ANGULIMALA,
Một câu chuyện
về sức mạnh của lòng từ
Thích Nguyên
Tạng dịch từ tập sách Love in Buddhism
Thuở
xa xưa có một chàng trai con của một vị Bà la môn (giai cấp "tu
sĩ" cao nhất ở Ấn Độ) sống dưới triều đại vua Pasenadi, thuộc
vương quốc Kosala. Tên của chàng là ahimsaka (người thất bại). Chàng
được gởi đến thành phố Taxila để học hành. ahimsaka rất thông
minh và biết vâng lời thầy, nên chàng được cả thầy lẫn bà
vợ thầy yêu mến. Điều này đã khiến cho các học viên các ganh
tî với chàng. Vì thế họ tìm đến thầy giáo và vu cáo Ahimsaka có
mối quan hệ bất chính trái đạo lý với bà vợ thầy. Thoạt tiên,
không thầy không tin họ; nhưng sau khi nghe điều đó nhiều lần, ông
nghĩ rằng đó là sự thật và thề sẽ trả thù Ahimsaka. Ông thầy
nghĩ rằng việc giết học trò sẽ gây tai tiếng ảnh hưởng xấu cho
ông. Cơn giận dữ thúc giục ông đề nghị một việc không thể
tưởng tượng nổ đối với chàng thanh niên Ahimsaka trẻ tuổi và
ngây thơ kia. Ông ta bảo cậu học trò phải giết một ngàn người
và mang về ngón tay cái từng người để trả học phí về việc dạy
chàng. Cố nhiên chàng thanh niên không muốn nghĩ đến một việc kinh
khủng như vậy. Vì thế chàng đã bị tống cổ ra khỏi nhà thầy và
trở về với gia đình cha mẹ.
Khi
cha chàng biết được tại sao Ahimsaka đã bị đuổi, ông ta vô cùng
tức giận đứa con mình và không chịu nghe lời giải thích lý do.
Cũng chính trong ngày ấy, đang lúc trời đổ mưa xuống như trút
nước, người cha ra lệnh Ahimsaka phải ra khỏi nhà. Ahimsaka phải ra
khỏi nhà. Ahimsaka chạy đến mẹ chàng và xin lời khuyên. Nhưng bà
không thể chống lại quyết định của chồng. Sau đó Ahimsaka tìm đến
nhà vị hôn thê của chàng (theo cổ tục hứa hôn từ lâu trước
khi đi đến hôn nhân thực sự ở Ấn Độ). Nhưng khi gia đình này
biế lý do Ahimsaka bị đuổi ra khỏi trường, họ cũng xua đuổi chàng.
Nỗi ô nhục, giận dữ, sợ hãi và tuyệt vọng của Ahimsaka đã làm
cho chàng điên tiết lên. Trong nỗi đau đớn cùng cực đó, đầu
óc của chàng chỉ nhớ lại mệnh lệnh khắc nghiệt của thầy: góp
nhặt một ngàn ngón tay người. Và vì thế mà chàng bắt đầu lao
vào cuộc chém giết hại như vậy, những ngón tay góp nhặt được
chàng treo chúng lên cành cây. Nhưng chúng bị bầy quạ và diếu hâu
phá hoại, sau đó chàng đã mang một vòng ngón tay để theo dõi số
lượng.
Cũng
vì điều này mà y dần dần được biết qua cái tên Angulimala
(người đeo vòng ngón tay) và trở thành nổi hãi hùng cho vùng
nông thôn này. Chính đức vua đã nghe được việc giết hại của
Angulimala và ra lệnh bắt y. Khi bà Mantani, mẹ của Ahimsaka, biết được
ý định của vua, bà đi vào trong rừng với những nỗ lực tuyệt
vọng để cứu con của bà. Lúc ấy, vòng đeo cổ của Angulimala có
một ngón là đủ một ngàn.
Đức
phật biết được nỗ lực ngăn cản của người mẹ đối với con
bà và nghĩ rằng nếu Ngài không can thiệp vào thì Angulimala, đang tìm
người cuối cùng để làm cho đủ số một ngàn, sẽ gặp mẹ mình
và y có thể giết bà. Trong trường hợp đó, y sẽ chịu đau khổ
còn lâu dài hơn nữa vì nghiệp ác của mình. Do lòng bi mẫn, Đức
Phật đi đến khu rừng kia.
Sau
nhiều ngày đêm mất ngủ, Angulimala rất mệt và ần như kiệt sức, y
rất nôn nóng tìm cách giết người cuối cùng để đủ số lượng
một ngàn và hoàn tất phận sự của mình, y quyết giết người đầu
tiên mà mình gặp. Khi nhìn xuống từ nơi ẩn mình trong núi, y thấy
một người đàn bà trên con đường phía dưới. Y muốn làm trọn
lời thề của mình để có đủ một ngàn ngón tay, nhưng khi đến
gần, y nhìn thấy người đó chíng là mẹ mình. Lúc ấy, Đức Phật
cũng đang đi tới, và Angulimala liền định thần quyết giết chết
người du sĩ kia để thay cho mẹ mình. Y liền vung dao bắt đầu đi theo
Đức thế Tôn. Nhưng Đức Phật vẫn di chuyển trước mặt y. Angulimala
không thể đuổi kịp được Ngài. Cuối cùng, y quát lên: "Này,
khất sĩ kia, hãy đứng laại ! Đứng lại !", và đấng Giác Ngộ
trả lời: "Ta đã đứng lại từ lâu, chính ngươi mới là
người chưa dừng lại thôi !" Angulimala không thể hiểu được ý
nghĩa của những lời này. Vì thế y lại hỏi: "Này khất sĩ, tại
sao ông nói rằng ông đã dừng lại còn tôi vẫn chưa dừng ?"
