause, the Buddha appeared, for the
changing beings from illusion into enlightenment. Before entering into
Nirvana, he transmitted the right Dharma eye treasury (something that
contains and preserves the right experience of reality) to one of his
great disciples, Maha-Kasyapa. Patriarchs continued to transmit
generation after generation. When Patriarch Bodhidharma came to China
from India, he transmitted the Mind-seal to Hui-K’o, from Hui-K’o to
Seng-Ts’an, from Seng-Ts’an to T’ao-Hsin, from T’ao-Hsin to Hung-Jung,
from Hung-Jung to Hui-Neng, from Hui-Neng to Nan-Yueh-Huai-Jang, from
Nan-Yueh-Huai-Jang to Ma-Tsu, from Ma-Tsu to Pai-Chang. I received the
mind-seal from Pai-Chang, and now I just want to transmit it to you.
Please keep expanding the Correct Dharma to the next generation.” Zen
Master Vô Ngôn Thông passed away in 826 AD.
27. Triệu Châu Tòng Thẩm
Chao-Chou-T’sung-Shen
Triệu Châu Tòng Thẩm là môn đồ và
người kế vị Pháp của Thiền sư Nam Tuyền Phổ Nguyện. Ông là một thiền sư
nổi tiếng và quan trọng vào bậc nhất thời nhà Đường. Công án “Không” của
ông là một công án nổi tiếng trong tất cả mọi công án. Người ta nói rằng
triệu Châu đạt kiến tánh lúc 18 tuổi và giác ngộ viên mãn lúc 54 tuổi.
Đến năm 58 tuổi ông đã đi du phương khắp Trung Quốc, ở lại với nhiều sư
xuất sắc và tham dự “pháp chiến” với họ cho đến năm 80 tuổi, ông mới
chính thức mở một ngôi chùa và bắt đầu dạy chúng. Ông tiếp tục dạy môn
đệ cho đến khi chết lúc 120 tuổi. Triệu Châu có 13 người kế vị Pháp,
nhưng vì có ít người bằng được ông về chiều sâu kinh nghịm, nên chỉ vài
thế hệ sau là dòng Thiền của ông bị tàn lụi. Triệu Châu có một lối dạy
học trò rất đặc biệt, mà người ta gọi là “Thiền trên miệng và trên môi
Triệu Châu.” Giọng trầm trầm, gần như là thì thào. Ông thường đưa ra
những câu trả lời ngắn và rõ ràng, nhưng những lời ông nói có một sức
mạnh lớn. Người ta nói những lời ấy có thể chọc thủng những ý nghĩ và
tình cảm mù quáng của học trò như một mũi gươm nhọn. Triệu Châu được
nhắc tới trong những thí dụ 1, 7, 11, 14, 19, 31, và 37 trong Vô Môn
Quan; cũng như những thí dụ 2, 9, 30, 41, 45, 52, 57, 58, 59, 64, 80, và
96 trong Bích Nham Lục—Chao-Chou T’sung-Shen was a student and dharma
successor of Nan-Chuan P’u-Yuan. He was a renowned and most important
master of the T’ang dynasty. His “Sunnyata” is the bestknown of all
koans. Chao-Chou is said to have attained “Beholding the Buddha-nature”
at the age of eighteen and complete awakening at fifty-four. From
fifty-four to eighty he made pilgrimages about China, staying with
prominent masters and engaging in “Dharma dueling” with them. Not until
he was eighty did he formally open a monastery and begin to teach. He
then continued to instruct students until his death, at one hundred and
twenty. Chao-Chou had thirteen dharma successors, but since there were
few who equaled or surpassed him in profundity of experience, his
lineage died out after a few generations. Chao-Chou had a very special
way of instructing his disciples that people called “Chao-Chou’s lip and
mouth Ch’an.” In a soft voice, often almost whispering, he answered his
students’ questions with short, simple pronouncements. His words were,
however, very powerful; it is said they were able to cut through the
deluded feeling and thinking of his disciples like a sharp sword. His
name appears in examples 1, 7, 11, 14, 19, 31 and 37 of the Wu-Men-Kuan;
and in examples 2, 9, 30, 41, 45, 52, 57, 58, 64, 80, and 96 of the
Pi-Yen-Lu.
·
Trong cuộc gặp gỡ đầu tiên
với Nam Tuyền, lúc ấy Nam Tuyền đang nằm nghỉ mà vẫn hỏi: “Vừa rời chỗ
nào?” Triệu Châu thưa: “Vừa rời Đoan Tượng.” Nam Tuyền hỏi: “Thấy Đoan
Tượng chăng?” Triệu Châu thưa: “Chẳng thấy Đoan Tượng, chỉ thấy Như Lai
nằm.” Nam Tuyền hỏi tiếp: “Ngươi là sa di có thầy hay không?” Triệu Châu
thưa: “Có Thầy.” Nam Tuyền lại hỏi: “Thầy ở chỗ nào?” Triệu Châu bèn
bước tới trước mặt Nam Tuyền nói: “Giữa mùa đông rất lạnh, ngưỡng mong
tôn thể Hòa Thượng được muôn phước.” Nam Tuyền khen ngợi liền nhận vào
chúng—Upon their first meeting, Nan-Xiang, who was lying down and
resting, asked Zhao-Chou: “Where have you come from?” Zhao-Chou said:
“I’ve come from Rui-Xiang (Omen Figure). Nan-Xiang said: “Did you see
the standing omen’s figure?” Zhao-Chou said: “No, but I’ve seen a
reclining Tathagata.” Nan-Xiang got up and asked: “As a novice monk, do
you have a teacher or not?” Zhao-Chou replied: “I have a teacher.”
Nan-Xiang said: “Who is your teacher?” Zhou-Chou stepped in front of
Nan-Xiang, bowed and said: “In the freezing winter-cold, a prostrate
monk only asks for the master’s blessings.” Nan-Xiang approved
Zhao-Chou’s answer and permitted him to enter the monk’s hall.
·
Một ngày nọ Triệu Châu hỏi
Nam Tuyền: “Thế nào là đạo?” Nam Tuyền đáp: “Tâm bình thường là đạo.”
