(03)
Luận giải về pháp Thiền Quán Dzogchen
Tác
giả : Gyatrul Rinpoche
Việt dịch : Nguyễn Hòa
Thanh tịnh
là bước kế tiếp trong kinh nghiệm duy trì tình trạng định trong
một thời gian dài vô hạn. Bây giờ có sự sáng tỏ rất mực .
Mặc dầu tâm yên lặng, nó rất trong sáng. Hành giả nhớ lại
được trọn vẹn các kinh nghiệm trong lúc thiền quán, và
kinh nghiệm sau buổi thiền. Trong giai đoạn đầu của sự tĩnh lặng
bất tịnh, bát thức bị ngăn ngại trong lúc thiền quán. Khi hành giả
trải qua kinh nghiệm của tĩnh lặng bất tịnh , sự trong sáng của tâm
không bị ngăn ngại vì cảm nhận bằng giác quan hoạt động bình
thường, tuy là tâm không bao giờ dao động ra ngoài trạng thái
Định. Trong khi thiền quán, bạn có tùy ý ở trong trạng thái Định
bất cứ lúc nào, bằng bất cứ cách nào. Khi chấm dứt buổi thiền
chánh thức cũng không chấm dứt sự tĩnh lặng bởi vì sức
mạnh của trạng thái tỉnh giác sẽ thấm nhập vào kinh nghiệm sau buổi
thiền định để đi vào sinh hoạt của đời sống hàng ngày. Cần
phải mất bao lâu mới đạt tới tâm thanh tịnh? Kinh nghiệm này đến
được do kết quả của cố gắng rất lớn trong việc tu tập . Đây
không phải là kết quả đến nhanh chóng, và dễ dàng.
Lợi ích
khác của sự thành tựu này là niềm vui tràn ngập thân tâm; và
vì không còn sự xao lãng của tâm, việc tu tập này có thể kéo
dài rất lâu. Ngay bây giờ khi bạn thực tập, cả thân tâm đều
dễ bị mỏi mệt; và khi mà bạn cảm thấy không thoải mái, dễ chịu,
bạn quay qua chuyện gì khác để tránh có kinh nghiệm khó chịu. Khi
đã đạt tới mức thanh tịnh, thân và tâm luôn luôn được thoải
mái. Tuy nhiên, nếu tâm tham luyến vào kinh nghiệm hỷ lạc của
thân tâm nó sẽ tạo ra nhân để tái sinh vào cõi dục (cõi trời
dục), đưa bạn trở lại vòng luân hồị Cho nên không bao giờ mê
luyến vào bất cứ kinh nghiệm nào. Nói chung, bạn nên giữ nhớ
trong lòng là khi việc tu tập thiền quán bắt đầu đi vào tầng sâu,
sẽ có ba kinh nghiệm xảy ra. Thứ nhất, là hỷ lạc, thứ hai là sự
sáng tỏ, và thứ ba là kinh nghiệm về vô niệm. Khi bạn có được
những kinh nghiệm này, nếu bạn cho phép mình tham luyến kinh nghiệm và
nghĩ là bạn đã đạt được kết quả cuối cùng, thì bạn sẽ
tạo ra nhân để sanh lại trong cõi luân hồi nữa. Đừng lầm lẫn
những kinh nghiệm đó với kết quả cứu cánh của giác ngộ. Nếu
bạn tham luyến hỷ lạc, bạn sẽ tạo ra nhân tái sinh vào cõi dục
(dục giới thiên), nếu bạn mê luyến vào sự minh chiếu, sáng tỏ
thì nó sẽ tạo nhân để tái sinh vào cõi sắc . Tham luyến vào vô
niệm sẽ tạo nhân để tái sinh vào cõi trời vô sắc. Ba cõi này
(dục, sắc, và vô sắc) của cuộc luân hồi là lục đạo mà chúng
sinh xoay chuyển. Bằng pháp thiền quán, bạn thật sự có thể tạo ra
nhân để tái sinh vào ba cõi đó, nếu bạn không cẩn
thận. Đây là sự giải thích ngắn gọn về các thực tập để
đạt được sự tĩnh lặng, nó cũng bao gồm lời khuyên phải có ý
thức về những điều gì khi tu tập. Nếu bạn có thể thực tập
thành công, bạn sẽ đạt được sự tĩnh lặng trong một thời
gian dài và thiền quán với tâm sáng tỏ, như thế chuẩn bị bạn
vào giai đoạn thứ hai, thực tập chủ yếu để sinh khởi tuệ
giác.
Lời chỉ
dạy và cách thực tập về sự phát sinh trí tuệ ban sơ có hai
phương cách. Thứ nhất là phương cách tìm học kinh điển để
hiểu biết chắc chắn về bản tánh không của tâm. Ở đây,
Không được nhận thức rõ qua sự tìm hiểu phân tích, cuối
cùng minh chứng được Không là bản chất của hiện hữu. Quan điểm
về Không này được dựa trên sự hiểu biết bằng trí tuệ (tri
thức). Phương cách thứ hai là biết rõ về Không tánh bằng cách
đi sâu vào thiền định. Quan điểm về Không này được dựa trên
sự thực chứng bên trong. Nếu ai có thể thực chứng Không tánh
theo cách thứ hai, thì phương cách thứ nhất không còn cần thiết.
Nếu bạn muốn theo đuổi học hiểu kinh điển rồi áp dụng việc thực
tập quán tưởng, thì đó là cách tốt nhất và là cách mà nhiều
nhà tu hành lớn đã đi theọ Tuy nhiên, vào giai đoạn này của
đời sống, bạn nên thấy là bạn không còn nhiều năm nữa để tu
tập, vì không biết cái chết sẽ đến lúc nào. Hơn nữa, với cuộc
sống bận rộn như thế, cơ hội để tập thiền quán rất ít. Vì vậy
có thể là tốt hơn nên thực tập để có kết quả nhanh hơn.
Thời bây giờ dường như mọi người đều muốn có được kỹ
thuật nhấn nút để làm việc cho nhanh, đem lại kết quả ngay tức
khắc. Mọi người tự nhiên muốn có kết quả nhanh nhất. Nếu bạn
nghĩ là bạn có thể tìm được kinh nghiệm nhấn nút trên đường
học đạo, thì bạn nên thực tập quán tưởng, đừng chỉ có nghe
giảng dạy, đừng chỉ nghĩ về chuyện thực hành sau này, nhưng hãy
ngồi xuống và thực tập thật sự. Thường khi người ta chỉ nghe
pháp, thỉnh thoảng nghĩ về pháp, và không thực tập. Làm sao có
kết quả nếu không thực hành ?
-- o0o --
Thiền Quán Dzogchen 01 | 02 | 03 | 04 | 05 |
-- o0o --
| Mục lục tác giả|
Vi tính: Diệu Nga
Cập nhật ngày: 01-10-2001
