1. Hành Tư Thanh Nguyên Thiền Sư
Xing-Si-Quing-Yuan
Seventh Generation of Chinese Zen
(First Generation after the Sixth Patriarch
Hui-Neng)—Xing-Si-Quing-Yuan—Thiền Sư Hành Tư tại núi Thanh Nguyên, sanh
năm 660 sau Tây Lịch, là một đệ tử xuất sắc của Lục Tổ Huệ Năng. Ông
xuất gia từ thuở nhỏ. Sau nầy nghe có Lục Tổ Huệ Năng ở Tào Khê, sư liền
đến tham học. Hành Tư hỏi Lục Tổ, “Phải làm việc gì để khỏi rơi vào
những trạng thái phát triển tâm linh?” Tổ gạn hỏi lại, “Ông từng làm
việc gì?” Hành Tư trả lời, “Tôi không thực hành tứ diệu đế.” Tổ nói lại,
“Vậy rơi vào cái gì?” Hành tư đáp lại, “Tứ Thánh Đế cũng chẳng làm, thì
làm gì có rơi vào giai đoạn phát triển tâm linh nào?” Tổ thầm thán phục
và hứa nhận Hành Tư. Dầu tại Tào Khê tăng chúng khá đông, Hành Tư được
Tổ cho đứng đầu trong chúng. Một hôm Tổ gọi Hành Tư lại bảo, “Từ trước y
pháp cả hai đều được thầy truyền cho trò, y để tiêu biểu làm tin, pháp
để ấn tâm, nay không còn sợ người chẳng tin. Ta từ ngày nhận y đến nay
đã gặp nhiều tai nạn khó khăn. Hơn nữa, đời sau lắm cạnh tranh. Y để lại
Sơn Môn, ngươi đến một phương truyền bá pháp ta không cho đứt đoạn.
Thiền Sư Hành Tư thị tịch năm 740 sau Tây Lịch—Xing-Si Quing-Yuan was
born in 660 A.D., an eminent student of the Sixth Patriarch Hui-Neng. He
left home when he was young. Upon hearing that the Sixth Patriarch
Hui-Neng was preaching at T’ao-Xi, he traveled there to study with him.
Xing-Si asked the Sixth Patriarch, “In all that I do, how can I avoid
falling into stages of spiritual development?” The Sixth Patriarch said,
“How do you practice?” Xing-Si said, “I don’t even pratice the four
noble truths.” The Sixth Patriarch said, “What stage have you fallen
into?” Xing-Si said, “Without even studying the four noble truths, what
stages could I have fallen into?” The Sixth Patriarch esteemed Xing-Si’s
ability. Although there were many in the congrgation, Xing-Si was
selected as head monk.
One day the Sixth Patriarch said to
Xing-Si, “In the past, the robe and teaching have been passed down
together, each generation of teacher and student passing them on in
turn. The robe has been evidence of the transmission. The authentic
teaching is passed from mind to mind. Now I have suitable heirs. Why
worry about not having evidence of transmission? Since I received the
robe I have encountered innumerable difficulties. Moreover, in future
times, the competition for preeminence between Zen schools will be even
greater. The robe remains at the Zen Mountain Gate. You must establish a
separate assembly and expound the teaching. Don’t allow my Dharma to be
cut off.
·
Một hôm Thiền sư Thần Hội
đến tham vấn, sư hỏi: “Ở đâu đến?” Thần Hội đáp: “Tào Khê đến.” Sư hỏi:
“Ý chỉ Tào Khê thế nào?” Thần Hội chỉnh thân rồi thôi. Sư bảo: “Vẫn còn
đeo ngói gạch.” Thần Hội hỏi: “Ở đây Hòa Thượng có vàng ròng cho người
chăng?” Sư hỏi: Giả sử có cho, ông để vào chỗ nào?”—One day,
He-Ze-Shen-Hui came to visit the master. Xing-Si said: “Where have you
come from?” Shen-Hui said: “From Cao-Xi.” Xing-Si said: “What is the
essential doctrine of Cao-Xi?” Shen-Hui suddenly stood up straight.
Xing-Si said: “So, you’re still just carrying common tiles.” Shen-Hui
said: “Does the Master not have gold here to give people?” Xing-Si said:
“I don’t have any. Where would you go to find some?”
·
Có vị Tăng đến hỏi sư:
“Thế nào là đại ý Phật pháp?” Sư đáp: “Gạo ở Lô Lăng giá bao nhiêu?”—A
monk asked Xing-Si: “What is the great meaning of the Buddhadharma?”
Xing-Si said: “What is the price of rice in Lu-Ling?”
·
Thiền sư hành Tư thị tịch
năm 740 sau Tây lịch—Zen master Xing-Si died in 740 A.D.
2. Thần Hội Hà Trạch
Shen-Hui-He-Ze
(670-762)
Thần Hội Hà Trạch, họ Cao, sanh năm
670 sau Tây Lịch, xuất gia năm 14 tuổi. Ông là một trong những đệ tử nổi
bật của Lục Tổ Huệ Năng. Ông mạnh mẽ ủng hộ cho vị trí của Lục Tổ trong
lịch sử Thiền Tông Trung Hoa. Thần Hội dẫn đầu Thiền Phái truyền lại bởi
Lục Tổ Huệ Năng ở phương Nam, và mạnh mẽ tấn công phái Thần Tú phương
Bắc. Ông đưa ra hai lý do để tấn công phái Thần Tú—Shen-Hui-He-Ze,
surname was Kao. He was born in 670 A.D., and left home at the age of
14. He was one of the eminent disciples of the Sixth Patriarch. He
strongly supported and promoted Hui-Neng’s place in Chinese Zen history.
Shen-Hui led the Southern school, and strongly attacked what became
widely known as the Northern school, the school associated with
Shen-Xiu. Shen-Hui put forward two reasons for his attack on the
Northern school:
1)
Lý do thứ nhất, ông tấn công về sự không chính thống của phái
Thần Tú và mạnh mẽ cho rằng Huệ Năng mới là người truyền thừa y bát
chính thống từ Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn. Dĩ nhiên cuộc tranh luận tự nói lên
rằng ông chính là Thất Tổ của dòng Bồ Đề Đạt Ma—The first reason, he
attacked the legitimacy as the Dharma heir of Hongren and proposed that
the honour belonged to Hui-Neng. Of course the argument was
self-serving, since Shen-Hui could claim to be the true Seventh
Patriarch of the Bodhidharma line.
2)
Lý do thứ nhì mà ông tấn công phái Thần Tú, ông cho rằng thiền
phái của Thần Tú là “tiệm môn,” rất xa lạ với thiền phái “đốn ngộ” mà
Lục Tổ Huệ Năng đã truyền lại—The second reason, for attacking Shen-Xiu
was his Dharma gate was gradual, which was fundamentally at odds with
what Shen-Hui regarded as the genuine Zen of his teacher, Hui-Neng.
·
Năm mười bốn tuổi, khi
đang là Sa Di ở chùa Ngọc Tuyền, sư tìm đến yết kiến Lục Tổ Huệ Năng. Tổ
hỏi: “Tri thức từ phương xa nhọc nhằn tìm đến, có đem được bổn (gốc)
theo chăng? Nếu có gốc phải biết chủ, thử nói xem?” Sư thưa: “Lấy không
trụ làm gốc, thấy tức là chủ.” Tổ bảo: “Sa Di đâu nên dùng lời đó.” Sư
thưa: “Hòa Thượng ngồi thiền là thấy hay chẳng thấy?” Tổ cầm gậy đánh sư
ba gậy, hỏi: “Ta đánh ngươi đau hay chẳng đau?” Sư thưa: “Cũng đau cũng
chẳng đau.” Tổ nói: “Ta cũng thấy cũng chẳng thấy.” Trong khi bị đánh,
Thần Hội nghĩ: “Vị Thầy nầy thật vĩ đại. Thật khó mà gặp được một người
như vậy dù trong nhiều kiếp. Đã gặp rồi không thể bỏ lỡ dịp may ngàn
đời—Zen master He-Ze-Shen-Hui of the Western Capital came from
Xiang-Yang, when he was a novice monk at the age of fourteen. At his
first meeting with the Sixth Patriarch. The Sixth Patriarch asked
Shen-Hui: “You have come on an arduous journey from afar. Did you bring
what is fundamental? If you have what is fundamental then can you see
the host. Let’s see what you have to say.” Shen-Hui said: “I take no
abode as the fundamental. What is seen is the host.” The Sixth Patriarch
said: “This novice is talking nonesense!” He then took his staff and
struck Shen-Hui. As he was being beaten, Shen-Hui thought: “This Master
is such a great and wise sage. It is difficult to meet such a person
even after many kalpas of time. Having met him today how can I lament my
life?”
·
Một hôm Tổ bảo đại chúng:
“Ta có một vật không đầu không đuôi, không tên không họ, không lưng
không mặt, các ngươi biết chăng?” Sư bước ra thưa: “Ấy là bản nguyên của
chư Phật, là Phật tánh ngươi là không tên không họ, nguơi lại kêu là bản
nguyên, Phật tánh. Ngươi lại đi lấy tranh che đầu, cũng chỉ thành tông
đồ của hàng tri giải.” Sư lễ bái lui ra—Once, the Sixth Patriarch
addressed the congregation, saying: “I have something which has no head
or tail. It is nameless and can’t be described. It has no back and no
front. Do any of you know what it is?” Shen-Hui came forward and said:
“It is the source of all things. It is the Buddha-nature of Shen-Hui.”
The Sixth Patriarch said: “I said that it has no name and no
description. How can you say it is the source of the Buddha-nature?”
Shen-Hui bowed and retreated.