Triệu Châu lại hỏi: “Lại có thể nhằm tiến đến chăng?” Nam Tuyền đáp:
“Nghĩ nhằm tiến đến đã là sai rồi.” Triệu Châu lại hỏi: “Nếu không nghĩ
thì làm sao biết được là đạo?” Nam Tuyền nói: “Đạo chẳng thuộc biết,
cũng chẳng thuộc chẳng biết; biết là vọng, chẳng biết là vô ký. Nếu thật
đạt đạo thì chẳng nghi, ví như hư không thênh thang rỗng rang đâu thể
gắng nói phải quấy.” Ngay câu nói nầy Triệu Châu ngộ lý. Sau đó triệu
Châu đi đến đàn Lưu Ly tại Tung Nhạc thọ giới, thọ giới xong, sư trở về
tiếp tục tu tập với Thiền Sư Nam Tuyền—One day, Zhao-Chou asked
Nan-Xiang: “What is the Way?” Nan-Xiang said: “Everyday mind is the
Way.” Zhao-Chou said: “Does it have a disposition?” Nan-Xiang said: “If
it has the slightest intention, then it is crooked.” Zhao-Chou said:
“When a person has no disposition, then how can he know that this is the
Way?” Nan-Xiang said: “The Way is not subject to knowledge, nor is it
subject to no-knowledge. Knowledge is delusive. No-knowledge is
nihilistic. When the uncontrived way is really attained, it is like
great emptiness, vast and expansive. So how could there be baneful right
and wrong?” At these words Zhao-Chou was awakened. Thereafter Zhao-Chou
traveled to Mount Song where he received ordination. He then returned to
continue his practice under Nan-Xiang.
·
Một ngày khác Triệu Châu
hỏi Nam Tuyền: “Như vậy những người có kiến thức khi chết họ sẽ đi về
đâu không?” Nam Tuyền đáp: “Đến nhà Đàn Việt dưới núi mà làm con trâu
đi.” Triệu Châu bèn nói: “Cảm ơn lời Thầy chỉ giáo.” Nam Tuyền nói: “Đêm
qua canh ba trăng soi cửa.”—Another day Zhao-Chou asked Nan-Xiang:
“Where do people with knowledge go when they die?” Nan-Xiang said: “They
go to be bull water buffaloes down at the Tans’ and Yues’ houses at the
base of the mountain.” Zhao-Chou said: “Thank you for your instruction.”
Nan-Xiang said: “Last night during the third hour the moon reached the
window.”
·
Triệu Châu đến gặp Hoàng
Bá. Hoàng Bá thấy sư đến liền đóng cửa phương trượng. Sư lấy một que củi
đang cháy, chạy vào Pháp đường la to: “Cháy! Cháy!” Hoàng Bá mở cửa, nắm
sư đứng lại bảo: “Nói! Nói!” Triệu Châu bảo: “Cướp qua rồi mới trương
cung.”—Zhao-Chou went to see Huang-Bo. When Huang-Bo saw him coming he
closed the door to his room. Zhao-Chou picked up a piece of flaming
firewood from the stove, and walking into the Dharma hall, he yelled:
“Fire! Fire!” Huang-Bo threw open his door, and grabbing Zhao-Chou he
said: “Speak! Speak!” Zhao-Chou said: “After the thief has run off
you’ve drawn your bow.”
·
Một lần khác Triệu Châu
đến Thiên Hoàng gặp Đạo Ngộ. Sư vừa đến nơi thì Đạo Ngộ đã la lớn: “Mũi
tên Nam Tuyền đến.” Sư bảo: “Xem tên!” Đạo Ngộ nói: “Trật.” Sư bảo:
“Trúng.”—Zhao also went to T’ian-Huang Tao-Wu’s place. Just when
Zhao-Chou entered the hall, Tao-Wu yelled: “Here comes an arrow from
Nan-Xiang.” Zhao-Chou said: “See the arrow!” Tao-Wu said: “It already
passed.” Zhao-Chou said: “Bulls-eye!”
·
Triệu Châu thượng đường
dạy chúng: “Phật vàng không độ được lò đúc. Phật gỗ không độ được lửa.
Phật đất không độ được nước. Phật thật ngồi ở trong. Bồ Đề, Niết Bàn,
Chơn Như, Phật tánh trọn chỉ là y phục đắp vào thân, cũng gọi là phiền
não, thực tế lý địa để ở chỗ nào? Một tâm chẳng sanh, muôn pháp không
lỗi. Ngươi cứ nghiên cứu lý nầy, ngồi quán xét hai mươi hay ba mươi năm,
nếu chẳng hội thì chặt đầu lão Tăng đi! Nhọc nhằn nắm bắt mộng huyễn
không hoa, tâm nếu chẳng khác thì muôn pháp nhất như. Đã chẳng từ ngoài
được thì câu chấp làm gì? Giống in như con dê gặp vật gì cũng liếm cũng
nhai. Lão Tăng thấy Hòa Thượng Dược Sơn có người hỏi, Ngài liền bảo
“Ngậm lấy miệng chó.” Lão Tăng cũng dạy “Ngậm miệng chó.” Chấp ngã thì
nhơ, không chấp ngã thì sạch, giống như con chó săn tìm kiếm vật gì để
ăn. Phật pháp ở chỗ nào? Ngàn muôn người thảy đều tìm Phật, mà trong đó
muốn tìm một đạo nhân không có. Nếu cùng vua KHÔNG làm đệ tử, chớ bảo
tâm bệnh khó trị. Khi chưa có thế giới, trước đã có tánh nầy, khi thế
giới hoại diệt, tánh này vẫn còn đó. Một phen được thấy Lão Tăng, sau
lại chẳng phải người khác, chỉ là chủ nhơn nầy. Cái đó lại hướng ngoài
tìm làm gì? Khi ấy chớ xoa đầu moi óc, nếu xoa đầu moi óc liền mất
vậy—Zhao-Chou entered the hall and addressed the monks, saying: “A metal
Buddha does not withstand the furnace. A wooden Buddha does not
withstand the fire. A mud Buddha does not withstand water. The genuine
Buddha sits within you. “Bodhi” and “Nirvana,” “True Thusness” and
“Buddha-nature” these things are just clothes stuck to the body and
they are known as “afflictions.” Where is the actual ground-truth
revealed? “Big mind is unborn. The myriad dharmas are flawless. Try
sitting for twenty or thirty years, and if you still don’t understand
then cut off my head! The empty flowers of delusion and dreams,
disciples work so hard to grab them! When nothing deviates from mind,
then the myriad dharmas are but one thusness. Since it can’t be attained
from outside, what will you try to grasp? You’re like goats, haphazardly
picking up just anything and keeping it in your mouth! I heard Yao-Shan
said: “People ask me to reveal it, but when I teach, it is like
something taken from a dog’s mouth. What I teach is like something taken
from a dog’s mouth. Take what I say as dirty. Don’t take what I say as
clean. Don’t be like a hound always looking for something to eat.” Where
is the Buddhadharma? Thousands of fellows are seeking Buddha, but if you
go looking among them for a person of the Way you can’r find one. If you
are going to be a disciple of Buddha then don’t let the mind’s disease
be so hard to cure. This nature existed before the appearance of the
world. If the world ends, this will not end. From the time I saw my true
self, there hasn't’been anyone else. There's just the one in charge. So
what is there to be sought elsewhere? At the moment you have this,
don't’turn your head or shuffle your brains! If you turn your head or
shuffle your brains it will be lost!"
