Bài Học
Thành Đạo
* Thân kính tặng ACE
Áo Lam
Tâm Minh
Emai:tamminh@juno.com
Một
mùa Thành Đạo nữa lại về. Thành Đạo là tên gọi của sự kiện
chứng ngộ Niết Bàn . Một lầ nữa, lòng chúng ta lại rộn lên
niềm hân hoan chào đón ngày Đức Thế Tôn hoàn thành công phu tu
tập của Ngài, công phu chuyển đổI vọng tâm để Niết Bàn hiển lộ
. ThờI điểm Thành Đạo là lúc sao Mai mới mọc, đêm tối vô minh
đã tan và ánh sáng trí tuệ đã đến: ánh sáng giải thoát và
giác ngộ . Tất cả những sự kiện quan trọng trong cuộc đờI Ngài
từ Đản Sanh, Xuất Gia , cho đến Tu Khổ Hạnh, chiến đãu vói Ma
Vương rồi Thành Đạo, Nhập Dìệt v..v.. Thế Tôn đều để lại cho
chúng ta những bài học vô cùng quí giá . Hôm nay muà Thành Đạo
đã về, chúng ta hãy cùng nhau đi vào ý nghĩa Thành Đạo và rút ra
những bài học tu tập Đạo giải thoát qua thông điệp Thà Đạo của
đức Thế Tôn.
Ý
nghia thứ nhất của Thành Đạo là : con đường đi đến Giải
Thoát là Trung Đạo. Sau khi từ bỏ con đường Khổ Hạnh và Thiền
Định Ngoại Đạo, đức Thế Tôn nhập định theo hướng mớI ( thiền
định Phật Giáo) và đi đến chứng đắc Đạo Vô Thượng . Á dụng
bài học này vào cuộc sống, anh chị em chúng ta cũng tránh xa hai thái
cực : một bên là quá hăng hái năng nổ, nhiệt tình, một bên là
quá giãi đãi, buông lung, phóng dật. Sau k6~I lần tu hoc hay mỗI kỳ
Đại HộI, y như rằng chúng ta rất hăm hở về Đơn vị, gia đình
riêng . . . áp dụng, truyền đạt ,tích cực đóng góp, xây dựng . .
. nhưng cuối cùng thì thường thường là ngọn lửa nhiệt tình ấy
đã bị thả nổI, buông lung, cho qua, rờI rạc, và đâu lại vào đó
. Chúng ta không có kế hoạch để nuôi dưỡng sự tu tập , vun bồi
những chủng tử tốt, lọai bỏ những cái xấu v..v.. Chúng ta chưa
tự tạo ra thói quen tốt thường soi rọI lại mình và tập cho đàn em
chúng ta làm như vậy . Như thói quen ‘ Viết Sổ Việc Thiện’
chẳng hạn , đã có từ những ngày xưa ( bây giờ là Sổ Hiếu,
Sổ Hạnh, sổ Dũng ) không được duy trì và nhắc nhở nên chúng ta
không tiến bộ về mặt tu tập . Anh Chị em chúng ta cần lưu tâm về
việc này để khỏi mang tiếng ngườI con Phật, ngườI Huynh Trưởng
trong Gia Đình Áo Lam mà có khi bị Tam Độc chi phối còn mạnh hơn là
một ngườI chỉ mớI đến vớI đạo Phật nữa .
