XỨ
PHẬT-TÌNH QUÊ II
Thích
Hạnh Nguyện
Thích Hạnh Tấn
Chương
I
Tin Tức Cần Thiết
Cho Khách Du Hành
I.
Trước khi khởi hành.
a) Visa-gia hạn Visa.
b) Y tế.
c) Tiền tệ.
d) Hành lý mang theo
II. Đến Ấn Độ.
a) Máy bay.
b) Tàu lửa.
c) Đường bộ.
d) Đường thủy.
e) Đến phi trường.
f) Những khái niệm tổng quát.
III. Lúc nhập cảnh.
a) Các thủ tục giấy tờ.
b) Di chuyển vào thành phố.
IV. Nghỉ ở đâu?
V. Ăn & Uống.
a) Aên.
b) Uống.
VI. Phương tiện di chuyển.
a) Máy bay.
b) Tàu lửa.
c) Đường bộ.
d) Di chuyển trong thành phố.
VII. Liên lạc.
I.
Trước khi khởi hành.
a) Visa.
Chính phủ Ấn Độ đã thay đổi nhiều luật lệ liên hệ Visa nhập
cảnh trong vòng ba năm qua. Họ cũng có thể thay đổi rất bất
thường mỗi lúc họ muốn, thế nên chúng ta có thể kiểm soát lại
cẩn thận nơi tòa Đại sứ Ấn về thời gian xin Visa và số tiền
đóng trước khi đặt chương trình cho chuyến đi của chúng ta. Hiện
tại ở Hoa Kỳ thời gian xin Tourist Visa (6 tháng) là 1 ngày cho những
ai đã có quốc tịch Mỹ, và từ 8 tuần đến 12 tuần cho những ai
vẫn còn giữ thẻ xanh. Giá tiền xin Visa là US$ 70. Business Visa có thể
xin lên đến 1 năm, và để xin được loại Visa này cần phải có
giấy giới thiệu và chứng nhận của công ty. Student Visa cũng có
thể xin đến 1 năm và khi xin cần phải có giấy chứng nhận từ các
trường đại học (được xác nhận bởi chính phủ).
Đơn xin thông thường được điền và kèm theo 2 tấm hình chụp khổ
Passport. Một số tòa lãnh sự hoặc tòa đại sứ có thể cấp Visa
và gởi hoàn lại qua thơ bảo đảm bưu điện. Các đơn từ phải
được điền giống như phần chỉ dẫn và Passport phải có giá trị
trong khoảng thời gian du lịch.
Chuyện Visa.
Nói đến đi Aán Độ thì khó ai quên được những nỗi phiền toái
nhiêu khê trong việc xin Visa. Đi đoàn thì khỏi nói, đã có người
lo và chỉ tội cho người lo mà thôi vì phải đứng mũi chịu sào
chịu bao cảnh đắng cay trong các thủ tục khai báo rắc rối và chờ
đợi. Còn bản thân tôi thì khỏi phải nói vì sau năm bảy năm
sống tại Aán Độ, tiền bạc và thời gian chờ đợi nhẩm lại cũng
không biết bao mà lường. Đôi lúc tôi có cảm tưởng là chính
phủ Aán không cần du khách đến nước họ, nên ai muốn đi họ phải
hành cho bỏ ghét.
Thế rồi sự chờ đợi chịu đựng của tôi sau bao nhiêu năm
trường cuối cùng cũng có cái thành quả vinh quang của nó, đó là
tôi có được Visa 10 năm. Nay nhân cái Visa 10 năm này mà tôi biết
được phần nào cái kỹ thuật trong việc xin Visa, và tôi nghĩ nó
có thể giúp soi sáng cho một số người nếu ai đó muốn có Visa
lâu năm ở Aán Độ.
Lần đó tôi tham dự khóa học tại Darjeeling và cùng lớp có một
anh bạn người Mỹ. Tôi than van với anh về vấn đề Visa sau một nổi
buồn chưa tan vì trước đó vài tuần tôi chỉ được cho 3 tháng Visa
vào Aán từ tòa lãnh sự Aán tại Bangladesh. Thế là tôi được anh
tận tình chỉ bảo phương cách xin Visa ở Mỹ, một nơi mà bất cứ
người công dân Mỹ nào cũng đều có thể xin được Visa 10 năm
một cách dễ dàng. Anh vừa nói vừa xìa Passport cho tôi xem; còn tôi
thì xăm xe nhìn ngắm nó thèm muốn nhỏ dãi. Người Mỹ được ưu
tiên cấp cho Visa 10 năm, còn người nước ngoài thì có thể xin
được 5 năm Visa, cùng lúc anh cũng đưa tôi xem hai tờ đơn xin Visa
mà anh đã lấy xuống từ Internet mấy năm về trước.
Để giúp tôi xin Visa, anh chỉ dẫn một số cách thức sau: thứ nhất
Passport phải có giá trị tối thiểu là 5 năm trở lên. Nếu Passport
mới với thời hạn từ 9 đến 10 năm tốt nhất. Thứ hai điền 2
mẫu đơn lấy từ trang Web Indian Embassy trên Internet. Thứ ba gởi tất
cả đơn từ, hình và Passport sang Mỹ và nhờ một người quen gởi
đến sứ quán Aán. Điều quan trọng nhất là mua sẵn một tấm ngân
phiếu 125 US$ ghi tên tòa lãnh sự Aán, cộng tiền thơ bảo đảm gởi
trả lại (khoảng 15-20 US$). Như vậy sau khoảng 2 tuần chờ đợi,
người quen của ta (ở Hoa Kỳ) sẽ nhận lại được Passport với dấu
ấn 5 năm hoặc 10 năm nếu may mắn.
Việc gởi tấm ngân phiếu 125 US$ đến họ là
một phương cách khéo léo và thông minh, vì tâm lý ít ai chịu bỏ
tiền qua một bên khi chính số tiền ấy gởi đến mình. Còn nếu mình
đến thẳng tòa lãnh sự ư, chắc chắn sẽ gặp bao nhiêu câu hỏi
và sự chất vấn không đáng. Anh ta giảng giải với tôi một cách
tường tận như vậy.