·
Năm 760, Sư thị tịch trong
lúc đang ngồi thiền. Tháp của sư được đặt tại Long Môn—In 760, he passed
away while sitting in meditation. His burial stupa was located at Dragon
Gate.
3. Nam Nhạc Hoài Nhượng Thiền Sư
Nan-Yueh-Huai-Jang
Sanh năm 677 sau Tây Lịch tại Kim
Châu, ông là một thiền sư xuất sắc đời nhà Đường, đại đệ tử của Lục Tổ
Huệ Năng, và cũng là thầy của Mã Tổ. Nam Nhạc xuất gia năm 15 tuổi với
luật Sư Hoàng Cảnh. Sau khi thọ giới cụ túc, sư học hết Tạng Luật, nhưng
sư không thỏa mãn nên du phương tìm đến một vị thầy tên là Huệ An ở núi
Tung Sơn. Dù sư có tiến bộ, nhưng Hòa Thượng Huệ An bảo sư nên đến Tào
Khê tham vấn Lục Tổ Huệ Năng—Nan-Yue-Huai-Jang was born in 677 A.D. in
Jin-Chou. He was an outstanding T’ang dynasty Zen master, a famous
disciple of Hui-Neng, the Sixth Patriarch. He was the master of Ma-Tzu.
Nan-Yue left home at the age of fifteen to study under a Vinaya master
named Hong-Jing. After his ordination he studied the Vinayapitaka, but
he became dissatisfied, and then he traveled to see a teacher named
Hui-An on Mount Tsung-Shan. Although Nan-Yue made some spiritual
progress, but most venerable Hui-An asked him to continue to Cao-Xi,
where he met and studied under the great teacher and Sixth Patriarch.
·
Sư đến Tào Khê tham vấn
Lục Tổ Huệ Năng. Tổ hỏi: “Ở đâu đến?” Sư thưa: “Ở Tung Sơn đến.” Tổ hỏi:
“Vật gì đến?” Sư thưa: “Nói in tuồng một vật tức không trúng.” Tổ hỏi:
“Lại có thể tu chứng chăng?” Sư thưa: “Tu chứng tức chẳng không, nhiễm ô
tức chẳng được.” Tổ nói: “Chính cái không nhiễm ô nầy là chỗ hộ niệm của
chư Phật, người đã như thế, ta cũng như thế. Tổ Bát Nhã Đa La ở Tây
Thiên có lời sấm rằng: ‘Dưới chân ngươi sẽ xuất hiện NHẤT MÃ CÂU (con
ngựa tơ) đạp chết người trong thiên hạ. Ứng tại tâm ngươi chẳng cần nói
sớm.’” Sư hoát nhiên khế hội. Từ đây sư ở hầu hạ Tổ ngót mười lăm
năm—Nan-Yueh came to Cao-Xi to study with Hui-Neng. Hui-Neng said to
Nan-Yueh: “Where did you come from?” Nan-Yueh said: “From Mount Song.”
Hui-Neng said: “What is it that thus come?” Nan-Yueh couldn’t answer.
After eight years, Nan-Yueh suddenly attained enlightenment. He informed
the Sixth Patriarch of this, saying: “I have an understainding.” The
Sixth Patriarch said: “What is it?” Nan-Yueh said: “To say it’s a thing
misses the mark.” The Sixth Patriarch said: “Then can it be made evident
or not?” Nan-Yueh said: “I don’t say it can’t be made evident, but it
can’t be defiled.” The Sixth Patriarch said: “Just this that is
undefiled is what is upheld and sustained all Buddhas. You are thus. I
am also thus. “Prajnadhara has foretold that from beneath your feet
will come a horse which will trample to death everyone in the world.
Bear this in mind but don’t soon repeat it.” Nan-Yueh suddenly
experienced great enlightenment. He then served the Sixth Patriarch for
fifteen years.
·
Có vị Sa Môn ở huyện
Truyền Pháp hiệu Đạo Nhất, hằng ngày ngồi thiền. Sư biết đó là pháp khí
(người hữu ích trong Phật pháp) bèn đi đến hỏi: “Đại đức ngồi thiền để
làm gì?” Đạo Nhất thưa: “Để làm Phật.” Sau đó sư lấy một cục gạch đến
trên hòn đá ở trước am Đạo Nhất ngồi mài. Đạo Nhất thấy lạ hỏi: “Thầy
mài gạch để làm gì?” Sư đáp: “Mài để làm gương.” Đạo Nhất nói: “Mài gạch
đâu có thể thành gương được?” Sư hỏi lại: “Ngồi thiền đâu có thể thành
Phật được?” Đạo Nhất hỏi: “Vậy làm thế nào mới phải?” Sư nói: “Như trâu
kéo xe, nếu xe không đi, thì đánh xe là phải hay đánh trâu là phải?” Đạo
Nhất lặng thinh, sư nói tiếp: “Ngươi học ngồi thiền hay học ngồi Phật?
Nếu học ngồi thiền, thiền không phải ngồi nằm. Nếu học ngồi Phật, Phật
không có tướng nhất định, đối pháp không trụ, chẳng nên thủ xả. Ngươi
nếu ngồi Phật, tức là giết Phật, nếu chấp tướng ngồi, chẳng đạt ý kia.”
Đạo Nhất nghe sư chỉ dạy như uống đề hồ, lễ bái hỏi: “Dụng tâm thế nào
mới hợp với vô tướng tam muội?” Sư bảo: “Ngươi học pháp môn tâm địa như
gieo giống, ta nói pháp yếu như mưa móc, nếu duyên ngươi hợp sẽ thấy đạo
nầy.” Đạo Nhất lại hỏi: “Đạo không phải sắc tướng làm sao thấy được?” Sư
nói: “Con mắt pháp tâm địa hay thấy được đạo. Vô tướng tam muội cũng lại
như vậy.” Đạo Nhất hỏi: “Có thành hoại chăng?” Sư nói: “Nếu lấy cái
thành hoại tụ tán, thiện ác mà thấy đạo, là không thể thấy đạo. Nghe ta
nói kệ:
Tâm
địa hàm chư chủng,
(Đất
tâm chứa các giống)
Ngộ
trạch tức giai manh
(Gặp
ướt liền nẩy mầm)
Tam
muội hoa vô tướng
(Hoa
tam muội không tướng)
Hà
hoại phục hà thành?
(Nào
hoại lại nào thành?) .
Nhờ những lời nầy mà Đạo Nhất khai ngộ
tâm ý siêu nhiên—During the Kai-Yuan era of the T’ang dynasty (713-741)
there was a novice monk called Ma-Tsu T’ao-Yi who constantly practice
Zen meditation upon Mount Heng. Nan-Yueh knew that T’ao-Yi was a great
vessel for the Dharma, and once walked up to him and said: “ What does
your Worthiness intend to do by sitting in meditation?” Ma-Tsu said: “I
intend to become a Buddha.” Nan-Yueh then picked up a piece of tile from
the ground and began grinding on a rock. T’ao-Yi then asked: “What are
you trying to make by grinding that?” Nan-Yueh said: “I’m grinding it to
make a mirror.” T’ao-Yi said: “How can you make a irror by grinding a
tile on a rock?” Nan-Yueh said: “If you can’t make a mirror by grinding
a tile on a rock, how can you become a Buddha by sitting in meditation?”
T’ao-Yi said: “What is the correct way?” Nan-Yueh said: “It can be
compared to an ox pulling a cart. If the cart doesn’t move, do you
strike the cart or strike the ox?” T’ao-Yi didn’t answer. Nan-Yueh then
said: “Are you sitting in order to practice Zen, or are you sitting to
be a Buddha? If you’re sitting to practice Zen, then know that Zen is
not found in sitting or lying down. If you’re sitting to become a
Buddha, then know that Buddha has no fixed form. With respect to the
constantly changing world, you should neither grasp it nor reject it. If
you sit to become a Buddha, you kill Buddha. If you grasp sitting form
then you have not yet reached the meaning.” When T’ao-Yi heard this
instruction it was as though he had drunk sweet nectar. He bowed and
asked: “How can one cultivate mind to be in accord with formless
samadhi?” Nan-Yueh said: “You’re studying the Dharma gate of
mind-ground, and this activity is like planting seeds there. The
essential Dharma of which I speak may be likened to the rain that falls
upon the seeded ground. In this same manner your auspicious karmic
conditions will allow you to perceive the Way.” T’ao-Yi then asked:
“The Way is without color or form. How can one perceive it?” Nan-Yueh
said: “The Dharma eye of mind-ground can perceive the true way. The
formless samadhi is likewise perceived.” T’ao-Yi then asked: “Does it
have good and bad, or not?” Nan-Yueh said: “If the Way is seen in the
aggregation and disintegration of good and bad, then it is not the way.
Listen to this verse:
“The mind-ground fully
sown,
When moisture comes,
all seeds sprout
The formless flower of
samadhi,
How can it be bad or
good?”
At these words T’ao-Yi experienced great
enlightenment and unsurpassed realization.
·
Đệ tử nhập thất gồm có sáu
người, sư ấn khả rằng: “Sáu người các ngươi đồng chứng thân ta, mỗi
người khế hội một phần—Six disciples entered Nan-Yueh-Huai-Rang’s room
to received transmission. He commended each of them, saying: “Six of you
represent my body, each in accord with one part of it.”
1.
Người được chân mày ta, giỏi về uy nghi là Thường Hạo—Chang-Hao
inherits my eyebrows and their dignified appearance.
2.
Người được mắt ta giỏi về ngó liếc là Trí Đạt—Zhi-T’a inherits my
eyes and their stern glare.
3.
Người được tai ta giỏi về nghe lý là Thản Nhiên—T’an-Ran inherits
my ears and their ability to hear true principle.
4.
Người được mũi ta giỏi về biết mùi là Thần Chiếu—Shen-Zhao
inherits my nose and its ability to perceive smelling.