·
Một vị Tăng mới đến tự
viện, nói: “Con mới đến xin thầy chỉ giáo.” Triệu Châu hỏi: “Ngươi ăn
chưa?” Vị Tăng đáp: “Dạ rồi!” Triệu Châu nói: “Đi rửa chén bát đi.” Nghe
xong những lời nầy Tăng liền giác ngộ. Thế ra cái ngộ thường tục biết
chừng nào!—A new monk came to the monastery. He said to Zhao-Chou: “I’ve
just arrived here. I asked the master to provide me instruction.”
Zhao-Chou said: “Have you eaten?” The monk said: “Yes, I’ve eaten.”
Zhao-Chou said: Go wash your bowl.” Upon hearing these words the monk
was enlightened. This is enough to show what a commonplace thing
enlightenment is!
·
Triệu Châu thượng đường
thuyết pháp: “Đạo chẳng khó, chỉ hiềm lựa chọn, vừa có nói năng là lựa
chọn, là minh bạch. Lão Tăng chẳng ở trong minh bạch, các ngươi lại tiếc
giữ chăng?” Có vị Tăng đứng ra hỏi: “Đã chẳng ở trong minh bạch thì tiếc
giữ cái gì?” Triệu Châu bảo: “Ta cũng chẳng biết.” Vị Tăng nói: “Hòa
Thượng đã chẳng biết, vì sao chẳng ở trong minh bạch?” Triệu Châu nói:
“Hỏi thì được. Lễ bái xong lui ra.”—Zen master Zhao-Chou entered the
hall to address the monks: “Attaining the Way is not difficult, just
disdain choosing. As soon as words are present there is choosing, there
is understanding. It’s not to be found in understanding. Is
understanding the thing you uphold and sustain?” A monk asked: “Since it
is not found in understanding, what is to be upheld and sustained?”
Zhao-Chou said: “I don’t know.” The monk said: “Since the master doesn’t
know what it is, how can you say it isn’t within understanding?”
Zhao-Chou said: “Ask and you have an answer. The bow and withdraw.”
·
Có vị Tăng hỏi: “Cây có
Phật tánh không?” Triệu Châu đáp: “Có.” Vị Tăng lại hỏi: “Như vậy thì
bao giờ nó thành Phật?” Triệu Châu đáp: “Khi nào đại hư không rơi xuống
địa cầu.” Vị Tăng lại hỏi: “Khi nào thì hư không rơi xuống địa cầu?”
Triệu Châu đáp: “Khi nào cái cây thành Phật.”—A monk asked: “Does a tree
in the garden have Buddha-nature?” Zhao-Chou said: “Yes.” The monk
asked: “When will it become a Buddha?” Zhao-Chou said: “When the great
void falls to earth.” The monk asked: “When will the great void fall to
earth?” Zhao-Chou said: “When a tree become a Buddha.”
·
Có một vị Tăng hỏi: “Thế
nào là câu nói cùng tuyệt?” Thay cho lời đáp thỏa đáng, Triệu Châu chỉ
nói: “Phải.” Vị Tăng không nhận ra ý nghĩa của chữ ‘phải,’ tưởng là sư
chưa đáp, bèn hỏi lại. Sư hét to: “Bộ tôi điếc hay sao?”—A monk asked
Chao-Chou: “What is the one ultimate word of truth?” Instead of giving
any specific answer he made a simple response saying “Yes.” The monk who
naturally failed to see any sense in this kind of response asked for a
second time, and to this the master roared back: “I am not deaf!”
·
Như trên chúng ta thấy
cuộc đời của Triệu Châu là một bức minh họa đặc biệt thú vị cho một sự
khẳng định không ngừng được các Thầy Thiền nhắc đi nhắc lại. Đại giác
chỉ là khởi đầu cho bước tiến thật sự trên con đường hành thiền. Triệu
Châu đã trải qua đại giác sâu từ năm ông 18 tuổi, nhưng ông vẫn tiếp tục
tu học với Thầy Nam Tuyền trong suốt bốn mươi năm nữa. Sau khi thầy thị
tịch, ông lên đường chu du để tìm hiểu sâu hơn ở những thầy khác. Theo
truyền thuyết thì ông đã tham vấn với hơn 80 người kế vị Pháp của Mã Tổ
Đạo Nhất (vai ông nội của ông trong Thiền). Đến năm 80 tuổi, ông mới trụ
lại tại một ngôi chùa nhỏ ở làng Triệu Châu, nơi ông hướng dẫn những đệ
tử tụ tập chung quanh ông để tu tập thiền định cho đến khi thị tịch là
năm ông 120 tuổi—As we see above, the life story of Chao-Chou is an
especially good example of what Ch’an masters repeatedly stress, that
enlightenment is only the beginning of real training on the path of
Ch’an. Chao-Chou had already experienced profound enlightenment at the
age of 18; following that he trained himself for forty years under his
master Nan-Chuan. After his master passed away, he set about wandering
in order to deepen his experience further through “Zen” with other Ch’an
masters. It is said that during this period he sought out as many as
eighty of the dharma successors of Ma-Tsu-Tao-I (his grandfather in
Ch’an). Finally, at the age of 80, he settled in a small Ch’an monastery
in the town of Chao-Chou. There at last students gathered around him and
he led them on the path of Ch’an until his death at the age of 120.
·
Ngày mồng hai thánh mười
một năm 897, sư nằm nghiêng bên phải mà thị tịch, thọ 120 tuổi. Sư được
vua ban hiệu “Chơn Tế Đại Sư”—On the second day of the eleventh month in
the year 897, Zhao-Chou lay down on his right side and passed away. He
was 120 years old. He received the posthumous title “Great Teacher
Truth’s Limit.”
28. Động Sơn Lương Giới
Tung-Shan-Lieng-Chieh
Ông sanh năm 807 sau Tây Lịch, là
tổ thứ nhất của phái Tào Động Trung Quốc và người đã thiết định Năm Vị
hay Ngũ Sơn Tào Động. Động Sơn đến với Thư Sơn Huệ Siêu. Huệ Siêu hỏi:
“Ông đã trụ tại một phương, nay đến đây làm gì?” Động Sơn nói: “Tôi bị
dày vò bởi một mối ngờ, không biết phải làm sao nên đến đây.” Huệ Siêu
gọi lớn: “Lương Giới! (tên thật của Động Sơn)” Động Sơn cất tiếng: “Dạ!”