Thế là tôi đánh liều, Visa chỉ còn khoảng 2 tháng là hết, Passport
thì vừa mới làm, sạch sẽ và trắng tinh; nếu gởi sang Mỹ thì họ
sẽ biết ngay là tôi đang ở Aán mà gởi Passport sang Mỹ thì chắc
chắn họ sẽ từ chối. Điều này làm tôi phân vân không ít trong
việc suy tính là nên gởi Passport cũ hay mới của tôi. Sau cùng tôi
đành liều quyết định gởi Passport mới sang Mỹ và nhờ một phật
tử quen biết xin dùm. Phật lực gia hộ, sau một tháng chờ đợi
phập phồng, tôi được cấp 10 năm Visa trên cái Passport mới mặc
dù trong đơn tôi chỉ điền có 5 năm theo đúng luật lệ của họ:
“chỉ có công dân Mỹ mới được cấp Visa 10 năm.”
Chưa hết, thế là trong lớp tôi đồn ầm lên về cái Visa 10 năm
của tôi và cái kỹ thuật xin đặc biệt. Thế là trong lớp hai ba cô
khác (một cô NewMexico, một cô Pháp và một cô Đức) y theo
lối mòn của tôi gởi đơn và Passport sang Mỹ. Sau cũng khoảng tháng
chờ đợi, tất cả mọi người đều nhận lại được Passport với
dấu ấn 5 năm. Đó, có quý vị nào muốn thử không? Được thì
hãy đãi tiệc tôi đấy nhé!
Gia hạn Visa.
Du khách có thể gia hạn Visa của mình thêm một thời gian ngắn nữa
(trong trường hợp khẩn) tại văn phòng: “Foreigners’ Regional
Registration Offices” tại New Delhi, Bombay, Calcutta hay Madras, hoặc có thể
tại một văn phòng cảnh sát khu vực: “Office of the Superintendent of
Police.
? Các khu vực cấm và phong tỏa.
Chính phủ Ấn thường giới hạn và làm khó khăn du khách khi đến
những khu vực cấm hoặc bị phong tỏa được gọi như sau:
“Restricted and Protected Areas. Các khu vực này được liệt kê như
sau: Mundgod, Bylakuppe, Sikkim, Manipur, Mizoram, Nagaland, Arunachal Pradesh. Để
đến các tu viện Phật giáo lớn ở miền Nam Ấn, hoặc các cộng
đồng Tây Tạng trong các khu vực này, giấy phép đặc biệt cần
phải được xin trước 2 tháng tại các tòa đại sứ Ấn ở nước
mình cư trú hay tại văn phòng: Ministry of Home Affairs, Foreigners Division,
Loknayak Bhavan, Khan Market, New Delhi.
b) Y tế.
Y tế và các điều kiện phục vụ về Y tế khá tốt tại các thành
phố lớn. Các bệnh viện và tiệm thuốc tây đều có thể tìm thấy
ở nhiều nơi trong phố. Các loại thuốc trụ sinh hoặc những loại
thuốc phải cần có toa bác sĩ bên những nước phương tây đều có
thể được tìm mua dễ dàng trong các tiệm thuốc ở Ấn. Đa phần
các khách sạn tiêu chuẩn đều có dịch vụ: “Gọi bác sĩ trong
trường hợp khẩn”.
c) Tiền tệ.
Tiền tệ ở Ấn Độ được gọi là Rúpi. Các tờ giấy bạc lớn
gồm có: Rs 500, 100, 50, và các loại nhỏ như: Rs 20, 10, 5. Đồng bạc
cắc gồm có như sau: đồng 5, 2, 1, 50 paise, 25 paise, 20 paise, 10 paise và 5
paise. Một đồng Ruppe được chia ra 100 paise. Một Dollar Mỹ đổi được
42,5 Ruppe, hay một bảng Anh đổi được 70 Ruppe.v.v...(theo hối suất nhà
Bank, tháng 1 năm 2000). Tiền Traveller Check cũng vẫn có thể tiêu dùng
được ở Ấn nhưng không được thông dụng lắm.
Thẻ tín dụng (Credit cards).
Ở những thành phố lớn, các loại thẻ tín dụng như Visa, Master,
American Express, Diner Club đều được chấp nhận dễ dàng khi mua sắm
hoặc rút tiền từ nhà Bank. Tuy nhiên ở các thành phố nhỏ thì có
vẻ hơi khó. Trả tiền bằng thẻ tín dụng đôi khi phải chịu giá mắc
hơn là trả bằng tiền mặt 3%. Tuy nhiên khi mua sắm và trả bằng thể
tín dụng cho các mặt hàng như: công nghệ, tiểu thủ công nghệ, áo
quần, thảm .v.v.. tại các cửa tiệm lớn, chúng ta không nhất thiết
đồng ý giá cả họ muốn bán. Trả giá tại Ấn Độ vẫn là điều
cần thiết và cần được áp dụng. Những nơi rút tiền tự động
(ATM) cho các thẻ tín dụng ở nước ngoài vẫn còn là một điều
hiếm có, dù ở những thành phố lớn.
Đổi tiền.
Nếu bạn muốn đổi tiền ngay khi đến sân bay, tốt nhất vẫn là đổi
tại các nhà Bank phi trường hoặc Thomas Cook . Thông thường các
chuyến bay quốc tế đều đến Ấn vào giữa khuya, nên có thể đổi
ít tiền tại phi trường để dùng tốt hơn là vào các nhà Bank trong
thành phố. Nhà Bank cũng thường đổi giá cao hơn so với các khách
sạn. Ở những khách sạn lớn, bạn có thể đổi tiền bất cứ
lúc nào trong ngày. (Khi đổi tiền nhớ xin và giữ lại tấm biên lai
đổi tiền gọi là: “Encashement certificate”. Với tấm biên lai
này, bạn có thể đổi lại tiền Mỹ kim khi rời khỏi Ấn, hoặc dùng
để trả vé xe lửa hoặc khách sạn một khi họ yêu cầu.
Đổi tiền chợ đen.
Thời gian gần đây, số tiền khác biệt giữa chợ đen và giá chính
thức của nhà Bank không khác nhau lắm, khoảng 50 paise hoặc 1 Ruppe cho
mỗi 1 Dollar hay từ 50 đến 100 Ruppe cho 100 Dollar. Tuy nhiên việc đổi
tiền này bị xem là không hợp pháp và có nhiều rủi ro.
Chuyển tiền đến
Ấn Độ.