5.
Người được lưỡi ta giỏi về đàm luận là Nghiêm Tuấn—Yuan-Xuan
inherits my tongue and its ability to articulate speaking.
6.
Người được tâm ta giỏi về xưa nay là Đạo Nhất—T’ao-Yi inherits my
mind and its knowledge of past and present.
·
Sư lại bảo: “Tất cả các
pháp đều từ tâm sanh, tâm không chỗ sanh, pháp không thể trụ. Nếu đạt
tâm địa, việc làm không ngại, không phải thượng căn thì dè dặt chớ nói
(nhất thiết chư pháp giai tùng tâm sanh, tâm vô sở sanh, pháp vô sở trụ.
Nhược đạt tâm địa sở tác vô ngại, phi ngộ thượng căn nghi thận từ
tai)—Nan-Yueh also said: “All dharmas are born of mind. Mind is unborn.
Dharmas are nonabiding. When one reaches the mind-ground, one’s actions
are unobstructed. Be careful using this teaching with those not of
superior understanding.
·
Có vị Đại đức đến hỏi sư:
“Như gương đúc tượng, sau khi tượng thành không biết cái sáng của gương
đi về chỗ nào?” Sư bảo: “Như Đại đức tướng mạo lúc trẻ thơ hiện thời ở
đâu?” Đại đức lại hỏi: “Tại sao sau khi thành tượng không chiếu soi?” Sư
bảo: “Tuy không chiếu soi, nhưng đối y một điểm cũng chẳng được.”—A
great worthy one asked Nan-Yueh: “If an image is reflected in a mirror,
where does the light of the image go when it’s no longer observed?”
Nan-Yueh said: “It’s similar to remembering when Your Worthiness was a
child. Where has your childlike appearance gone now? The worthy one
asked: “But afterward, why does the image not remain?” Nan-Yueh said:
“Although it is no longer reflected, it can be reproved even
slightly.”
·
Sau Đạo Nhất đi giáo hóa ở
Giang Tây, sư hỏi chúng: “Đạo Nhất vì chúng thuyết pháp chăng?” Chúng
thưa: “Đã vì chúng thuyết pháp.” Sư hỏi: “Sao không thấy người đem tin
tức về?”Chúng lặng thinh. Sư bèn sai một vị Tăng đi thăm. Trước khi hỏi:
‘Làm cái gì?’ Y trả lời, nhớ ghi những lời ấy đem về đây.” Vị Tăng đi
thăm, làm đúng như lời sư đã dặn. Khi trở về vị Tăng thưa: “Đạo Nhất
nói: ‘Từ loạn Hồ sau ba mươi năm, chưa từng thiếu tương muối.” Sư nghe
xong gật đầu—Once after T’ao-Yi left Nan-Yueh and was teaching in
Jiang-Xi, Nan-Yueh addressed the monks, saying: “Is T’ao-Yi teaching for
the benefit of beings or not?” Some monks in the congregation replied:
“He’s been teaching for the benefit of beings.” Nan-Yueh said: “I’ve
never heard any specific news about this.” The congregation couldn’t
offer any news on this. Nan-Yueh dispatched a monk to Ma-Tsu’s place,
instructing him: “Wait until he enters the hall to speak, and then ask
him: ‘What’s going on?’ Take note of his answer and then bring it back
to tell it to me.” The monk then carried out Nan-Yueh’s instructions. He
returned and said: “Master Ma-Tsu said: ‘In the thirty years since the
barbarian uprising I’ve never lacked salt or sauce.’” Nan-Yueh approved
this answer.
·
Sư thị tịch vào năm 744
sau Tây Lịch—He died in 744 A.D.
4. Huyền Giác Vĩnh Gia Thiền Sư
Zen master Hsuan-Chiao
Dòng Thiền Thứ Bảy ở Trung Quốc
(dòng thứ nhì sau Huệ Năng)—Sư Huyền Giác ở Vĩnh Gia, Ôn Châu, còn được
gọi là Minh Đạo, có rất đông đệ tử. Huyền Giác xuất gia rất sớm. Ông học
tất cả các kinh điển quan trọng của Phật giáo, đặc biệt ông hiểu sâu
những tư tưởng của tông Thiên Thai. Ông thường được người đời nhớ đến
qua tên đệm “Người Khách Qua Đêm.” Người ta nói sư giác ngộ chỉ sau một
đêm được đàm đạo với Lục Tổ Huệ Năng, vì vậy mà sư cũng được biết đến
như là Nhứt Túc Giác (ở trọ một đêm mà giác ngộ). Chính vì vậy mà người
ta nói sư là đệ tử của Lục Tổ Huệ Năng. Sư thị tịch vào năm 713 sau Tây
Lịch—The seventh generation of Chinese Zen (the second generation after
Hui-Neng)—Hsuan-Chiao, a Wen-Chou monk, also named Ming-Tao. He was born
in 665 A.D. in Wenchou. Hsuan-Chiao left home to become a Buddhist monk
at an early age and he studied all the important Buddhist sutras. He was
especially well-versed in the teachings of the T’ien-T’ai school. He was
one of the great disciples of Hui-Neng. It is said that he had a large
number of followers. He is often remembered by his nickname, the
“Overnight Guest,” due to his legendary brief encounter with his
teacher. He is said to have attained enlightenment in one night after a
dharma talk with the Sixth Patriarch Hui Neng, hence is known as An
Overnight Enlightenment. For this reason, people said he was a disciple
of Hui Neng. He died in 713 A.D.
·
Theo Cảnh Đức Truyền Đăng
Lục, khi đến Tào Khê, sư tay cầm tích trượng, vai mang bình bát đi nhiễu
Tổ ba vòng. Tổ hỏi: “Phàm Sa Môn phải đủ ba ngàn oai nghi, tám muôn tế
hạnh, Đại đức là người phương nào đến, mà sanh đại ngã mạn như vậy?” Sư
thưa: “Sanh tử là việc lớn, vô thường quá nhanh.” Tổ bảo: “Sao không
ngay nơi đó thể nhận lấy vô sanh, liễu chẳng mau ư?” Sư thưa: “Thể tức
vô sanh, liễu vốn không mau.” Tổ khen: “Đúng thế! Đúng thế!” Lúc đó đại
chúng nghe nói đều ngạc nhiên. Sư bèn đầy đủ oai nghi lễ tạ Tổ. Chốc lát
sau sư xin cáo từ. Tổ bảo: “Trở về quá nhanh.” Sư thưa: “Vốn tự không
động thì đâu có nhanh.” Tổ bảo: “Cái gì biết không động?” Sư thưa: “Ngài
tự phân biệt.” Tổ bảo: “Ngươi được ý vô sanh rất sâu.” Sư thưa: “Vô sanh
có ý sao?” Tổ bảo: “Không ý thì cái gì biết phân biệt?” Sư thưa: “Phân
biệt vẫn có nhưng không có ý nghĩa.” Tổ khen: “Lành thay! Lành thay!”
Sư ở lại đây một đêm để hỏi thêm đạo lý. Sáng hôm sau sư cùng Huyền Sách
đồng xuống núi trở về Ôn Châu, nơi nhiều đệ tử tìm đến để tham vấn và
cầu học với ông—According to The Ching-Te-Ch’uan-Teng-Lu, when
Hsuan-Jueh arrived in Tsao-Ch’i to visit the Sixth Patriarch. Upon first
meeting Hui-Neng, Hsuan-Chiao struck his staff on the ground and circled
the Sixth Patriarch three times, then stood there upright. The Sixth
Patriarch said: “This monk possesses the three thousand noble
characteristics and eighty thousand fine attributes. Ok monk! Where have
you come from? How have you attained such self-possession?” Hsuan-Chiao
said: “The great matter of birth and death does not tarry.” The Sixth
Patriarch said: “Then why not embody what is not born and attain what is
not hurried?” Hsuan-Chiao said: “What is embodied is not subject to
birth. What is attained is fundamentally unmoving.” The Sixth Patriarch
said: “Just so! Just so!” Upon hearing these words, everyone among the
congregation of monks was astounded. Hsuan-Chiao formally paid his
respects to the Sixth Patriarch. He then advised that he was immediately
departing. The Sixth Patriarch said: “Don’t go so quickly!” Hsuan-Jueh
said: “Fundamentally there is nothing moving. So how can something be
too quick?” The Sixth Patriarch said: “How can one know there’s no
movement?” Hsuan-Jueh said: “The distinction is completely of the
master’s own making.” The Sixth Patriarch said: “You have fully attained
the meaning of what is unborn.” Hsuan-Chiao said: “So, does what is
unborn have a meaning?” The Sixth Patriarch said: “Who makes a
distinction about whether there is a meaning or not?” Hsuan-Chiao said:
“Distinctions are meaningless.” The Sixth Patriarch shouted: “Excellent!
Excellent! Now just stay here a single night!” The next day, Hsuan-Chiao
descended the mountain and returned to Wen-Chou, where Zen students
gathered to study with him.
·
Trong “Chứng Đạo Ca” Thiền
Sư Huyền Giác đã dạy:
“Liễu tức nghiệp chướng bản lai không
Vị liễu ưng tu hoàn túc trái.”
(Khi tỏ rõ rồi thì nghiệp chướng hóa
thành không, chưa tỏ rõ nợ xưa đành trang trải).
In his “Song of Enlightenment” Zen
master Hsuan-Chiao said:
“When truly understood, all karmic
obstructions, in their essence, are empty,
When there is no realization, all debts
must be paid.”
“Ma ni châu nhân bất thức
Như Lai tàng lý thân thâu đắc
Lục ban thần dụng không bất không
Nhất thỏa viên quang sắc phi sắc.”