Đức
Phật đáp: "Ta nói rằng ta đã dừng lại vì ta từ bỏ việc
giết hại chúng sanh. Ta đã từ bỏ thói bạo hành, tàn sát mọi
loài và ta đã an trú vào lòng từ đối với muôn loài, lòng kham
nhẫn và trí tuệ do tư duy quán sát. Song ngươi vẫn chưa từ bỏ việc
giết hại va đối xử tàn bạo với người khác cũng như chưa an
trú vào lòng từ bi và kham nhẫn đối với mọi loài hữu tình. Do
đó, người vẫn là người chưa dừng lại".
Nghe
qua những lời này, Angulimala như được nhắc nhở thực tại và suy
nghĩ, đây là những lời của một bậc hiền nhân. Vị khất sĩ này
hiền thiện và rất mực dũng cảm như thế chắc hẳn vị này là
mô5t nhà lãnh đạo các khất sĩ . Quả thực, chính Ngài hẳn là
đấng Giác Ngộ rồi đây. Hẳn ngài đến đây chỉ vì mục đích làm
cho mình thấy được ánh sáng. Suy nghĩ như vậy, y ném vũ khí và
thỉnh cầu Đức Thế tôn tiếp nhận y vào giáo đoàn khất sĩ, Đức
Phật đã chấp thuận việc ấy.
Khi
đức vua và quân lính đến bắt Angulimala, họ thấy người ấy đang
ở trong tinh xá của Đức Phật. Biết rằng Angulimala đã từ bỏ ác
đạo của mình và trở thành một vị tỳ kheo, vua và quần thần đều
đồng ý để yên vị này. Suốt thời gian Angulimala nhiệt tâm thực
hành thiền định.
Tôn
giả Angulimala vẫn không được an tâm vì ngay cả trong lúc thiền định
tĩnh lặng, Tôn giả thường nhớ lại quá khứ cùng với những
tiếng gào thét thê thảm của những nạn nhân bất hạnh. Do một quả
báo vì ác nghiệp kia, trong lúc đi khất thực trên đường phố, Tôn
ggiả đã trở thành mục tiêu của đủ thứ gậy, đá ném vào và
thường trở về tinh xá vỡ đầu chảy máu, đầy vết thương bầm
tím, rồi lại được Đức Phật nhắc nhở: "Này pháp tử
Angulimala, con đã từ bỏ việc ác, hãy kham nhẫn lên. Đây là hậu
quả của ác nghiệp mà con đã gây tạo ở đời này. Đáng lẽ ra
ác nghiệp sẽ còn làm con khổ đau qua vô lượng kiếp nếu trước
đây ta đã không gặp con".
Mọt
buổi sáng, trong lúc đang trên đường đi khất thực ở thành
Savatthi, Tôn giả Angulimala nghe tiếng ai đang kêu khóc đau đớn. Khi
Tôn giả biết đó là một thai phụ đang đau vì chuyển dạ và gặp
khó khăn lúc sanh con. Tôn giả suy nghĩ tất cả chúng sanh trên thế
gian này đều phải chịu đau khổ. Động lòng từ, Tôn giả kể lại
với Đức Phật nỗi khổ đau của người phụ nữ đáng thương kia.
Ngài đã khuyên Tôn giả nói lên những lời thề chân thật, lời
đó về sau này có tên là Anggulimala Paritta (thần chú hộ mệnh
Angulimala). Đi đến trước mặt người sản phụ đang chịu đau đớn
kia, Tôn giả ngồi xuống cách bà ấy một tấm màn che và phát
nguyện những lời sau: "Nà chị, từ ngày tôi đắc quả A la hán,
Tôi chưa từng cố ý sát hại mạng sống của sinh linh nào. Nhờ sự
thật này, cầu cho chị được an lành và đứa bé sắp sanh của chị
cũng được an lành".
Ngay
lập tức người sản phụ liền sanh con một cách dễ dàng. Cả mẹ
lẫn con đều được khẻo mạnh. Cho đến nay nhiều người vẫn dùng
đến thần chú hộ mênh này.
Tôn
giả Angulimala thích sống độc cư và biệt lập. Sau đó To6n giả viên
tịch một cách yên bình. Là một vị A la hán, Tôn giả chứng đắc
Vô dư Niết bàn.
Các
Tỳ kheo thỉnh ý Đức Phật về nơi tôn giả Angulimala tái sanh, và khi
Đức Thế Tôn đáp pháp tử Angulimala đã chứng đắc Vô dư Niết
bàn, thì chư vị không thể tin điều đó. Vì thế chư vị lại hỏi
liều có thể nào một người đã giết quá chứng đắc Niết bàn
Vô dư y chăng. Trước câu hỏi này, Đức Phật đáp: "Này các
Tỳ kheo, Angulimala đã tạo quá nhiều ác nghiệp, vì vị ấy không có
đã tìm được nhiều thiện hữu tri thức và nhờ sự giúp đỡ
cũng như lời khuyên tốt mà vị ấy đã trở nên kiên định và
chuyên tâm thực hành giáo pháp và thiền định. Như vậy, nghiệp ác
của vị ấy đã được thiện nghiệp lấn át che phủ và tâm của vị
ấy đã hoàn toàn đoạn trừ cả lậu hoặc. Đức Phật lại nói về
tôn giả Angulimala:
"Ai dùng các hạnh lành
Xoá mờ bao nghiệp ác
Chiếu sáng cõi đời này
Như trăng thoát khỏi mây"
Sức
mạnh của lòng từ bi bao giờ cũng mạnh hơn bất cứ ác nghiệp
nào. Và đó cũng là điều kiện tuyệt đối để giác ngộ.
-- o0o --
| Mục lục tác giả|
Cập nhật ngày: 01-10-2001