Thomas Cook, American Express và ANZ Grinlays Bank có thể chuyển tiền hỏa
tốc đến các chi nhánh ngân hàng của họ ở Ấn Độ, nhưng tiền chi
phí khá cao, khoảng 8%. Các chi nhánh ngân hàng “State Bank of
India” ở ngoại quốc tính tiền chi phí thấp hơn nhưng thời gian
chuyển cũng lâu hơn, khoảng từ 1 đến 2 tuần. Bạn cũng có thể mua
chi phiếu (Bank Draft) lên đến US$ 1000 và tự mình gởi qua đường
giây bưu điện (từ 5-7 ngày bằng thư hỏa tốc) là cách gởi rẻ
tiền nhất. Với cách gởi này, nhà Bank Lloyds tính tiền chi phí dịch
vụ khoảng 1.5%.
d) Hành
lý mang theo.
Trong bất cứ cuộc du hành nào, hành lý mang theo đơn giản vẫn là
điều cần thiết cho chính mình và cả những người trong đoàn. Trong
những chuyến đi hành hương, điều này càng nên đơn giản hơn vì
các tiêu chuẩn ăn ở đã tương đối khá tiện nghi và đầy đủ.
Còn với một chuyến đi theo kiểu Balô, thì thường chẳng ai có thể
vác phụ hành lý của mình ngoại trừ mình, do đó mang hành lý
nhiều thì tiện nghi cho mình thật nhưng cũng vì đó mà phải nhọc mệt
hơn.
Đối với những người tây phương, họ có sức khỏe nên thường
khi mang theo rất đầy đủ những trang bị cần thiết cho một cuộc du
hành thoải mái. Những đồ vật sau đây gợi ý cho ta một cái nhìn
tổng quát về những gì cần mang theo trong một cuộc du hành:
- Gối hơi kê đầu
- Những vật dụng dùng contact lens.
- Đồ nhét tai (chắn âm thanh).
- Băng che mắt (lúc ngủ)
- Đồ vật chống muỗi (thuốc, máy).
- Bằng lái xe quốc tế.
- Copy những giấy tờ Passport quan trọng.
- Hình chụp khổ passport để phòng khi làm giấy tờ.
- Mũ che nắng.
- Kem dưỡng da chống nắng.
- Kính mát.
- Dao đa dụng loại Thụy Sĩ.
- Đèn bin.
- Giấy vệ sinh.
- Dù che mưa.
- Ồ khóa Va-li.
Với những ai đi theo kiểu Ba lô, có thể cần thêm một số vật
khác
như:
- Túi ngủ.
- Ví tiền đeo lưng.
- Tấm nệm nhựa trải giường đề phòng các loại rận rệp trên
nệm.
- Xà phòng.
- Thẻ học sinh.
- Khăn.
II. Đến
Ấn Độ.
Có nhiều phương tiện khác nhau để đến Aán Độ
như máy bay, tàu lửa hoặc cả tàu thủy. Phần lớn các chuyến bay
đến Aán Độ qua phi trường Delhi, tuy nhiên cũng có nhiều chuyến bay
khác đến Bombay, và một số chuyến bay khác tương đối ít hơn đáp
xuống phi trường Calcutta, Madras, Bangalore, Thiruvananthapuram.
a) Máy bay.
Từ Aâu châu. Đa phần các chuyến bay trực tiếp ở Aâu châu là ư
các phi trường London, Paris, Frankfurt, Rome, Geneva, Zurich và các chuyến
bay này nối liền đến các thành phố lớn khác ở Aâu châu. Các
chuyến bay trực tiếp từ Aâu châu sang Delhi mất khoảng 9 tiếng.
Nếu muốn đến Aán với chi phí tối thiểu, chúng ta có thể đi những
hãng máy bay thuộc các nước Đông âu hoặc Trung đông như Rumanien,
Poland, Emirates, Kuwait, Guft Air hoặc Royal Jordanian. Các hãng bay này
thường có vé rất thấp, tuy nhiên phải đổi các chuyến bay và
chờ đợi lâu tại phi trường của các nước ấy.
Từ Hoa Kỳ và Canada. Để đến Aán Độ từ hai quốc gia này, mọi
người phải tốn khác nhiều thời gian cho các chuyến bay đổi qua
lại. Thông thường từ Hoa Kỳ đến Delhi phải tốn từ 24 đến 30
giờ bay và chờ đợi đổi các chuyến bay. Nếu bay trực tiếp từ
New-York hoặc Canada với hãng Air India, cũng phải mất 17 tiếng bay.
Từ Úc châu. Có thể đến Delhi từ Sidney qua ngã Singapore với hãng
hàng không Singapore Airlines, KLM hoặc Air India. Hãng Qantas đã có chuyến
bay trực tiếp đến Bombay từ Sidney vào giữa năm 1996.
Vé máy bay cho đoàn. Theo quy luật chung của các hãng máy bay thì cứ
mỗi một đoàn 15 người, thì sẽ được một vé miễn phí. Do đó
việc tập hợp lại thành một nhóm, đoàn để đi chung với nhau vẫn
là điều lợi hơn.
b) Tàu lửa.
Chỉ có thể đến Aán bằng tàu lửa qua ngõ Pakistan. Từ nhà ga Lahore
ở Pakistan có thể đáp tàu đến thành phố Amritsar thuộc bắc Aán
Độ. Mỗi tuần có hai chuyến tàu (thứ hai và thứ năm) khởi hành
từ Lahore lúc 11.00 h và đến Amritsar lúc 18.00 h.
c) Đường bộ.
Có thể đến Aán bằng đường bộ qua các ngã Pakistan, Nepal, Bangladesh.
Từ Pakistan qua cửa khẩu Wagha (23 km từ Lahore). Từ Nepal qua Mahendranagar
đến Delhi, qua Sonauli đến Varanasi, qua Birganj đến Patna và qua Kakarbhitta
để đến Darjiling và Siliguri. Từ Bangladesh đến Calcutta qua Benapol.
d) Đường
thủy.
Không có các chuyến tàu khách thường xuyên đến Aán Độ. Tuy
nhiên các chuyến tàu đi vòng quanh thế giới có dừng lại ở các
hải cảng Bombay, Marmagao, Cochin và Madras. Các công ty du lịch lớn hay
tổ chức các chuyến tàu đi du lịch như vậy là: American President Lines,
British India, Cunard, Holland Lines of America, McKinnon & McKenzie, Salen Linblad
Cruising, Costa Cruises, Hapag Lloyd, the Royal Cruise Line.v.v...
e) Đến phi trường.