(Ngọc ma-ni, người chẳng biết
Như Lai kho ấy thâu trọn hết
Sáu ban thần dụng không chẳng không
Một điểm viên quang sắc chẳng sắc).
“You have a mani jewel, but you don’t
know,
That Tathagata store can gather
everything.
The six magical powers seem to be
nothing, but not really void.
The round, bright ball has a form, but
it is formless.”
·
Trong cách giảng dạy Phật
Pháp, Vĩnh Gia Huyền Giác kết hợp triết học phái Thiên Thai và phương
pháp Thiền với cấu trúc lý thuyết mà ông bổ sung thêm bằng phép biện
chứng Madhyamika. Những tác phẩm của ông được lưu giữ dưới nhan đề “Toàn
Tập của Thầy Thiền Vĩnh Gia Huyền Giác.”—Hsuan-Chiao combined in his
teaching of the Buddha dharma the philosophy of the T’ien-T’ai school
and the practice of Ch’an. He also introduced into the theoretical
superstructure of the latter the dialectic of the Madhyamika. His
writings are preserved in the Collected Works of Ch’an Master
Yun-Jia-Hsuan-Chiao.
Sư thị tịch năm 713—He died in 713.
5. Huệ Trung Thiền Sư
Nan-Yang-Hui-Zhung
Nam Dương Huệ Trung—Dòng Thiền thứ
bảy tại Trung Hoa (thứ hai sau Lục Tổ Huệ Năng)—Sanh năm 675 sau Tây
Lịch, thường được gọi bằng “Quốc Sư,” là một đệ tử nổi bậc của Lục Tổ
Huệ Năng. Quê ông ở tạo một thành phố mà ngày xưa tên là Châu Kỵ. Sư
xuất gia từ thuở nhỏ, ban đầu theo học với một luật sư. Sau khi được tâm
ấn nơi Lục Tổ Huệ Năng, sư về cốc Đảng Tử trên núi Bạch Nhai tại Nam
Dương, và tu hành ở đây trong suốt bốn mươi năm chưa từng xuống núi. Đạo
hạnh của sư được dân chúng đồn đãi đến tai nhà vua. Năm Thượng Nguyên
thứ hai đời Đường, vua Túc Tông sai sứ giả đến triệu thỉnh ông về kinh,
và tại đây ông đã dạy Phật pháp cho ba triều vua Đường, nên được danh
hiệu là Quốc Sư. Vào thời đó có một vị sư Ấn Độ đến từ Thiên Trúc tên là
“Đại Nhĩ Tam Tạng,” tự nói có huệ nhãn và tha tâm thông. Vua muốn trắc
nghiệm nên mời ông đến ra mắt Quốc Sư. Đại Nhĩ Tam Tạng vừa thấy Quốc Sư
liền lễ bái và đứng hầu bên phải—Nan-Yang-Hui-Zhung was born in 675
A.D., often referred to as “National Teacher,” was an eminent student of
the Sixth Patriarch, Hui-Neng. He came from an ancient city named
Chou-Ji. As a boy, he entered monastic life, first studying under a
Vinaya master. From the time he received Dharma transmission from the
Sixth Patriarch Hui Neng, he remained in Dang-Zi Valley on Bai-Ya
Mountain in Nan-Yang, not leaving there for forty years. His reputation
spread to the emperor in the capital city. In the second year of
Shang-Yuan era, the emperor Su-Zong, dispatched an envoy to invite him
to the Imperial Capital and there he taught Dharma for three T’ang
emperors, thus earning the title “National Teacher.” At that time, a
famous Indian monk named “Big Ears Tripitaka” came from the west to stay
at the capital city. He climed to have telepathic powers. The emperor
Su-Zong called on the “National Teacher” to test this monk. When
Tripitaka saw the National Teacher, he bowed and stood in deference to
his right.
·
Một hôm có một vị sư hỏi
Huệ Trung, “Thế nào là Phật?” Sư đáp, “Tâm tức Phật.” Vị sư lại hỏi,
“Tâm có phiền não chăng?” Quốc Sư trả lời, “Tánh phiền não tự lìa.” Vị
sư tiếp tục hỏi, “Như vậy chúng ta không cần đoạn lìa phiền não hay
sao?” Quốc Sư trả lời, “Đoạn phiền não tức gọi nhị thừa. Phiền não không
sanh gọi là Đại Niết Bàn.”
·
Một vị sư khác hỏi, “Ngồi
thiền quán tịnh làm gì?” Quốc Sư đáp, “Chẳng cấu chẳng tịnh đâu cần khởi
tâm quán tưởng tịnh.”
·
Một vị sư khác lại hỏi,
“Thiền sư thấy mười phương hư không là pháp thân chăng?” Quốc Sư đáp,
“Lấy tâm tưởng nhận, đó là thấy điên đảo.” Vị sư lại hỏi, “Tâm tức là
Phật, lại cần tu vạn hạnh chăng?” Quốc Sư đáp, “Chư Thánh đều đủ hai thứ
trang nghiêm (phước huệ), nhưng có tránh khỏi nhân quả đâu.” Đoạn Quốc
Sư nói tiếp, “Nay tôi đáp những câu hỏi của ông cùng kiếp cũng không
hết, nói càng nhiều càng xa đạo. Cho nên nói: Thuyết pháp có sở đắc, đây
là dã can kêu; thuyết pháp không sở đắc, ấy gọi sư tử hống.”
·
Quốc Sư thường dạy chúng,
“Người học thiền tông nên theo lời Phật, lấy nhất thừa liễu nghĩa khế
hợp với nguồn tâm của mình, kinh không liễu nghĩa chẳng nên phối hợp.
Như bọn trùng trong thân sư tử, khi vì người làm thầy, nếu dính mắc danh
lợi bèn bày điều dị đoan, thế là mình và người có lợi ích gì? Như người
thợ mộc giỏi, búa rìu không đứt tay họ. Sức con voi lớn chở, con lừa
không thể kham được.”
·
Quốc Sư thị tịch năm 772
sau Tây Lịch—
·
One day a monk asked him,
“What is Buddha?” The National Teacher said, “Mind is Buddha.” A monk
asked again, “Does mind have defilements?” The National Teacher said,
“Defilements, by their own nature, drop off.” A monk continued to ask,
“Do you mean that we shouldn’t cut them off?” The National Teacher said,
“Cutting off defilements is called the second vehicle. When defilement
do not arise, that is called great nirvana.”
·
Another monk asked, “How
does one sit in meditation and observe purity?” The National Teacher
said, “There being neither pollution nor purity, why do you need to
assume a posture of observing purity.”
·
Another monk asked, “When
a Zen master observes that everything in the ten directions is empty, is
that the dhrmakaya?” The National Teacher said, “Viewpoints attained
with the thinking mind are upside down.” A monk asked, “Aside from mind
is Buddha, are there any other practices that can be undertaken?” The
National Teacher said, “All of the ancient sages possessed the two grand
attributes, but does this allow them to dispel cause and effect?” He
then continued, “The answers I have just given you cannot be exhausted
in an incalculable eon. Saying more would be far from the Way. Thus it
is said that when the Dharma is spoken with an intention of gaining,
then it is just like a barking fox. When the Dharma is spoken without
the intention of gaining, then it is like a lion’s roar.”
·
The National Teacher
always taught, “Those who study Zen should venerate the words of Buddha.
There is but one vehicle for attaining Buddhahood, and that is to
understand the great principle that is to connect with the source of
mind. If you haven’t become clear about the great principle then you
haven’t embodied the teaching, and you are like a lion cub whose body is
still irritated by fleas. And if you become a teacher of others, even
attaining some worldly renown and fortune, but you are still spreading
falsehoods, what good does that you do or anyone else? A skilled axeman
does not harm himself with the axe head. What is inside the incense
burner can’t be carried by a donkey.”
·
Huệ Trung Nam Dương được
nhắc tới trong thí dụ thứ 17 của Vô Môn Quan, cũng như trong các thí dụ
18, 69 và 99 của Bích Nham Lục—Hui-Zong-Nan-Yang appears in example 17
of the Wu-Men-Kuan, and in examples 18, 69 and 99 of the Pi-Yen-Lu.
·
Một trong những công án
nổi tiếng nhất của Huệ Trung là “Ba lần Quốc Sư gọi” của Vô Môn Quan 17.
Ba lần Quốc Sư gọi đầy tớ của mình và ba lần người nầy đáp lại. Quốc sư
nói: “Cho đến bây giờ ta nghĩ rằng chính ta quay lưng lại phía con. Bây
giờ ta mới biết rằng chính con quay lưng lại phía ta.”—One of the most
famous koans in which National Teacher appears is “The National Teacher
called three times.” (Wu-Men-Kuan 17): “Three times the National Teacher
called his monastic servant and three times the servant answered. The
National Teacher said, ‘Until now I thought I was turning my back on
you. But it’s really you who are turning your back on me.’”
·
Sư thị tịch năm 775 sau
Tây Lịch—He died in 775 A.D.
6. Thạch Đầu Hy Thiên Thiền Sư
Zen Master Shih-T’ou-Hsi-T’ien
Ông sanh vào khoảng năm 700 sau Tây
Lịch, quê ở làng Cao Yếu, quận Đoan Châu (bây giờ là phía Tây của Quảng
Châu). Ông họ Trần. Người ta kể lại khi thọ thai ông, mẹ ông tránh ăn
thịt. Khi còn rất nhỏ mà sư đã không bao giờ làm phiền ai. Đến lúc lớn
khôn, lúc nào sư cũng tự an ổn vui tươi, không khi nào tỏ vẻ không bằng
lòng. Nơi ông ở dân chúng kinh sợ quỷ thần nên giết bò mua rượu tế lễ.