Huệ Siêu hỏi: “Cái gì thế?” Động Sơn không biết trả lời ra sao, và Huệ
Siêu nói ngay: “Phật đẹp quá, chỉ hiềm không có lửa sáng!” Theo Truyền
Đăng Lục, vì không có lửa sáng nên sự vô trí không được thắp sáng, khi
biết được điều nầy, sẽ có sự thắp sáng. Ông tịch năm 869 sau Tây Lịch—He
was born in 807 A.D. He was the first Patriarch of the T’ao-Tung Sect
and formulator of the Five Degrees. Tung-Shan came to see Hui-chao of
Shu-Shan, and the latter asked: “You re already master of a monastery,
and what do you want here?” Tung-Shan said: “I am distressed with a
doubt and do not know what to do, hence my coming here.” The master
called out: “O Liang-Chieh!” which was Tung-Shan’s real name, and Liang
Chieh replied at once, “Yes, sir.” Hui-Chao asked: “What is that?” Chieh
failed to answer, and Hui-Chao gave this judgment, “Fine Buddha no
doubt, and what a pity he has no flames.” According to the Transmision
of the Lamps, as he has no flames, his ignorance is not illuminating.
When he becomes conscious of the fact, there is enlightenment. He
died in 869 A.D.
Động Sơn Ngũ Vị:
Năm cấp bậc chứng ngộ do Động Sơn Lương Giới thiết lập. Giống như 10 bài
kệ chăn trâu, đây là các mức độ khác nhau về sự thành tựu trong nhà
Thiền—Five degrees of Tung-Shan-Liang-Chieh—Like the Ten Osherding
Verses, these are different levels or degrees of Zen realization
formulated by Zen master Tung-Shan-Liang-Chieh:
1)
Chánh Trung Thiên: Ngôi vị thứ nhất nhận thức về thế giới hiện
tượng ngự trị, nhưng nó được nhận thức như là chiều kích của ngã tuyệt
đối—The first level in which realization of the world of phenomena is
dominant, but it is perceived as a dimension of the absolute self.
2)
Thiên Trung Chánh: Giai đoạn thứ nhì nầy hình thái vô phân biệt
đến với giai đoạn trước một cách mãnh liệt và sự phân biệt bị đẩy lùi
vào phía sau—The second level or second stage the undifferentiated
aspect comes strongly to the fore and diversity recedes into background.
3)
Chánh Trung Lai: Giai đoạn thứ ba là ngôi vị trong ấy không còn ý
thức về thân hay tâm. Cả hai đã được xả bỏ hoàn toàn—The third grade is
a level of realization wherein no awareness of body or mind remains;
both “drop away” completely.
4)
Thiên Trung Chí: Giai đoạn thứ tư, với ngôi vị nầy, tính duy nhất
của mỗi sự vật được nhận thức ở mức độ độc nhất. Bây giờ núi là núi,
sông là sông; chứ không còn núi đẹp sông buồn nữa—The fourth grade is
the singularity of each object is perceived at its highest degree of
uniqueness. Now mountain is mountain, river is river; ther is no such a
beautiful or loving mountain or a boring river.
5)
Kiêm Trung Đáo: Ở vị thứ năm hay là mức cao nhất, sắc và không
tương tức tương nhập đến độ không còn ý thức cả hai, các ý niệm ngộ mê
đều biến mất, đây là giai đoạn của tự do nội tại trọn vẹn—In the fifth
and highest grade, form and emptiness mutually penetrate to such a
degree that no longer is ther consciousness of either. Ideas of
enlightenment or delusion entirely vanish. This is the stage of perfect
inner freedom.
29. Thạch Sương Khánh Chư
Zen Master Shih-Shuang-Qing-Zhu
Thiền sư Khánh Chư sanh năm 806 tại
Tân Cam, Lô Lăng. Năm 13 tuổi sư xuất gia theo Thiền sư Thiệu Loan, năm
23 tuổi sư thọ cụ túc giới, sau đó sư học Luật Tạng—Zen master Qing-Zhu
was born in 806 in Xin-kan near ancient Lu-Ling. At 13 he left home to
follow Zen master Shao-Long and was fully ordained at the age of 23. He
then proceeded to study the Vinaya Pitaka.
·
Một hôm sư ở trong liêu
sàng gạo, Qui Sơn (Linh Hựu) đến bảo: “Vật của thí chủ chớ ném bỏ.” Sư
thưa: “Chẳng dám ném bỏ.” Qui Sơn lượm trên đất một hạt gạo, bảo: “Ngươi
nói chẳng ném bỏ, cái nầy từ đâu đến?” Sư không trả lời. Qui Sơn lại
bảo: “Chớ khi một hạt gạo nầy, trăm ngàn hạt gạo cũng đều từ hạt gạo nầy
mà sanh ra.” Sư thưa: “Trăm ngàn hạt gạo từ một hạt nầy sanh, chưa biết
một hạt nầy từ chỗ nào sanh?” Qui Sơn cười ha hả rồi trở về phương
trượng. Đến chiều Qui Sơn thượng đường bảo chúng: “Đại chúng! Trong gạo
có sâu.”—Qing-Zhu went to Mount Kui, where he served as a rice cook.
Once when he was preparing the rice, Kui-Shan said to him: “Don’t lose
anything offered by our patrons.” Qing-Zhu said: “I’m not losing
anything.” Kui-Shan reached down and picked up a single grain of rice
which had fallen to the ground and said: “You said you haven’t lost
anything, but what’s this?” Qing-Zhu didn’t answer. Kui-Shan said:
“Don’t lightly regard this one grain, a hundred thousand grains are born
from this one.” Qing-Zhu said: “A hundred thousand grains are born from
this one, but from what place is this one grain born?” Kui-Shan laughed,
“Ha, ha,” and went back to his room. That evening Kui-Shan entered the
hall and addressed the monks, saying: “Everyone! There’s an insect in
the rice. You should all go and see it.”