Hàng miễn thuế. Thường thì các du khách nước ngoài đến Aán rất
ít khi bị lục soát. Sau khi điền mẫu đơn để nhập cảnh và một đơn
về khai báo hành lý. Đơn khai báo hành lý dường như chỉ đưa cho
có lệ khi đi qua cổng xanh (green chanel). Ngoài trừ một số hành lý
quá lớn, mới tinh và còn để nguyên trong thùng thì bị chặn lại
và buộc phải đóng một số tiền thuế nhập nội. Các đồ về điện
tử phải đóng 60% trên tổng số tiền mua. Nhưng thường là sau khi xin
bớt, những nhân viên quan thuế có thể đánh giá món hàng thấp
lại một nửa hay còn một phần ba rồi đóng 61% tiền thuế trên đó.
Tôi đã gặp qua hai trường hợp dễ chịu như vậy.
Quy luật về ngoại
tệ.
Không có giới hạn nào về số ngoại tệ được mang vào Aán, tuy
nhiên nếu số tiền mặt trên 10,000 US$ thì cần phải điền một tờ
đơn và khai báo.
Luật lệ về xuất
khẩu.
Các đồ vật nữ trang và các loại đá quý với giá trị khoảng
10,000 Rs trở lại được mang ra ngoài. Những cổ vật trên 100 năm bị
cấm đoán mang ra; các thứ ngà voi, da thú cũng bị cấm đoán.
f) Những khái niệm
tổng quát.
Cho tiền Típ.
Ở những khách sạn lớn, tiền Típ thường cho là Rs 5 mỗi một Vali
mang lên phòng. Ở khách sạn thì khoảng 5% của tiền Bill. Còn tiền
Típ cho tài xế Taxi thì thường không phải cho. Đối với tài xế xe
Ca chở khách hành hương, sau mỗi chuyến đi chúng tôi cũng hay góp
lại và tặng tài xế cùng phụ xe vào ngày cuối của cuộc hành
trình. Những món tiền cho anh tài xế và phụ xe trước đó thường
được anh ta không tính đến, nên cách tốt nhất vẫn là gom lại và
tặng anh ta trước lúc chia tay.
Mua sắm.
Là điều mà bất cứ ai đến Aán Độ đều mong có thời gian để
dạo quanh một vòng. Mua sắm ở Aán có thể là một điều lắm thú
vị, nhất là đối với người đã từng quen trả giá. Khi đi mua
sắm, một số chàng tài xế xe, người bán dạo thường hay gụ
người vào các tiệm quen của họ để được ăn huê hồng. Tiền
huê hồng họ được thường lên đến 30% số tiền mà mình đã trả
cho tiệm, thế nên phải coi chừng vì đôi khi bị chém mà vẫn khoe là
mình mua rẻ.
Những tiệm hàng của chính phủ thường có giá nhất định và hàng
hóa cũng khá tốt, đáng tin tưởng. Ngoài ra ở những tiệm tư
nhân, một số các mặt hàng rất đẹp và tốt, nhưng giá nói thách
đôi lúc cũng lên tận trời xanh.
Một số cửa tiệm cũng nhận tự lo việc gởi hàng về địa chỉ của
mình, nhưng phần lớn không đáng tin tưởng lắm, ngoại trừ sự
giới thiệu từ người quen.
Giờ làm việc.
Các nhà Bank mở cửa từ 10.30 và đóng lúc 14.30 từ thứ hai đến
thứ sáu. Thứ bảy chỉ mở đến 12.30.
Bưu điện thông thường làm việc từ 10-17.00, từ thứ hai đến
thứ sáu. Thứ bảy chỉ làm việc buổi sáng.
Các văn phòng chính phủ khác làm việc từ 9.30 đến 17.00. Thứ bảy
chỉ làm việc đến 1 giờ.
Các tiệm buôn bán từ 09.30 đến 18.00 từ thứ hai đến thứ bảy.
Ở những trung tâm Bazars thời gian đóng cửa trể hơn.
Chụp hình.
Có thể mang theo Film và pin máy hình theo cho tiện việc, mặc dù Film
và pin có thể mua được ở Aán Độ, tuy nhiên chỉ ở những thành
phố lớn. Việc chụp hình hoặc quay phim các thắng cảnh, những di tích
lịch sử thường phải trả tiền vé từ Rs 3 đến Rs 15 cho máy chụp
hình. Máy quay phim thường khi là Rs 20, nhưng có lúc Rs 200, Rs 300 hoặc
đến cả Rs 500.
III. Lúc
nhập cảnh.
a) Các thủ tục
giấy tờ và thuế phi trường.
Trong mấy năm qua thủ tục giấy tờ ở Aán đã giản tiện khá
nhiều, làm cho du khách cảm thấy rất dễ chịu về vấn đề này.
Thời gian qua cửa khẩu nay được thông qua rất nhanh, kể cả việc
kiểm soát xét hỏi về hành lý. Khi ra khỏi nước, chúng ta cần
phải chuẩn bị một số tiền Rupi vừa đủ để trả tiền thuế phi
trường. Mấy năm trước chỉ có 300 Rs, tuy nhiên từ năm qua đã
lên đến 600 Rs. Một số vị chưa dự bị kịp điều này hoặc quên nên
đến lúc đó, chạy đôn chạy đáo trông thật là khổ.
b) Di chuyển vào
thành phố.
Pre-paid taxi
Sau khi hoàn tất cả thủ tục giấy tờ trong phi trường, chúng ta đẩy
hành lý và từ từ đi ra ngoài. Mọi người có lẽ sẽ được
những anh chàng rất trông lịch sự đến mời mọc dùng xe Taxi đi
vào trong phố. Một số chỉ quầy nọ, quầy kia và được chính phủ
xác nhận.v.v... Tuy nhiên chớ có đụng vào mấy chú ấy vì sẽ bị
cứa nếu không sâu thì cũng nhè nhẹ vài trăm Rúpi. Thông thường
hãy ra khỏi bên ngoài phi trường, ở nơi ấy cũng có nhiều xe taxi
mời gọi, tuy nhiên để bảo đảm và tránh những rắc rối phiền
phức không đáng trong việc cãi vã với các anh tài ấy về sau,
chúng ta chỉ nên đến quầy: “Pre-paid Taxi” và mua vé cho nơi
mình muốn đến (nói địa chỉ hoặc tên khu vực muốn đến). Thông
thường chỉ có một quầy “chính hiệu con nai vàng” bên ngoài
phòng đợi là làm ăn đàng hoàng, -không gạt người xa lạ. Sau khi
lấy vé xong, coi số xe Taxi trên vé và dùng xe ấy đi đến nơi mình
muốn đến. Chú ý một điều là chỉ đưa vé biên nhận ấy cho tài
xế xe sau khi họ chở mình đến nơi. Còn nếu quên mà đưa trước ư!