Sư một mình đi vào rừng sâu, phá đàn và thả bò đi. Khi xuất gia, sư đến
Tào Khê thọ giáo với Lục Tổ Huệ Năng, nhưng chưa thọ cụ túc giới. Khi
Lục Tổ tịch, ông về thọ giáo với sư huynh Hành Tư (cũng là một đại đệ tử
của Lục Tổ). Ông trở thành đại đệ tử của Thiền Sư Hành Tư, và từ đó ông
cũng trở thànhø một trong những thiền sư hàng đầu của Trung Quốc vào
thời đại nhà Đường. Ông có tên Thạch Đầu (đầu hòn đá) do sự kiện ông
sống trong một cái am mà ông tự xây trên một tảng đá lớn và phẳng. Ba
trong số năm Thiền phái Trung Hoa ngày nay có nguồn gốc từ Thạch Đầu và
những người kế tục ông. Ông tịch vào năm 790 sau Tây
Lịch—Shih-T’ou-Hsi-T’ien was born in 700 A.D. in Cao-Yao hamlet,
Duan-Chou district (west of present-day Kuang-Chou). His last name was
Chen. It is said that when Shi-Tou’s mother became pregnant she avoided
eating meat. When he was a small child he was untroublesome. As a young
man he was magnanimous. The people where he grew up feared demons and
performed debased sacrifices of oxen and wine. He would go alone into
the deep woods and destroy the ceremonial altars, seize the oxen, and
drive them away. Later, Shi-Tou went to Tao-Xi to become a disciple of
the Sixth Patriarch Hui-Neng, but did not undergo full ordination as a
monk. When the Sixth Patriarch died, Shi-Tou obeyed Hui-Neng’s request
to go to study with Xing-Si (also one of the great disciples of the
Sixth Patriarch). He later became one of the great disciples of Xing-Si
Zen Master, and since then he also became one of the leading Chinese Zen
masters during the T'’ang dynasty. He acquired the name Shih-T’ou or
rock-top from the fact that he lived in a hut he had built for himself
on a large flat rock. Three of the five traditional schools of Chinese
Zen traced their origins through Shi-Tou and his heirs. He died in 790
A.D.
7. Mã Tổ
Ma-Tsu 709-788
Mã Tổ là một trong những đại thiền sư
Trung Hoa vào đời nhà Đường, sanh năm 709 sau Tây Lịch tại huyện Thập
Phương, Hán Châu (bây giờ thuộc tỉnh Tứ Xuyên). Năm 741 ông nhơn gặp và
được Nam Nhạc Hoài Nhượng giáo hóa được giải ngộ. Cùng thời với ông còn
sáu đệ tử khác, nhưng chỉ có ông là được truyền tâm ấn mà thôi. Sau đó
ông trở thành đại đệ tử của Nam Nhạc Hoài Nhượng. Ông thuộc thế hệ Thiền
thứ ba sau Lục tổ Huệ Năng. Ông thường dùng tiếng hét để khai ngộ đệ tử.
Người ta nói sau Lục Tổ Huệ Năng thì Mã Tổ là một thiền sư nổi tiếng
nhất của Trung Quốc thời bấy giờ. Nam Nhạc Hoài Nhượng và Mã Tổ Đạo Nhất
có thể được ví với Thanh nguyên Hành Tư và Thạch Đầu Hy Thiên vậy. Thạch
Đầu Hy Thiên (700-790) và Mã Tổ là hai vị sáng lập ra hai trường phái
Thiền Nam Đỉnh Thiền trong tỉnh Giang Tây. Mã Tổ
là vị thiền
sư duy nhất trong thời sau Huệ Năng
được gọi là một vị tổ—One of the great Chinese Zen masters of the T’ang
dynasty. He was born in 709 A.D. in Xi-Feng, Han-Chou (now is Si-Chuan
province). In 741 A.D. met master Nan-Yueh-Huai-Rang while practicing
meditation on Mount Heng. Six others also studied with Nan-Yueh, but
only Ma-Tsu received the secret mind seal. He then became one of the
great disciples of Nan-Yueh-Huai-Rang. Ma-Tsu was the third generation
(709-788) after Hui-Neng. He usually used sounds of yelling or screaming
to awaken disciples. It is said that after Hui-Neng, Ma-Tsu is the most
famous of the ancient Chinese Zen masters. Nan-Yueh-Huai-Rang and his
student can be compared with Xing-Yuan-Xing-Si and his student
Shi-Tou-Xi-T’ien. Along with Shi-Tou-Xi-T’ien, Ma-Tsu was the founder of
the Southern Peak School of the Ch’an or Intuitional sect in Jiang-Tsi.
Ma-Tsu was the only Zen master in the period after Hui-Neng to be called
a patriarch.
·
Một hôm sư thượng đường
dạy chúng: “Các người mỗi người tin tâm mình là Phật, tâm nầy tức là tâm
Phật. Tổ Đạt Ma từ Nam Ấn sanh Trung Hoa truyền pháp thượng thừa nhất
tâm, khiến các ngươi khai ngộ. Tổ lại dẫn kinh Lăng Già để ấn tâm địa
chúng sanh. Sợ e các nguơi điên đảo không tự tin pháp tâm nầy mỗi người
tự có, nên Kinh Lăng Già nói: ‘Phật nói tâm là chủ, cửa không là cửa
pháp’ (Phật ngữ tâm vi tông, vô môn vi pháp môn). Người phàm cầu pháp
nên không có chỗ cầu, ngoài tâm không riêng có Phật, ngoài Phật không
riêng có tâm, không lấy thiện, chẳng bỏ ác, hai bên nhơ sạch đều không
nương cậy, đạt tánh tội là không, mỗi niệm đều không thật, vì không có
tự tánh nên tam giới chỉ là tâm, sum la vạn tượng đều là cái bóng của
một pháp, thấy sắc tức là thấy tâm, tâm không tự là tâm, nhơn sắc mới
có. Các ngươi chỉ tùy thời nói năng tức sự là lý, trọn không có chỗ
ngại, đạo quả Bồ Đề cũng như thế. Nơi tâm sinh ra thì gọi là sắc, vì
biết sắc không, nên sanh tứ chẳng sanh. Nếu nhận rõ tâm nầy, mới có thể
tùy thời ăn cơm mặc áo nuôi lớn thai Thánh, mặc tình tháng ngày trôi
qua, đâu còn có việc gì. Các ngươi nhận ta dạy hãy nghe bài kệ nầy:
“Tâm địa tùy thời thuyết
Bồ đề diệc chỉ ninh
Sự lý câu vô ngại
Đương sanh tức bất sanh.”
(Đất tâm tùy thời nói,
Bồ đề cũng thế thôi
Sự lý đều không ngại,
Chính sanh là chẳng sanh).
One day, Ma-Tsu entered the hall and
addressed the congregation, saying: “All of you here! Believe that your
own mind is Buddha. This very mind is Buddha mind. When Bodhidharma came
from India to China he transmitted the supreme vehicle teaching of one
mind, allowing people like you to attain awakening. Moreover he brought
with him the text of Lankavatara Sutra, using it as the seal of the
mind-ground of sentient beings. He feared that your views would be
inverted, and you wouldn’t believe in the teaching of this mind that
each and every one of you possesses. Therefore, Bodhidharma brought the
Lankavatara Sutra, which offers the Buddha’s words that mind is the
essence, and that there is no gate by which to enter Dharma. You who
seek Dharma should seek nothing. Apart from mind there is no other
Buddha. Apart from Buddha there is no other mind. Do not grasp what is
good nor reject what is bad. Don’t lean toward either purity or
pollution. Arrive at the empty nature of transgressions; that nothing is
attained through continuous thoughts; and that because there is no
self-nature and three worlds are only mind. The myriad forms of the
entire universe are the seal of the single Dharma. Whatever forms are
seen are but the perception of mind. But mind is not independently
existent. It is co-dependent with form. You should speak appropriately
about the affairs of your own life, for each matter you encounter
constitutes the meaning of your existence, and your actions are without
hindrance. The fruit of the Bodhisattva way is just thus, born of mind,
taking names to be forms. Because of the knowledge of the emptiness of
forms, birth is nonbirth. Comprehending this, one acts in the fashion of
one’s time, just wearing clothes, eating food, constantly upholding the
practices of a Bodhisattva, and passing time according to circumstances.
If one practices in this manner is there anything more to be done?” To
receive my teaching, listen to this verse:
“The mind-ground responds to conditions.
Bodhi is only peace. When there is no
obstruction in worldly affairs or principles,
Then birth is nonbirth.”
·
Có vị Tăng hỏi: “Hòa
Thượng vì cái gì nói tức tâm tức Phật?” Sư đáp: “Vì dỗ con nít khóc.” Vị
Tăng hỏi: “Con nít nín rồi thì thế nào?” Sư đáp: “Phi tâm phi Phật.” Vị
Tăng lại hỏi: “Người trừ được hai thứ nầy rồi, phải dạy thế nào?” Sư
đáp: “Nói với y là Phi Vật.” Vị Tăng lại hỏi: “Khi chợt gặp người thế ấy
đến thì phải làm sao?” Sư đáp: “Hãy dạy y thể hội đại đạo.”—A monk
asked: “Master, why do you say that mind is Buddha?” Ma-Tsu said: “To
stop babies from crying.” The monk said: “What do you say when they stop
crying?” Ma-Tsu said: “No mind, no Buddha.” The monk asked: “Without
using either of these teachings, how would you instruct someone?” Ma-Tsu
said: I would say to him that it’s not a thing.” The monk asked: “If
suddenly someone who was in the midst of it came to you, then what would
you do?” Ma-Tsu said: “I would teach him to experience the great way.”