·
Sư đến tham vấn Đạo Ngộ,
hỏi: “Thế nào chạm mắt là Bồ Đề?” Đạo Ngộ gọi một vị sa di và vị sa di
ấy đáp lời. Đạo Ngộ bèn bảo vị sa di: “Thêm nước sạch (tịnh thủy) vào
bình.” Sau một hồi im lặng, Đạo Ngộ lại hỏi sư: “Ông vừa hỏi cái gì?” Sư
thuật lại câu hỏi trước. Đạo Ngộ đứng dậy đi. Sư nhơn đấy tỉnh giác—When
Qing-Zhu met T’ao-Wu, he said: “What is the transcendent wisdom that
mees the eye?” T’ao-Wu called to an attendant and the attendant respond.
T’ao-Wu said to him: “Add some clean water to the pitcher.” After a long
pause, T’ao-Wu said to Qing-Zhu: “What did you just come and ask me?”
Qing-Zhu repeated his previous question when T’ao-Wu got up and left the
room. Qing-Zhu then had a great realization.
·
Đạo Ngộ bảo chúng: “Ta đau
gần muốn chết, bởi trong tâm có một vật để lâu thành bệnh, người nào hãy
vì ta mà dẹp nó đi?” Sư thưa: “Tâm vật đều không thật, dẹp bỏ lại thêm
bệnh.” Đạo Ngộ khen: “Lành thay! Lành thay!”—When T’ao-Wu was about to
die, he said: “There’s something in my mind. An old trouble. Who can get
rid of it for me?” Qing-Zhu said: “All things in your mind are unreal.
Get rid of good and bad?” T’ao-Wu said: “Worthy! Worthy!”
Làm Tăng mới được hai tuổi hạ, sư bèn ẩn
trong dân gian, vào xóm thợ gốm vùng Lưu Dương, Trường Sa, sáng sớm dạo
đi, đến chiều trở về, mọi người không biết được sư. Nhơn một vị Tăng từ
Động Sơn đến, sư hỏi: “Hòa Thượng có lời gì dạy chúng?” Tăng đáp: “Hôm
giải hạ, Hòa Thượng thượng đường dạy: “Đầu thu cuối hạ, huynh đệ hoặc đi
Đông đi Tây, đi nên đi thẳng đến chỗ muôn dặm không có một tấc cỏ, đi
làm gì?” Sư hỏi: “Có người đáp được chăng?” Tăng nói: “Không.” Sư bảo:
“Sao chẳng nói ‘Ra khỏi cửa liền là cỏ.’” Tăng trở về thuật lại cho Động
Sơn nghe. Động Sơn bảo: “Đây là lời nói của diệu trí thích hợp cho một
vị trụ trì với 1500 Tăng chúng (Ở Lưu Dương có cổ Phật).”—After being
ordained for two years, Qing-Zhu hid from the world. He lived in
obscurity in Liu-Yang as a potter’s assistant. In the morning he would
go to work and in the evening he would return home. No one knew him to
be an adept. T’ung-Shan-Liang-Zhie sent a monk to find him. Qing-Zhu
asked the monk: “What does T’ung-Shan say to provide instruction to his
disciples?” The monk said: “At the end of the summer practice period he
said to the monks, ‘the fall has begun and the summer has ended. If you
brethren go traveling, you must go to the place where there isn’t a
blade of grass for ten thousand miles.’” “After a long pause, T’ung-Shan
said: ‘How can one go to a place where a single blade of grass isn’t
found for ten thousand miles?’” Qing-Zhu asked the monk: “Did anyone
respond or not?” The monk said: “No.” Qing-Zhu said: “Why didn’t someone
say, ‘Going out the door, there’s the grass.’” The monk went back and
relayed what Qing-Zhu said to T’ung-Shan. T’ung-Shan said: “This is the
talk of wonderful knowledge appropriate for an abbot of fifteen hundred
people.”
30. Đại Đồng Thiền Sư
Zen Master T’a-T’ong
Thiền sư Đại Đồng sanh năm 819.
Thuở nhỏ sư xuất gia theo Thiền sư Mãn Bảo Đường, sau đó ít lâu sư đọc
Kinh Hoa Nghiêm và bắt đầu theo làm đệ tử của Thiền sư Thúy Vi Vô
Học—Zen master T’a-T’ong was born in 819. As a young man he left home to
study under a Zen master named Man-Bao-T’ang. Sometime later he read the
Flower Garland Sutra and proceeded to study under Shui-Wei-Wu-Xue.
·
Một hôm Triệu Châu Tùng
Thẩm đến huyện Đồng Thành gần núi Đầu Tử, sư cũng có việc xuống núi,
giữa đường hai người gặp nhau mà không biết nhau. Triệu Châu hỏi thăm
những người cư sĩ mới biết là Đại Đồng Đầu Tử, liền nghịch rằng: “Phải
chủ núi Đầu Tử chăng?” Sư đáp: “Cho tôi xin tiền trà muối.” Triệu Châu
đi thẳng đến am trước, ngồi chờ. Sư mang một bình dầu về am. Triệu Châu
hỏi: “Nghe danh Đầu Tử đã lâu, đến đây chỉ thấy ông già bán dầu.” Sư
đáp: “Thầy chỉ thấy ông già bán dầu, là không biết Đầu Tử.” Triệu Châu
hỏi: “Thế nào là Đầu Tử?” Sư đưa bình dầu lên đáp: “Dầu! Dầu!”—One day
Zhao-Chou came to T’ong-Cheng County near Mount T’ou-Tzi. T’ou-Tzi left
the mountain. They met each other on the road. Zhao-Chou asked him:
“Aren’t you the host of Mount T’ou-Tzi?” T’ou-Tzi said (like a beggar):
“Tea, salt, a coin, please help me!” Zhao-Chou then proceeded to
T’ou-Tzi’s hut on the mountain and sat down inside. Later T’ou-Tzi
returned to the hut carrying a jug of oil. Zhao-Chou said: “Long have I
heard of T’ou-Tzi, but since coming here all I’ve seen is an old-timer
selling oil.” T’ou-Tzi said: “You’ve only seen an old-timer seling oil.
But you haven’t recognized T’ou-Tzi.” Zhao-Chou said: “What is
T’ou-Tzi?” T’ou-Tzi lifted up the jug of oil and yelled: “Oil! Oil!”
·
Triệu Châu hỏi: “Khi ở
trong chết được sống là thế nào?” Sư đáp: “Chẳng cho đi đêm, đợi đến
sáng sẽ đến.” Triệu Châu nói: “Ta sớm là trắng, y lại là đen.”—Zhao-Chou
asked: “What do you say about the one who undergoes the great death, and
thus attains life?” T’ou-Tzi said: “He can’t make the journey at night.
He must arrive in the daylight.” Zhao-Chou said: “I’ve long committed
thievery, but you’ve worse than me.”