Anh ta dám có thể bỏ mình ở dọc đường hoặc đến nơi sẽ đòi
tiền thêm nữa, như trường hợp một thầy trước đây đã bị
rồi.
Xe bus.
Phương tiện này rất rẻ và chỉ tốn khoảng 30-40 Rs là ta đã có
mặt an toàn trong thành phố. Tuy nhiên chỉ tiện cho những ai ít hành
lý và biết đường đi nước bước của những tuyến đường xe bus
ấy chạy.
IV. Nghỉ
ở đâu?
Khách sạn.
Ấn Độ có thể nói là một trong những quốc gia có nhiều khách
sạn nhất trên thế giới. Đâu đâu cũng thấy hotel, đôi khi một
quán ăn tồi tàn có hai ba phòng ngủ dơ bẩn thấy mà ghê, cũng
trương một tấm biển to tướng: “Hotel”. Người Aán dường như
không biết đến chữ “lạm dụng ngôn từ” là gì vì họ có
thể quãng cáo và biểu dương bất cứ gì mà họ nghĩ là độc
đáo, như: Deluxe Hotel, Deluxe bus, Deluxe restaurant, Superfast bus, Super
beauty.v.v... Tôi đã quá quen với sự quãng cáo quá trớn như vậy
rồi, mà đôi lúc cũng lầm như thường. Phải chăng những quãng
cáo trên trời kia cũng có một tác dụng nào đó, ít nhất là
đối với một đứa khờ như tôi.
Các khách sạn ở Aán Độ có thể được tôi phân ra làm khoảng 7
hạng như sau:
Hạng 5 sao: Hạng sang trọng thứ thiệt theo tiêu chuẩn quốc tế. Các
khách sạn tiêu chuẩn loại này thường thấy ở các thành phố
lớn và tuy nhiên cái giá phòng ở của nó cũng thật là lớn,
khoảng từ 150 US$ trở lên. Thông thường với các phái đoàn mà
chúng tôi hướng dẫn, sắp đặt chốn ở cho mọi người trong đoàn
theo tiêu chuẩn này là tốt nhất.
Hạng 4 sao: Cũng thuộc loại khách sạn hạng sang trọng theo tiêu chuẩn
quốc tế. Các phòng ngủ có máy lạnh, điện thoại, tv, 24 giờ phục
vụ, hồ bơi và nhiều nhà hàng khác nhau bên trong. Giá tiền thông
thường từ 90 – 150 US$ một đêm. Ở những thành phố không có
các khách sạn theo tiêu chuẩn 5 sao, sắp cho phái đoàn ở khách sạn
theo tiêu chuẩn loại này là điều bắt buộc.
Hạng 3 sao: Có phần lớn những tiện nghi như hạng A, nhưng không đầy
đủ như một trung tâm thương mại. Thiếu vẻ sang trọng như các khách
sạn trên. Giá tiền từ 50 – 90 US$ một đêm.
Hạng 2 sao: Trong những phố nhỏ hoặc các làng mạc thì hạng 2 sao
này là các khách sạn có tiêu chuẩn đứng đầu. Thường loại
khách sạn này cũng có máy lạnh, nhà hàng tốt nhưng nhỏ và không
có các tiện nghi cũng như vẻ sang trọng. Giá tiền từ 25 – 50 US$
một đêm.
Hạng thấp: Một số các khách sạn loại này không có máy lạnh,
nhưng căn bản vẫn có tv, điện thoại và phòng tắm vệ sinh chung.
Phần lớn các phố trung bình và lớn đều có ít nhất một vài
khách sạn tiêu chuẩn như vầy. Giá tiền một đêm từ 10 – 25
US$.
Nhà trọ: Hạng này tôi không còn dám gọi là khách sạn nữa mà
đúng hơn nên gọi nhà trọ, đủ để dung nạp tấm thân này qua
đêm. Giá tiền từ 4 – 10 US$ một đêm. Căn bản trong phòng có
giường (lẽ dĩ nhiên), bàn ghế và quạt trần. Đôi lúc một vài
nơi có phòng tắm và vệ sinh chung. Còn mỗi khi đi tự túc ư! Hạng
nhà trọ này gần như là hạng riêng của chúng tôi vẫn thường
dùng trong các chuyến đi đó đây ở khắp Aán Độ.
Hạng lót lưng: Thật ra chẳng có hạng nào là hạng lót lưng cả,
nhưng với tôi ở một vài nơi có chỗ lót lưng là tốt rồi nên
mới đặt tên đây là hạng lót lưng. Đây cũng là hạng sau cùng,
còn muốn một hạng nào khác thì có lẽ chúng ta chỉ tìm một manh
chiếu và đem ra ngủ ngoài trời. Đôi lúc có lẽ còn sướng hơn
ở hạng này vì không bị rệp, rận và chuột cắn. Hạng lót lưng
này có giá tiền khoảng 1.5 US$ hoặc dưới nửa. Thường thì dùng
chung nhà tắm và nhà vệ sinh. Hạng này có lúc chúng tôi cũng
dùng vì ở một vài nơi không có chỗ nào khác ngoài cái hạng
này.
V. Ăn
& Uống.
a) Ăn.
Khách quan mà nhận xét thì các món ăn Aán Độ không hợp khẩu vị
lắm đối với người Việt Nam, tuy nhiên không phải là không có
những món ăn rất đặc biệt mà nếu biết dùng hoặc dùng quen
người ta có thể bị ghiền với các món ấy. Vào các nhà hàng sang
trọng thực đơn đưa ra cũng không kém phần đa dạng như thực đơn
của các nhà hàng Việt Nam hoặc Trung Hoa. Món dùng chính trong bữa
ăn ở đây vẫn là cơm, butter Nan, Chapati (một loại bánh mì loại
mỏng có thể cuốn lại và dùng chung với các món ăn), Dal, càri,
Paneer (món ăn được nấu với nhiều phô-ma).v.v... Mỗi miền có
những món đặc sản của miền ấy, như miền bắc thường được
gọi là Mughlai. Các chất béo của bơ sửa được ưa chuộng và có
nhiều vị cay, nhiều loại hạt và hương được cho thêm vào trong các
món ăn. Miền đông nổi tiếng với các món ăn có cá vì nơi đó
có sông hồ nhiều và người dân ưa chuộng. Miền tây thường
được nổi tiếng với các nhà hàng chay, có lẽ nơi đây dân giàu
sang và người quý tộc nhiều chăng (điều này trái ngược với
người Việt mình, vì ở Aán người giàu và hàng quý tộc thường
ăn chay hơn là ăn mặn). Một món ăn khác khá thông dụng đối
với mọi người là Thali hay ở miền nam còn gọi là meals, là một
món ăn gồm nhiều các món khác nhau được sắp mỗi thứ một ít
trong một chiếc chén i-nóc nhỏ. Món Thali này đặc biệt vì với giá
thật là đến tận cùng (khoảng từ 15 – 40 Rs), người ta có thể
thưởng thức một bữa ăn đầy đủ với khoảng từ 4 đến 7 món
ăn kể cả kem và gia-ua ăn tráng miệng.