·
Dù Mã Tổ có nhiều đệ tử kế
thừa Pháp, song người nổi bậc nhất là Bách Trượng Hoài Hải
(720-814)—Although Ma-Tsu had many Dharma-heirs, his most famous was
Pai-Chang-Huai-Hai (720-814).
·
Một hôm Mã Tổ Đạo Nhất lên
pháp đàn toan nói pháp, thì Bách Trượng Hoài Hải xuất hiện, cuốn dẹp
chiếu, coi như bế mạt thời pháp. Mã Tổ xuống đàn, trở vào phương trượng
xong, ngài gọi Bách Trượng vào hỏi: “Ta vừa thượng đường sắp nói pháp,
sao ông cuốn chiếu dẹp đi?” Bách Trượng thưa: “Hôm qua Hòa Thượng véo
mũi đau quá.” Mã Tổ hỏi: “Ông nói tầm ruồng gì đó?” Bách Trượng nói:
“Hôm nay chót mũi hết đau rồi.” Bách Trượng hôm nay đã đổi khác hết rồi.
Khi chưa bị véo mũi thì không biết gì hết. Giờ đây là kim mao sư tử, sư
là chủ, sư hành động ngang dọc tự do như chúa tể của thế gian nầy, không
ngại đẩy lui cả vị sư phụ vào hậu trường. Thật quá tỏ rõ ngộ là cái gì
đi sâu tận đáy cá thể con người. Thế nên sự biến đổi mới kỳ đặc đến như
vậy—One day Ma-Tsu appeared in the preaching-hall, and was about to
speak before a congregation, when Pai-Ch’ang came forward and began to
roll up the matting. Ma-Tsu without protesting came down from his seat
and returned to his own room. He then called Pai-Ch’ang and asked: “I
just entered the hall and was about to speak the dharma, tell me the
reason you rolled up the matting before my preach to the congregation.”
Pai-Ch’ang said: “Yesterday you twisted my nose and it was quite
painful.” Ma-Tsu said: “Where? Was your thought wandering then?”
Pai-Ch’ang said: “It is not painful any more today, master.” How
differently he behaves now! When his nose was pinched, he was quite an
ignoramus in the secrets of Zen. He is now a golden-haired lion, he is
master of himself, and acts as freely as if he owned the world, pushing
away even his own master far into the background. There is no doubt that
enlightenment does deep into the very root of individuality. The change
of enlightenment achieved is quite remarkable.
Ngày mồng bốn tháng
hai năm 788, sư tắm gội, rồi ngồi kiết già thị tịch, được vua ban hiệu
“Đại Tịch.”—On the fourth day of the second month in 788, the master
bathed, sat in a cross-legged position, and passed away. He received the
posthumous title “Great Stillness.”
8. Thạch Cựu Thiền Sư
Zen master Shih-Chiu
Thiền sư Thạch Cựu, một trong những
đệ tử nổi bậc của Mã Tổ vào thời nhà Đường—Zen master Shih-Chiu was one
of the most outstanding disciples of Ma-Tsu during the T’ang dynasty.
·
Một hôm có một vị Tăng đến
hỏi Thạch Cựu: “Trong tay Bồ Tát Địa Tạng có hạt minh châu, là ý nghĩa
gì?” Thạch Cựu hỏi lại: “Trong tay ông có hạt minh châu không?” Vị Tăng
đáp: “Con không biết.” Thạch Cựu bèn nói kệ—One day a monk asked him:
“There is a jewel in the palm of Ksitigarbha Bodhisattva. What does it
mean?” He asked the monk: “Do you have a jewel in your hand?” The monk
replied: “I don’t know.” He then composed the following verse:
“Bất thức tự gia bảo
Tùy tha nhận ngoại trần
Nhật trung đào ảnh chất
Cảnh lý thất đầu nhân.”
(Báu nhà mình chẳng biết
Theo người nhận ngoại trần
Giữa trưa chạy trốn bóng
Kẻ nhìn gương mất đầu).
“Don’t you know you have a treasure at
home?
Why are you running after the externals?
It is just like running away from your
own shadow at noon time.
Or the man is frightened when not seeing
his head in the mirror, after putting the mirror down.”
9. Huệ Lãng Thiền Sư
Zen master Hui-Lang
Thiền sư Trung Hoa, sống vào khoảng
đầu thế kỷ thứ 9, một trong những đệ tử nổi tiếng của Thiền Sư Thạch Đầu
Hy Thiên. Một hôm Huệ Lãng hỏi Thạch Đầu: “Phật là ai?” Thạch Đầu nói:
“Nhà ngươi không có Phật tánh.” Huệ Lãng lại hỏi: “Cả loài máy cựa cũng
không?” Thạch Đầu đáp: “Loài máy cựa có Phật tánh.” Huệ Lãng hỏi: “Huệ
Lãng này sao không có Phật tánh?” Thạch Đầu nói: “Vì ngươi không chịu
mình có.” Do câu nói nầy của Thạch Đầu làm thức tỉnh sự vô trí của Huệ
Lãng, từ đó mà tỏ ngộ—A Chinese Zen master, flourished in the beginning
of the ninth century, one of the most outstanding disciples of Zen
master Shih-T’ou-His-T’ien. One day Hui Lang asked Shih-T’ou: “Who is
the Buddha?” Shih-T’ou said: “You have no Buddha nature.” Hui-Lang
asked: “How about these beings that go wriggling about?” Shih-T’ou
replied: “They rather have the Buddha-nature.” Hui-Lang asked again:
“How is that I am devoid of it?” Shih-T’ou said: “Because you do not
acknowledge it yourself.” This is said to have awakened Hui-Lang to his
own ignorance which now illuminates—See Thạch Đầu Hy Thiên.
10. Dược Sơn Duy Nghiễm
Yueh-Shan-Wei-Yen
745-828
Dược Sơn Duy Nghiễm (745-828 hay
750-834), quê ở Ráng Châu, nay thuộc tỉnh Sơn Tây—Yueh-Shan-Wei-Yen
745-828 or 750-834. He came from ancient Jiang-Chou, now is in Shan-Xi
province.
·
Thiền sư Dược Sơn Duy
Nghiễm, môn đồ và là người kế vị Pháp với Thiền sư Thạch Đầu Hy Thiên,
thầy của Đạo Ngộ Viên Trí và Vân Nham Đàm Thạnh—Chinese Zen master, a
student and Dharma successor of Shih-T’ou-Hsi-T’ien, master of
Tao-Wu-Yuan-Chih and Yun-Yen-Tan-Sheng.
·
Theo Cảnh Đức Truyền Đăng
Lục, Dược Sơn rời gia đình cha mẹ lúc 17 tuổi. Ngài được thọ cụ cúc giới
năm 774 với Luật Sư Hy Tháo. Ngài là một trong những đệ tử xuất sắc nhất
mà Thạch Đầu Thiền Sư đã gửi tới Mã Tổ Đạo Nhất. Là một đệ tử tinh cần,
Dược Sơn tinh thông Kinh Luận, và nghiêm trì giới luật—According to the
Ching-Te-Ch’uan-Teng-Lu, Yueh-Shan left home at the age of seventeen and
was fully ordained by Vinaya master Hsi-Ts’ao in 774. He was one of the
most prominent disciples referred to Ma-Tsu T’ao-I by Shih-T’ou. As an
earnest disciple, Yueh-Shan mastered the sutras and sastras and strictly
adhered to the Vinaya.
·
Sau đó sư tìm đến gặp Hy
Thiên Thạch Đầu và hỏi: “Đối Tam thừa thập nhị kinh, con còn hiểu biết
thô sơ, đến như thường nghe phương nam nói ‘chỉ thẳng tâm người, thấy
tánh thành Phật,’ thật con mù tịt. Vì thế con đến cúi mong Hòa Thượng từ
bi chỉ dạy”—Later, Yueh-Shan went to Shih-T’ou Hsi-T’ien’s place. He
asked: “I have a general understanding of the three vehicles and the
twelve divisions of scriptures. Now I want to find out about ‘the
southern teaching of pointing directly at mind, seeing self-nature, and
becoming a Buddha.’ Truly, I am not clear about this teaching and
therefore, I come and ask for the master’s compassionate instruction.”
·
Thiền sư Hy Thiên bảo:
“Thế ấy cũng chẳng được, không thế ấy cũng chẳng được, thế ấy không thế
ấy đều chẳng được, ngươi làm sao?”—Shih-T’ou said: “You can’t attain it
this way. You can’t attain it not this way. Trying to attain it this way
or not this way, it can’t be attained. So what will you do?”
·
Thiền sư Hy Thiên lại bảo
thêm: “Khi con nói, ‘đây là cái nầy, con đã đứng sang một bên rồi.’ Là
cái nầy hay không phải cái nầy, bao giờ con cũng đứng về một bên. Có
phải thế không?”—Shih-T’ou added: “When you say, ‘It is this, then you
miss it.’ This and not-this, both miss it. What do you think?”
·
Dược Sơn mờ mịt không
hiểu—Yueh-Shan was confused.
·
Thạch Đầu bảo: “Nhơn duyên
của ngươi không phải ở đây, hãy đến chỗ Mã Tổ Đạo Nhất.”—Shih-T’ou then
said: “Your affinity is not at this place. Go to Master Ma-Tsu-T’ao-I’s
place.”
·
Dược Sơn vâng lệnh đến yết
kiến Mã Tổ. Sư thưa lại câu đã thưa với Thạch Đầu—Yueh-Shan went and
paid his respects to Ma-Tsu in accordance with Shih-T’ou’s instructions.
He then posed the same question to Ma-Tsu that he had previously
presented to Shih-T’ou.