·
Một hôm Sư thượng đường
bảo chúng: “Các ngươi đến đây tìm ngôn ngữ hay đẹp, góp lời văn vẻ,
trong miệng quý có nói ra, lão già nầy khí lực yếu kém, môi lưỡi chậm
lụt. Nếu các ngươi hỏi ta, ta tùy câu hỏi mà đáp. Đối đáp không có gì
huyền diệu có thể kịp được ngươi, cũng không dính gì đến tai ngươi. Trọn
không nói hướng thượng hướng hạ, có Phật có Pháp, có phàm có Thánh.
Trong chỗ các ngươi sanh hiểu rồi tự mang gánh lấy, sau nầy tự làm tự
chịu. Trong ấy không có gì cho các ngươi, chẳng dám lừa dối các ngươi,
không ngoài không trong, có thể nói được na ná. Các ngươi lại biết
chăng?”—One day Zen master T’ou-Tzi-T’a-T’ong entered the hall and
addressed the monks, saying: “All of you come here searching for some
new words and phrases, colecting brilliant things which you intend to
stick in your own mouth and repeat. But this old monk’s energy is
failing and my lips and tongue are blundering. I don’t have any idle
talk to give you. If you ask me then I will answer you directly. But
there is no mystery that can be compared to you, yourself. I won’t teach
you some method to collect wisdom. I will never say that above or below
there’s a Buddha, a Dharma, something ordinary or something sacred, or
that you will find it by sitting with your legs crossed. You all
manifest a thousand things. It is the understandings that arise from
your own life that you must carry into the future, reaping what you sow.
I have nothing to give you here, neither overtly nor by inference. I can
only speak to all of you in this manner. If you have doubts then
question me.”
·
Sư ở núi Đầu Tử hơn ba
mươi năm, những thiền khách qua lại tham vấn thường đầy cả thất. Sư dùng
biện tài vô úy tùy hỏi liền đáp, ứng cơ đối đáp lời lẽ tinh vi rất
nhiều—Zen master T’a-T’ong resided on Mount T’ou-Tzi for more than
thirty years, provoking and advancing Dharma in all directions. Those
who came for his instruction often overflowed the hall. The master spoke
in an unimposing manner, answering all questions, aiding each person’s
development, and expressing great meaning with few words.
·
Đời Đường niên hiệu Trung
Hòa (881), giặc cướp nổi dậy, dân chúng ly tán. Một lần, có bọn cuồng đồ
cầm đao lên núi hỏi sư: “Ở đây làm gì?” Sư tùy nghi thuyết pháp, bọn
chúng nghe đều bái phục, cởi y phục cúng dường rồi giải tán—The
Huang-Chao bandit uprising broke out during the Zhong-He era (around the
year 881). At that time every place experienced disaster and chaos.
Once, a crazed bandit brandished a knife at the master and said: “What
are you doing living here?” T’ou-Tzi calmly continued to espouse Dharma.
When T’ou-Tzi finished speaking the bandit bowed and took off their own
clothes to leave as an offering.
Ngày sáu tháng tư năm 914, sư hơi nhuốm
bệnh. Tăng chúng rước thầy thuốc, sư bảo chúng: “Tứ đại hợp tan là phép
thường, các ngươi chớ lo, ta tự giữ lấy.” Nói xong, sư thị tịch trong tư
thế kiết già, được vua ban hiệu là “Từ Tế Đại Sư”—On the sixth day of
the fourth month in the year 914, the master became slightly ill. The
monks called for a doctor. T’ou-Tzi said to the congregation: “The four
great activities of life ebb and flow unceasingly. You mustn’t be
concerned. I can take care of myself.” After saying these words the
master sat in a cross-legged position and passed away. He received the
posthumous name “Great Teacher Compassionate Succor.”
31. Thiện Hội Thiền Sư
Zen Master Shan-Hui
Thiền Sư Thiẹân Hội sanh năm 805,
sư xuất gia lúc 9 tuổi và thọ cụ túc giới năm 20 tuổi. Sau khi Thiền sư
Đạo Ngô Viên Trí đề nghị sư đến gặp Thuyền Tử, sư đến Hoa Đình làm đệ tử
Thuyền Tử. Sư được công nhận là Pháp Tử của Hoa Đình Thuyền Tử—Zen
master Shan-Hui was born in 805. He left home at the age of nine and
received full ordain at the age of twenty. Following Zen Master T’ao-Wu
Yuan-Zhi’s recommendation, he came to Hua-Ting to become Chuan-Tzi’s
disciple. He was recognized as Chuan-Tzi’s Dharma heir.
·
Một hôm sư thượng đường
dạy chúng: “Từ có Tổ đến đây người ta hiểu lầm, nối nhau đến nay đều lấy
lời Phật, Tổ làm mô phạm dạy người. Như thế, trở thành kẻ cuồng hay
người vô trí rồi còn gì. Kia chỉ bày tỏ cho các ngươi ‘Không pháp vốn là
đạo, đạo không một pháp; không Phật có thể thành, không đạo có thể đắc,
không pháp có thể xả.’ Cho nên nói ‘Trước mắt không pháp, ý tại trước
mắt.’ (mục tiền vô pháp, ý tại mục tiền). Kia chẳng phải là pháp trước
mắt. Nếu nhằm bên Phật, Tổ mà học, người nầy chưa có mắt tự tại, vẫn là
thức tánh sanh tử mênh mang không có phần tự do. Ngàn muôn dậm tìm thiện
tri thức, cốt có cái thấy chơn chánh hằng thoát khỏi hư dối, định lấy
cái sanh tử trước mắt xem là thật có hay thật không? Nếu có người định
được lẽ này, hứa nhận ông sẽ giải thoát. Người thượng căn ngay lời nói
liền rõ đạo; kẻ căn khí bậc trung, bậc hạ chạy lăng xăng như sóng bủa.
Sao chẳng nhằm trong sanh tử mà an định? Sẽ nhận lấy chỗ nào? Lại nghi
Phật nghi Tổ thế cái sanh tử cho ông được sao? Người trí sẽ cười ông.
Nghe kệ đây:
“Lao trì sanh tử pháp
Duy hướng Phật biên cầu.
Mục tiền mê chánh lý
Bác hỏa mích phù âu.”
(Nhọc gìn pháp sanh tử
Chỉ nhằm bên Phật cầu.
Trước mắt lầm lý chánh
Trong lửa bọt có đâu).