Trong những thành phố lớn các nhà hàng rất đa dạng với nhiều
tiêu chuẩn và món ăn khác nhau. Aên uống ở nơi này cũng rất
sạch sẽ và hợp vệ sinh. Nếu không ưa chuộng lắm với các món
ăn Aán Độ, người ta cũng có thể gọi các món ăn Tàu, mà phần
lớn gần như có tối thiểu ở bất cứ nhà hàng nào tại khắp nơi
ở Aán Độ (cơm chiên và một số món rau cải nấu với nhau. Dường
như họ cũng nấu vậy, nhưng bỏ càri là món ăn Aán Độ và không
bỏ càri bỗng trở thành món ăn Tàu cũng nên). Ngoài ra người ta
cũng có thể dùng các món ăn Tây phương như Pizza, Spagetti.v.v...
Trái cây.
So với Việt nam, trái cây ở Aán Độ không được nhiều và ngon cho
lắm. Tuy nhiên cũng vẫn có thể thưởng thức được một số loại
khi đến Aán vào đúng mùa. Loại có quanh năm vẫn là chuối, một
số khác theo mùa như: bôm, nho, mít, bắp, lê, xoài, ổi, saboche, mãng
cầu, vải, lựu.v.v...
b) Nước uống.
Nước uống ở Aán Độ có thể được xem là một vấn đề, nhưng
không phải là nước này không có cách giải quyết. Có những
người từ các xứ Aâu mỹ sang, nghe phong phanh sao đó nên đem đến
vài mươi lít nước suối sang đây để dùng từ từ trên các
đoạn đường đi hành hương (làm như bộ Aán Độ nghèo mạt rệp
đến nổi không có bán nước suối vậy!), tôi nghe kể chuyện mà
ôm bụng cười không thôi. Thật ra nước suối có bán khắp nơi
trên toàn cõi Aán Độ, ngay cả những làng mạc xa xôi và hẻo lánh
nhất. Tuy nhiên khi mua cũng nên cẩn thận và coi chừng một tý vì
có một số trường hợp nước suối giả, vào chai lại.
Giải khát.
Các loại nước uống giải khát cũng khá đa dạng ở Aán Độ như:
Coca Cola, Pepsi, Sevent up, Limca, Thum up. Ngoài ra người ta có thể kêu
trà (chai), cà phê (coffee) ở bất cứ nơi đâu, hoặc muốn uống các
loại nước juice như: cam, thơm hay nước táo đều có bán ở nhiều
nơi. Ở miền Nam phổ thông là có nước dừa vì dừa được bày
bán bất cứ nơi đâu, với giá rẻ như cho: 6 rúpi một trái.
VI.
Phương tiện di chuyển.
a) Máy bay.
Ngoài hãng bay Indian Airlines, còn có nhiều hãng bay tư nhân khác như:
Jet Airways, NEPC, Sahara, Modiluft, East-West. Di chuyển bằng máy bay ở Aán
Độ dĩ nhiên là phương tiện nhanh nhất nhưng cũng tốn kém nhất.
Giá vé được xem còn mắc hơn cả những chuyến bay ra nước ngoài.
Tuy nhiên nếu đi nhiều nơi trong một thời gian ngắn, có thể mua Air
Pass trong 7 ngày (US$ 200 -chỉ một số vùng nhất định), 21 (US$ 400) ngày
với số chuyến bay không giới hạn. Tuổi trẻ từ 12 đến 30 được
bớt 25%.
Trể giờ.
Trể nãi là quy luật chung của các nước chậm tiến nhất là ở Aán
Độ, do đó nếu biết trước và có tâm lý chuẩn bị thì vẫn hơn.
Mọi phương tiện di chuyển dù rằng xe bus, tàu lửa hay máy bay đều
có những trường hợp trể nãi không tiền khoáng hậu. Nhanh thì
nửa giờ (đối với người Aán Độ, trể nửa giờ được xem như
là không bị trể vậy), chậm thì 5 tiếng 10 tiếng là thường. Điều
này đặc biệt vào khoảng thời gian từ tháng 12 đến tháng 2, khi
sương mù có chiều tăng dần vào các buổi sáng sớm. Do đó các
chuyến bay khởi hành sớm hay trể một vài giờ là thường.
b) Tàu lửa.
Là một phương tiện di chuyển rẻ nhất trên các đoạn đường dài,
dù hơi chậm nhưng thoải mái vô cùng với nhiều loại hạng khác
nhau. Kể từ năm 1996, ngành hỏa xa ở đây phát triển thêm rất
nhiều chuyến tàu chạy tốc hành như Rajdhani Express, Shatabdi Express với
sự phục vụ ăn và uống trên tàu. Các chuyến tàu này đi đến
hầu hết các thành phố lớn ở Aán Độ và thời gian khởi hành
cũng như đến thường rất đúng giờ nên phần đông mọi du khách
đều rất ưa chuộng loại tàu này.
Mua vé tàu lửa khách ngoại quốc được phục vụ ưu tiên hơn với
quầy vé đặc biệt cho người ngoại quốc. Ở đây phải được trả
bằng ngoài tệ hoặc biên nhận tương đương mà ta đổi tiền ở nhà
bank. Việc phục vụ này tiện lợi và dành khá nhiều ưu tiên cho
người du lịch, giá vé cũng bằng người dân Aán Độ khi mua, nhưng
được ưu tiên với một số chỗ mà bên ngoài người dân Aán mua
không có.