·
Mã Tổ bảo: “Ta có khi dạy
y nhướng mày chớp mắt, có khi không dạy y nhướng mày chớp mắt; có khi
nhướng mày chớp mắt là phải, có khi nhướng mày chớp mắt là không phải,
ngươi làm sao?”—Ma-Tsu said: “Sometimes I teach it by raising my
eyebrows and blinking my eyes. Sometimes I don’t teach it by raising my
eyebrows and blinking my eyes. Sometimes raising my eyebrows and
blinking my eyes is it, sometimes raising my eyebrows and blinking my
eyes isn't it. So what will you do?”
·
Ngay câu nói nầy, Dược Sơn
liền khế ngộ, bèn lễ bái—At these words, Yueh-Shan was enlightened. He
then bowed to Ma-Tsu.
·
Mã Tổ lại hỏi: “Ngươi lấy
đạo lý gì lễ bái?”—Ma-Tsu asked: “What principle have you observed that
makes you bow?”
·
Dược Sơn thưa: “Con ở chỗ
Thạch Đầu như con muỗi đậu trên trâu sắt.”—Yueh-Shan said: “When I was
at Shih-T’ou’s place, it was like a mosquito on an iron bull.”
·
Mã Tổ bảo: “Ngươi đã biết
như thế, tự khéo gìn giữ.”—Ma-Tsu said: “Since you are thus, uphold and
sustain it well.”
·
Dược Sơn ở đây hầu Mã Tổ
ba năm—Yueh-Shan stayed there to serve as Ma-Tsu’s attendant for three
years.
·
Một hôm Mã Tổ hỏi Dược
Sơn: “Ngày gần đây chỗ thấy của ngươi thế nào?”—One day Ma-Tsu asked
Yueh-Shan: “What have you seen lately?”
·
Dược Sơn thưa: “Da mỏng da
dầy đều rớt sạch, chỉ có một chơn thật.”—Yueh-Shan said: “Shedding the
skin completely, leaving only the true body.”
·
Mã Tổ bảo: “Sở đắc của
ngươi đã hợp với tâm thể, khắp hết tứ chi. Đã được như thế, nên đem ba
cật tre cột da bụng, tùy chỗ ở núi đi.”—Ma-Tsu said: “Your attainment
can be said to be in accord with the mind-body, spreading through its
four limbs. Since it’s like this, you should bind your things to your
stomach and go traveling to other mountains.”
·
Dược Sơn thưa: “Con là
người gì dám nói ở núi?”—Yueh-Shan said: “Who am I to speak of being
head of a Zen mountain?”
·
Mã Tổ bảo: “Chẳng phải
vậy, chưa có thường đi mà chẳng đứng, chưa có thường đứng mà chẳng đi,
muốn lợi ích không chỗ lợi ích, muốn làm không chỗ làm, nên tạo thuyền
bè, không nên ở đây lâu.”—Ma-Tsu said: “That’s not what I mean. Those
who haven’t gone on a long pilgrimage can’t reside as an abbot. There’s
no advantage to seeking advantage. Nothing is accomplished by seeking
something. You should go on a journey and not remain in this place.”
·
Dược Sơn từ giả Mã Tổ trở
về Thạch Đầu—Yueh-Shan then left Ma-Tsu and returned to Shih-T’ou.
·
Một hôm sư ngồi trên tảng
đá, Thạch Đầu trông thấy bèn hỏi: “Ngươi ở đây làm gì?” Sư thưa: “Tất cả
chẳng làm.” Thạch Đầu lại hỏi: “Tại sao ngồi nhàn ở đây?” Sư thưa: “Ngồi
nhàn rỗi tức làm.” Thạch Đầu lại hỏi: “Ngươi nói chẳng làm, là chẳng làm
cái gì?” Sư thưa: “Ngàn Thánh cũng không biết.” Thạch Đầu dùng kệ khen:
Tùng lai cộng trụ bất tri danh.
Nhậm vận tương tương chỉ ma hành
Tự cổ thượng hiền du bất thức
Tạo thứ phàm lưu khởi khả minh
(Chung ở từ lâu chẳng biết chi. Lặng lẽ
theo nhau chỉ thế đi
Thượng hiền từ trước còn chẳng biết.
Huống bọn phàm phu đâu
dễ tri).
One day, as Yueh-Shan was sitting,
Shih-T’ou asked him: “What are you doing here?” Yueh-Shan said: “I am
not doing a thing.” Shih-T’ou said: “Then you’re just sitting
leisurely.” Yueh-Shan said: “If I were sitting leisurely, I’d be doing
something.” Shih-T’ou said: “You say you’re not doing anything. What is
it that you’re not doing?” Yueh-Shan said: “A thousand sages don’t
know.” Shih-T’ou then wrote a verse of praise that said:
Long abiding together, not knowing its
name,
Just going on, practicing like this,
Since ancient times the sages don’t know.
Will searching everywhere now make it
known.
·
Thạch Đầu dạy: “Nói năng
động dụng chớ giao thiệp.” Sư thưa: “Chẳng nói năng động dụng cũng chớ
giao thiệp.” Thạch Đầu nói: “Ta trong ấy mũi kim mảnh bụi chẳng lọt
vào.” Sư thưa: “Con trong ấy như trồng hoa trên đá.” Thạch Đầu ấn
khả—Later Shih-T’ou offered an instruction, saying, “Words do not
encroach upon it.” Yueh-Shan said, “No words does not encroach upon it.”
Shih-T’ou said, “Here, I can stick a needle to it.” Yueh-Shan said,
“Here, is like I am growing flowers on a bare rock.” Shih-T’ou approved
Yueh-Shan’s answer.
·
Về sau sư đến ở chỗ Dược
Sơn Lễ Châu, đồ chúng theo học rất đông—Later the masterlived on Mount
Yueh Li-Chou, and a sea of disciples assembled there.
·
Ngày kia một ông viện chủ
thỉnh sư thượng đường thuyết pháp. Tăng chúng hội đông đủ. Sư im lặng
giây lâu rồi hạ đường, trở vào phương trượng đóng cửa lại. Viện chủ vào
hỏi: “Hòa Thượng hứa nói pháp sao bây giờ vào phương trượng?” Dược Sơn
nói: “Viện chủ, kinh thì có ông thầy kinh, luận thì có ông thầy luận,
luật thì có ông thầy luật. Còn trách lão Tăng nỗi gì?”—One day when
Yueh-Shan was asked to give a lecture, he did not say a word, but
instead came down from the pulpit and went off to his room. The abbot
came to his room and asked: “Master, you promised to preach, why you are
in your room?” Yueh-Shan said: “Abbot, in the temple, when talking about
sutras, you have the acarya; talking about commentaries, you have an
Abhidharma specialist; talking about the law, you have a Vinaya
specialist. Why do you blame on me?”
Vào tháng hai năm
834, khi sắp thị tịch, sư kêu to: “Pháp đường ngã! Pháp đường ngã!” Đại
chúng đều mang cột đến chống đở. Sư khoát tay bảo: “Các ngươi không hiểu
ý ta.” Sư bèn từ giả chúng thị tịch, thọ 84 tuổi, 60 tuổi hạ. Đồ chúng
xây tháp thờ sư bên phía đông tự viện. Vua sắc phong là Hoàng Đạo Đại
Sư, tháp hiệu Hóa Thành—In the second month of the year 834, Zen master
Yueh-Shan called out, “The Dharma hall is collapsing! The Dharma hall is
collapsing!” The monks grabbed poles and tried to prop up the Dharma
hall. Yueh-Shan lifted his hand and said, “You don’t understand what I
mean,” and passed away. The master was eighty-four years old and had
been a monk for sixty years. His disciples built his memorial stupa on
the east side of the hall. He received the posthumous name “Great
Teacher Vast Way.” His stupa was named “Transforming City.”
11. Đơn Hà Tử Thuần
Zen master Dan-Xia-Zhi-Chun
Thiền sư Đơn Hà Tử Thuần sanh năm
1064 tại tỉnh Tứ Xuyên, là một trong những đại đệ tử của Thiền sư Phù
Dung. Ông thọ cụ túc giới vào năm hai mươi tuổi. Sư trụ tại núi Đơn Hà,
thuộc tỉnh Tứ Xuyên—Zen master Dan-Xia-Zhi-Chun was born in 1064 in
Si-Chuan province, one of the great disciples of Zen master Fu-Rong. He
was ordained at the age of twenty. He resided at Mount Dan-Xia.
·
Một hôm sư thượng đường
thuyết pháp: “Trong càn khôn giữa vũ trụ, ở trong có một hòn ngọc ẩn tại
hình sơn. Triệu Pháp Sư nói vậy, chỉ có thể chỉ vào dấu và nói về vết,
chứ không thể cầm lấy mà chỉ bày cho người. Ngày nay Đơn Hà mở toát vũ
trụ đập nát hình núi, cầm lấy mà chỉ bày cho mọi người quan sát. Những
người có tuệ nhãn có thể thấy được.” Đơn Hà cầm gậy dọng xuống sàn nói:
“Có thấy không? Cò trắng trên tuyết sắc vẫn khác, Trăng sáng hoa lau
chẳng giống nhau.”—One day he entered the hall and addressed the monk,
saying, “Within the cosmos, inside the universe, at the very center,
there is a jewel concealed in form mountain. Dharma master Zhao says
that you can only point at tracks and speak of traces of this jewel, and
that you cannot hold it up for others to see. But today I split open the
universe, break apart form mountain and hold it forth for all of you to
observe. Those with the eye of wisdom will see it.” Dan-Xia hit the
floor with his staff and said, “Do you see? A white egret stands in the
snow, but its color is different. It doesn’t resemble the clear moon or
the water reeds!”
·
Sư thượng đường, nhắc lại
Đức Sơn dạy chúng nói: “Tông ta không ngữ cú, không một pháp cho người.”