One day
Shan-Hui entered the hall and addressed the monks, saying: “Since the
time of the ancestors there have been those who misunderstand what has
been passed down. Right up to now they have used the words of the
Buddhas and ancestors and made them models for study. If people do this
then they’ll go crazy and have no wisdom at all. The Buddhas and
ancestors have instructed you that the dharmaless root is the Way. The
way is without even a single Dharma. There is no Buddha that you can
become. There is no way that can be attained. Nor is there any Dharma
that can be grasped or let go of. Therefore, the ancients said: ‘Before
the eyes there is no Dharma, but the meaning is before the eyes.’ Those
who want to study the Buddhas and ancestors heven’t opened their eyes.
Why do they want to submit to something else and not attain their own
freedom? Basically it’s because they are confused about life and death.
They realize they don’t have a bit of freedom, so they go thousands of
miles to seek our some great teacher. Those people must attain the true
eye, not spend their time grasping and discarding spurious views. But
are there any here among you of definite attainment who can really hold
forth about existence and nonexistence? If there’s someone who’s
definite about this then I invite you to speak out.’ ‘When persons of
high ability hear these words they are clear about what’s being said.
Those of middle or low ability continue rushing around. Why do’t you
just directly face life and death? Don’t tell me you still want the
Buddhas and ancestors to live and die in your place! People who
understand will laugh at you. If you still don’t get it, then listen to
this verse:
“Belaboring life and death,
Just seeking Buddha’s quarter.
Confused about the truth before your
eyes,
Poking a fire to find a cool spot.”
·
Vị Tăng hỏi: “Từ trước lập
ý Tổ và ý kinh, vì sao độ nầy Hòa Thượng nói không?” Sư đáp: “Ba năm
chẳng ăn cơm, trước mắt không người đói, tại sao con chẳng ngộ?” Chỉ vì
ngộ mê đuổi Xà Lê. Sư bèn nói kệ:
“Minh minh vô ngộ pháp
Ngộ pháp khước mê nhơn
Trường thơ lưỡng cước thùy
Vô ngụy diệt vô chơn.”
(Rõ ràng không pháp ngộ
Pháp ngộ đuổi người mê
Duỗi thẳng hai chân ngủ
Không ngụy cũng không chơn).
·
A monk asked: “There has
always been meaning attributed to the teaching of the Buddhas and
ancestors. Why does the master say there isn’t any?” Shan-Hui said:
“Don’t eat for three years and you won’t see anyone hungry.” The monk
said: “If no one is hungry, why can’t I gain awakening?” Shan-Hui said:
“Because awakening has confused you.” Shan-Hui then recited this verse
to make his point:
“Clear and luminous, no Dharma of
awakening,
Awakening confuses people.
In paradise with two feet and eyes,
Nothing false, and nothing true.”
Vào ngày 7 tháng 11 năm 881, sư gọi Tăng
chúng lại bảo: “Ta đã nói pháp trong nhiều năm. Mỗi người các ngươi phải
nên tự biết mình. Bây giờ ta không còn gì nữa, đã đến lúc ta đi đây. Giữ
lấy pháp như lúc ta còn vậy.” Nói xong sư thị tịch, thọ 77 tuổi, được
vua phong hiệu “Truyền Minh Đại Sư.”—On the seventh day of eleventh
month in the year 881, Shan-Hui called together his principal monks and
said: “I’ve talked extensively for many years. Each of you should know
for yourself. Now I’m just an empty form. My time is up and I must go.
Take care of the teaching as if I were still here.” Upon saying these
words, Shan-Hui suddenly passed away. He received posthumous name "Great
Teacher Transmitting Clarity.”
32. Lâm Tế Nghĩa Huyền
Lin-Chi-I-Hsuan
Lâm Tế là môn đệ của Hoàng Bá. Ông
là một trong những thiền sư Trung Hoa nổi tiếng vào đời nhà Đường. Không
ai biết ông sanh vào năm nào. Một tông phái Thiền đặc biệt đã được đặt
dưới tên ông. Ông nổi tiếng vì các phương pháp mạnh bạo và lối nói
chuyện sống động với môn sinh. Ngài không tán thành lối nói pháp quanh
co, sở trường của các pháp sư thiếu nhiệt huyết. Có lẽ do sư thừa hưởng
phép Thiền trực chỉ ấy từ sư phụ Hoàng Bá, trước kia đánh sư ba lần khi
ba lần sư đến tham vấn về yếu chỉ của Phật pháp. Lâm Tế được coi như là
người đầu tiên chủ xướng tiếng hét, nhưng trước đó đã có Mã Tổ là vị
cao Tăng (see Mã Tổ) đã mở một kỷ nguyên mới cho Thiền sử, đã hét to khi
Bách Trượng đến tái vấn Thiền, tiếng hét ấy chát chúa đến nỗi Bách
Trượng phải bị điếc tai đến ba ngày. Nhưng chính do Lâm Tế mà tiếng hét
được đắc dụng và có hiệu năng nhất, và sau nầy biến thành một ngón tuyệt
kỹ của Lâm Tế Tông. Thật sự, về sau nầy các đệ tử của ngài quá lạm dụng
về tiếng hét đến nỗi ngài phải thốt ra: “Tôi nghe quí ông toàn học hét.
Thử hỏi quí ông ví như mái tây có người ra, mái đông có người ra, cả hai
người cùng hét. Các ông có phân biệt được tiếng hét nào là khách, còn
tiếng hét nào là chủ không? Nếu các ông không phân biệt được, từ đây cấm
học tiếng hét của lão Tăng.” —Lin-Chi was a disciple of Huang-Po. He was
one of the famed chinese Zen masters during the T’ang dynasty. His year
of birth is unknown. In China a special Zen sect was named after him
“Lin-Chi” of which doctrine was based on his teachings. He was famous
for his vivid speech and forceful pedagogical methods, as well as direct
treatment of his disciples. He never liked those roundabout dealings
which generally characterized the methods of a lukewarm master. He must
have got this directness from his own master Huang-Po, by whom he was
struck three times for asking the fundamental principle of Buddhism.
Lin-Chi is regarded as the author of “Kwats!” even though Ma-Tsu was an
epoch-maker in the history of Zen, uttered “Kwats!” to his disciple,
Pai-Chang, when the latter came up to the master for a second time to be
instructed in Zen. This “Kwats!” is said to have deafened Pai-Chang’s
ear for three days. But it was principally due to Lin-Chi that this
particular cry was most effectively and systematically made use of and
later came to be one of the special features of the Lin-Chi school in
distinction to the other schools. In fact, the cry came to be so abused
by his followers that he had to make the following remark: “You are so
given up to learning my cry, but I want to ask you this: ‘Suppose one
man comes out from the eastern hall and another from the western hall,
and suppose both give out the cry simultaneously; and yet I say to you
that subject and predicate are clearly discernible in this. But how will
you discern them?’ If you are unable to discern them, you are forbidden
hereafter to imitate my cry.”