Khi đi có nhiều loại hạng mà ta cần nên chú ý: đầu tiên giá
tiền đắc nhất là hạng nhất có máy lạnh (First class A/c). Hạng này
thường có giá bằng hai phần ba giá máy bay. Hạng kế đến là hạng
nhì giường hai tầng hoặc ba tầng (2-Tier, 3-Tier A/c) có máy lạnh; hạng
này rẻ bằng nửa hạng nhất có máy lạnh. Kế tiếp là hạnh nhất
không máy lạnh; hạng này có giá bằng hai phần ba hạng nhì có máy
lạnh. Ngoài các hạng này ra, có hạng nhì không máy lạnh giường
tầng hoặc giường ba tầng ( 2-Tier, 3-Tier non-A/c) mỗi bên. Hạng này
thường rất rẻ và đa số giới bình dân ít tiền đi các hạng này,
tuy nhiên vấn đề an toàn và vệ sinh không được tốt lắm ở hạng
này. Tôi đã nghe khá nhiều vụ trộm cắp ở các hạng này
(thường là lúc nửa đêm khi mọi người ngủ say). Một vài hạng
khác như ghế ngồi nơi toa có máy lạnh hoặc không máy lạnh (A/c Chair
Car, non A/c Chair Car), thường có trên các đoạn đường tàu Shatabdi
chạy, cũng khá tiện nghi và thoải mái trên các đoạn đường
không qua đêm.
Indrail Passes.
Là một loại vé đặc biệt mua trọn trong thời gian 1 ngày, 7 ngày cho
đến 15, 30, 60, 90 ngày. Với loại vé này người ta có thể đi khắp
xứ Aán Độ trong một thời gian ấn định. Ở các nhà ga lớn
đều có cấp loại vé này và phải được trả bằng Mỹ kim. Giá
tiền cũng tùy theo hạng có máy lạnh và không có máy lạnh mà sai
khác, thường thì hạng máy lạnh có sự thoải máy và an toàn cao
nhất. Ở nước ngoài cũng có thể đặt mua loại vé này qua các
phòng du lịch lớn. Giá tiền được tính như sau:
1 ngày 40 US$
7 ngày 150 US$
15 ngày 185 US$
21 ngày 220 US$
30 ngày 275 US$
60 ngày 400 US$
90 ngày 530 US$.
c) Đường bộ.
Xe bus.
Đi xe bus cũng là một phương tiện giao thông khá quen thuộc và cần
thiết trong những tuyến đường không thể có tàu lửa. Vận tốc
trung bình của các xe bus là 40 km giờ. Xe bus được chia ra ba loại:
Super Deluxe, Semi Deluxe và Express bus. Như tôi đã trình bày những phần
trước rằng, các xe bus ở Aán Độ có những tên gọi rất kêu như
trên (Super Deluxe) và đến nổi tôi không dám dịch ra tiếng Việt. Thế
nên khi đi xe bus phải chấp nhận một sự thật là, “có xe đi
đến nơi là tốt rồi!”. Được vậy mới không khởi lên những
phiền não bực bội trong lòng. Còn nếu đòi có được những tiện
nghi và thoải mái như các xứ Aâu mỹ ư! đây là một điều không
tưởng.
Xe bus tư nhân.
Đôi khi cũng chạy như tuyến đường như xe bus chính phủ, nhưng
thường chậm hơn do vì đón khách dọc đường. Một số xe bus tư
thuộc loại mini bus đi càng cực hơn nhiều do vì được nhồi nhét như
nêm cứng.
d) Di chuyển trong
thành phố.
Xe hơi và Taxi.
Ở một số thành phố lớn, việc đến các văn phòng du lịch để
thuê mướn xe hơi đi các đoạn đường xa vẫn là điều khả dĩ và
tiện lợi vô cùng. Tuy nhiên phương tiện di chuyển theo lối này có
vẻ sang vì đắt tiền. Nếu đi một nhóm từ 3 đến 4 người thì việc
mướn riêng một chiếc xe hơi hay taxi kiểu này là tiện lợi nhất.
Taxi có hai loại, loại màu đen sơn vàng phần trên thường có gắn
đồng hồ, và loại màu trắng thường đậu ở một số bãi nhất
định và không có gắn đồng hồ. Khi mướn nên hỏi giá cả rõ
ràng trước rằng đồng ý giá hoặc chạy tính theo số trên đồng
hồ. Khi chạy tính theo đồng hồ, cứ không phải con số chỉ bao nhiêu
mà theo đó trả tiền bấy nhiêu, mà cần phải theo số đó và đối
chiếu với bảng giá tương đương. Điều này cần phải coi cho rõ
chứ không nên tin vào giá của mấy chàng tài xế Aán Độ. Loại
màu trắng thường là thuê ngày hay thuê đi trong những đoạn
đường xa. Thông thường thuê 8 tiếng và giới hạn trong 80 km, thì
số tiền phải trả là 480 Rs. Sau đó nếu chạy hơn 80 km ta phải trả
thêm 4.5 Rs cho mỗi km, hoặc giả chạy quá thời gian 8 giờ, mỗi giờ
sẽ phải trả thêm 15 Rs. Điều quan trọng là phải nên thỏa thuận
những giá biểu trên trước khi thuê xe.
Auto-rickshaws.
Là một loại như xe lam nhưng chạy trong thành phố theo kiểu taxi và
đưa khách đi bất cứ nơi nào họ muốn. Đây là phương tiện di
chuyển rẻ và tiện lợi nhất, tuy rằng có hơi bụi và ô nhiễm qua
các khói dầu xe. Loại xe này cũng chạy theo meter và khi trả tiền,
nên đối chiếu với con số hiện trên máy và con số tương đương
trong bảng giá mà trả. Đôi lúc đọc kỷ ở phần trên để biết
là bảng giá tính thuộc ban ngày hay ban đêm. Một số anh tài ma lanh
lật mặt sau bảng giá (tính ban đêm) để tính tiền ban ngày (hầu mong
kiếm thêm chút cháo).
Xích lô.
Trong những đoạn đường ngắn một hoặc hai cây số trong phố thì
chúng ta vẫn có thể dùng loại xe này. Tuy đi chậm nhưng đôi lúc
cũng tiện vì không thể kiếm được một loại xe nào khác. Giá
thường từ 5 Rs đến 20 Rs.
VII. Liên
Lạc.
a) Điện thoại.