Ý
nghĩa thứ hai của Thành Đạo là : bằng nổ lực của tự thân,
vớI sự tu tập đúng Pháp, con ngườI có thể giác ngộ ngay tại
đờI này . Thật vậy, sinh ra là một con ngườI, sống như một con
ngườI, Đức Phật đã thành đạt trạng thái giác ngộ bằng chính
sự kiên trì và nổ lực cá nhân . Ngài không nói rằng chỉ một
mình Ngài có thể thành Phật mà ngài dạy rằng : ‘ Ta là Phật
đã thành, các con là Phật sẽ thành’ Tất cả chúng sanh đều
có Phật tánh , nghĩa là tất cả chúng sanh đều có thể tu tập để
đi đến giác ngộ giải thoát khỏi phiền não khổ đau . Thế Tôn đã
mở ra cho chúng ta một niềm tin thoát khổ. Sự kiện Thành Đạo vì
vậy, như là một lờI thọ ký cho tất cả chúng sanh sẽ thành Phật
trong tương lai . Là con của Ngài, hơn nữa là Huynh Trưởng GĐPT, sau
lưng còn có đàn em , chúng ta nguyện nổ lực tinh tấn trong sự tu
sửa mình, xứng đáng là con của Như Lai . Như lai có nghĩa là nói
gì làm vậy, làm gì nói vậy. Ở đây chúng ta còn học
được thêm một bài học sâu sắc về Thân Giáo của ngườI Huynh
Trưởng : ngườI Anh, ngườI Chị phải luôn là tấm gương sáng cho
đàn em noi theo . Chúng ta không những dạy Phật Pháp cho các em , mà
còn phải hành Phật Pháp qua Thân, Miệng, Ý cho các em noi theo ; không
chỉ ở Chùa, ở Đoàn , trong giờ dạy . . mà cả ở nhà, ở mọI
nơi và trong mọI lúc nữa. Nhiều ngườI nghe nói ‘ Thành Đạo
trong hiện kiếp’ thì liền ‘la’ lên rằng ‘ làm sao tu
trong 1 kiếp mà thành Phật được ?’ Nhưng họ đã quên rằng
Thành Phật trong hiện kiếp không có nghĩa là mớI tu trong kiếp này
mà đã tu trong vô lương kiếp và kiếp này là kiếp sau cùng , cũng
như Thái Tử Tất Đạt Đa vốn là Bồ tát Hộ Minh từ cung TrờI
Đâu Suất giáng trần vậy.
Một
ý nghĩa nữa của ngày Thành Đạo là : nộI dung của Thành Đạo là
giải thoát, giải thóat đây là giải thoát khỏi Tham ái, Chấp thủ
mà không cần thiết phải chạy trốn khỏi cuộc đờI . Thạt vậy,
tự ngã và lòng ham muốn mãnh liệt nơi ta là ngục tù to lớn nhất
giam giữ ta trong sinh tử luân hồi, trong phiền não khổ đau. Trong cuộc
sống trước mặt, dù đã có sẵn lý tưởng, châm ngôn . . . . đôi
khi cúng ta cũng chán nản đến nỗI thốt lên rằng : làm việc GĐPT
là vướng vào phiền não, vừa tốn kém năng lượng, thờI gian và
tiền bạc . . . Đó là vì chúng ta chưa biết áp dụng bài học này :
cái làm cho chúng ta phiền não, tiêu hao năng lượng vô ích không
phải là vì sinh hoạt GĐPT mà là vì trong khi sinh hoạt GĐPT , chúng ta
còn quá nhiều tham vọng, cố chấp, thị phi .. .. .. Nếu chúng ta biết
buông bỏ những thứ đó, ‘đặt những gánh nặng đó
xuống’ , nghĩa là làm việc vớI tâm vô tư , không thành kiến,
không phê phán, không kể công . . . thì ta sẽ được thanh thản nhẹ
nhàng như lờI đức Thế Tôn : ‘ Khi tâm ta thanh tịnh, ta thấy
thế giớI thanh tịnh’ Cũng thế, vớI tâm thanh tịnh và an lạc,
bất cứ môi trường nào, hoàn cảnh nào, thờI điểm nào và con
ngườI nào, đối vói ngườI biết tu tập giải thoát đều thấy đó
là môi trường lý tưởng,hôn cần phải thay đổI hoàn cảnh, cuộc
sống . . .gì cả mà chỉ cần thay đổI cách nhìn, cách suy nghĩ đầy
ngã tính đã thành tập khí lâu đờI của chúng ta .