·
Trước nhất sư đến hội
Hoàng Bá. Ở đây sư oai nghi nghiêm chỉnh đức hạnh chu toàn. Thủ Tọa
(Trần Tôn Túc) thấy khen rằng: “Tuy là hậu sanh cùng chúng chẳng giống.”
Thủ Tọa bèn hỏi: “Thượng Tọa ở đây được bao lâu?” Sư thưa: “Ba năm.” Thủ
Tọa hỏi: “Từng tham vấn chưa?” Sư thưa: “Chưa từng tham vấn, cũng chẳng
biết tham vấn cái gì?” Thủ Tọa bảo: “Sao không đến hỏi Hòa Thượng Đường
Đầu, thế nào là đại ý Phật Pháp?” Sư liền đến hỏi, chưa dứt lời. Hoàng
Bá liền đánh. Sư trở xuống. Thủ Tọa hỏi: “Hỏi thế nào?” Sư thưa: “Tôi
hỏi lời chưa dứt, Hòa Thượng liền đánh, tôi chẳng biết.” Thủ Tọa nói:
“Nên đi hỏi nữa.” Sư lại đến hỏi. Hoàng Bá lại đánh. Như thế ba phen
hỏi, bị đánh ba lần. Sư đến bạch Thủ Tọa: “Nhờ lòng từ bi của thầy dạy
tôi đến thưa hỏi Hòa Thượng, ba phen hỏi bị ba lần đánh, tôi tự buồn
chướng duyên che đậy không lãnh hội được thâm chỉ. Nay xin từ giã ra đi.
Thủ Tọa lại bảo: “Khi thầy đi nên đến giã từ Hòa Thượng rồi sẽ đi.” Sư
lễ bái xong trở về phòng. Thủ Tọa đến thất Hòa Thượng trước, thưa:
“Người đến thưa hỏi ấy, thật là đúng pháp, khi người ấy đến từ giã, xin
Hòa Thượng phương tiện tiếp y, về sau đục đẽo sẽ thành một gốc đại thọ
che mát trong thiên hạ.” Sư đến từ giã. Hoàng Bá bảo: “Chẳng nên đi chỗ
nào khác, ngươi đi thẳng đến Cao An chỗ Thiền Sư Đại Ngu, ông ấy sẽ vì
ngươi nói tốt.”—From the beginning of his residence at Huang-Bo,
Lin-Chi’s performance of his duties was examplary. At that time, Mu-Chou
T’ao-Ming served as head monk. Mu-Chou asked Lin-Chi: “How long have you
been practicing here?” Lin-Chi said: “Three years.” Mu-Chou said: “Have
you gone for an interview with the master or not?” Lin-Chi said: “I
haven’t done so. I don’ know what to ask him.” Mu-Chou said: “Why not
ask him, ‘What is the essential meaning of Buddhism?’” So Lin-Chi went
to see Huang-Bo, but before he could finish his question Huang-Bo struck
him. Lin-Chi went out, and Mu-Chou asked him: “What happened when you
asked him?” Lin-Chi said: “Before I could get the words out he hit me. I
don’t understand.” Mu-Chou said: “Go ask him again.” So Lin-Chi asked
Huang-Bo again, and Huang-Bo once again hit him. Lin-Chi asked a third
time, and Huang-Bo hit him again. Lin-Chi revealed this to Mu-Chou,
saying: “Before you urge me to ask about the Dharma, but all I got was a
beating. Because of evil karmic hindrances. I’m not able to comprehend
the essential mystery. So, today I’m going to leave here.” Mu-Chou said:
“If you’re going to leave, you must say good-bye to the master.” Lin-Chi
bowed and went off. Mu-Chou then went to Huang-Bo and said: “That monk
who asked you the questions—although he’s young he’s very extraordinary.
If he come to say good-bye to you, please give him appropriate
instruction. Later he’ll become a great tree under which everyone on
earth will find refreshing shade.” The next day when Lin-Chi came to say
good-bye to Huang-Bo, Huang-Bo said: “You don’t need to go somewhere
else. Just go over to the Kao’ Monastery and practice with T’a-Wu. He’ll
explain to you.”
·
Sư đến chỗ Đại Ngu. Đại
Ngu hỏi: “Ở chỗ nào đến?” Sư thưa: “Ở Hoàng Bá đến.” Đại Ngu hỏi: “Hoàng
Bá có dạy gì không?” Sư thưa: “Con ba phen hỏi đại ý Phật pháp, ba lần
bị đánh. Chẳng biết con có lỗi hay không lỗi?” Đại Ngu nói: “Bà già
Hoàng Bá đã vì ngươi chỉ chỗ tột khổ, lại đến trong ấy hỏi có lỗi không
lỗi?” Ngay câu nói ấy, sư đại ngộ, thưa: “Xưa nay Phật pháp của Hoàng Bá
không nhiều.” Đại Ngu nắm đứng lại, bảo: “Con quỷ đái dưới sàng, vừa nói
có lỗi không lỗi, giờ lại nói Phật pháp của Hoàng Bá không nhiều. Ngươi
thấy đạo lý gì, nói mau! Nói mau!” Sư liền cho vào hông Đại Ngu ba thoi.
Đại Ngu buông ra, nói: “Thầy của ngươi là Hoàng Bá, chẳng can hệ gì việc
của ta.” Sư từ tạ Đại Ngu trở về Hoàng Bá—When Lin-Chi reached T’a-Wu,
T’a-Wu said: “Where have you come from?” Lin-Chi said: “From Huang-Bo.”
T’a-Wu said: “What did Huang-Bo say?” Lin-Chi said: “Three times I asked
him about the essential doctrine and three times I got hit. I don’t know
if I made some error or not.” T’a-Wu said: “Huang-Bo has old
grandmotherly affection and endures all the difficulty for your sake—and
here you are asking whether you’ve made some error or not!” Upon hearing
these words Lin-Chi was awakened. Lin-Chi then said: “Actually,
Huang-Bo’s Dharma is not so great.” T’a-Wu grabbed him and said: “Why
you little bed-wetter! You just came and said: you don’t understand. But
now you say there’s not so much to Huang-Bo’s teaching. What do you see?
Speak! Speak!” Lin-Chi then hit T’a-Wu on his side three times. T’a-Wu
let go of him, saying: “Your teacher is Huang-Bo. I’ve got nothing to do
with it.” Lin-Chi then left T’a-Wu and returned to Huang-Bo.
·