Nếu so với Aâu châu điện thoại ở Aán tương đối rẻ hơn nhưng so
với Hoa kỳ thì lại đắc hơn nhiều. Trong các khách sạn tiêu chuẩn 5
sao, tiền điện thoại gọi ra nước ngoài lại đắc thêm đến 2 hoặc
3 lần so với trạm điện thoại bên ngoài. Thế nên cách tốt nhất
vẫn là ra một trạm điện thoại STD, ISD bên ngoài khách sạn để
gọi. Trung bình 1 phút từ Aán Độ gọi về USA khoảng Rs 60, tương
đương với US$ 1.4, gọi về Aâu châu Rs 48 hay vào thời điểm hạ giá
thì khoảng Rs 40-45. Sau khi gọi xong, máy điện toán sẽ chạy biên lai,
trong đó cho biết mình đã gọi số nào, bao nhiêu giây và tất cả
là bao nhiêu tiền. Tuy nhiên không phải là không có những trường
hợp chỉnh lại máy điện toán và bấm số gian. Tôi đã từng có
kinh nghiệm tranh cãi về việc gian lận này rồi!
Câu chuyện gian lận.
Mới cách đây vài tháng là một vụ tranh cãi dữ dội nữa đây
về chuyện ăn gian tiền gọi điện thoại. Số là tại Agra trong lúc
tôi đang dẫn một phái đoàn từ Mỹ sang hành hương. Vốn có nhiều
kinh nghiệm về phương cách ăn gian của những chàng Aán chung quanh cái
khách sạn sang trọng Sheraton mà đoàn đang ở lúc bấy giờ. Tôi
dằn mặt trước một anh chàng Aán với quầy gọi điện thoại cho
thuê: “Ông không được ăn gian bill đó nghe, tôi là người
dẫn đoàn và từng ở Aán gần chục năm rồi đó! Anh ta cười khì
ra vẻ nịnh thấy rõ, ông không lo đâu, ở đây chạy bằng máy mà.
Tôi đáp: “chính vì chạy bằng máy ông mới ăn gian chứ.”
Thế rồi nói thì nói, tôi vẫn cầm điện thoại lên và gọi về
Delhi theo số mã 011. Đâu khoảng 4,5 phút nói chuyện nghĩa là chỉ vài
mươi Rúpi, không ngờ khi Bill chạy ra, số tiền lên đến 355 Rs. Tôi
trợn tròn xoe đôi mắt nhìn ông ta, cái gì: “355 Rúpi, ông có
lộn không?”. Không có lộn, ông lộn thì có. Tôi không đáp
cầm lấy tờ Bill nhìn kỹ thì thấy nơi con số đầu gọi là 011 (số
Delhi, cách Agra 200 Km) nay chuyển sang số 001 (số của Hoa Kỳ). Tôi la
lên: “tôi gọi và nói chuyện với số Delhi sao bây giờ lại
phải trả tiền số gọi sang Hoa Kỳ.” Anh ta đáp tỉnh bơ: “tôi
đâu có biết đâu, chắc là ông bấm lộn số và đây nè ông xem
001.” Làm sao có chuyện bấm lộn được, ông ăn gian tôi và tôi
nhất định không chịu trả. Ông phải trải số tiền ông đã gọi,
hắn ta nói một cách cương quyết. Tôi bước ra ngoài phòng gọi và
nói lớn: “tôi sẽ đi gọi cảnh sát lại đây chứng kiến ông
lường gạt người ta.” Tuy nhiên khi ra ngoài chẳng thấy một ai,
nhưng rồi tôi cứ ù lì, đi qua đi lại ra vẻ đang tìm cảnh sát. Thế
là sự việc ấy có kết quả, anh chàng thấy tôi làm giữ quá nên
bắt đầu thụt và tìm người khác thay anh ta. Anh chàng mới đến
năn nỉ tôi: “thôi không sao đâu, ông cứ vào đây nói chuyện
với tôi, tôi là chủ đây, lúc nãy có lẽ máy chạy ra bill lộn,
nay ông cứ trả theo giá gọi Delhi cũng được. Tôi thấy anh ta xuống
nước nên cũng không làm lớn chuyện và trả cho anh ta 30 Rs rồi
bước đi. Thế đấy! Cảnh ăn gian gấp mười lần như vậy hay xảy ra
ở Agra lắm; du khách lơ ngơ là bị những anh chàng này cứa
đẹp.
Còn những nơi khác ở Aán Độ ư, chỉ cứa nhẹ thôi là chỉnh máy
lên khoảng từ 10 Rúpi đến 20 Rúpi một phút. Nếu biết cách thì
có thể thương lượng trước về giá cả mỗi phút, rồi khi gọi xong
bill từ máy điện toán chạy ra thì cứ theo con số giây đã gọi mà
tính tiền với cái giá thương lượng. Chứ đừng tin lắm vào cái
máy của họ đấy nhé. Như nếu gọi thông thường trong nội địa thì
có lẽ sao cũng được. Chỉ lưu ý là gọi sau 7 giờ tối thì sẽ
được rẽ nửa tiền, sau 8.30 tối chỉ trả một phần ba số tiền ban
ngày, và sau 11 giờ đêm thì giảm giá đến ba phần tư.
b) Email & Internet
Trong các thành phố lớn, loại điện thư (Email) tương đối phổ cập
có thể tìm thấy ở nhiều nơi. Tại Delhi giá còn khá đắt như 2
Rs/1phút hoặc một tiếng khoảng từ 60-80 Rs. Ở Bombay hoặc Bangalore
giá hạ hơn khoảng 30-40 Rs/1 tiếng; trong khi các nơi xa và hẻo lánh
như Darjeeling, Bồ đề Đạo tràng thì mỗi phút lên đến 3 Rs.
c) Bưu điện.
Những phương cách liên lạc khác như thư từ, tem phiếu đều có
bán tại bưu điện. Gởi thư ở Aán thì phải mua tem và dán vào, khi
gởi cũng phải chờ cho nhân viên bưu điện đóng dấu lên tem rồi
mới an toàn ra đi. Còn không đôi lúc họ dám gở tem ra để bán
lấy tiền mua gạo cho gia đình lắm đó. Thư của mình ư? Họ vất
vào sọt rác! Nếu làm ăn đàng hoàng thì sau 2 đến 3 tuần, thư sẽ
đến nhà bạn ở Aâu châu hoặc Mỹ châu.
|
Mục
Lục
||
Chương
hai
|
---o0o---
| Thư
Mục Tác Giả |
Cập nhật ngày : 01-01-2002