Đức Sơn nói thoại thế ấy, đáng gọi là chỉ biết vào cỏ tìm người, bất
chợt toàn thân bùn nước. Chín chắn xem ra, chỉ đủ một con mắt. Nếu là
Đơn Hà thì không thế. Tông ta có ngữ cú đao vàng cắt chẳng mở, sâu xa
chỉ huyền diệu, ngọc nữ đêm mang thai—Dan-Xia entered the hall and said,
De-Shan spoke as follows: “My doctrine is without words and phrases, and
truthfully, I have no Dharma to impart to people.” You can say De-Shan
knew how to go into the grass to save people. But he didn’t soak the
whole body in muddy water. If you look carefully you see he has just one
eye. But as for me, my doctrine has words and phrases, and a golden
knife can’t cut it open. It is deep, mysterious, and sublime. A jade
woman conceives in the night.”
·
Sư thượng đường: “Dừng
dừng đúng ngọ còn thiếu nửa, lặng lặng canh ba vẫn chửa tròn, sáu cửa
chẳng từng biết hơi ấm, lại qua thường ở trước trăng trong.”—Dan-Xia
entered the hall and said, “At high noon is still lacks half. In the
quiet night it is still not complete. Households haven’t known the
intimate purpose, always going and coming before the clear moon.”
·
Sư thượng đường thuyết:
“Trăng sáng chiếu soi đầm trong bày bóng, nước không có ý thấm trăng,
trăng không có tâm soi nước, trăng nước cả hai đều quên mới đáng gọi là
đoạn. Vì thế nói: Việc lên trời cần phải thổi mất, việc thập thành cần
phải dẹp mất, ném vàng vang tiếng chẳng cần xoay nhìn. Nếu hay như thế
mới hiểu nhằm trong dị loại mà đi. Quý vị đến trong ấy lại thấu hiểu
chăng? Sư im lặng một lúc lại nói: Thường đi chẳng cất nhân gian bước,
mang lông đội sừng lẫn đất bùn.”—Dan-Xia entered the hall said, “The
precious moon streams its shining light, spreading out vast and clear.
The water reflects, but does not absorb its essence, nor does the moon
rend its shining mind. When water and moon are both forgotten, this may
be called cut-off. Therefore, it is said: Things rising to heaven must
fall back to earth. What is fully completed is inevitably lacking. Cast
off the desire for reputation and don’ look back. If you can do this,
you can then walk in the fantastic diversity. And when you have reached
this place, have you seen it all? After a long pause Dan-Xia said: If
you are not devoted to walking among people, then you fall into the dirt
and mud wearing feathers and horns.”
Thiền Sư Đơn Hà thị
tịch vào mùa xuân năm 1117. Tháp cốt của sư được dựng lên ở phía nam
Hồng Sơn, bây giờ là thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc—Dan-Xia died in the
spring of the year 1117. A monment and the master’s complete remains
were placed in a stupa south of Mount Hong, now is Wu-Han city, Hubei
province.
12. Bách Trượng Hoài Hải
Pai-Chang-Huai-Hai
Bách Trượng Hoài Hải sanh năm 720
sau Tây Lịch. Ông là vị thiền sư đầu tiên thiết lập một cộng đồng tự
viện ở Trung Quốc với những luật lệ quy củ rõ ràng và nhấn mạnh đến việc
lao động chân tay trong nhà thiền bao gồm trong quyển Bách Trượng Thanh
Quy. Ông tịch vào năm 814 sau Tây Lịch—He was born in 720 A.D. He was an
outstanding Zen master, the first to establish the Zen community in
China with precise rules and regulations and the emphasis on manual
labor. He died in 814 A.D.
·
Một hôm sư theo hầu Mã Tổ
đi dạo, thấy một bầy vịt trời bay qua, Mã Tổ hỏi: “Đó là cái gì?” Sư
thưa: “Vịt trời.” Mã Tổ hỏi: “Bay đi đâu?” Sư thưa: “Bay qua.” Mã Tổ bèn
nắm lỗ mũi của sư mà vặn mạnh một cái, đau quá sư la thất thanh. Mã Tổ
bảo: “Lại nói bay qua đi.” Ngay câu ấy sư tỉnh ngộ. Trở về phòng thị
giả. Sư khóc lóc thảm thiết, những người chung phòng nghe được bèn hỏi:
Huynh nhớ cha mẹ phải không?” Sư đáp: “Không.” Bị người ta mắng chữi
phải không? Sư đáp: “Không.” Vị sư hỏi: Vậy tại sao lại khóc?” Sư đáp:
“Lỗ mũi tôi bị Hòa Thượng kéo đau thấu xương.” Vị thị giả kia lại hỏi:
“Có nhơn duyên vì không khế hội?” Sư đáp: “Đi hỏi Hòa Thượng đi.” Vị thị
giả ấy tới hỏi Hòa Thượng rằng: “Thị giả Hoài Hải có nhơn duyên gì chẳng
khế hội, mà đang khóc ở trong phòng, xin Hòa Thượng vì chúng con mà
nói.” Mã Tổ bảo: “Y đã khế hội, các ngươi tự hỏi lấy y.” Vị thị giả lại
trở về phòng hỏi: “Hòa Thượng nói huynh đã hội, nên bào chúng tôi về hỏi
huynh.” Sư bèn cười Hả! Hả! Các vị ấy bảo: “Vừa rồi khóc sao bây giờ lại
cười.” Sư đáp: “Vừa rồi khóc bây giờ cười cũng vậy thôi.” Các vị ấy mờ
mịt không hiểu gì cả. Theo Thiền sư D.T. Suzuki trong Thiền Luận, Tập I,
có thể có liên hệ nào không giữa các câu chuyện rữa chén của chú tiểu,
thổi tắt ngọn đèn và vặn tréo lổ mũi trên? Ta phải nói như Vân Môn Văn
Yển: “Nếu không có gì hết, thì làm sao những người ấy đạt được lý Thiền?
Nếu có thì mối thân thuộc ra sao? Cái ngộ ấy là gì? Cái nhãn quan mới
thấy là gì? Hễ sự quan sát của ta còn bị giới hạn trong những điều kiện
của trước thời mở con mắt đạo, có lẽ ta không bao giờ thấy được đâu là
chỗ rốt ráo kết thành. Đó toàn là việc diễn ra hằng ngày, và nếu khách
quan Thiền nằm ở chỗ thường nhật ấy thì mỗi chúng ta đều là Thiền sư hết
mà không biết. Điều nầy rất đúng bởi lẽ không có cái gì giả tạo được xây
dựng trong đạo Thiền, nhưng phải có cái vặn mũi, có cây đèn bị thổi tắt,
thì mắt chúng ta mới lột hết vảy cá, và ta mới chú ý đến bên trong, và
hướng đến sự động dụng của tâm thức; và chính tại đó tiềm ẩn mối liên hệ
mật thiết giữa sự thổi tắt đèn hay cái vặn mũi cũng như vô số những việc
khác dệt thành tấm màn thế sự của loài người chúng ta—One day Pai-Zhang
accompanied Ma-Tzu on a walk. A flock of wild ducks flew past them.
Ma-Tzu said: “What’s that?” Pai-Zhang said: “Wild ducks.” Ma-Tzu said:
“Where’d they go?” Pai-Zhang said: “They flew away.” Ma-Tzu then twisted
Pai-Zhang’s nose so hard that he cried out. Ma-Tzu said: “So you say
they’ve flown away!” Upon hearing these words, Pai-Zhang attained
enlightenment. Returning to the attendant’s room, Pai-Zhang cried out
loudly. One of the other attendants asked Pai-Zhang: “Are you homesick?”
Pai Zhang said: “No.” The attendant said: “Did someone curse at you?”
Pai-Zhang said: “No.” The attendant said: “Then why are you crying?”
Pai-Zhang said: “Master Ma twisted my nose so hard that the pain was
unbearable.” The attendant said: “What di you do that offend him?
Pai-Zhang said: “You go ask him.” The attendant went to Ma-Tzu and said:
“What did the attendant Huai-Hai do to offend you? He is in his room
crying. Please tell me.” The great teacher said: “He himself knows. Go
ask him. The attendant returned to Pai-Zhang’s hut and said again: “The
master says that you already know, so I shouls come here and ask you.”
Thereupon Pai-Zhang laughed out loud. The attendant said: “A moment ago
you were crying, so why are you laughing now?” Pai-Zhang said: “My
crying moment ago is the same as my laughing now.” The attendant was
bewildered by Pai-Zhang’s behavior. Is there any connection in any
possible way between the washing of the dishes and the blowing out a
candle and the twistinf of the nose? We must say with Yun-Men: “If there
is none, how could they all come to the realization of the truth of Zen?
If there is, what inner relationship is there? What is this
enlightenment? What new point of viewing things is this? So long as our
observation is limited to those conditions which preceded the opening of
a disciple’s eye we cannot perhaps fully comprehend where lies the
ultimate issue. They are matters of everyday occurrence, and if Zen lies
objectively among them, every one of us is a master before we are told
of it. This is partly true inasmuch as there is nothing artificially
constructed in Zen, but if the nose is to be really twisted or the
candle blown out in order to take scale off the eye, our attention must
be directed inwardly to the working of our minds, and it will be there
where we are flying geese and the washed dishes and the blown-out candle
and any other happenings that weave out infinitely variegated patterns
of human life.
·
Hôm sau Mã Tổ vừa lên tòa,
chúng nhóm họp xong. Sư bước ra cuốn chiếu, Mã Tổ xuống tòa, sư theo sau
đến phương trượng. Mã Tổ hỏi: “Ta chưa nói câu nào, tại sao ngươi cuốn
chiếu?” Sư thưa: “Hôm qua bị Hòa Thượng kéo chót mũi đau.” Mã Tổ bảo:
“Hôm qua ngươi để tâm chỗ nào?” Sư nói: “Chót m