Ý
nghĩa thứ tư của Thành Đạo là : MườI đạo quân của ma vương
không phải là một thế lực vô minh từ bên ngoài mà chính là ngay
tại tâm ta. Thật vậy, đức Phật đã chỏ tên rõ ràng 10 đạo
binh của ma vương; đó là : ham muốn, nản chí, đói và khát, ái
dục, đã dượI , hôn trầm , sợ hãi, hoài nghi, gièm pha & ngoan
cố, chiếm đoạt, tự phụ &khinh thường ngườI khác. Chúng ta
thấy rõ ràng đây chính là 10 ‘kẻ thù’ , có thể làm cho
chúng ta thân bại danh liệt, càng ngày càng lún sâu vào mê lầm
của ngã chấp . Do vậy, thành công hay thất bại là do ta có thắng
luớt được ‘10 tên giặc trong nhà’ này không chứ không
có ai khác quấy phá chúng ta một cách mạnh mẽ và ác liệt hơn 10
tên giặc này. Ch1ng không những quấ phá bản than chúng ta mà còn
làm ảnh hưởng xấu đến Đoàn thể, tổ chức của chúng ta ; ví dụ
như ‘ con ma dèm pha & ngoan cố’ làm mất tình đoàn kết
thương yêu giữa anh chị em mình, con ma ‘tự phụ &khinh thường
nguờI khác’ làm ngã chấp tăng trưởng, xét đóan sai lầm ,
làm cho ta trở nên dễ ghét & khó thân cận dướI mắt mọI
ngườI, bạn bè và anh chị em . Con ma ‘ đói khát’ cũng không
kém nguy hiểm -đói khát đây không phải là đói cơm khát nước
mà là lòng tham không đáy về mọI thứ ; đói khát đây sẽ đưa
đến chiếm đọat ( = chiếm hữu không chân chánh) . Chiếm đọat đây
cũng không phải là trộm cắp tiền bạc của cải mà là chiếm đoạt
tiéng tốt danh thơm và công lao hay tiếng vỗ tay của ngườI khác
chẳng hạn . ‘Con ma’ này luôn thúc giục ta thấy mình đúng -
ngườI sai ,mình hay- ngườI dở, mình phải-ngườI trái v..v.. nó lôi
kéo chúng ta quay cuồng trong dục vọng đen tối , điên đảo thị phi,
làm cho ta mất đi cái tâm trong sáng bất sinh của thuở ban đầu .
Quả thật đạo quân Ma vương có khả năng lôi ta xuống vực thẳm
của khổ đau phiền não . Nhận diện được chúng, tất nhiên ta có
cách đối phó rồi . Vì vậy, tu tập là luôn tỉnh thức để nhận
biết khi chíng vừa xuất hiện dướI hình thức một vọng niệm nhỏ
nhú lên trong tâm ta , đừng chạy theo chúng , nhìn thẳng vào chúng
và duy trì chánh niệm , để cho chúng tự sinh tự diệt - tự đến
tự đi- thì chúng không thể sai sử hay lôi kéo ta được . Đó là
lúc chúng ta phải dùng tớI sức mạnh của định tâm ; nhờ thường
xuyên thiền tập, ta có thể quán chiếu tâm mình, nhạ diện chân
tướng của 10 đạo quân này dướI bất cứ hình tướng nào , nổ
lực tinh tấn loại bỏ chúng , từng tên giặc một, cho đến khi tâm
ta đạt được sự an lạc thảnh thơi . Để đối trị và nhiếp phục
chúng, ngay trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta phải chuyên tâm tu tập
thực hành hạnh Ít Muốn, Biết Đủ , khiêm tốn, bao dung và luôn tinh
cần soi rọI tâm mình, ghi nhớ lờI Lục Tổ Huệ Năng : tự thấy
lỗI mình, không nhìn lỗI ngườI .
Từ
bốn bài học chung của sự kiện Thành Đạo, chúng ta có thể rút ra
những bài hoc nhỏ cụ thể riêng cho bản thân mình, tập thể mình,
đơn vị mình, gia đình nhỏ của mình v..v. . Thân kính chùc Anh Chị Em
một mùa Thành Đạo an lạc, thảnh thơi và giải thoát.
-- o0o --
| Mục lục tác giả|
Cập nhật ngày: 01-10-2001
